I- Mục tiêu: 1.Kiến thức- Giúp học sinh thấy đợc tự sự và miêu tả là những yếu tố rất cần thiết trong một bài văn nghị luận, vì chúng có khả năng giúp ngời đọc ngời nghe nhận thức nội du
Trang 1Ngày soạn: 13/02/2011.
Ngày giảng:
Tiết 116: Tìm hiểu các yếu tố tự sự, miêu tả trong văn nghị luận I- Mục tiêu:
1.Kiến thức- Giúp học sinh thấy đợc tự sự và miêu tả là những yếu tố rất cần thiết trong một bài văn nghị luận, vì chúng có khả năng giúp ngời đọc (ngời nghe) nhận thức nội dung nghị luận một cách dễ dàng, sinh động cụ thể, nắm đợc cách thức đa các yếu tố này vào văn nghị luận
2.Kĩ năng- Rèn học sinh kỹ năng bớc đầu vận dụng các yếu tố tự sự và miêu tả vào bài văn nghị luận
- Tích hợp: Phần văn ở các văn bản "Đi bộ ngao du" "Thuế máu" Phần TV: "Hội thoại", "Lựa chọn trật tự từ trong câu", TLV: "Văn bản biểu cảm, tự sự, miêu tả"
3.Thái độ: Học sinh biết vận dụng kiến thức vào cuộc sống thực tiễn hàng ngày
II.Các kĩ năng sống cần giáo dục cho học sinh trong bài.
-T duy, nhận thức, đánh giá nhận xét xử lí thông tin …
III- Chuẩn bị:
1.Phơng pháp, kĩ thuật dạy học:
-Vấn đáp; Thuyết trình …
2.Phơng tiện
- GV: Giáo án, máy chiếu
- HS: Chuẩn bị bài, su tầm một số đoạn văn nghị luận giàu yếu tố miêu tả, tự sự
IV- Tiến trình :
1.ổn định tổ chức 1’: Kiểm diện sĩ số học sinh
2.Kiểm tra bài cũ(5’)
- Trong bài văn nghị luận bên cạnh yếu tố nghị luận là chủ yếu, còn có các yếu tố phụ nào khác?
- Yếu tố biểu cảm trong bài văn nghị luận khác gì với yếu tố biểu cảm trong bài văn biểu cảm 3- Bài mới:
Họat động của GV và HS
HĐ 1- Yếu tố tự sự và miêu tả trong văn nghị
luận 15’
PP Nghiên cứu, vấn đáp
Học sinh đọc ví dụ a, b trong SGK,
- HS theo dõi nội dung
H: Tìm những câu văn, đoạn văn thể hiện
những yếu tố tự sự và miêu tả trong hai đoạn
trích trên?
H: Phơng thức biểu đạt chính của hai đoạn
trích là gì? (nghị luận)
H: Có thể xếp hai đoạn trích trên là văn miêu
tả hoặc tự sự đợc không? vì sao?
(Không, mà đây chính là nghị luận)
H: Giả sử ta cắt bỏ hết các yếu tố miêu tả và tự
sự, có ảnh hởng gì đến nội dung đoạn văn
không?
H: Vậy yếu tố tự sự và miêu tả trong bài văn
nghị luận có vai trò nh thế nào?
- HS đọc 4 đoạn văn nhỏ trong SGK tr115
H: Tìm những yếu tố tự sự và miêu tả trong
đoạn văn bản trên và cho biết tác dụng?
H: Vì sao tác giả không kể toàn bộ truyện
"Tràng Trăng" "Nàng Han" mà chỉ kể một số
chi tiết, hình ảnh và hoàn toàn không kể chi
tiết trong truyện "TG"?
H: Vậy khi đa yếu tố miêu tả, tự sự vào bài văn
Nội dung
I.Bài học:
Yếu tố tự sự và miêu tả trong văn nghị luận 1/ VD: SGK tr113-114
2/ Nhận xét:
- Hai đoạn văn trên có sử dụng nhiều yếu tố miêu tả và tự sự
- Không xếp hai đoạn văn đó vào loại văn miêu tả hay tự sự đợc vì miêu tả hay tự sự chỉ sử dụng nhắm làm sáng tỏ vấn đề tố cáo tội ác của chủ nghĩa thực dân
- Nếu cắt bỏ yếu tố tự sự, miêu tả đoạn văn trên trở nên khô khan, thiếu thuyết phục và hấp dẫn
3/ Kết luận: Ghi nhớ1 (SGK tr116)
- Các yếu tố tự sự và miêu tả trong văn bản trên làm rõ luận điểm: "Sự gần gũi giống nhau giữa các truyện Anh hùng đẹp của các dân tộc Việt Nam"
- Ngời viết chỉ cần chọn chi tiết để kể nhiều mđ nghị luận: giúp cho mọi ngời thấy đợc
điểm giống nhau gần gũi giữa các truyện này
* Ghi nhớ 2 (SGK)
Trang 2nghị luận cần chú ý điều gì? vì sao?
HĐ 2- HS đọc yêu cầu bài tập 20’
-GVHD: Chia nhóm thực hiện
Bài 2: HS đọc, nêu yêu cầu bài tập 2
- Chia nhóm thảo luận
- Khi viết đề bài trên rất nên sử dụng các yếu
tố miêu tả và tự sự vì:
+ Cần phải gợi lại vẻ đẹp của sen trong đầm
trong khi phân tích vẻ đẹp của sen trong bài ca
dao
+ Cần thiết nêu một vài kỷ niệm về ngắm cảnh
đầm sen, chèo thuyền hái sen giữa tra, chiều hè
để càng thấy vẻ đẹp dân dã của sen trong đầm
ở Việt Nam đợc thể hiện trong bài ca dao
4- Củng cố: 2'
5- HDVN: 2’
I - Luyện tập:
1/ Bài 1: Chỉ ra yếu tố tự sự, miêu tả trong
đoạn văn và nêu tác dụng
- Vai trò của yếu tố miêu tả và tự sự trong bài văn nghị luận là gì?
- Học, ghi nhớ 1,2
- Đọc thêm bài viết của HC (SGK)
- Chuẩn bị bài: "Luyện tập đa yếu tố "
- Sắp trung thu
- Đêm trớc rằm đầu tiên
từ ngày bị giam giữ
- Mời mấy ngày qua trừ
cái bực mình ban đầu khi
bị bắt vô cớ chỉ là một sâu
những vật hình ảnh
đáng ghét của bộ mặt
nhà giam
- Phải ra đi với đêm, phải
đắm mình trong nguyệt,
phải vui, phải làm thơ
- Trời xứ Bắc hẳn trong, trăng hẳn tròn và sáng
- Đêm nay trăng sáng quá
chừng, trong suốt, bao la, huyền ảo, vỗ về ngay trên cửa sổ lồng trong bóng cây
- Đêm nay rất đẹp, sao cầm lòng không đậu, ngời tù
- Nó ăm ắp tình tứ, nó rạo rực, nó muốn yêu, muốn th-ởng thức, muốn chan hoà giãi bày, bộc lộ
=> Có thể nói trong đoạn văn nghị luận này, yếu tố tự sự và miêu tả rất dồi dào, phong phú nhng đây vẫn hoàn toàn không phải là đoạn văn tả cảnh Cảnh đêm trăng mà mđ chủ yếu muốn làm rõ là khắc hoạ cụ thể hoàn cảnh sáng tác của bài thơ
"Vọng nguyệt" và tâm trạng của
ng-ời tù đợc thể hiện trong bài thơ Nó làm cho đoạn bình giảng, phân tích
có sự đồng cảm ở chiều sâu cảm xúc, nó gợi thêm sự đồng cảm tác giả tg của ngời đọc