Phác thảo chân dung văn hoá Việt Nam

Cuốn sách có ba phần chính. Phần thứ nhất: Văn hoá và sức mạnh của văn hoá; Phần thứ hai: Phác thảo chân dung văn hoá Việt Nam; Phần thứ ba: Xây dựng và phát triển nền văn hoá tiên tiến, dậm đà bản sắc dân tộc

Phác thảo chân dung văn hoá Việt Nam - Một công trình khoa học có giá trị lớn

Minh Hải Đúng vào dịp kỷ niệm 55 năm Cách mạng Tháng Tám và Quốc khánh 2-9, Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia đã cho ra mắt độc giả cuốn

sách Phác thảo chân dung văn hoá Việt Nam Với gần 800 trang in khổ

lớn, cuốn sách là một công trình khoa học có giá trị lớưn, với sự tha gia của đông đảo các nhà hoạt động chính trị, văn hoá, khoa học và các nhà quản lý

Cuốn sách có ba phần chính Phần thứ nhất: Văn hoá và sức mạnh của văn hoá; Pphần thứ hai: Phác thảo chân dung văn hoá Việt Nam; Phần thứ ba: Xây dựng và phát triển nền văn hoá tiên tiến, dậm đà bản sắc dân tộc Xuất phát từ những yếu tố cấu thành và sức mạnh của nền

văn hoá trong quá trình dựng nước và giữ nước, nội dung cuốn sách đã phản ánh khá phong phú những nét chính yếu, in đậm dấu ấn trong văn hoá vật chất và văn hoá tinh thần của nhân dân ta, tiêu biểu là chủ nghĩa yêu nước truyền thống Và, ngày nay nó được kế thừa và nâng lên tầm cao mới trong thời đại Hồ Chí Minh - thời đại của độc lập dân tộc, là nền tảng

để dân tộc ta có thể phát triển nhanh, bền vững thành một nước công nghiệp; Dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh, sánh vai cùng bầu bạn khắp năm châu ở những thập niên đầu thế kỷ 21

Trong lời tựa cuốn sách, Tổng Bí thư Lê Khả Phiêu viết: “Nhìn

lại lịch sử hàng nghìn năm từ thời các vua Hùng dựng nước đến nay, Việt Nam thường xuyên phải đối mặt với thiên tai và địch hoạ Trước những thử thách ấy, để tồn tại và phát triển, ông cha ta đã sớm biết khơi nguôn sức mạnh từ chiều sâu của nền văn hoá dân tộc - một nền văn hoá có bề dày lịch sử, không ngừng được hun đúc, phát triển và làm giàu thêm bằng chắt lọc tinh hoa các nền văn hoá tiên tiến của nhân loại để tạonê những giá trị văn hoá cao đẹp, mang đậm bản sức dân tộc, thấm đượm tính nhân văn Đó là một nền văn hoá giàu lòng nhân ái, nặng nghĩa đồng

bào, ý chí quật cường, tinh thần bao dung và lòng tự tin dân tộc, v.v… Điều đó giải thích rõ vì sao dân tộc Việt Nam đất không rộng, người không đông, kinh tế chậm phát triển, lại bị hàng nghìn năm phong kiến nước ngoài thống trị và ra sức đồng hoá mà vẫn anh dũng, kiên cường đấu tranh bảo vệ chủ quyền dân tộc, đã nhiều phen làm cho kẻ thù khiếp

sợ và vẫn giữ vững bản sắc văn hoá của mình Minh chứng gần đây nhất

là chiến công chói lọi đánh thắng hai đế quốc to là Pháp và Mỹ Nguyên nhân có nhiều, nhưng trước hết phải kể đến sức mạnh của chính nghĩa, của khát vọng được sống trong độc lập tự do, của truyền thống dựng nước và giữ nước, của bản lĩnh, trí tuệ và chủ nghĩa nhân văn Việt Nam,

có thể tóm tắt đó là sức mạnh của văn hoá Việt Nam được vun đắp qua hàng nghìn năm lịch sử và được phát huy cao độ ở thời đại Hồ Chí Minh.

Sức mạnh ấy được kết tinh trong câu nói bất hủ của Bác Hồ: “Không có

gì quý hơn độc lập, tự do”.

Trải qua trường kỳ của lịch sử, dân tộc ta đã sản sinh ra biết bao anh hùng hào kiệt tiêu biểu cho dòng dõi con lạc, cháu hồng Trên lĩnh vực văn hoá, đã có những nhân vật kiệt xuất được tôn vinh là danh nhân văn hoá thế giới, đã góp phần làm rạng rỡ non sông đất nước ta, truyền thống văn hiến của dân tộc ta như Nguyễn Trãi, Nguyễn Du, Hồ Chí Minh…

Đảng ta, ngay từ khi ra đời đã ý thức rõ về vai trò và sức mạnh to lớn của văn hoá, đã coi văn hoá là một trong những mục tiêu và động lực

cơ bản của cách mạng Việt Nam Suốt 70 năm lãnh đạo cách mạng, Đảng

đã có nhiều chỉ thị và nghị quyết về vấn đề văn hoá, mà gần đây nhất là nghị quyết Hội nghị lần thứ năm Ban chấp hành Trung ương Đảng (khoá

VIII) Về xây dựng và phát triển nền văn hoá Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc

“Hiện nay, sau mười năm năm tiến hành công cuộc đổi mới, đất nước ta đang chuyển sang giai đoạn đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá theo định hướng Xã hội chủ nghĩa, phấn đấu đến năm 2020 cơ bản trở

thành một nước công nghiệp Đây là một sự nghiệp to lớn có nhiều thuận lợi nhưng cũng khong ít khó khăn Có những khó khăn của bước trưởng thành, có những khó khăn tuộc cả chủ quan lẫn khách quan của thời kỳ mới Một trong những khó khăn và thách thức lớn hiện nay là đẩy lùi và xoá bỏ những tệ nạn xã hội, những hiện tượng tha hoá, biến chất về tiếp tuyến, đạo đức, lối sống đang có nguy cơ gia tăng trong xã hội ta, làm nhức nhối lương tri và xói mòn niềm tin vào con đường mà Đảng, Bác Hồ

và nhân dân ta đã lựa chọn Hơn lúc nào hết, việc phát huy mạnh mẽ năng lực nội sinh của dân tộc, sức mạnh của truyền thống văn hoá dân tộc, tiếp thu tinh hoa văn hoá của nhân loại, đang là nhiệm vụ vừa quan trọng vừa cấp bách góp phần bảo đảm thắng lợi của sự nghiệp xây dựng đất nước giàu mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh”

Điều cốt lõi của bản sắc văn hoá Việt Nam

Trà Hải

Lâu nay tôi được nghe khá nhiều về ý kiến tranh luận về “bản sắc văn hoá dân tộc Việt Nam” Nhiều kiến giải khác nhau được đưa ra Người đi vào triết học, người đi vào văn hoá dân gian (Folklore), người đi vào đời sống tâm linh (việc thờ cúng tổ tiên, thần linh, lễ hội ), có người

đi vào những di sản vật chất như kiến trúc, điêu khắc đình chùa v.v… để chứng minh bản sắc văn hoá Việt Nam Một số người khác lại duy danh định nghĩa và thường chứng minh bản sắc văn hoá Việt Nam là sự tiếp thu

có chọn lọc tinh hoá văn hoá nhân loại để biến thành của Việt Nam; Nói cách khác đã “Việt Nam hoá” các tôn giáo: Nho, Phật, Lão và cả triết học phương Tây Những kiến giải nêu trên đều đúng về một phương diện nào

đó, nhưng chưa phải đã tìm được cái góc, cái bản chất của bản sắc văn hoá Cái ta đang cần tìm phải là cốt lõi, cái bản chất của bản sắc văn hoá Việt Nam

Tôi cho rằng một trong những điều cốt lõi nhất của bản sắc văn hoá Việt Nam chính là “lòng yêu nước Việt Nam”

Tất nhiên, trên thế giới, dân tộc nào cũng có lòng yêu nước Song lòng yêu nước mỗi dân tộc cũng có chỗ khác nhau, và ở đây tôi nhấn mạnh “bản sắc văn hoá Việt Nam là lòng yêu nước Việt Nam”, bởi lòng yêu nước của dân tộc Việt Nam không giống bất kỳ một dân tộc nào khác trên thế giới Lịch sử thế giới chưa có một dân tộc nào giống như Việt Nam: bị nghìn năm Bắc thuộc, mười năm Minh thuộc, gần trăm năm Pháp thuộc, và có lẽ phải kể hai mươi năm Mỹ thuộc trên nửa nước Lịch sử thế giới chứng minh số phận nhiều dân tộc bị đô hộ rồi bị đồng hoá luôn, chỉ trong thời gian rất ngắn (nghĩa là mất dân tộc) Tính từ đầu Công nguyên đến nay (2000 năm) chưa có một dân tộc nào bị đô hộ đến hơn một nửa thời gian và đã qua bốn lần ở những thời kỳ khác nhau nhưng không những không bị đồng hoá, mà lại vùng dậy tự giải phóng được mình như dân tộc Việt Nam

Thử hỏi có dân tộc nào trên thế giới lại có chung một mộ Tổ và có một ngày giỗ Tổ như ở nước ta? Ngày giỗ Tổ, ở đền Hùng, con cháu cả nước hành hương về để tưởng niệm ông cha, và có những hình thức sinh hoạt văn hoá cộng đồng, thể hiện rất rõ nét bản sắc văn hoá của mình Có dân tộc nào trên thế giới lấy từ “đồng bào” làm đại từ chung và trong ứng

xử xã hội thì theo đạo lý “Nhiễu điều phủ lấy giá gương” hoặc “thương người như thể thương thân” Các dân tộc trên thế giới có lẽ cũng có những truyền thuyết về sự hình thành dân tộc mình Nhưng theo tôi nghĩ không

có dân tộc nào có một truyền thuyết kiểu “bọc trăm trứng của mẹ Âu Cơ” như của Việt Nam? Và mặc dầu ai cũng biết đó chỉ là huyền thoại, vậy mà

ai cũng thấy thiêng liêng, ai cũng muốn tin là thật Trong bản Tuyên ngôn độc lập (1945) cũng đã được Bác Hồ mở đầu bằng câu “Thưa đồng

bào” Và cảm động hơn khi Bác nhắc lại: “Tôi nói đồng bào nghẽ rõ không?” Có trường hợp như Lý Long Tường - Hoàng tử triều Lý sang lập nghiệp tận Hàn Quốc gần 800 năm mà giờ đây con cháu vẫn lần theo gia phả và di chúc tìm về cội nguồn Và những người mới rời Tổ quốc vài chục năm nay đang họp cộng đồng dựng đền thờ Tổ Vua Hùng tại Mỹ

Nhiều người châu Âu hiện đang cho rằng miền đất nào đời sống sung sướng là Tổ quốc Nhiều quốc gia khác người ta đầu có khái niệm “Tổ quốc” thiêng liêng như Việt Nam! Còn ở nước ta ngay từ năm 40 Hai Bà Trưng khi dựng cờ khởi nghĩa đã ra tuyên ngôn:

Một xin rửa sạch quốc thù.

Hai xin nối lại nghiệp xưa họ Hùng.

Ba khỏi oan ức lòng chồng.

Như vậy thù riêng chỉ xếp vào hàng thứ ba mà thôi, còn quốc thù mới là trọng!

Đến “Nam quốc sơn hà Nam đế cư”, Lý Thường Kiệt khẳng định rạch ròi bờ cõi tự sách trời Tổ quốc đây không trìu tượng Tổ quốc đây là

bờ cõi Việt Nam do ông cha tạo dựng !

Những áng hùng văn ki cổ ấy ta còn gặp nhiều trong các thế hệ sau như “Hịch tướng sĩ” của Trần Hưng Đạo, “Bình Ngô đại cáo” của Nguyễn Trãi, Hịch của Hoàng đế Quang Trung - Nguyễn Huệ, Thư trả lời quân Pháp của Nguyễn Quang Bích và đến cách mạng cận đại, Nguyễn Thái Học khi lên đoạn đầu đài còn dõng dạc đọc thơ bằng tiếng Pháp:

Mourir pour Sa patrie C’est le sort le plus beau

Le plus digne d’envie…

Nghĩa là:

Chết vì Tổ quốc Cái chết vinh quang Lòng ta sung sướg trí ta nhẹ nhàng…

Từ thế hệ nho học chuyển sang tân học, người thanh niên Việt Nam vốn chịu ảnh hưởng của văn hoá Pháp lại dùng văn hoá Pháp để chống lại bọn thực dân và khi chọn cái chết cũng là chết vì Tổ quốc Chúng ta có thể kể ra biết bao nhiêu những tấm gương yêu nước, anh dũng hy sinh cho

Tổ quốc qua các thời kỳ lịch sử khác nhau, nhất là sau khi Đảng ta thành lập và lãnh đạo nhân dân làm cách mạng

Trước khi đặt bút viết bài này, tôi có đọc lại cuốn “Văn hoá và đổi mới” của Cố vấn Phạm Văn Đồng Thật là có lý khi ông viết về sự đổi mới của văn hoá hôm nay mà không quên nhắc lại lịch sử, ca ngợi thời dựng nước của vua Hùng, đến thời kỳ đấu tranh của dân tộc nghìn năm Bắc thuộc và thời kỳ phong kiến tự chủ Nhưng ông cũng phê phán triều Nguyễn: “Trong lịch sử nước ta… không bao giờ dân tộc Việt Nam gặp cảnh yếu hàn như vậy, mất nước dễ dàng như vậy… Dưới thời Tự Đức lực lượng viễn chinh Pháp chẳng có bao nhiêu, đồng thời chúng gặp phải rất nhiều khó khăn trong lĩnh vực hậu cần Cái nghịch lý đau buồn là nhà vua đầu hàng và ngăn cấm phong trào đánh giặc cứu nước Đó thật là một điều

ô nhục trong lịch sử nước ta” Và ông kết luận: “Triều đại nhà Nguyễn là những trang sử đau buồn trái với những truyền thống oai hùng của dân tộc

Ngày nay, những mặt trái của cơ chế thị trường cũng như của quá trình hội nhập, mở cửa, quốc tế hoá, đang có tác động một cách tiêu cực đến đời sống văn hoá tinh thần của chúng ta Nếu chúng ta không tin tưởng, tỉnh táo, dễ bị vàng thau lẫn lộn Ai cũng biết Phan Thanh Giản là người yêu nước trung quân, nhưng ông bất lực và đã cam tâm ký hiệp ước cắt đất cho Pháp Song ông còn biết tự trọng, thấy cái lỗi của mình với dân, với nước Ta thương ông, lập đền thờ ông, song việc phục hồi tên phố mang tên ông cần hết sức cân nhắc và thận trọng ! Còn có một số nhân tài khác trong phái chủ hoà (thực ra là đầu hàng giặc) có viết được vài ba cuốn sách nay được ai đó xếp hạng “danh nhân” có vội vàng quá không? Có người còn muốn đề cao Trần Trọng Kim (vì ông có trước tác Nho giáo Việt Nam); Phạm Quỳnh, Nguyễn Văn Vĩnh, Alếchxan Đơ -Rốt (Aexandre De Rhodes), Pê-tơ-ruýt Ký … ca ngợi họ là những người

có công, như những người yêu nước Điều đó thực khó hiểu khó tin về

“thiện ý” và “sự công bằng” của họ

(1) Phạm Văn Đồng: Văn hoá và đổi mới, Bộ Văn hoá thông tin xuất bản, 1995, tr 27

Mọi người ai cũng phấn khởi khi thấy truyền hình đưa tin Uỷ ban nhân dân TP Hồ Chí Minh vừa dựng đài tưởng niệm các liệt sĩ hy sinh trong trận tiến công vào toà đại sứ Mỹ (Tết Mậu Thân) Việc làm đó ai cũng thấy đúng và đều đồng tình, bởi vì đó là thể hiện sự kính trọng và ghi nhớ công ơn của những người yêu nước, hy sinh vì Tổ quốc, lòng tự trọng dân tộc và đó chính là thể hiện cụ thể bản sắc văn hoá Việt Nam

Trở lại vấn đề A-lếch-xan-Đơ Rốt, Pê-tơ-ruýt Ký và một số nhân vật khác, tôi nghĩ ta nên hết sức thận trọng Ta không phủ định những cống hiến khoa học về một mặt nào đó của họ Song cứ lấy cái tiêu chí “lòng yêu nước” làm “tia hồng ngoại” mà rọi thì rất dễ phân định A-lếch-xan

Đơ Rốt có công rất lớn về văn hoá, là một trong những người sáng tạo ra chữ Việt ta tinh hoa ngày nay Về mặt khoa học ngôn ngữ ta không quên

ơn, nhưng đọc lại “Bản án chế độ thực dân Pháp” của Nguyễn Ái Quốc và những tác phẩm của Phan Bội Châu thì ta mới thấy cái nhục mất nước và cái thâm độc về chính sách cai trị và truyền giáo của Chủ nghĩa thực dân Như vậy ông ta có đồng sàng với Chủ nghĩa thực dân không? Hay chí ít cũng là công cụ cho mục tiêu của chúng Xét theo tiêu chí khóa học theo tôi ta nên dựng bia ghi công, còn dựng tượng đài ông, có lẽ ta nên để tiền của công sức dựng tượng các vị anh hùng dân tộc xả thân cứu nước Ta không bảo thủ hẹp hòi theo tư tưởng Dân tộc chủ nghĩa Song ta cũng quyết không để lại những dấu ấn mà ngàn năm sau cháu con chúng ta không hiểu nổi

Nếu Đảng ta nêu vấn đề giữ gìn và phát huy bản sắc văn hoá dân tộc

và lấy lòng yêu nước làm hệ quy chiếu thì tôi tin rằng mây mù sẽ phải tan trong nắng sớm

*

* * Tôi cho rằng với chủ đề : “Giữ gìn bản sắc văn hoá dân tộc để bước vào thời kỳ đổi mới, công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước”, có lẽ không

gì bằng phát động lòng yêu nước Việt Nam để làm động lực, đặc biệt là

trong thế hệ trẻ Lòng yêu nước ấy sẽ làm được tất cả, hạn chế tiêu cực, đẩy lùi tham nhũng, đặc biệt là sẽ tự miễn dịch và chống được văn hoá độc hại Cần tạo cơ hội cho thanh niên say sưa đi vào nghiên cứu, lao động sáng tạo để phục hưng đất nước Hãy khơi dậy trong mỗi người lòng

tự hào và tự trọng dân tộc, trả hận non sông của một đất nước đã bốn lần

bị làm thuộc địa, bị đè đầu cưỡi cổ, và cứ mỗi lần như thế đã kéo lùi lịch

sử phát triển dân tộc hàng thế kỷ so với các dân tộc khác

Hành trang của ta bước vào thế kỷ 21, bước vào Hiện đại hoá và Công nghiệp hoá, có lẽ về khoa học kỹ thuật, về kinh tế ta còn thua xa bạn bè, song ta tự hào vì ta có một nền văn hoá, có bề dầy văn hoá, mà nền văn hoá ấy được hun đúc từ lòng yêu nước Việt Nam Bản sắc văn hoá Việt Nam, cái cốt lõi chính là lòng yêu nước Việt Nam

“Làm lớn”

Nguyễn Văn Lộc

Lâu nay chuyện cán bộ “làm lớn” thường được nhiều người quan tâm bàn luận Nhiều người khen ông này tuy “làm lớn” nhưng vẫn khiêm tốn giản dị, vẫn giữ vững phẩm chất tốt đẹp của nhiều năm về trước Nhiều người kêu ông nọ vừa “làm lớn” được ít lâu đã trở thành một người khác trước, không còn được bạn bè, đồng nghiệp và tập thể quý mến như trước nữa Quả là trong vấn đề “làm lớn” đang có nhiều điều đáng suy nghĩ thật

Nhiều người tuy giữ những chức vụ lãnh đạo, quản lý quan trọng nhưng vẫn luôn luôn sống mẫu mực, để lại cho tập thể, cho những người chung quanh những tình cảm và kỷ niệm tốt đẹp khó quên Ngay trong hoàn cảnh mới hiện nay, nhiều đồng chí vẫn quen với nếp sống giản dị, vẫn giữ đức cần, kiệm, liêm, chính Từ nhà ở đến phương tiện đi lại, làm việc, sinh hoạt, cơ quan bố trí, sắp xếp thế nào thì các đồng chí ấy sử dụng như vậy, không hề đòi hỏi gì Một số người còn từ chối, không nhận những tiêu chuẩn cao như xe ô tô loại sang trọng đắt tiền chẳng hạn Một

số đồng chí thì ngại ngùng cả việc đi dự những buổi chiêu đãi, tiếp tân trừ

khi thật cần thiết Một lần nhân dự bữa cơm ở nhà một người bạn thân, đang lúc nói về chuyện “làm lớn”, chủ nhà giới thiệu với tôi một người Anh nói: Ông này cũng “làm lớn” đây nhưng rất bình dân, sống chan hoà với bạn bè, với tập thể, nhà cửa tài sản chẳng có gì đặc biệt Những chuyện về những mẫu người “làm lớn” như vậy hiện nay trong xã hội ta

có rất nhiều và rất đáng để chúng ta học tập

Nhưng mặt khác cũng có không ít người khi “làm lớn” thì thay đổi rất nhanh Có người vừa được đề bạt chưa lâu, cơ quan đang cân nhắc suy tính xem nên bố trí đổi nhà, đổi phòng làm việc cho đồng chí ấy như thế nào cho thích hợp thì đồng chí ấy đã vội vã đốc thúc, nhiều khi với thái

độ rất không hay Có người từ khi “làm lớn” thì tỏ ra khệnh khạng, quan cách, trông đến khó coi Một số người chỉ thích tiếp xúc, chuyện trò, quan

hệ với những người ngang cấp hoặc với cấp trên, còn với những bạn bè đồng nghiệp đã một thời thân thiết, vào sinh ra tử có nhau nhưng đang

“giẫm chân tại chỗ” thì mấy ông ấy quên đến là nhanh Mới cách đó chưa lâu còn hàn huyên tâm sự đủ điều mà bây giờ gặp lại, các “sếp” ấy tỏ ra dửng dưng lạnh lùng như chưa hề quen biết Điều làm nhiều người thắc mắc là một số người “làm lớn” thường cho mình cái quyền muốn giải quyết công việc thế nào cũng được, có khi nói một đằng làm một nẻo, hoặc thiếu trách nhiệm trước những vấn đề nóng bỏng đang đặt ra trong lĩnh vực công tác của mình phụ trách Nhưng điều làm cho nhiều người thắc mắc hơn cả là một số người, kể cả một số người tuy chưa phải là

“lớn” lắm nhưng giàu lên nhan quá, cứ như là họ vớ được quyển sách ước hay cây đèn thần A-La-đan vậy Họ nổi tiếng là người “chịu chơi”, kể cả việc nhâu nhẹt, bồ bịch Họ không hề bận tâm gì đến những lời bàn tán chê trách về ình Cũng có người một thời “làm lớn”, đến nay không còn

“làm lớn” nữa nhưng ông vẫn yêu cầu cơ quan phải giải quyết chế độ này, chế độ nọ ngoài tiêu chuẩn, chính sách và quy định của nhà nước…

Rõ ràng là chung quanh vấn đề “làm lớn” có vô số chuyện, có chuyện nghe cứ như là bịa vậy Rõ ràng là trong vấn đề đạo đức, phẩm

chất của một bộ phận cán bộ Đảng viên đang có những điều mà các tổ chức Đảng, các cơ quan hữu quan cần quan tâm xem xét

“Văn hoá hướng tới xây dựng con người mới”

Ngay từ khi cách mạng còn phôi thai, Đảng ta đã đặc biệt quan tâm đến công tác văn hoá, điều đó thể hiện ở “Bản đề cương văn hoá Việt Nam” năm 1943 Giá trị của “Bản đề cương văn hoá Việt Nam” mãi trường tồn cùng năm tháng bởi tính chiến lược, hoạch định cho con đường phát triển văn hoá Việt Nam với những nhiệm vụ trước mắt cũng như lâu dài cần phải làm, cần phải vươn tới: Dân tộc - Khoa học - Đại chúng, nhằm ngày càng hoàn thiện những phẩm chất tốt đẹp nhất của con người

Kể từ đó nay, hơn 50 năm qua, Đảng và Nhà nước ta liên tục không ngừng chăm lo công tác văn hoá, Nhà nước và nhân dân đầu tư kông ít tiền của vào lĩnh vực này Đặc biệt, nghị quyết Trung ương 5 (khoá VIII)

về “Xây dựng và phát triển nền văn hoá Việt Nam tiên tiến, đậm đà, bản sắc dân tộc - chiến lược về văn hoá trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá của đất nước, càng chứng minh Đảng ta rất quan tâm đến công tác văn hoá Và chúng ta đã đạt được những thành tựu đáng ghi nhận

Song, vì sao hiệu quả của công tác văn hoá chưa đáp ứng được nguyện vọng của Đảng và nhân dân mong muốn? Chưa hoàn thành được nhiệm vụ và mục đích đặt ra là hoàn thành nhân cách, làm cho con người ngày càng tốt đẹp hơn

Về những yếu kém, khuyết điểm trên lĩnh vực văn hoá Kết luận Hội nghị lần thứ mười ba Ban chấp hành Trung ương Đảng (khoá IX) nêu rõ:

“So với yêu câu của thời kỳ đổi mới, trước những biến đổi ngày càng phong phú trong đời sống xã hội những năm gần đây, những thành tựu và tiến bộ đạt được trong lĩnh vực văn hoá còn chưa tương xứng và chưa vững chắc, chưa đủ để tác động có hiệu quả đối với các lĩnh vực của đời sống xã hội, đặc biệt là lĩnh vực tư tưởng, đạo đức, lối sống Sự suy thoái

về phẩm chất, đạo đức, lối sống tiếp tục diễn biến phức tạp, có một số mặt