+ ngửa mặt như một đứa trẻ...lau miệng lau cằm 1.Những cảm xúc và suy nghĩ của nhân vật Nhĩ.. Những tia nắng sớm đang từ từ di chuyển từ mặt nước lờn những khoảng bờ bói bờn kia sụng, và
Trang 1NguyÔn Minh ch©u
NguyÔn Minh ch©u
Trang 2a, Nhĩ xuất hiện trong một hoàn cảnh
đặc biệt:
- Nằm liệt trên giường:
+ ngồi để cho vợ bón từng thìa thức ăn.
+ ngửa mặt như một đứa trẻ lau miệng lau cằm
1.Những cảm xúc và suy nghĩ của nhân vật Nhĩ.
Mọi sinh hoạt đều phải nhờ người
khác giúp đỡ
Trang 3“Những bông hoa bằng lăng đã thưa thớt
- cái giống hoa ngay khi mới nở, màu sắc
đã nhợt nhạt Hẳn có lẽ vỡ đó sắp hết mựa, hoa đó vón trờn cành, cho nờn mấy bụng hoa cuối cựng cũn sút lại trở nờn đậm sắc hơn ”
Nhĩ đó nhỡn thấy gỡ
qua khung cửa sổ?
“Con sông Hồng một màu đỏ nhạt, mặt sông như rộng thêm ra Vòm trời cũng như cao hơn Những tia nắng sớm đang từ từ di chuyển từ mặt nước lờn những khoảng bờ bói bờn kia sụng, và
cả một vựng phự sa lõu đời của bói bồi bờn kia sụng Hồng lỳc này đang phụ ra trước khuụn cửa sổ của gian gỏc nhà Nhĩ một thứ màu vàng thau xen với màu xanh non - những màu sắc thõn thuộc như da thịt, hơi thở của đất màu mỡ.”
Tiết 2
Trang 4Lập thu
Hoa bằng lăng
Tình
(Tâm thế)
như rộng thêm ra
Không gian, những cảnh sắc vốn quen thuộc, gần gũi như
ng lại rất mới mẻ Tưởng như lần đầu tiên Nhĩ cảm nhận đư
ợc vẻ giàu đẹp đó
Sông Hồng Vòm trời
thưa thớt, đậm sắc hơn.
như cao hơn.
màu đỏ nhạt, như rộng thêm ra.
Bãi bồi màu vàng thau xen với màu xanh non.
như cao hơn như da thịt, hơi thở của đất màu mỡ
b.Cảm xúc và suy nghĩ của nhân vật Nhĩ về
thiên nhiên
cảm nhận bằng cảm xúc tinh tế.
đậm sắc hơn
Trang 5Nhĩ nhận thấy một nghịch lý nhưng
không thể sửa chữa:
“ đã từng đi tới không sót một xó
xỉnh nào trên trái đất, đây là chân
trời gần gũi mà xa lắc vì chưa hề
bao giờ đi đến”
và ở anh nảy ra những băn khoăn, trăn trở làm anh day dứt, không yên
Trang 6Vỡ sao Nhĩ lại xúc động trước vẻ đẹp bỡnh dị của
quê nhà?
• Nguyễn Minh Châu muốn nhắc nhở mọi người đừng vô tỡnh mà phải biết gắn bó, trân trọng cảnh vật quê hương xứ sở vỡ cái
đó là máu thịt, là tâm hồn của mỗi chúng ta
• Phải biết phát hiện ra vẻ đẹp bỡnh dị, thân thuộc của quê nhà để nâng niu, yêu quý
Trang 7Cái đẹp chỉ là những điều giản dị
Trang 8Khi sắp giã biệt cuộc đời, Nhĩ mới thực sự thấu hiểu với lòng biết ơn sâu sắc người vợ Anh đã tìm thấy được nơi nương tựa là gia đình.
Tiếng hãm nước thuốc, tiếng bước
chân rón rén quen thuộc…
Tiếng vợ đi lại dọn dẹp, dặn dò
con…
Nhĩ nghe rõ:
Đó là tiếng lòng, tiếng thân thương, không phải lúc nào Nhĩ cũng nghe được, cũng cảm được!
* Cảm nhận của Nhĩ về người vợ:
Lần đầu tiên, Nhĩ để ý thấy Liên đang mặc tấm áo vá, những ngón tay gầy guộc
âu yếm vuốt ve bên vai của anh:
Suốt đời, anh chỉ làm em khổ tâm mà em vẫn nín thinh
Cũng như cánh bãi bồi đang nằm phơi mình bên kia, tâm hồn Liên vẫn giữ nguyên vẹn những nét tần tảo, chịu đựng, hi sinh
Trang 9Nhĩ nhận ra điều này thì đã quá muộn
khi sự sống của Nhĩ không còn bao lâu
để sửa chữa sai lầm
hận xót xa
Hãy biết thương yêu trân trọng tất cả những gỡ khi còn có thể nếu không con người sẽ phải ân hận xót xa
Trang 10tưởng như mình vừa bay được một nửa vòng
trái đất
đã thu hết tàn lực, lết dần, lết dần trên chiếc
phản gỗ.
Nh
ĩ
Điều ước muốn ấy chính là sự thức tỉnh về những giá trị bền vững, bình thường và sâu xa của cuộc sống- những giá trị thường bị người ta bỏ qua, lãng quên, nhất là khi còn trẻ bị những ham muốn xa vời lôi cuốn
Nh
ĩ
Nhận ra tất cả vẻ đẹp của cảnh vật rất đỗi bình dị và gần gũi
Bừng dậy niềm khao khát vô vọng được đặt chân lên cái bãi bồi.
2 Cảm nhận của Nhĩ về bản thân mình:
Trang 11-Nhĩ muốn đi thăm bãi bồi- ham muốn cuối cùng của anh
•nhờ con làm việc kì quặc:
sang bãi bồi bên kia và trở về để chẳng làm gì cả, với giọng điệu khẩn khoản
khi mà Nhĩ chợt nhận thấy thời gian
mình sống chẳng còn bao lâu Nhĩ khát khao được đặt chân lên bãi bồi bên kia
Trang 123 Câu chuyện của Nhĩ với cậu con trai
- Tuấn không hiểu ý cha
-sà vào đám cờ thế, để chậm mất
chuyến đò cuối cùng trong ngày
Nhĩ suy ra triết lớ cuộc đời: con
người khú trỏnh khỏi những vũng vốo & chựng chỡnh
Trang 13Những giá trị bền vững, đẹp đẽ
không phải chỉ là những gì xa lạ mà
nó chỉ là những gì gần gũi, bình
thường trong cuộc sống hằng ngày
ngay xung quanh ta
Trang 14Nhĩ có trách người
con không nghe lời
mình không? Nếu là
em thì em có trách
hay không?
Hãy giải thích hành
động của Nhĩ ở cuối truyện khi thấy con đò ngang vừa chạm mũi vào bờ đất bên này
sông?
Trang 15III TỔNG KẾT: Ghi nhớ: sgk/
1 Nội dung:
• Trong cuộc đời, con người thường khó tránh khỏi những sự vòng vèo, chùng chỡnh
• Đồng thời thức tỉnh chúng ta về
nhỮng giá trị và vẻ đẹp đích thực của
đời sống ở nhỮng cái gần gũi, bènh thường mà bền vỮng của gia đènh, của quê hương.
Trang 162 Nghệ thuật của truyện:
• Xây dựng nhân vật tư tưởng, miêu tả tâm lí tinh tế
• Sáng tạo những hỡnh ảnh giàu ý nghĩa biểu tượng
• Cách xây dựng tỡnh huống mang tính nghịch lí
• Phong cách trần thuật giàu chất triết lí (dòng trần thuật chuyển hóa thành dòng
độc thoại nội tâm)
Trang 17Tác phẩm mang tính biểu tượng
• Hỡnh ảnh bãi bồi, bến sông và khung cảnh thiên nhiên là biểu tượng cho vẻ đẹp của đời sống, của quê hương xứ sở trong những cái gần gũi, bỡnh dị Nhan đề Bến quê mang
ý nghĩa biểu tượng ấy.
• Sắc tím đậm hơn của nh ữ ng bông hoa bằng l ă ng cuối mùa; tiếng đất lở ở bờ sông bên này khi cơn lũ đầu nguồn dồn về là … biểu tượng cho sự sống tàn lụi trong nh ữ ng ngày cuối cùng của đời Nhĩ.
• Con đò chở khách trên sông Hồng cập bến là con đò sẽ đư
a Nhĩ tới cõi hư không của một kiếp người
• H ỡ nh ảnh cậu con trai sa vào một đám chơi phá cờ thế trên
lề đường biểu tượng cho cái vòng vèo, chùng ch ỡ nh trên đư ờng đời mà người ta khó tránh khỏi.
• Hành động k ỡ quặc của Nhĩ ở cuối truyện có ý nghĩa thức tỉnh con người hãy mau dứt bỏ nh ữ ng cái vòng vèo, chùng
Trang 18IV Luyện tập:
cảm nghĩ của em về đoạn văn
mất chuyến đò trong ngày, Nhĩ nghĩ một cách buồn bã, con người ta trên đường đời
in gót chân khắp mọi chân trời xa lạ mới nhìn thấy hết sự giàu có lẫn mọi vẻ đẹp của một cái bãi bồi sông Hồng ngay bờ
điều riêng anh khám phá thấy giống như một niềm mê say pha lẫn với nối ân hận
đau đớn, lời lẽ không bao giờ giải thích hết
Trang 19Bài tập về nhà:
Hãy trỡnh bày cảm nhận của em về nhân vật
Nhĩ
Gợi ý:
• Hoàn cảnh sống của Nhĩ thật đáng thương.
• Những cảm nhận, suy nghĩ của anh về thiên nhiên, người vợ và đứa con làm ta trân trọng.
• Khát vọng cuối đời của Nhĩ làm ta phải suy nghĩ.
• Những triết lí mang tính trải nghiệm về cuộc đời con người là bài học thấm thía mà sâu sắc.
Trang 20Quê hương nếu ai không nhớ
Sẽ không lớn nổi thành người