Công nghệ 10 ♥ Bài 9 : Biện pháp cải tạo và sử dụng đất xám bạc màu , đất xói mòn mạnh trơ sỏi đá

Xây bờ để hạn chế nước rửa trôi dinh dưỡng đi, hệ thống mương máng cung cấp nước thường xuyên cho đất thuận lợi cho việc cải tạo... Khắc phục hạn hán,tạo môi trường thu

Nhóm 9

Kiểm tra bài cu

• 1 ) Trong thử nghiệm xác định độ chua của đất , ngoài

nước ra thì dung dịch được đổ vào chung với mẫu đất là :

• 2 ) Phản ứng kiềm của đất là phản ứng do các :

a Axít gây nên b.Muối kiềm của

đất gây nên c Chất khác gây nên

Bài 9 :

Biện pháp cải tạo và sử dụng đất xám bạc màu, đất xói mòn mạnh trơ

sỏi đá

Mở đầu

• Trong 32,8 triêu ha đất tự nhiên của nước ta

gồm :

• Khoảng 20 triệu ha đất có độ dốc trên 15 độ

bị ảnh hưởng bởi xói mòn

• Và khoảng 1,8 triệu ha đất xám bạc màu

• Khoảng 0,97 triệu ha đất nhiễm mặn và 1,8

I_Cải tạo và sử dụng đất xám bạc màu

• Câu hỏi : đất xám bạc màu là gì ?

• => là đất gồm phù sa cổ , đá cát và macma , có màu xám

đặc trưng

• _ Đất xám bạc màu chiếm 1.791.021 ha phân bố ở các vùng

trung du miền núi phía bắc , miền Trung , Tây Nguyên và Đông Nam Bộ

1 Nguyên nhân hình thành

• - Do địa hình dốc thoải nên quá trình rửa trôi

các hạt sét , keo và các chất dinh dưỡng

diễn ra mạnh mẽ

• - Do tập quán canh tác lạc hậu xưa nên đất

bị thoái hóa

2 Tính chất của đất :

• Câu hỏi : Nêu các tính chất của đất?

• - Tầng đất mặt mỏng

• - Thành phần cơ giới nhẹ , kết cấu kém hoặc

không có kết cấu

• - Tỉ lệ cát lớn , ít keo , sét

• - Đất khô khó trồng cây

• - Đất chua hoặc rất chua

• - Nghèo chất dinh dưỡng và nghèo mùn

• - Vi sinh vật ít , hoạt động kém

Câu hỏi

1.Thành phần cơ giới gồm có

những gì ?

⇒ gồm cát , sét , thịt trong đất.

2 vi sinh vật trong đất là gì ?

• => bao gồm vi nấm , vi tảo , động

vật nguyên sinh , vi khuẩn , v v…

• 3) Biện pháp cải tạo và hướng sử dụng.

a) Biện pháp cải tạo.

• -Tất cả các biện pháp cải tạo nhằm cải

thiện các tính chất vật lí,hóa học và sinh học của đất.

• -Có nhiều biện pháp cải tạo đất xám bạc

màu.Dưới đây là một số biện pháp cải tạo chính

• Xây dựng bờ vùng,bờ thửa và hệ thống

mương máng,bảo đảm tưới,tiêu hợp lí.

• Bờ vùng : bờ bao quanh một cánh đồng lớn, thường là

đồng trung, để giữ hoặc tháo nước

+ Tác dụng: khắc phục hạn hán,tạo môi trường thuận lợi cho

vi sinh vật hoạt động.

+ Tại sao ở đất xám bạc màu, chúng ta phải xây dựng bờ

vùng, bờ thửa và hệ thống mương máng?

=> Đây là loại đất có tính giữ nước kém, nghèo dinh dưỡng Xây bờ để hạn chế nước rửa trôi dinh dưỡng đi, hệ thống mương máng cung cấp nước thường xuyên cho đất thuận lợi cho việc cải tạo)

• Bờ vùng , bờ thửa

• Cày sâu dần kết hợp bón tăng phân hữu cơ và bón phân hóa học(N,P,K)hợp lí.

+Tác dụng: làm tăng bề dày của tầng đất mặt,bổ sung thêm chất dinh dưỡng cho đất.

• Bón vôi cải tạo đất

+ tác dụng: làm giảm độ chua của đất

+ có 2 loại bón vôi cải tạo và bón vôi duy trì.

• b)Sử dụng đất xám bạc màu.

• -Do được hình thành ở địa hình dốc thoải,dễ thoát nước,thành phần cơ giới nhẹ,dễ cày bừa,nên đất xám bạc màu thích hợp với nhiều loại cây trồng cạn.

• -Hãy kể tên một số loại cây trồng được trồng trên đất xám bạc màu?

• +Lúa cạn,dứa,cao su,điều,khoai lang,bắp,đậu

đỗ,rau

•

Biện pháp cải tạo và hướng sử dụng.

a Xây dựng bờ vùng,bờ

thửa và hệ thống mương

máng

1 Khắc phục hạn hán,tạo môi trường thuận lợi cho vi sinh vật hoạt động.

b Bón vôi cải tạo đất 2 làm tăng bề dày của

tầng đất mặt,bổ sung thên chất dinh dưỡng cho đất.

c Cày sâu dần kết hợp

bón tăng phân hữu cơ

và bón phân hóa

học(N,P,K)hợp lí.

làm giảm độ chua của đất

II_Cải tạo và sử dụng đất xói mòn mạnh

trơ sỏi đá

1 Nguyên nhân gây xói mòn đất :

Xói mòn là quá trình phá hủy lớp đất mặt và tầng

đất dưới do tác động của nước mưa,nước

tưới,tuyết tan hoặc gió.

Nguyên nhân :

• Mưa lớn phá vỡ kết cấu của đất

• Mưa càng lớn lượng đất bị bào mòn, rửa trôi càng nhiều.

• Địa hình dốc tạo ra dòng chảy rửa trôi Độ dốc càng lớn, càng dài tốc độ dòng chảy

càng mạnh, tốc độ xói mìn càng lớn

• Chặt phá rừng làm giảm độ che phủ Nhất là chặt phá rừng đầu nguồn làm cho tốc độ dòng chảy trên các vùng đồi núi, nhất là

đồi trọc càng lớn, thúc đẩy nhanh quá trình xói mòn.

Câu hỏi

1) Từ những nguyên nhân trên, hãy cho biết đất

xói mòn thường xảy ra ở đâu (vùng nào)

=> Phân bố ở vùng Bắc Bộ, Đông Nam Bộ và

Tây Nguyên.

2) Đất lâm nghiệp và đất nông nghiệp đất nào chịu

2 Tính chất của đất xói mòn mạnh trơ

sỏi đá

• Qua nghiên cứu nguyên nhân hình thành đất xói mòn

và quan sát hình 9.2 , các bạn hãy nêu những tính

chất của đất xói mòn mạnh trơ sỏi đá

• Hình thái phẫu diện không hoàn chỉnh , có trường

3 Biện pháp cải tạo và hướng

sử dụng

.Các bạn hãy tham khảo sách giáo khoa và dựa vào những hình ảnh sau đây để nêu lên các biện pháp cải tạo đất xói mòn

Biện pháp công

trình : Làm

ruộng bậc thang

Ruộng bậc thang là những

dải đất nằm ngang sườn

dốc Các dải đất này dùng

để canh tác và được bảo vệ

• Biện

pháp công trình: Thềm cây

ăn quả

Biện pháp nông học : Canh tác theo

đường đồng mức

• Đường đồng mức : là đường nối các điểm có cùng độ cao so

với mực nước biển

Đường đồng mức

Biện pháp nông học : Trồng cây thành băng

( dải )

• Biện

pháp nông học : Canh tác nông lâm kết hợp

Mô hình nông lâm kết hợp trình diễn trồng vải thiều và dứa

trên đất dốc tại Bản Can, huyện Tương Dương, tỉnh Nghệ An

1 số biện pháp nông học khác :

- Trồng cây phủ xanh đất ( Tỉnh Sơn La đã phủ xanh 5.200

ha đất dốc, đồi trọc bằng cây cao su :Theo báo cáo của

UBND tỉnh Sơn La, đến hết tháng 10 , các hộ nông dân

thuộc 6 huyện Thuận Châu, Quỳnh Nhai, Mai Sơn, Yên

Châu, Mường La, Sông Mã đã trồng mới được trên 1.400ha cây cao su, đưa tổng số diện tích cây cao su toàn tỉnh

trồng trong 3 năm từ tháng 8 năm 2007 đến nay lên

5.200ha )

- Bón phân hữu cơ kết hợp với phân khoáng (N , P, K )

Độ che phủ của cây trồng ảnh hưởng rất

lớn đến quá trình xói mòn đất:

• - Nếu rừng được che phủ: mất 1 - 2

tấn đất / ha / năm

• - Nếu rừng không được che phủ:

mất 50 - 100 tấn đất / ha / năm

Biện pháp Tác dụng

Công trình Làm ruộng bậc thang

Thềm cây ăn quả

Nông học Canh tác theo đường

đồng mức

Bón phân hữu cơ và N ,

P , K Bón vôi

Luân canh xen canh gối vụ

Hạn chế tốc độ dòng chảy rửa trôi

Tăng độ che phủ , hạn chế dòng chảy

Hạn chế dòng chảy

Tăng độ phì nhiêu , tạo môi trường cho vi sinh vật hoạt động Giảm độ chua cho đất

Hạn chế sự bạc màu

Tác dụng của các biện pháp cái tạo đất xói mòn

Củng cố bài học

1) Xói mòn đất là quá trình phá hủy lớp đất mặt

3) Biện pháp cải tạo đất có tác dụng làm giảm độ

chua của đất :

a Xây dựng bờ vùng , bờ thửa

b Bón vôi cải tạo

c Luân canh cây trồng

Cảm ơn thầy và các

bạn đã lắng nghe.

Edit by : Ruby Phan