Tiết 44 : Diễn thế sinh thái

Khái niệm Diễn thế sinh thái là quá trình biến đổi tuần tự của quần xã qua các giai đoạn tương ứng với sự biến đổi của môi trường.. Diễn thế nguyên sinh là loại diễn thế khởi đầu từ môi

Trường THPT Nguyễn Bỉnh Khiêm

Tổ Sinh học

GV: Nguyễn Lưu Thanh Huyền

KIỂM TRA BÀI CŨ

Câu 1: Hợp tác chặt chẽ giữa hai hay nhiều và tất

cả các loài tham gia cộng sinh đều có lợi.Đó là mối quan hệ nào sau đây?

Câu 2 : Những loài đóng vai trò quan trọng trong quần xã do số lượng cá thể nhiều, sinh khối lớn hoặc do hoạt động mạnh.Đó là:

Câu 3 : Quan hệ nào sau đây thuộc quan hệ đối kháng ?

Câu 4 : Quần xã sinh vật có các đặc trưng cơ bản về:

a Thành phần loài trong quần xã và phân bố cá thể trong không gian của quần thể.

b.Quan hệ giữa các loài trong quần xã

c Thành phần loài trong quần xã

d Phân bố cá thể trong không gian của quần thể

Câu 5 : Cây phong lan bám trên cây gỗ, đó là mối quan hệ :

Tiết 44:

DIỄN THẾ SINH THÁI

Tiết 44:DIỄN THẾ SINH THÁI I– Khái niệm về diễn thế sinh thái.

VD2: Quá trình

biến đổi của

một đầm nước

nông

Tiết 44 DIỄN THẾ SINH THÁI

I - Khái niệm diễn thế sinh thái

1 Ví dụ

2 Khái niệm

Diễn thế sinh thái là quá trình biến đổi tuần tự của quần xã qua các giai đoạn tương ứng với sự biến đổi của môi trường.

Yêu cầu học sinh thực hiện lệnh trong SGK trang 182.

QX C: Sen, súng,

động vật kích

thước lớn ít dần…

Nước nông, mùn đáy nhiều hơn.

QX D: Cỏ lau, cói,

cây bụi…

QX E: TV, động vật

phong phú (rừng

cây bụi và cây gỗ)

QX B: rong li, bèo

Mùn đáy lấp đầy ao

→ vùng đất cạn.

Diễn thế nguyên sinh là loại diễn

thế khởi đầu từ môi trường chưa

có sinh vật, sau đó các quần xã

sinh vật biến đổi tuần tự, thay thế

lẫn nhau và cuối cùng hình thành

quần xã tương đối ổn định

II Các loại diễn thế sinh thái

1.Diễn thế nguyên sinh

Yêu cầu HS phân tích ví dụ về diễn thế nguyên sinh theo hình ảnh  Diến thế nguyên sinh là gì?

2 Diễn thế thứ sinh Yêu cầu HS nghiên cứu và

phân tích 2 ví dụ về diễn thế thứ sinh  Diễn thế thứ

sinh là gì?

Rừng

thông

trưởng

thành

Diễn thế thứ sinh là loại diễn thế xuất hiện ở môi

trường đã có quần xã sinh vật ổn định, nhưng bị hủy diệt Sau đó hình thành nên 1 QX mới  các quần

xã thay thế lẫn nhau, cuối cùng dẫn đến hình thành 1

quần xã tương đối ổn định hoặc hình thành quần xã suy thoái

2 Diễn thế thứ sinh

III Nguyên nhân của diễn thế sinh thái

- Nguyên nhân bên ngoài:

- Nguyên nhân bên trong:

Sự cạnh tranh gay gắt giữa các loài trong

quần xã.

- Ngoài ra hoạt động khai thác tài nguyên của con người như chặt cây, đốt rừng, san lấp hồ nước, cũng là nguyên nhân gây ra diễn thế

Tác động mạnh mẽ của ngoại cảnh lên quần xã: mưa bão, lũ lụt, hạn hán… Nghiên cứu thông tin SGK trang 183, 184  Cho biết nguyên nhân

gây ra diễn thế ?

Giai đoạn khởi đầu

Giai đoạn giữa

Giai đoạn cuối

Hãy hoàn thành phiếu học tập số 1 – Thời gian : 5 phút

Yêu cầu HS thực hiện lệnh SGK trang 184(Hoàn thành phiếu học tập sau):

Kiểu diễn

thế sinh

thái

Các giai đoạn của diễn thế sinh

thế sinh thái

Giai đoạn khởi đầu đoạn Giai

giữa

Giai đoạn cuối

it SV

Các QXSV biến đổi tuần tự, thay thế lẫn nhau

và ngày càng phát triển

Hình thành quần xã tương đối ổn định

-Tác động mạnh

mẽ của ngoại cảnh lên QX.

- Cạnh

tranh gay gắt giữa các loài trong QX.

Đáp án phiếu học tập số 1

Giai đoạn khởi đầu Giai đoạn giữa Giai đoạn cuối

tự nhiên hay khai thác quá mức của con người

Một QXSV mới phục hồi thay thế QX bị huỷ diệt, các QX biến đổi tuần tự, thay thế nhau.

Có thể hình thành quần xã tương đối

ổn định

Tuy nhiên, rất nhiều

QX bị suy thoái

-Tác động mạnh

mẽ của ngoại cảnh lên QX.

- Cạnh

tranh gay gắt giữa các loài trong QX.

- Hoạt động khai thác tài nguyên của con người.

IV Tầm quan trọng của việc nghiên cứu diễn thế

sinh thái

Nghiên cứu diễn thế

Quy luật phát triển của quần xã

Dự đoán quần xã tồn tại trước đó và quần xã

trong tương lai

Khai thác hợp lý tài

nguyên thiên nhiên

Bảo vệ môi môi trường

Quy hoạch sản

xuất

Rừng sau sau

Rừng lim

nguyên

sinh

Trảng cây gỗ

Trảng cây bụi Trảng cỏ

Nghiên cứu diễn thế sinh thái có ý nghĩa gì?

CỦNG CỐ

Câu 1:Xu thế chung của diễn thế nguyên sinh là:

A Từ quần xã già đến quần xã trẻ

B Từ quần xã trẻ đến quần xã già

C Từ chưa có đến có quần xã tương đối ổn định

D Không xác định được

Câu 2: Đặc điểm cơ bản để phân biệt diễn thế nguyên sinh với diễn thế thứ sinh là:

A Môi trường khởi đầu

B Môi trường cuối cùng

C Diễn biến diễn thế

D Điều kiện môi trường

Câu 3: Diễn thế sinh thái có thể hiểu là:

A Sự biến đổi cấu trúc quần thể

B Thay quần xã này bằng quần xã khác

Câu 5 Ứng dụng của việc nghiên cứu diễn thế:

A Nắm được quy luật phát triển của quần xã

B Phán đoán được quần xã tiên phong và quần

DẶN DÒ

- Học bài cũ và trả lời câu hỏi cuối bài.

- Nghiên cứu bài 42: HỆ SINH THÁI.