Giáo Sinh : Mai Đình Phúc GVHD: Cô Trần Thị Thu Thủy Bài 38: ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ SINH HỌC TRONG SẢN XUẤT VACCINE VÀ THUỐC KHÁNG SINH I.. Kiến thức: HS biết được cơ sở khoa học và việc ứn
Trang 1Trường THPT Lý Thường Kiệt
Lớp : 10A
Giáo Sinh : Mai Đình Phúc
GVHD: Cô Trần Thị Thu Thủy
Bài 38: ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ SINH HỌC TRONG SẢN XUẤT VACCINE
VÀ THUỐC KHÁNG SINH
I MỤC TIÊU:
1 Kiến thức:
HS biết được cơ sở khoa học và việc ứng dụng công nghệ gen vào sản xuất vaccine và
thuốc kháng sinh
2 Thái độ:
HS có thái độ tích cực trong việc chủ động sử dụng kháng sinh và vaccine
3 Kĩ năng:
HS có kĩ năng phân tích, tìm hiểu thực tế
II PHƯƠNG PHÁP :
SGK- HỎI ĐÁP
III TIẾN TRÌNH GIẢNG DẠY
Bước 1: ổn định lớp
Bước 2 : kiểm tra bài cũ
- Nêu đặc điểm và nguyên tắc sử dụng kháng sinh?
-So sánh vaccine và kháng sinh
Bước 3: giảng dạy bài mới
- vào bài: KS và vaccine sản xuất theo cách truyền thống thì có năng suất thấp, chi phí cao, thời gian dài…, ngày nay việc ứng dụng công nghệ gen vào SX vaccine và KS giúp khắc
phục những nhược điểm trên như thế nào? Qua bài hôm nay các em sẽ rõ
HOẠT ĐỘNG CỦA GV VÀ HS NỘI DUNG
Hoạt động 1: tìm hiểu cơ sở khoa hoc
-GV giới thiệu cơ sở khoa học
Bước 1: tách chiết AND ra khỏi TB
Bước 2: dùng enzym cắt, cắt gen cần thiết ra
khỏi AND cho
Bước 3: dùng enzym nối, nối gen cần thiết vào
AND nhận tạo thành AND tái tổ hợp
Bước 4: đưa AND tái tổ hợp vào TB chủ bằng
biến nạp hoặc tải nạp Tạo điều kiện để AND tái
tổ hợp nhân lên trong TB chủ
Bước 5: dùng kĩ thuật tách chiết và tinh chế thu
lấy những phân tử AND mang gen cần thiết này
để SX vaccine ,KS
GV: đặt những câu hỏi nhỏ làm rõ cho cơ sở
khoa học:
GV:gen cần thiết là gì?VD?
HS: là gen mã hóa cho những tính trạng ở
VR,VSV mà phù hợp với mục đích sử dụng của
con người VD: gen qui định ampixilin, gen qui
định tetraxilin…
GV: AND nhận có những đặc điểm gì?
HS: là những phân tử AND nhỏ gọi là plasmid,
I CƠ SỞ KHOA HỌC:
Bước 1: tách chiết AND ra khỏi TB Bước 2: dùng enzym cắt, cắt gen cần thiết ra
khỏi AND cho
Bước 3: dùng enzym nối, nối gen cần thiết vào
AND nhận tạo thành AND tái tổ hợp
Bước 4: đưa AND tái tổ hợp vào TB chủ bằng
biến nạp hoặc tải nạp Tạo điều kiện để AND tái
tổ hợp nhân lên trong TB chủ
Bước 5: dùng kĩ thuật tách chiết và tinh chế thu
lấy những phân tử AND mang gen cần thiết này
để SX vaccine ,KS
Trang 2nhân lên độc lập trong TB chủ, không gây xáo
trộn cho hoạt động của TB chủ
GV: TB chủ phải có đặc điểm gì để được lựa
chọn?
HS: phải nhân lên nhanh, thời gian thế hệ ngắn
GV: việc đưa AND tái tổ hợp vào tế bào chủ
nhằm mục đích gì?
HS: AND tái tổ hợp mang gen cần thiết,khi TB
chủ nhân lên AND tái tổ hợp cũng được nhân
theo, và do đó gen cần thiết cũng được nhân lên
theo
GV: Mục đích của việc tách chiết nhằm thu lấy
những sản phẩm nào?
HS: tùy vào mục đích SX vaccine hay KS mà
người ta thu lấy những sản phẩm khác nhau.VD:
KS thì thu lấy dịch tiết của TB
Hoạt động 2: tìm hiểu ứng dụng công nghệ
gen trong sản xuất vaccine
GV: vaccine SX bằng công nghệ gen gọi là gì?
HS: vaccine thế hệ mới hay vaccine tái tổ hợp
gen
GV: Nêu một vài ví dụ về ứng dụng CNG
trong sản xuất Vacxin?
HS: vaccine lở mồm long móng thế hệ mới
GV: qui trình SX loại vaccine này như thế nào?
HS: đọc SGK và nghiên cứu trả lời
GV: Lợi ích của việc sản xuất Vacxin
bằng CNG?
HS: đọc SGK và nghiên cứu trả lời
Hoạt động 3: tìm hiểu ứng dụng công nghệ
gen trong sản xuất thuốc kháng sinh.
GV: sản xuất kháng sinh theo phương pháp
truyền thống diễn ra như thế nào?
HS: Nuôi cấy VSV (chủ yếu là nấm) để lấy dịch
tiết của chúng trong môi trường nuôi cấy và
tinh chế để tạo ra kháng sinh
GV: sản xuất kháng sinh theo phương pháp
truyền thống, để tăng năng suất người ta làm thế
nào?
HS: đọc SGK và nghiên cứu trả lời
GV: các phương pháp này có nhược điểm gì?
HS: tốn nhiều thời gian và công sức
GV: để khắc phục nhược điểm này, ngày nay
người ta làm gì?
HS: ứng dụng CNG để SX kháng sinh
GV: việc ứng dụng công nghệ gen để SX kháng
sinh có ý nghĩa gì?
HS: Tăng năng suất tổng hợp kháng sinh, rạo
ra được các loại kháng sinh mới
II ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ GEN TRONG SẢN XUẤT VACCINE:
- Vaccine SX bằng công nghệ gen gọi là vaccine thế hệ mới hay vaccine tái tổ hợp gen
-VD: vaccine lở mồm long móng thế hệ mới,vaccine phòng các bệnh viêm gan, cúm, đậu mùa…
- Quy trình : SGK -Ý nghĩa: Vacxin được sản xuất bằng công nghệ gen nhanh, nhiều, an toàn khi sử dụng và bảo quản, giá thành hạ
III ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ GEN TRONG SẢN XUẤT KHÁNG SINH:
- Theo phương pháp truyền thống, kháng sinh sản xuất bằng cách nuôi cấy VSV (chủ yếu là nấm) để lấy dịch tiết của chúng trong môi trường nuôi cấy và tinh chế để tạo ra kháng sinh
- Theo phương pháp truyền thống, để tăng năng suất người ta dùng 2 cách:
+ Gây đột biến rồi chọn dòng có năng suất cao nhất
+ Chọn môi trường nuôi cấy thích hợp nhất
=> phương pháp này có nhược điểm là tốn nhiều thời gian và công sức Để khắc phục nhược điểm này, ngày nay người ta ứng dụng CNG để SX kháng sinh
-Ý nghĩa: Tăng năng suất tổng hợp kháng sinh, rạo ra được các loại kháng sinh mới
4 Củng cố:
Trang 3(Sử dụng câu hỏi cuối SGK)
5 Hướng dẫn về nhà:
Học bài , xem bài mới
IV Ý kiến của giáo viên hướng dẫn:
………
………
………
………
………
………
………
………