giao an 6 ki II

Mục tiêu bài học: Giúp học sinh:- Hiểu đợc nội dung, ý nghĩa Bài học dduwownfd đời đầu tiên,thấy đợc nét đặc sắc của ngòi bút Tô Hoài trong cả hai ph- mới Trên thế giới và nớc ta có nhữn

A Mục tiêu bài học: Giúp học sinh:

- Hiểu đợc nội dung, ý nghĩa Bài học dduwownfd đời đầu tiên,thấy đợc nét đặc sắc của ngòi bút Tô Hoài trong cả hai ph-

mới Trên thế giới và nớc ta có những nhà văn nổi tiếng gắnbó cả cuộc đời viết của mình cho đề tài trẻ em,một

trong những đề tài khó khăn và thú vị bậc nhất Tôhoài là một trong những tác giả nh thế

- Truyện đồng thoại đầu tay của Tô Hoài: Dế Mènphiêu lu kí (1941) Nhng Dế Mèn là ai? Chân dung vàtính nết nhân vật này nh thế nào, bài học cuộc đời

đầu tiên mà anh ta nếm trải ra sao? đó chính là nộidung bài học đầu tiên của học kì hai này?

Hoạt động của thầy Nội dung cần đạt

- Đoạn trêu chị Cốc:

+ Giọng Dế Mèn trịch thợngkhó chịu

+ Giọng Dế choắt yếu ớt, rênrẩm

+ Giọng chị Cốc đáo để, tứcgiận

- Đoạn Dế Mèn hối hận đọcgiọng chậm, buồn, sâu lắng

Đàn chim gáy, Vợ chồng A Phủ

* Tác phẩm:

- Dế mèn phiêu lu kí là tácphẩm nổi tiếng đầu tiên củaTô Hoài, đợc sáng tác lúc ông

21 tuổi

- Thể loại của tác phẩm là kínhng thực chất vẫn là mộttruyện "Tiểu thuyết đồngthoại" một sáng tác chủ yếu làtởng tợng và nhân hoá

- Đây là tác phẩm văn học hiện

đại lại nhiều lần nhất đợcchuyển thể thành phim hoạthình, múa rối đợc khán giả,

độc giả nớc ngoài hết sứchâm mộ

3 Tìm hiểu bố cục :

- Đoạn 1: Từ đầu đến "Đứng

đầu thiên hạ rồi"  Miêu tảhình dáng, tính cách của DếMèn.

- Đoạn 2: Còn lại  Kể về bàihọc đờng đời đầu tiên của Dếmèn

- Truyện đợc kể bằng lời củanhân vật Dế Mèn, kể theo ngôithứ nhất

- HS theo dõi SGK và trả lời

- Cách miêu tả ây gợi cho em

nó tạo thành thói kiêu ngạo hại

cho Dế Mèn sau này

1 Bức chân dung tự hoạ của

Dế Mèn:

a Ngoại hình:

- Càng: mẫm bóng

- Vuốt: cứng, nhọn hoắt, đạpphành phạch

- Cánh: áo dài chấm đuôi

- Đầu: to, nổi từng tảng

- Răng: đen nhánh, nhaingoàm ngoạp

- Râu: dài, uốn cong

 Chàng Dế thanh niên cờngtráng, rất khoẻ, tự tin, yêu đời

và rất đẹp trai

b Hành động:

- Đi đứng oai vệ, làm điệu,

- Tởng mình sắp đứng đầuthiên hạ.

 Quá kiêu căng, hợm hĩnh,không tự biết mình

 Từ ngữ chính xác, sắc cạnh

- Trình tự miêu tả: từng bộphận của cơ thể, gắn liềnmiêu tả hình dáng với hành

động khiến hình ảnh Dế Mènhiện lên mỗ lúc một rõ nét

* Tóm lại:

- Nét đẹp trong hình dángcủa Dế Mèn là khoẻ mạnh, cờngtráng, đầy sức sống, thanhniên; về tính nết: yêu đời, tựtin

- Nét cha đẹp: Kiêu căng, tựphụ, hợm hĩnh, thích ra oai

Tiết 2:

* Kiểm tra bài cũ:

Em hãy nhận xét về những nét đẹp và cha đẹp trong hìnhdáng và tính tình của Dế Mèn?

- Em hãy thuật lại tóm tắt câu chuyện theo các sự việc đã tìmhiểu ở tiết trớc?

- Mang tính kiêu căng vào

đời, DM đã gây ra chuyện

gì phải ân hận suốt đời?

3 Bài học đ ờng đời đầu tiêncủa Dế Mèn:

- Dế Mèn khinh thờng Dế

- Tìm những chi tiết miêu tả

hình ảnh của Dế choắt?

- Em hãy cho biết thái độ của

Dế mèn đối với Dế choắt

(Biểu hiện qua lời nói, cách

- Nêu diễn biến tâm trạng của

Dế Mèn trong việc trêu chị

Cốc dẫn đến cái chết của Dế

choắt?

- Tâm trạng ấy cho em hiểu

gì về Dế Mèn?

- Bài học đầu tiên mà Dế Mèn

phải chịu hậu quả là gì?

Liệu đây có phải là bài học

- Hôi nh cú mèo;

- Có lớn mà không có khôn;

* Dế Mèn đối với Dế Choắt:

- Gọi Dế Choắt là "chú mày"mặc dù chạc tuổi với Choắt;

- Dới con mắt của Dế Mèn DếChoắt rất yếu ớt, xấu xí, lờinhác, đáng khinh

- Việc trêu chị Cốc không phảidũng cảm mà ngông cuồng vì

nó gây ra hậu quả nghiêmtrọng cho DC

- Diễn biến tâm trạng của DM:

+ Sợ hãi khi nghe Cốc mổ DC:

"Khiếp nằm im thiêm thít"

+ Bàng hoàng, ngớ ngẩn vìhậu quả không lờng hết đợc

+ Hốt hoảng lo sợ, bất ngờ vìcái chết và lời khuyên của DC+ ân hận xám hối chânthành nghĩ về bài học đờng

đời đầu tiên phải trả giá. DMcòn có tình cảm đồng loại,biết ăn năn hối lỗi

- Bài học đờng đời đầu tiên:

Là bài học về tác hại của tính

- ý nghĩa của bài học này?

- Câu cuối cùng của đoạn

trích có gì đặc sắc?

- Theo em trong lúc đứng

lặng hồi lâu nghĩ về bài học

đờng đời dầu tiên Dế Mèn đã

nghĩ gì?

nghịch ranh, ích kỉ, vô tìnhgiết chết DC tội lỗi của DMthật đáng phê phán nhng dùsao anh ta cũng nhận ra và hốihận chân thành

- ý nghĩa: Bài học về sự nguxuẩn của tính kiêu ngạo đã dẫn

đến tội ác

- Câu văn vừa thuật lại sự việc,vừa gợi tả tâm trạng mang ýnghĩa suy ngẫm sâu sắc

dễ hiểu nh thế giới conngời; dùng ngôi kể thứnhất

Hoạt

1 Theo em có đặc điểm nào của

con ngời đợc gán cho các con vật ở

truyện này? Em biết tác phẩm nào

cũng có cách viết tơng tự nh thế?

1 DM: Kiêu căng nhngbiết hối lỗi

DC: yếu đuối nhng biếttha thứ Cốc: tự ái, nóngnảy

- Các truyện: Đeo nhạccho mèo, Hơu và Rùa

- Hiểu và nhớ đợc các loại ý nghĩa chính của phó từ biết đặtcâu có chứa phó từ để rhể hiện các ý nghĩa khác nhau.

- Tích hợp với văn bản Sông nớc Cà Mau với sự quan sát tởng tợng

so sánh và nhận xét trong văn miêu tả

B Chuẩn bị:

- Giáo viên: + Soạn bài

+ Đọc sách giáo viên và sách bài soạn

đợc, rất, ra bổ sung ý nghĩa

cho các từ: đi, ra, thấy, lỗi lạc,soi gơng, a nhìn, to, bớng

2 Ghi nhớ: SGK - tr12

a X + Y: đã từng, đừng quyên

b X + Y: không trêu

Y + X: thơng lắm

Giá tôi không trêu chị Cốc

thì đâu đến nỗi Choắt

hệ thờigian

đã, đang

Chỉ mức

Chỉ sự tiếpdiễn tơngtự

cũng

Chỉ sự phủ

Chỉ sự cầu

Chỉ kếtquả và hớng đợc, raChỉ khả

mổ cho Choắt những cú trờigiáng khiến cậu ta ngắc ngoảivô phơng cứu sống

- PT:

+Đang: thời gian hiện tại+Rất : mức độ

+Ra: kết quả

Bài 3: HS thi đặt câu nhanh códùng phó từ

4 H ớng dẫn học tập:

- Học bài, thuộc ghi nhớ

- Hoàn thiện bài tập

- Soạn bài: Tìm hiêủ chung về văn miêu tả

-Tiết

76 Tìm hiểu chung về văn miêu tả

A Mục tiêu bài học: Giúp học sinh:

- Năm sđợc những hiểu biết chung về văn miêu tả trớc khi đisâu vào một số thao tác chính nhằm tạo lập văn bản này

- Nhận diện trớc những đoạn văn, bài văn miêu tả

- Hiểu đợc trong những tình huống nào thì ngời ta thờng dùngvăn miêu tả

B Chuẩn bị:

- Giáo

viên: + Soạn bài+ Đọc sách giáo viên và sách bài soạn

+ Bảng phụ viết tình huống

- Học

sinh: + Soạn bài+ Bảng phụ để hoạt động nhóm

C Các b ớc lên lớp :

1 ổn định tổ chức

2 Kiểm tra bài

3 Bài mới - ở Tiểu học các em đã đợc học về văn miêu tả

Các em đã viết 1 bài văn miêu tả: tả ngời, vật,phong cảnh thiên nhiên Vậy em nào có thể nhớ

và trình bày thế nào là văn miêu tả?

Hoạt động của thầy Nội dung cần đạt

này, tình huống nào cần

- Tình huống 2: tả cái áo cụ thể đểngời bán hàng không bị lấy lẫn, mấtthời gian

- Tình huống 3: tả chân dung ngờilực sĩ để ngời ta hình dung ngờilực sĩ nh thế nào

 Rõ ràng, việc sử dụng văn miêutả ở đây là hết sức cần thiết

* Hai đoạn văn tả DM và DC rất sinh

động:

- Đoạn tả DM: "Bởi tôi ăn uống điều

độ đa cả hai chân lên vuốtrâu "

- Đoạn tả DC: "Cái anh chàngDC nhiều ngách nh hang tôi "

* Hai đoạn văn trên giúp ta hìnhdung đặc điểm của hai chàng Dếrất dễ dàng

* Những chi tiết và hình ảnh:

- DM: Càng, chân, khoeo, vuốt,

đầu, cánh, răng, râu những

động tác ra oai khoe sức khoẻ

-DC: Dáng ngời gầy gò, dài lêunghêu những so sánh, gã nghiệnthuốc phiện, nh ngời cởi trần mặc

- Đoạn2: Hình ảnh chú Lợm gầy,nhanh, vui, hoạt bát, nhí nhảnh nhcon chim chích

- Đoạn 3: Cảnh hồ ao, bờ bãi sau trận

ma lớn Thế giới loài vật ồn ào, náo

động kiếm ăn

Bài 2:

a Nếu phải viết bài văn tả cảnh mùa

đông đến ở quê hơng em, ta cầnphải nêu: Sự thay đổi của trời,mây, cây cỏ, mặt đất, vờn, gió m-

4 H ớng dẫn học tập:

- Học bài, thuộc ghi nhớ

- Hoàn thiện bài tập

- Soạn bài: Sông nớc Cà Mau

A Mục tiêu bài học: Giúp học sinh:

ảm nhận đớcự phông phú và độc đáo của cảnh thiên nhiênsông nớc vùng Cà Mau Nắm đợc NT miêu tả cảnh sông nớc trongbài văn của tác giả

- Tích hợp với tiếng Việt - phép so sánh, với TLV - quan sát, tởngtợng so sánh và nhận xét trong văn miêun tả.

B Chuẩn bị:

- Giáo

viên: + Soạn bài+ Đọc sách giáo viên và sách bài soạn

+ Bản đồ VN+ ảnh nhà văn, tác phẩm

bài cũ: 1 Bài học đờng đời đầu tiên của Dế Mèn là gì?Em suy nghĩ gì về câu nói cuối cùng của DC?

3 Bài mới - GV: Chỉ trên bản đồ vị trí địa lí của Cà mau

Đây là vùng đất tận cùng của TQ Hôm nay chúng

ta sẽ đến với vùng dất đó qua văn bản Sông nớc

- Tác phẩm Đất rừng phơng Nam(1957) là truyện dài nổi tiếngnhất của Đoàn Giỏi

- Bài văn Sông nớc Cà Mau tríchchơng 18 truyện này

2 Đọc và giải nghĩa từ khó:

- Yêu cầu đọc: giọng hăm hở,liệt kê, giới thiệu nhấn mạnh cáctên riêng

- Ngôi kể thứ nhất: nhân vật béAnđồng thời là ngời kể chuyện,

kể những điều mắt thấy, tai

mò của một đứa trẻ thông minhham hiểu biết.

- Bố cục : Đoạn trích chia làm 4

đoạn+ Đoạn 1: khái quát về cảnh sôngnớc Cà Mau

+ Đoạn 2: Cảnh kênh rạch, sôngnớc đợc giới thiệu tỉ mỉ, cụ thể,thấm đậm màu sắc địa ph-

ơng

+ Đoạn3: Đặc tả cảnh dòng sôngNăm Căn

+ Đoạn 4: Cảnh chợ Năm Căn

Hoạt động 2: ii Tìm hiểu nội dung văn bản:

- Tả cảnh Cà Mau qua cái

nhìn và cảm nhận của bé

An, tác giả chú ý đến

những ấn tợng gì nổi bật?

- Những từ ngữ hình ảnh

nào làm nổi bật rõ màu sắc

riêng biệt của vùng đất ấy?

nh mạnh nhện  So sánh sát hợp

- Màu sắc riêng biệt: Màu xanhcủa trời nớc, cây, lá rừng tạothành một thế giới xanh, xanhbát ngá tnhng chỉ toàn một màuxanh không phong phú, vui mắt

- âm thanh rì rào của gió, rừng,sóng biển đều ru vỗ triền miên

- Cảm giác lặng lẽ, buồn buồn,

đơn điệu, mòn mỏi

- Hình dung: cảnh sông nớc CàMau có rất nhiều kênh rạch, sôngngòi, cây cối, tất cả phủ kínmột màu xanh Một thiên nhiêncòn hoang sơ, đầy hấp dẫn và

cách đặt tên?

- Những địa danh đó gợi ra

đặc điểm gì về thiên

nhiên và cuộc sống Cà Mau?

- Đoạn văn có phải hoàn toàn

giả ở câu văn: "Thuyền

chúng tôi chèo thoắt qua

- Thiên nhiên ở đây phong phú

đa dạng, hoang sơ; thiên nhiêngắn bó với cuộc sống lao độngcủa con ngời

- Đoạn văn không chỉ tả cảnh màcòn xen kẻ thể loại văn thuyếtminh Giới thiệu cụ thể, chi tiết

về cảnh quan, tập quán, phongtục một vùng đất nớc

3 Tả cảnh dòng sông Năm Căn:

- Dòng sông: Nớc ầm ầm đổ rabiển ngày đêm nh thác; cá hàng

đàn đen trũi nh ngời bơi ếchgiữa những đầu sóng trắng

- Rừng đớc: Dựng cao ngất nhhai dãy trờng thành vô tận; cây

đớc ngọn bằng tăm tắp, lớp nàychồng lên lớp kia ôm lấy dòngsông, đắp từng bậc màu xanh

- Tác giả tả trực tiếp bằng thịgiác, thính giác Dùng nhiều sosánh Khiến cảnh hiện lên cụthể, sinh động, ngời đọc dễhình dung

 Thiên nhiên mang vẻ đẹp hùng

vĩ, nên thơ, trù phú, một vẻ đẹpchỉ có thời xa xa

- Một câu văn dùng tới 3 động từ(thoát, đổ, xuôi) chỉ các trạngthái hoạt động khác nhau củacon thuyền trong những khônggian khác nhau  Cách dùng từ

nh vậy vừa tinh tế, vừa chínhxác

4 Tả cảnh chợ Năm Căn:

nơi chợ búa.

- Quang cảnh chợ Năm Căn

vừa quen thuộc, vừa lạ lùng

hiện lên qua các chi tiết

đống, rất nhiều thuyền trênbến

- Lạ lùng: Nhiều bến, nhiều lòthan hầm, gỗ đớc; nhà bè nhnhững khu phố nổi, nh chợ nổitrên sông; bán đủ thứ, nhiềudân tộc

- Tác giả chú trọng liệt kê hàngloạt chi tiết về chợ năm Căn:Những nhà, những lều, nhữngbến, những lò, những ngôi nhà

bè, nhữn ngời con gái, nhữn bàcụ

 Cảnh tợng đông vui tấp nập,hấp dẫn

- Biết quan sát, so sánh, nhậnxét về đối tợng miêu tả, vó tínhcmả say mê với đối tợng đợc tả

Viết đoạn văn nêu cảm nhận của

em về vùng Cà Mau qua bài Sôngnớc Cà Mau (Khoảng 5 câu)

4 H ớng dẫn học tập:

- Học bài, Soạn bài: So sánh

- Hoàn thiện bài tập

A Mục tiêu bài học: Giúp học sinh:

- Nắm đợc khái niệm và cấu tạo của so sánh

- Biết cách quan sát sự giống nhau giữa các sự vật để tạo ranhững so sánh đúng, tiến đén tạo ra những so sánh hay

Búp trên cành, hai dãy trờng thànhvô tận

- Các sự vật, sự việc đợc so sánh:Trẻ em, rừng đớc dụng lên caongất

- Cơ sở để so sánh:

Dựa vào sự tơng đồng, giốngnhau về hình thức, tính chất, vịtrí, giữa các sự vật, sự việc khác

+ Trẻ em là mầm non của đất nớctơng đồng với búp trên cành,mầm non của cây cối Đây là sựtơng đồng cả hình thức và tínhchất, đó là sự tơi non, đầy sứcsống, chan chứa hi vọng

- Mục đích: Tạo ra hình ảnh mới

mẻ cho sự vật, sự việc gợi cảm

- Câu hỏi 3 SGK: Con mèo

2 Ghi nhớ (SGK- tr24)

- Hai con vật này:

+ Giống nhau về hình thức lôngvằn

+ Khác nhauvề tính cách: mèohiền đối lập với hổ dữ

- Chỉ ra sự tơng phản giữa hìnhthức và tính chất và tác dụng cụthể của sự vật là con mèo

Hoạt

động 2: ii Cấu tạo của phép so sánh:

GV: treo bảng phụ đã viết

b Trờng Sơn: chí lớn ông cha Cửu Long: lòng mẹ bao la sóngtrào

c Đờng vô xứ Nghệ quanh quanhnon xanh nớc biếc nh tranh hoạ

Phơngdiện sosánh

Từ sosánh (Sự vậtVế B

dùng

để sosánh)Thân em ẩn (số

phận trớtrêu)

nh ớt trên

câyChí lớn

cha ông;

Lòng mẹbao la

Thaybằngdấuhaichấm

TrờngSơn ;CửuLong(đảo

vế B)

Đờng vô

xứ Nghệ,non xanh,nớc biếc

nh Tranh

hoạ đồ

bay, gióreo

- Có thể có từ so sánh hoặckhông (dấu hai chấm)

- Vế B có thể đợc đảo lên trớc vếA

(TốHữu)

Bao bà cụ từ tâm nh mẹYêu quý con nh đẻ con ra (Tố Hữu) Đêm nằm vút bụng thở dàiThở ngắn bằng trạch, thở dàibằng lơn

(Cadao)

(TốHữu)

Đây ta nh cây giữa rừng

Ai lay chẳng chuyển, ai rung

(Ca dao) Bài 2: - Khoẻ nh voi

- Đen nh cột nhà cháy

- Trắng nh ngó cần

- Cao nh cây sào

4 H ớng dẫn học tập:

- Học bài, thuộc ghi nhớ

- Hoàn thiện bài tập

A Mục tiêu bài học: Giúp học sinh:

- Vai trò của quan sát tởng tợng, so sánh và nhận xét trong vănmiêu tả

- Hình thành các kĩ năngtrên khi nhận diện các đoạn, bài vănmiêu tả và khi viết kiểu bài này

- Tích hợp với bài bài học đờng đời đầu tiên, Sông nớc Cà Mau

- Em có hiểu các khái niệm này không?

3 Bài mới Từ câu hỏi kiểm tra bài cũ, GV dẫn vào bài

Hoạt động của thầy Nội dung cần đạt

- Các từ ngữ, hình ảnh thể hiện:giăng chi chít nh mạng nhện, trờixanh, nớc xanh, rừng xanh,rì ràobất tận, mênh mông, ầm ầm nhthác

- Các năng lực cần thiết: quan sát,tởng tợng, so sánh và nhậnxét cần sâu sắc, dồi dào, tinhtế

- Các câu văn có sự liên tởng, ởng tợng so sánh và nhận xét:

t-+ Nh gã nghiện thuốc phiện+ Nh mạng nhện, nh thác, nh ngờiếch, nh dãy trờng thành vô tận

- Nh tháp đèn, nh ngọn lửa, nhnến xanh

- Các hình ảnh so sánh, tởng

lí thú cho ngời đọc.

* Tất cả những chữ bị bỏ đi

đều là những động từ, tính từ,những so sánh, liên tởng và tởngtợng làm cho đoạn văn trở nênchung chung và khô khan

+ xám xịt+ Xanh um

b Tác giả lựa chọn những hình ảnh đặcsắc: Cầu son bắc từ bờ ra đền, tháp giữahồ

Bài 2: Những hình ảnh tiêunbiểu và đặcsắc:

- Rung rinh, bóng mỡ

- Đầu to, nổi từng tảng

- Răng đen nhánh, nhai ngoàm ngoạp,

- Trịnh trọng, khoan thai vút râu và lấy làmhãnh diện lắm

- Râu dài, rất hùng dũng

Bài 4: Tả quang cảnh buổi sáng trên quê

- hàng cây (hàng quân, tờng thành)

- Núi đồi (bát úp, cua kềnh)-Những ngôi nhà (Viên gạch, bao diêm, trạm

5 Tả dòng sông hay hồ nớc quê hơng embằng một đoạn văn ngắn

4 H ớng dẫn học tập:

- Học bài, thuộc ghi nhớ

- Hoàn thiện bài tập trong SGK

- Soạn bài: Bức tranh của em gái tôi

A Mục tiêu bài học: Giúp học sinh:

- HS cần nắm vữmg nội dung ý nghĩa của truyện, nghệ thuật

kể chuyện và miêutả tâm lí nhân vật của tác giả

- Tích hợp với tiếng Việt ở phép so sánh, tập làm văn ở văn miêutả

bài cũ: 1- Qua đoạn trích Sông nớc Cà Mau, em cảmnhận đợc gì về vùng đất này?

2- Qua văn bản này, em học tập đợc tác giả điềugì khi viết văn miêu tả?

3 Bài

mới Cuộc đời ai cũng có những lỗi lầm khiến ta ân hận.Song sự ân hận và hhối lỗi đó lại làm tâm hồn ta

trong trẻo hơn, lắng dịu hơn truyện Bức tranh của

em gái tôi, viết về anh em Kiều Phơng rất thành côngtrong việc thể hiện chủ đề tế nhị đó

Hoạt động của thầy Nội dung cần đạt

Hoạt động 1: Hớng dẫn HS

đọc và tìm hiểu chung i Đọc - tìm hiểu chung:

- Nêu hiểu biết của em về tác

giả, tác phẩm?

* GV: Bổ sung: Tạ Duy Anh là

hội viên hội nhà văn VN; hiện

công tác tại nhà xuất bản Hội

Chuyện về hai anh em Mèo

-Kiều Phơng anh trai bực vì

- Ngời anh hối hận vô cùng

- Theo em truyện đợc kể theo

- Truyện ngắn Bức tranh của

em gái tôi đạt giải nhì trongcuộc thi thiếu nhi năm 1998

2 Đọc và giải nghĩa từ khó:

- Yêu cầu đọc: Phân biệt rõgiữa lời kể, các đối thoại diễnbiến tâm lí của nhân vật ng-

ời anh

- Giải nghĩa từ khó: Các chúthích: 4 chú thích trong SGK

3 Kể tóm tắt:

- Ngôi kể: ngôi thứ nhất, ngờianh xng tôi

- Nhân vật chính trongtruyện là ngời anh và Kiều Ph-

ơng vì chủ đề sâu sắc củatruyện là lòng nhân hậu vàthói đố kị, trong đó nhânvật trung tâm là ngời anh,mang chủ đề chính củatruyện: sự thất bại của lòng

đố kị

- Ngôi kể rất thích hợp với chủ

đề, hơn nữa để cho sự hốilỗi đợc bày tỏ một cách chânthành hơn, đáng tin cậy hơn

- Đặt nhan đề khác:

+ Chuyện anh em Kiều

Ph-ơng

+ Ân hận, ăn năn+ Tôi muốn khóc quá!

Hoạt động 2: Tìm hiểu nội

- Nhân vật ngời anh đợc miêu

- Trong cuộc sống thờng ngày,

ngời anh đối xử với em gái nh

em, trê bai em gái bẩn thỉu,nghịch ngợm, trẻ con

- Tò mò, kẻ cả của đứa trai

đ-ợc làm anh hơn tuổi

Tiết 2:

- Thái độ của mọi ngời trong

nhà ra sao khi tài năng của Mèo

trạng của ngời anh khi lén lút

xem tranh của em?

- Tại sao ngời anh lại "lén trút

ra một tiếng thở dài" sau khi

xem tranh của em gái?

b Khi bí mật về tài vẽ của Mèo

đ

ợc chú Tiến Lê phát hiện:

- Mọi ng ời: xúc động, mừng rỡ,ngạc nhiên (Bố, mẹ, chú TiếnLê)

- Ngời anh: Buồn rầu, muốn

khóc, thất vọng vì mình bất

tài bị vả nhà lãng quên, bỏrơi Chú cảm thấy khó chịuhay gắt gỏng và không thểthân với em gái vì tái giỏihơn mình Ngời anh tự ái đố

kị ngay cả với em ruột củamình. đó là bớc chuyểnbiến nhất trong diễn biếntâm trạng của ngời anh

+ Không nén nỗi sự tò mò vềthành công của em gái - trúttiếng thở dài nhận ra sự thật

- Nếu cần nói lời khuyên em sẽ

nói gì với ngời anh lúc này?

- HS: Ghen tị là thói xấu làm

ngời ta nhỏ bé đi Ghen tị sẽ

ngời anh càng trỏ nên hay gắtgỏng bực bội, xét nét vô cớ vớiem

+ Miễn cỡng trớc thành côngbất ngờ của em, miễn cỡngcùng gia đình đi xem triễnlãm tranh đợc giải của Mèo

c Khi bất ngờ đứng tr ớc bứcchân dung rất đẹp củamình do em gái vẽ:

- T thế nhân vật trong tranh:

đẹp, cảnh đẹp, trong sáng

ánh sáng lạ ấy phải chăng là

ánh sáng của lòng mong ớc,của bản chất trẻ thơ: cả cặpmắt suy t và mơ mộngnữa.Rõ ràng ngời em gáikhông vẽ bức chân dung ngờianh bằng dáng vẻ hiện tại màbằng tình yêu, lòng nhânhậu, bao dung, tin tởng vàobản chất tốt đẹp của anh traimình

- Tâm trạng đợc miêu tả rất cụthể và ấn tợng:

+ Giật sững: Bám lấy tay

mẹ đây là từ ghép: Giậtmình và sững sờ

+ Thôi miên: là từ chỉ trạngthái con ngời bị chế ngự mêman, vô thức không điềukhiển đợc lí trí, bị thu hút cảtâm trí vào bức tranh

+ Ngạc nhiên: vì hoàn toàn

không ngờ em gái Mèo vẽ bức

- Theo em nhân vật ngời anh

đáng yêu hay đáng ghét vì

sao?

- Cuối truyện ngời anh muốn

nói với mẹ: " Không phải con

đâu đấy là tâm hồn và lòng

nhân hậu của em con đấy."

Câu nói ấy gợi cho em suy

nghĩ gì về nhân vật ngời

anh?

- Tại sao bức tranh chứ không

phải nhân vật nào khác lại có

sức mạnh cảm hoá ngời anh

đến thế?

- Em có thích ngời anh nh thế

không?

- Trong truyện này, nhân vật

ngời em gái hiện lên với những

nét đáng yêu, đáng quý nào

về ính tình và tài năng?

- Theo em tài năng hay tấm

lòng của cô em gái đã cảm hoá

đợc ngời anh?

- ở nhân vật này, điều gì

khiến em cảm mến nhất?

- Tại sao tác giả lại để ngời em

vẽ bức tranh ngời anh "hoàn

- Xấu hổ: vì mình đã xa

lánh và ghen tị với em gái,tầm thờng hơn em gái

- Ngời anh đáng trách nhngcũng rất đáng cảm thông vìnhững tính xấu trên chắcchắn cũng chí nhất thời Sựhối hận day dứt nhận ra tàinăng quan trọng hơn, nhận ratâm hồn trong sáng của emgái chứng tỏ cậu ta cũng biếtsửa mình, muốn vơn lên,cũng biết tính ghen ghét đố

kị là xấu

- Cuối truyện ngời anh đãnhận ra thói xấu của mình;nhận ra tình cảm trong sáng,nhân hậu của em gái; biếtxấu hổ, ngời anh có thể trởthành ngời tốt nh bức tranhcủa cô em gái

- GV bình: Bức tranh là nghệthuật Sức mạnh của nghệthuật là tìm kiếm cái Đẹp,làm cho con ngời, nâng conngời lên bậc thang cao nhấtcủa cái Đẹp, đó là chân -thiện - mĩ

2 Nhân vật ng ời em - cô emgái Kiều Ph ơng :

- Tính tình: hồn nhiên, trongsáng, độ lợng, nhân hậu

- Tài năng: vẽ sự vật có hồn, vẽ

những gì yêu quí nhất, vẽ

đẹp những gì mình yêumến nhất nh con mèo, ngờianh

- Cả tài năng và tấm lòng

nh-ng nhiều hơn vẫn là tấm lònh-ngtrong sáng đẹp đẽ dành chongời rhân và nghệ thuật

- Tấm lòng trong sáng dànhcho ngời thân và nghệ thuật

ời Sứ mẹnh của nghệ thuật làhoàn thiện vẻ đẹp của conngời đây là một ý tởng nghệthuật sâu sắc mà tác giả gửigắm vào tác phẩm này

1 Tả nhân vật ngời anh theo

tởng tợng của em?

2 Viết đoạn văn thật lại tâm

trạng của ngời anhtrong truyện

khi đứng trớc bức tranh đợc

giải nhất của em gái?

4 H ớng dẫn học tập:

- Học bài, thuộc ghi nhớ

- Hoàn thiện phần luyện tập

- Soạn: luyện nói về quan sát, tởng tợng, so sánh và nhận xéttrong văn miêu tả

- Luyện kĩ năng nhận xét cách nói của bạn

Hoạt động của thầy Nội dung cần đạt

Hoạt động 1: Nêu yêu cầu

của tiết luyện nói i yêu cầu của tiết luyện nói:

-Tác phong: đàng hoàng,chững chạc, tự tin

- Cách nói: rõ ràng, mạch lạc,không ấp úng

- Nội dung: đảm bảo theo yêucầu của đề

Hoạt động 2: Hớng dẫn HS

- Lập dàn ý câu hỏi

a Theo em Kiều Phơng là

ngời nh thế nào? từ các chi

tiết về nhân vật này hãy

miêu tả Kiều Phơng theo

t-ởng tợng của em?

Bài 1:

a Nhân vật Kiều Ph ơng:

- Hình dáng: gầy, thanh mảnh,mặt lọ

lem, mắt sáng, miệng rộng,răng khểnh

- Tính cách: hồn nhiên, trong

b Hình ảnh ngời anh nh

thế nào? hình ảnh ngời anh

trong bức tranh với hình ảnh

ngời anh thực của Kiều

b Nhân vật ng ời anh:

- Hình dáng: không tả rõ nhng

có thể suy ra từ cô em gái,chẳng hạn: gầy, cao, đẹp trai,sáng sủa

- Tính cách: ghen tị, nhỏ nhen,mặc cảm, ân hận, ăn năn, hốilỗi

- Hình ảnh ngời anh thực vàngời anh trong bức tranh, xem

kĩ thì không khác nhau Hình

ảnh ngời anh trai trong bứctranh thể hiện bản chất và tínhcách của ngời anh qua cái nhiàntrong sáng, nhân hậu của ngờiem

- Đêm trăng có đặc sắc:

+ Bầu trời đêm, vầng trăng,cây cối, nhà cửa, đờng làng,ngõ phố, ánh trăng, gió (quansát)

+ Những hình ảnh so sánh, liêntởng, tởng tợng

+ VD: Một đêm trăng kì diệu:Một đêm trăng mà tất cả đất

trời, con ngời, vạn vật nh đangtắm gội bởi ánh trăng

- Yêu cầu: Lập dàn ý tả cảnh biểnbuổi sáng, chú ý một số hình ảnhnhững liên tởng tởng tợng:

+ Bình minh: Cầu lửa+ Bầu trời: Trong veo, rực lửa+ Mặt biển: Phẳng lì nh tấm lụamênh mông

+ Bải cát: Min màng, mát rợi+ Những con thuyền: Mật mỏi, uểoải, nằm nghếch đầu lên bãi cát

Bài tập 5

- Trong thế giới những câu chuyện

cổ tích, ngời dũng sỹ xuất hiện khánhiều Họ đều là những nhân vật

đẹp, nhân hậu và đặc biệt là khoẻmạnh, dũng cảm

- Các em đã đợc học và đọc nhiềutruyện cổ, vì thế bài này yêu cầumiêu tả nhân vật theo chí tởng tợngcủa mình Nội dung tuỳ thuộc bvàokhả năng tởng tợng và liên tởng củamỗi học sinh

4 H ớng dẫn học tập:

- Học bài, thuộc ghi nhớ

- Viết hoàn chỉnh bài tập 4, 5

(Trích Quê Nội - Võ Quảng)

A Mục tiêu bài học: Giúp học sinh:

- Giúp HS cảm nhận đợc vẽ đẹp phong phú, hùng vĩ của thiênnhiểntên sông Thu Bồn và vẻ đẹp của ngời LĐ đợc miêu tả

2 Nhân vật Kiều Phơng để lại trong em nhữngcảm nhận gì?

3 Qua bài Bức tranh của em gái tôi, em tự rú t racho mình bài học gì?

3 Bài

mới Nếu nh trong truyện Sông nớc Cà Mau, Đoàn Giỏi đã đ-a ngời đoc tham quan cảnh sắc phong phú, tơi đẹp

của vùng dất cực Nam Tổ Quốc ta, thì Vợt thác tríchtruyện Quê Nội , Võ Quảng lại dẫn chúng ta ngợc dòngsông Thu Bồn, thuộc miền Trung Trung bộ đến tận th-ợng nguồn lấy gỗ Bức tranh phong cảnh sông nớc và

đôi bờ miền Trung này cũng không kém phần lí thú

Hoạt động của thầy Nội dung cần đạt

Hoạt động 1: Đọc và tìm

- Hãy nêu những hiểu biết

- Tác phẩm: Quê Nội sáng tác vàonăm 1974, đoạn trích Vợt thác ởchơng XI của tác phẩm

2 Đọc và tìm hiểu bố cục:

- Cách đọc:

- GV đọc mẫu 1 đoạn

- Dựa vào nội dung em hãy

chia bố cục của bài

+ Đoạn 3: dọc với giọng nhanh,mạnhnhấn các động, tính từ chỉhoạt động

+ Đoạn 4: đọc giọng chậm lại,thanh thản

- Bố cục: 3 phần + Từ đầu dến "Vợt nhiều thác nớc

 Cảnh dòng sông và hai bên bờtrớc khi thuyền vợt thác

+ Đoạn 2: tiếp đến" Thác cổcò"Cuộc vợt thác của Dợng HơngTh

- Nhanh nh cắt: Rất nhanh và dứtkhoát

- Hiệp sĩ: ngời có sức mạnh vàlòng hào hiệp, hay bênh vực vàgiúp ngời bị nạn

- Thể loại: đoạn trích là sự phốihợp giữa tả cảnh thiên nhiên vàhoạt động của con ngồi

- Vị trí quan sát: trên con thuyền

di động và vợt thác Vị trí ấythích hợp vì phạm vi cảnh rộng,thay đổi, cần điểm nhìn trựctiếp và di động

của con thuyền?

- Cảnh bờ bãi ven sông đợc

 Con thuyền là sự sống của sông;miêu tả con thuyền cũng là miêutả sông

- Hai bên bờ:

+ Bãi dâu trải bạt ngàn+ Những chòm cổ thụ dáng mãnhliệt đứng trầm ngâm lặng nhìnxuoóng nớc

+ Những dãy núi cao sừng sững;

+ Những cây to mọc giữa nhữngbụi lúp xúp nom xa nh những cụgià vung tay hô đám con cháutiến về phía trớc

 Dùng nhiều từ láy gợi hình (trầmngâm, sừng sững, lúp xúp)

Phép nhân hoá (những chòm cổthụ ); Phép so sánh (những cây

to mọc giữa những bụi ) Điều

đó khiến cảnh trở nên rõ nét, sinh

động

 Cảnh thiên nhiên đa dạngphong phú, giàu sức sống Thiênnhiên vèa tơi đẹp, vừa nguyên sơ,

cổ kính

GV: Cảnh núi còn báo hiệu đoạn

sông lắm thác nhiều ghềnh đang

đợi đón

đứng Thuyền vùng vằng cứ chựctụt xuống.

 Đầy khó khăn nguy hiểm, cần tới

sự dũng cảm của con ngời

- Hình ảnh DHT: Nh một pho tợmg

đồng đúc, các bắp thịt cuồncuộn ghì trên ngọ sào giống nhmột hiệp sĩ của Trờng Sơn oailinh hùng vĩ

 NT so sánh, gợi tả một con ngờirắn chắc, bền bỉ, quả cảm, cókhả năng thể chất và tinh thần vợtlên gian khó Việc so sánh DHT nhhiệp sĩ còn gợi ra hình ảnhhuyền thoại anh hùng xa với tầmvóc và sức mạnh phi thờng của

Đam San, Xinh Nhã bằng xơngbằng thịt đang hiển hiện trớcmắt ngời đọc

So sánh thứ ba nh đối lập với hình

ảnh DHT khi đang làm việc Tathấy ở đây còn có sự thống nhấttrong con ngời thể hiện phẩmchất đáng quí cảu ngời LĐ lhiêmtốn, nhu mì đến nhút nhát trongcuộc sống đời thờng nhng lại dũngmãnh nhanh nhẹn quyết liệt trongcông việc trong khó khăn thửthách

 NT so sánh còn có ý nghĩa đềcao sức mạnh của mgời LĐ trêmsông nớc Biểu hiện tình cảm quítrọng đối với ngời LĐ trên quê h-

ơng

Hoạt động 3: Tổng kết iii Tổng kết: GHi nhớ-sgk-tr40

giả muốn thể hiện tình

cảm nào đối với quê hơng?

+ Tình yêu thiên nhiên?

+ Tình yêu ngời LĐ gian

ngời toát lên tình cảm yêu

quí của tác giả đối với cảnh

vật quê hơng, nhất là tình

cảm trân trọng dành cho

ngời LĐ Bài văn là bài ca LĐ

cảu con ngời Từ đó đã kín

đáo biểu hiện tình yêu

- Chọn điểm nhìn thuận lợi choquan sát

- Có trí tởng tợng

- Có cảm xúc đối với đối tuiợngmiêu tả

4 H ớng dẫn học tập:

- Học bài, thuộc ghi nhớ

- Hoàn thiện bài tập

- Soạn bài: So sánh

bµi cò: 1 ThÕ nµo lµ so s¸nh? Ph©n tÝch c¸u t¹o cñaphÐp so s¸nh trong VD sau:

§©y ta nh c©y gi÷a rõng

Ai lay ch¼ng nhuyÓn, ai rung ch¼ng rêi

* Trong khæ th¬ nµy kh«ng cãc¸c tõ so s¸nh trªn

A: MÑB: Ngän giãT: Lµ

- Tõ so s¸nh "ch¼ng b»ng" ë vÕ Akh«ng ngang b»ng vÕ B

- Tõ so s¸nh "lµ" vÕ A ngang b»ng

vÕ B

- Thà rằng ăn bát cơm rauCòn hơn thịt cá nói nhau nặnglời

(Cadao)

+ Có chiếc lá tựa mũi tên nhọn

+ Có chiếc lá nh con chim

+ Có chiếc lá nh thần bảo rằng

+ Có chiếc lá nh sợ hãi

- Sự vật đợc so sánh trong hoàncảnh:

+ Sự vật đợc đem ra so sánh lànhững chiếc lá

+ Chiếc lá đợc so sánh tronghoàn cảnh đã rụng

- Ta có cảm xúc đó là nhờ: Tácgiả đã sử dụng phép so sánh mộtcách linh hoạt, tài tình: Chỉ làmột chiếc lá thôi mà có đủ cáccung bậc tình cảmvui, buồn củacon ngời đợc gửi gắm trong đó:Khi thì nh mũi tên, húc lại nh conchim lảo đảo, có khi thì thầm,lại có lúc sợ hãi

2 Ghi nhớ: (SGK - Tr42)

Hoạt động 3: iii Luyện tập:

b - Cha bằng muôn nỗi tái tê lòng bầm

- Cha bằng khó nhọc đời bầm sáu mơi

T: (Cha bằng)  So sánh không ngang bằng

c Anh đội viên mơ màng

Nh nằm trong giấc mộngBóng Bác cao lồng lộng

ấm hơn ngọn lửa hồng

- T: (Nh)  so sánh ngang bằngT: (hơn)  so sánh không ngang bằng

* Phân tích tác dụng gợi hình của phép sosánh: Tâm hồn tôi là một buổi tra hè

- Tâm hồn: Sự vật trừu tợng phi vật thể,không tri giác đợc, không định lợng đợc,khó định tính

- Một buổi tra hè: Khái niệm tơng đối cụthể, có thể hình dung bằng kinh nghiệmsống có cảm xúc, gắn với những kỉ niệm

Đó là một thời gian cụ thể, một không gian

đày nắng, đầy gió, đầy tiếng ve và rực rỡhoa phợng đỏ Tất cả cho ta hiểu rằngtâm hồn tôi là một tâm hồn nhạy cảm,phong phú, đa dạng, rung động trớc vẻ

đẹp của thiên nhiên và không khỏi bồi hồivới những hoài niệm của một thời trai trehồn nhiên, vô t đến thánh thiện

Bài 2:

a Những câu văn có sử dụng phép sosánh trong đoạn trích Vợt thác:

* GV: hớng dẫn HS

viết đoạn

hiệp sĩ của Trờng Sơn oai linh

Vì: Qua hình ảnh ta thấy đợc trí tởng tợngphong phú của tác giả

- Hình ảnh nhân vật hiện lên khoẻ, đẹp,hào hùng

- Thể hiện sức mạnh và khát vọng chinhphục thiên nhiên của con ngời

- Học bài, thuộc ghi nhớ

- Hoàn thiện bài tập

- Soạn bài: Chơng trình địa phơng

A Mục tiêu bài học: Giúp học sinh:

- Sửa một số lỗi chính tả do ảnh hởng cách phát âm địa

ph-ơng

- Có ý thức khắc phục các lỗi chính tả do ảnh hởng của cáchphát âm

B Chuẩn bị:

- Giáo viên: + Soạn bài

+ Đọc sách giáo viên và sách bài soạn

+ Bảng phụ

- Học sinh: + Soạn bài

+ Các câu văn, thơ có cha các phụ âm trong bài