CHUYÊN ĐỀ TIẾNG VIỆT 9

Nghe đoạn nhạc sau, tìm thành phần biệt lập có trong câu hát cuối cùng và cho biết đó là thành phần biệt lập nào?. Câu 1: Thế nào là liên kết lôgíc?Trả lời: Các đoạn văn và các câu phải

TRƯỜNG THCS TAM QUAN BẮC

CHUYÊN ĐỀ:

ÔN TẬP TIẾNG VIỆT LỚP 9

Phần thi thứ nh t: ấ KHỞI ĐỘNG

Mỗi đội tự giới thiệu về mình

Phần thi thứ nh ấ t : KHỞI ĐỘNG

Phần thi này có 14 câu hỏi trắc nghiệm giành cho cả 7 đội Trả lời đúng mỗi câu được 10 điểm Tổng điểm tối đa cho phần thi này cho mỗi đội

là 20 điểm

A Trâu là một loại gia súc nuôi ở nhà.

Câu 1: Trong các câu sau, câu nào tuân thủ đúng

phương châm về lượng?

KHỞI ĐỘNG

A Phương châm về lượng.

Câu 2: Lời nói của Mã Giám Sinh trong hai câu thơ :

“ Hỏi tên rằng Mã Giám Sinh Hỏi quê rằng huyện Lâm Thanh cũng gần

Hỏi quê rằng huyện Lâm Thanh cũng gần”

Đã không tuân thủ phương châm hội thoại nào?

KHỞI ĐỘNG

A Phép nhân hóa

Câu 4: Em hãy cho biết từ “ khí tượng” trong câu sau thuộc từ loại gì?

“ Làm khí tượng ở độ cao như thế mới là lý tưởng chứ”

KHỞI ĐỘNG

Câu 5: Câu văn sau sử dụng thành phần biệt lập nào?

Trong gió, nghe như có tiếng hát.

KHỞI ĐỘNG

Người khách quýA

KHỞI ĐỘNG

KHỞI ĐỘNG

Câu 8: Ngại ngùng dợn gió e sương

Ngừng hoa bóng thẹn, trông gương mặt dày

Mối càng vén tóc bắt tay

Nét buồn như cúc, điệu gầy như mai

Từ nào trong các từ sau không nằm trong trường từ vựng chỉ tâm trạng ?

KHỞI ĐỘNG

Vì trời mưa, đường xá lầy lội.A

KHỞI ĐỘNG

Câu 10: “ Thương người Cộng sản căm Tây – Nhật

Buồng mẹ – buồng tim – giấu chúng con.” Thành phần biệt lập nào được sử dụng trong câu thơ trên ?

KHỞI ĐỘNG

Câu 11: Chỉ ra phép liên kết trong hai câu sau?

“ Cái mạnh của con người Việt Nam ta là sự cần cù sáng tạo Điều đó thật hữu ích…”

( Vũ Khoan )

KHỞI ĐỘNG

So sánh – Ẩn dụ A

Câu 14:Một chữ cĩ thể dùng diễn tả nhiều ý

Đĩ là hiện tượng gì trong từ vựng?

KHỞI ĐỘNG

Trong Tiếng Việt, xưng hô thường tuân thủ theo phương châm: “Xưng khiêm, hô tôn” Em hiểu phương châm đó như thế nào ? Cho ví dụ minh hoạ

Một bạn chép đoạn thơ sau nhưng lại quên nhửng từ xưng hô tác giả đã dùng Em hãy giúp bạn điền vào và giải thích tại sao em lại chọn nhửng từ xưng hô ấy?

a) Kể tuổi còn hơn tuổi

lại đau trước mấy ngày

Làm sao vội về ngay

Chợt nghe bỗng chân tay rụng rời.

(Khóc Dương Khuê Nguyễn Khuyến) –

…

bác

bác

bác tôi

Nghe đoạn nhạc sau,

tình thái

phù hợp với hình bên.

Ô CỬA BÍ MẬT

Đặt một câu có thành phần

phụ chú

phù hợp với hình bên.

Nghe đoạn nhạc sau, tìm thành phần biệt lập có trong câu hát cuối cùng và cho biết

đó là thành phần biệt lập nào?

2 1

Phần thi thứ hai : GIẢI Ô CHỮ

Phần thi này cĩ 11 hàng ngang và 1 hàng từ khĩa, trả lời đúng mỗi hàng ngang được 10 điểm Mỗi đội được 1 lượt lựa chọn hàng ngang cịn lại

4 hàng ngang dành cho khán giả

Suy nghĩ và trả lời là 30 giây Nếu khơng cĩ câu

trả lời thì cơ hội 10 giây trả lời cho 3 đội cịn lại

Sau lượt lựa chọn thứ nhất của cả 4 đội, sẽ được chọn từ khĩa để trả lời Nếu trả lời đúng được 40 điểm, nếu trả lời sai sẽ loại khỏi phần thi này

5 4 3 2 1

6 7 8 9 10 11

C

Ê

H Í

Phần thi thứ ba:

Câu 1: Thế nào là liên kết lôgíc?

Trả lời: Các đoạn văn và các câu phải được sắp xếp theo một trình tự hợp lí

( liên kết lôgíc)

Câu 2 Từ “ đường” trong câu “ Đường ra trận mùa này đẹp lắm” va

ø “ ngọt như đường” thuộc hiện tượng nào của từ ? Nêu khái niệm về hiện tượng

Đó?

Câu 2 Trả lời - Từ “ đường” trong “ Đường ra trận mùa này đẹp lắm”

Và “ ngọt như đường” thuộc hiện tượng từ đồng âm

-Từ đồng âm là những từ giống nhau về mặt âm thanh nhưng nghĩa thì khác xa

nhau, không liên quan gì đến nhau

Câu 3 :Tìm từ Hán Việt có yếu tố “ đồng” mang nghĩa sau:

Cùng nhau vùng dậy dùng bạo lực để phá ách kìm kẹp, giành chính quyền

Đáp án: Từ “đồng khởi”

Câu 1: Thế nào là thành phần tình thái?

Trả lời:Thành phần tình thái là thành phần biệt lập của câu dùng để thể hiện

cách nhìn của người nói đối với sự việc được nói đến trong câu.

Câu 2: Vận dụng kiến thức đã học để đóng vai bạn B trả lời câu hỏi của bạn A Câu trả lời phải có hàm ý:

A- Cậu đã làm xong bài tập toán chưa?

Nêu khái niệm hàm ý?

Câu 2 Đáp án:- B có thể trả lời theo nhiều cách khác nhau Ví dụ: “Bài nào

cũng vượt quá sức mình cậu ạ.” ; “ Hôm qua đến giờ tớ đau đầu quá”

-Hàm ý là phần thông báo tuy không được diễn đạt trực tiếp bằng từ ngữ

-trong câu

nhưng có thể suy ra từ những từ ngữ ấy.

Câu 3 :Tìm từ Hán Việt có yếu tố “ đồng” mang nghĩa sau:

Cùng học một thầy Đáp án: Từ “ đồng môn”

Câu 1: Thế nào là thành phần phụ chú?

Trả lời:Thành phần phụ chú là thành phần biệt lập của câu dùng để bổ sung chi tiết cho nội dung chính của câu.

Câu 2:Vì sao thuật ngữ “ vi rút” trong y học và thuật ngữ “ vi rút” trong

tin học lại biểu thị những khái niệm khác nhau?

Câu 2 Đáp án:- Nghĩa của “ vi rút” trong tin học là nghĩa chuyển Nghĩa này nhập vào hệ thống thuật ngữ của lĩnh vực tin học biểu thị một khái niệm mới Trong lĩnh vực tin học, vì thế hai thuật ngữ này chỉ đồng nhất về tên gọi.

Câu 3 :Tìm từ Hán Việt có yếu tố “ đồng” mang nghĩa sau:

Cùng làm việc với nhau trong một cơ quan Đáp án: Từ “ đồng nghiệp”

Câu 3 :Tìm từ Hán Việt có yếu tố “ đồng” mang nghĩa sau:

Cùng nhau vùng dậy dùng bạo lực để phá ách kìm kẹp, giành chính quyền

Câu 1: Thế nào là liên kết lôgíc?

Câu 2 Trả lời - Từ “ đường” trong “ Đường ra trận mùa này đẹp lắm”

Và “ ngọt như đường” thuộc hiện tượng từ đồng âm

-Từ đồng âm là những từ giống nhau về mặt âm thanh nhưng nghĩa thì khác xa

nhau, không liên quan gì đến nhau

Câu 3 :Tìm từ Hán Việt có yếu tố “ đồng” mang nghĩa sau:

Cùng nhau vùng dậy dùng bạo lực để phá ách kìm kẹp, giành chính quyền

Trả lời: Các đoạn văn và các câu phải được sắp xếp theo một trình tự hợp lí

( liên kết lôgíc)

Câu 3 :Tìm từ Hán Việt có yếu tố “ đồng” mang nghĩa sau:

Cùng nhau vùng dậy dùng bạo lực để phá ách kìm kẹp, giành chính quyền

Đáp án: Từ “đồng khởi”

Câu 1: Thế nào là liên kết lôgíc?

Câu 2 Trả lời - Từ “ đường” trong “ Đường ra trận mùa này đẹp lắm”

Và “ ngọt như đường” thuộc hiện tượng từ đồng âm

-Từ đồng âm là những từ giống nhau về mặt âm thanh nhưng nghĩa thì khác xa

nhau, không liên quan gì đến nhau

Câu 3 :Tìm từ Hán Việt có yếu tố “ đồng” mang nghĩa sau:

Cùng nhau vùng dậy dùng bạo lực để phá ách kìm kẹp, giành chính quyền

Trả lời: Các đoạn văn và các câu phải được sắp xếp theo một trình tự hợp lí

( liên kết lôgíc)

Câu 3 :Tìm từ Hán Việt có yếu tố “ đồng” mang nghĩa sau:

Cùng nhau vùng dậy dùng bạo lực để phá ách kìm kẹp, giành chính quyền Đáp án: Từ “đồng khởi”

Đáp án: Là thành phần biệt lập của câu dùng để thể hiện cách nhìn của người nói

ối với sự việc được nói đến trong câu:

Câu 1 :Thế nào là thành phần tình thái?

Câu 1: Thế nào là liên kết lôgíc?

Câu 2 Trả lời - Từ “ đường” trong “ Đường ra trận mùa này đẹp lắm”

Và “ ngọt như đường” thuộc hiện tượng từ đồng âm

-Từ đồng âm là những từ giống nhau về mặt âm thanh nhưng nghĩa thì khác xa

nhau, không liên quan gì đến nhau

Câu 3 :Tìm từ Hán Việt có yếu tố “ đồng” mang nghĩa sau:

Cùng nhau vùng dậy dùng bạo lực để phá ách kìm kẹp, giành chính quyền

Câu 2Từ “ đường” trong câu “ Đường ra trận mùa này đẹp lắm” va

ø “ ngọt như đường”:

Trả lời: Các đoạn văn và các câu phải được sắp xếp theo một trình tự hợp lí

( liên kết lôgíc)

Câu 3 :Tìm từ Hán Việt có yếu tố “ đồng” mang nghĩa sau:

Cùng nhau vùng dậy dùng bạo lực để phá ách kìm kẹp, giành chính quyền

Đáp án: Từ “đồng khởi”

Đáp án: Là thành phần biệt lập của câu dùng để thể hiện cách nhìn của người nói

ối với sự việc được nói đến trong câu:

Câu 1 :Thế nào là thành phần tình thái?

Câu 1: Thế nào là liên kết lôgíc?

Câu 3 :Tìm từ Hán Việt có yếu tố “ đồng” mang nghĩa sau:

Cùng nhau vùng dậy dùng bạo lực để phá ách kìm kẹp, giành chính quyền Câu 2Từ “ đường” trong câu “ Đường ra trận mùa này đẹp lắm” va ø “ ngọt như đường”:

Trả lời: Các đoạn văn và các câu phải được sắp xếp theo một trình tự hợp lí

( liên kết lôgíc)

Câu 3 :Tìm từ Hán Việt có yếu tố “ đồng” mang nghĩa sau:

Cùng nhau vùng dậy dùng bạo lực để phá ách kìm kẹp, giành chính quyền

Đáp án: Từ “đồng khởi”

( Vuõ Khoan )

Bài tập: Đọc các truyện cười sau và cho biết phương châm hội thoại nào đã không được tuân thủ?

- Thế trong khi chờ bác sĩ đến, tôi biết làm thế nào?

- Ông chịu khó dùng tạm bút chì vậy.

(Theo Truy n c i dân gian Vi t Nam ệ ườ ệ )

Truyện 2:

DẤU ĐẦU HỞ ĐUÔI Một ông nọ sai người hầu đi mua thịt chó nhưng dặn

không được nói cho ai biết.

Người hầu xăm xăm đi mua Gần về đến nhà thì gặp khách Khách thấy anh ta cầm cái gói, mới hỏi:

- Chú cầm cái gì trong tay đấy ?

Người hầu nhớ lời chủ dặn, không dám nói thật, nhưng lại giơ cao cái gói và đố:

- Ông đoán đi… Ông mà đoán đúng thì tôi xin biếu ông cả gói thịt chó này.

(Theo Truy n c i dân gian Vi t Nam ệ ườ ệ )

Vi phạm phương châm về lượng

Theo em thế nào là từ tượng thanh?

Từ tượng thanh là từ mô phỏng

âm thanhcủa tự nhiên hay của con người.

Ví dụ: Rào rào, ríu rít v.v…

Theo em thế nào là từ tượng hình?

Từ tượng hình là từ gợi tả hình ảnh,dáng vẻ, trạng thái của sự vật.

Ví dụ: lom khom, lác đác v.v…

Đố em biết được tên những loài vật là từ tượng thanh đấy?

2 Tìm những tên loài vật là từ tượng thanh:

2 Tìm những tên loài vật là từ tượng thanh:

Bo…o ò Còn tôi tên

2 Tìm những tên loài vật là từ tượng thanh:

Tắc…ke…è Chúng tôi được người ta

kè”

2 Tìm những tên loài vật là từ tượng thanh:

Cú…cú…

Trông tôi có xinh không? Tôi

là dòng dõi nhà

3.Xác định từ tượng hình và giá trị sử

dụng của chúng trong đoạn trích sau:

Đám mây lốm đốm,xám như đuôi con sóc nối nhau bay quấn sát ngọn cây, lê thê đi mãi, bây giờ cứ loáng thoáng nhạt dần,

thỉnh thoảng đứt quãng, đã lồ lộ đàng xa một bức vách trắng toát.

(Tô Hoài)

→Mô tả đám mây một cách sống động, cụ thể.

chắc chắn chắc hẳn

hả

hư û