Bài giảng Chuyên đề Tiéng Việt

Phương pháp dạy học là gì?PPDH là hoạt động dạy của thầy và học của trò trong sự phối hợp thống nhất, đồng thời có sự kết hợp của phương tiện dạy học và hình thức tổ chức hoạt động của h

PHÒNG GD-ĐT ĐẠI LỘC KÍNH CHÀO CÁC THẦY CÔ GIÁO

Chuyên đề:

ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC

ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC TIẾNG VIỆT

A GIỚI THIỆU CHUNG:

I MỘT SỐ VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY

1 Phương pháp dạy học là gì?

PPDH là hoạt động dạy của thầy và học của trò trong sự phối hợp thống nhất, đồng thời có sự kết hợp của phương tiện dạy học và hình thức tổ chức hoạt động của học sinh.Trên cơ sở nắm vững nội dung, giáo viên có thể kết hợp vận dụng linh hoạt các phương pháp một cách nhuần nhuyễn để kích thích mọi hoạt động nhận thức của học sinh.

2.Quan niệm về đổi mới phương

pháp dạy học.

Đổi mới PPDH là đưa các PPDH mới vào nhà trường trên cơ sở kế thừa và phát huy mặt tích cực của các phương pháp truyền thống để nâng cao chất lượng dạy học, nâng cao hiệu quả đào tạo, góp phần đáp ứng những yêu cầu mới có mục tiêu giáo dục và đào tạo.

3 Bản chất của PPDH mới

Nội dung và phương pháp dạy học bao giờ cũng gắn bó với nhau Mỗi nội dung đòi hỏi một phương pháp thích hợp Các kỹ năng giao tiếp không thể được hình thành và phát triển bằng con đường truyền giảng thụ động Muốn phát triển những kỹ năng này, học sinh phải được hoạt động trong môi trường giao tiếp dưới sự hướng dẫn của thầy cô

Các kiến thức về ngôn ngữ, văn học, văn hoá, tự nhiên và xã hội có thể được tiếp thu qua lời giảng, nhưng học sinh làm chủ được những kiến thức này khi học sinh chiếm lĩnh chúng bằng chính hoạt động có ý thức của mình Cũng như vậy những tư tưởng,tình cảm và nhân cách tốt đẹp chỉ có thể được hình thành chắc chắn thông qua sự rèn luyện trong thực tế Đó là những lý do cắt nghĩa sự

ra đời của phương pháp dạy và học mới – phương pháp tích cực hoá hoạt động của học sinh

Tích cực hoá hoạt động dạy học được hiểu là phương pháp dạy học lấy người học làm trung tâm, trong đó thầy, cô đóng vai trò tổ chức hoạt động của học sinh; mỗi học sinh đều được bộc lộ mình và được phát triển.

4 Hoạt động của học sinh trong giờ học theo PPDH mới.

Trong môn Tiếng Việt, hoạt động của học

Cả hai hoạt động trên có thể tổ chức

theo nhiều hình thức khác nhau:

+ Làm việc độc lập.

+ Làm việc theo nhóm.

+ Làm việc theo lớp.

Trong phần lớn các trường hợp, nhất là trong trường hợp câu hỏi, bài tập đề ra

đã rất cụ thể, HS được tổ chức làm việc độc lập

Trong trường hợp câu hỏi, bài tập tương đối trừu tượng hoặc đòi hỏi một sự khái quát nhất định và trong trường hợp nếu làm việc chung theo đơn vị lớp sẽ có ít học sinh được hoạt động thì làm việc theo nhóm là giải pháp tốt nhất Hình thức làm việc chung theo đơn vị lớp được áp dụng chủ yếu trong trường hợp GV thực hiện các khâu giới thiệu bài, củng cố bài, nêu những câu hỏi không yêu cầu phải suy nghĩ lâu hoặc để học sinh trình bày kết quả làm việc.

5 Hoạt động của giáo viên trong

giờ học theo PPDH mới

Về phần GV, các hoạt động chủ yếu là:

a Giao việc cho học sinh:

- Cho học sinh trình bày yêu cầu câu hỏi.

- Cho học sinh làm mẫu một phần.

- Tóm tắt nhiệm vụ, dặn dò học sinh.

b Kiểm tra học sinh:

- Xem học sinh có làm việc không.

- Xem học sinh có hiểu việc phải làm không

- Trả lời thắc mắc của học sinh

c Tổ chức báo các kết quả làm việc:

- Các hình thức báo cáo:

+ Báo cáo trực tiếp với giáo viên

+ Báo cáo trong nhóm.

+ Báo cáo trước lớp.

- Các biện pháp báo cáo:

+ Bằng miệng, bằng bảng con, bằng bảng lớp, bằng phiếu học tập, bằng giấy.

+ Thi đua giữa các nhóm, trình bày cá nhân.

d Tổ chức đánh giá:

- Các hình thức đánh giá:

+ Tự đánh giá.

+ Đánh giá trong nhóm + Đánh giá trước lớp.

- Các biện pháp đánh giá:

+ Khen, chê (định tính) +Cho điểm (định lượng).

6 Phân loại các PPDH Tiểu học.

- Trong lịch sử dạy học, theo Jean Piaget, có bốn nhóm phương pháp được sử dụng là:

+ Nhóm 1: Các phương pháp truyền đạt - tiếp thu (PP sử dụng ngôn ngữ).

+ Nhóm 2: Các PP hoạt động (PP thực hành).

+Nhóm 3: Các PP trực giác (PP trực quan).

+Nhóm 4: Các PP dạy học máy và chương trình hoá.

Nếu như trước năm 1935, phương pháp cổ truyền ngự trị trong giáo dục

là các phương pháp thuộc nhóm(1) (giảng giải, thuyết trình, báo cáo -> tiếp thụ); thì từ sau năm 1935, các nhóm PP (2) (3), (4) đã ra đời và phát triển Nhóm (1) thích hợp hơn với người lớn, và GVTH nào vẫn sử dụng nhóm này –theo Jean Piaget – chính là những người lười biếng Nó không đem lại hiệu quả cao cho hoạt động dạy học

ở TH

7 Căn cứ để lựa chọn phương pháp dạy học.

- Không có phương pháp vạn năng, người

GV phải biết sử dụng đồng bộ các PPDH

- PPDH phụ thuộc vào mục tiêu, nội dung,

trình độ người học, phương tiện và điều kiện

hiện có

- Những cân nhắc khi lựa chọn một

phương pháp dạy học:

+ Trong tâm bài học là cái gì?

+ Có tạo ra môi trường học tập thuận lợi không?+ Có đánh giá và khai thác được kinh nghiệm

của học sinh không?

+ Có thúc đẩy và khuyến khích học sinh không?

+ Có duy trì được sự quan tâm đến các đối tượng không?

+ Có tạo được cách hiểu chung của HS

Nghệ thuật sư phạm là sự vận dụng sáng tạo các phương pháp dạy học phù hợp với điều kiện thực tế để đạt được kết quả cao nhất Dạy học theo PP mới (dạy học hiện đại) lấy người học làm trung tâm, cùng

tham gia tích cực, hướng vào người học và phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của người học đã biến người giáo viên

thực sự là người dẫn đường trong quá

trình dạy học

II CÁC QUAN ĐIỂM CHỈ ĐẠO VÀ ĐỊNH HƯỚNG TRIỂN KHAI ĐỔI MỚI PPDH.

1 Quan điểm chỉ đạo:

 Phục vụ đổi mới mục tiêu giáo dục tiểu học

 Thực hiện cá thể hoá dạy học

 Thực hiện dạy học tự phát hiện, tự chiếm lĩnh theo năng lực cá nhân của học sinh

2 Định hướng triển khai:

 Thực hiện đổi mới PPDH trong mối quan

hệ với quá trình đổi mới toàn diện và đồng

bộ giáo dục tiểu học Việt Nam

 Kế thừa và phát triển các thành tựu về PPDH của tiểu học VN và thế giới

 Đổi mới PPDH theo điều kiện và hoàn cảnh cụ thể của từng giáo viên tiều học, từng trường tiểu học, từng vùng, từng địa

3 Giải pháp thực hiện đổi mới

PPDH ở tiểu học:

- Đổi mới nhận thức:

+ Tiểu học là cấp học của phương pháp.

+ Đổi mới PPDH là tất yếu.

+ Đổi mới PPDH là một quá trình lâu dài và phức tạp.

- Đổi mới hình thức tổ chức dạy học:

+ Dạy học cá nhân.

+ Dạy học theo lớp.

+ Dạy học ở hiện trường.

+ Trò chơi học tập.

- Đổi mới môi trường học tập.

- Đổi mới thiết bị dạy học.

+ Tăng cường sản xuất và sử dụng các thiết bị của học sinh.

III NHỮNG YÊU CẦU VỀ ĐMPPDH.

- PPDH theo hướng mới tập trung nhiều vào việc

tổ chức các hoạt động học tập cho học sinh Các hoạt động học tập của học sinh thường được

quan tâm là:

+ Quan sát và tiếp xúc với tài liệu, nguồn thông tin; + Động não để phát hiện kiến thức;

+ Thực hành trên các vật liệu mới hoặc trong bối

cảnh mới để củng cố kiến thức và rèn luyện kĩ năng.

 Hình thức: Hoạt động độc lập của cá nhân và hoạt động hợp tác trong nhóm.

- Để tổ chức cho HS hoạt động, GV cần thực hiện các loại hoạt động:

+ Hướng dẫn bằng lời và động tác mẫu: + Tổ chức môi trường học tập cho HS

(chia nhóm và giao việc cho nhóm, cho từng cá nhân trong nhóm).

+ Hoạt động tác động (đặt câu hỏi, nêu vấn

đề, trò chuyện với HS, cùng tham gia thảo

luận, hoặc tham gia làm ra sản phẩm với HS).+ Đánh giá HS…

- Phương pháp dạy học theo hướng mới

ngoài dạy kiến thức và kĩ năng cho học sinh còn dạy các em phương pháp tự học qua các hoạt động học tập

 PPDH theo hướng mới là sự kết hợp nhuần nhuyễn các PPDH truyền thống

có những yếu tố tích cực với những

PPDH tập trung vào việc tổ chức hoạt động học tập của học sinh.

 PPDH theo hướng mới có đề xuất

những đổi mới trong việc đánh giá HS:

+ Đổi mới mục đích của việc đánh giá + Đổi mới nội dung đánh giá.

+ Đổi mới công cụ đánh giá.

+ Đổi mới chủ thể đánh giá.

B DẠY HỌC TIẾNG VIỆT TIỂU HỌC THEO PPDH MỚI.

I MỤC TIÊU CỦA MÔN TIẾNG VIỆT Ở TIỂU HỌC:

1 Hình thành và phát triển ở học sinh các

trường hoạt động của lứa tuổi

Thông qua việc dạy và học Tiếng Việt, góp phần rèn luyện cho học sinh các thao tác tư

2 Cung cấp cho học sinh những kiến

thức sơ giản về Tiếng Việt và những

hiểu biết sơ giản về xã hội, tự nhiên và con người về văn hoá văn học của Việt Nam và nước ngoài.

3 Bồi dưỡng tình yêu Tiếng Việt và hình thành thói quen giữ gìn sự trong sáng, giàu đẹp của Tiếng Việt, góp phần hình thành nhân cách con người Việt Nam

xã hội chủ nghĩa.

KỸ NĂNG SỬ DỤNG TIẾNG VIỆT

II NỘI DUNG

1 Các phân môn của Tiếng Việt:

Nghe Nói Đọc Viết

4 Thầy cô 12 Sông biển

5 Cha mẹ 13 Cây cối

6 Anh em 14 Bác Hồ

7 Ông bà 15 Nhân d ân (3

tuần)

Lớp Chủ điểm

3 1 Măng non 9 Sáng tạo

2 Mái ấm 10 Văn hoá - NT

3 Tới trường 11 Lễ hội

4 Cộng đồng 12 Thể thao.

5 Quê hương 13 Ngôi nhà chung

6 Bắc – Trung - Nam 14 Bầu trời và mặt đất

7 Thành thị - Nông thôn

8 Bảo vệ tổ quốc

5 Tiếng sáo diều (4 tuần) ( vui chơi).

6 Người ta –hoa đất (năng lực).

7 Vẽ đẹp muôn màu (có óc thẩm mĩ).

8 Những người quả cảm (dũng cảm).

9 Khám phá thế giới (du lịch, thám hiểm).

Lớp Chủ điểm

5 1 Việt Nam -Tổ quốc em (bảo vệ tổ quốc)

2 Cánh chim hoà bình (bảo vệ HB, vun đắp tình HN giữa các DT)

3 Con người với thiên nhiên (quan hệ với thiên nhiên)

4 Giữ lấy màu xánh (bảo vệ môi trường)

5 Vì hạnh phúc con người (chống bệnh tật, đói nghèo, lạc hậu)

Lớp Chủ điểm

5 6 Người công dân (sống, làm việc theo PL,

xây dựng XH văn minh).

7 Vì cuộc sống thanh bình (bảo vệ an ninh,

3 Trong tâm và những đểm khó của

chương trình TV:

a Các kĩ năng sử dụng Tiếng Việt là

trọng tâm chương trình Tiếng Việt ở tiểu học

b Luyện tâp các kĩ năng sử dụng tiếng việt trên hai phương tiện gắn với hoạt độngCủa các giác quan và gắn với hoạt động tư duy

c Luyện tập về kĩ năng sử dụng tiếng

d Kết hợp các kĩ năng sử dụng tiếng việt với việc học văn hoá ứng xử bằng

ngôn ngữ của người việt, tích luỹ kinh

nghiệm giao tiếp.

e Luyện tập kĩ năng sử dụng tiếng

việt trong các hoạt động lời nói trong các tình huống giao tiếp đa dạng.

g Dạy tri thức tiếng việt gắn với việc rèn luyện kĩ năng sử dụng tiếng việt.

THỜI LƯỢNG DẠY HỌC TIẾNG VIỆT, TOÁN TRONG MỖI TUẦN LỄ Ở TOÀN CẤP TIỂU HỌC VÀ Ở RIÊNG LỚP 1 (So sánh với tổng thời lượng dạy học ở

toàn cấp và riêng lớp 1)

4 Thời lượng dạy học TV:

Thời lượng

Môn học

Số tiết học trong mỗi tuần lễ

Ở toàn cấp tiểu học (% so với tổng số tiết

của cấp)

Ở riêng lớp 1 (%

so so với tổng số tiết của lớp 1)

Tiếng Việt 46 tiết (39%)-43 11 tiết (50%)-10

Toán 24 tiết (20,32%) 4 tiết (18,18%) Tiếng Việt

và toán 70 tiết (59,32%)-67 (68,18%)-1415 tiết

- Thời lượng dạy học tiếng việt và toán ở tiểu học chiếm gần tới 60% tổng thời lượng dạy học tất cả các môn học và các hoạt động giáo dục ở tiểu học, riêng ở lớp 1, gần 70% tổng thời lượng dạy học 6 môn học chỉ dành cho dạy học Tiếng Việt và Toán, trong đó 50% tổng thời lượng dạy học ở lớp 1 dành riêng cho dạy học Tiếng Việt.

III Phương pháp dạy học Tiếng Việt:

1 Phương pháp thực hành giao tiếp.

2 Phương pháp phân tích ngôn ngữ.

3 Phương pháp luyện tập theo mẫu.

C DẠY HỌC TIẾNG VIỆT THEO PHÂN MÔN

(xem tài liệu hướng dẫn)

Kính chúc Thầy cô Sức khoẻ- Hạnh phúc

Kính chúc Thầy cô Sức khoẻ- Hạnh phúc