kế hoạch 5 năm của nước Nga

sau 7 năm chiến tranh đế quốc và chống nội phản, nhân dân Nga bước và xây dựng kinh tế với nhiều khó khăn

động và giai cấp vô sản Trong quá trình xây dựng chủ nghĩa xã hội , Liên Xô đã có những giai đoạn ngắt quãng nh : chiến tranh

đế quốc- can thiệp vũ trang, chiến tranh thế giới lần thứ hai.v.v Trải qua những khó khăn, Liên Xô vẫn kiên trì thực hiện công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội và đã thu đợc những thành tựu hết sức to lớn

Từ năm 1921, sau chiến thắng ngoại xâm và nội phản, nớc Nga Xô Viết bớc sang giai đoạn mới, giai đoạn hào bình xây dựng đất nớc.Đây là một sự kiện hoàn toàn mới lạ đối với nhân dân Xô Viết Thêm vào đó những khó khăn trở ngại cho công cuộc xây dựng đất nớc là hết sức to lớn, nặng nề Tuy vậy nhân dân các dân tộc Xô viết dới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Liên Xô,dũng

cảm khai pha con đờng hoàn toàn mới và đã đạt đợc những thành tựu to lớn toàn diện, đã tạo nền móng , cơ sở vững chắc cho công cuộc xây dựng CNXH ở Liên Xô và cho cách mạng các nớc

Đồng thời, đa Liên Xô bớc vào thời kỳ mới thời kỳ xây dựng CNXH trong những giai đoạn tiếp theo Những thành tựu đó đã giúp Liên Xô thực hiện đợc đờng lối đối ngoại tích cực, trở thành thành trì của CNXH sau chiến tranh thế giới thứ hai

Giai đoạn 1921 _ 1941 là thời kỳ đầu của công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội ở Liên Xô Những thành tựu mà Liên Xô đạt đ-

ợc trong thời gian này diễn ra trên mọi lĩnh vực của đời sống xã hội Nó làm thay đổi bộ mặt của đất nớc này cũng nh nâng cao hơn nữa vị thế của Liên Xô trên trờng thế giới Không dừng lại ở

ý nghĩa trong nớc, những kết quả to lớn đó còn có tác động mạnh

mẽ tới cục diện chính trị, kinh tế toàn cầu trong thời gian này

Từ năm 1921 đến 1941 lịch sử liên Xô có thể chia làm 4 giai đoạn:

- Công cuộc hàn gắn vết thơng sau chiến tranh và khôi phục kinh tế ( 1921-1926)

- Bớc đầu công nghiệp hoá XHCN( 1926-1929)

- Công cuộc tập thể hoá nông nghiệp và hoàn thành kế hoạch 5 năm lần thứ nhất và lần thứ hai (1929-1937)

- Kế hoạch 5 năm lần 3 và những biện pháp phòng thủ đất nớc

30 lần Do thiếu cả nguyên liệu lẫn nhiên liệu, phần lớn các nhà máy phải đóng cửa, đình chỉ sản xuất Giao thông vận tải hầu nh không còn đủ sức duy trì những mối liên hệ bình thờng giữa các vùng trong nớc do bị chiến tranh phá huỷ các tuyến đờng Hơn 7 vạn km đờng sắt, một nửa số đầu máy xe lửa bị phá huỷ.

Nông nghiệp cũng bị tàn phá nặng nề Sản lợng nông nghiệp chỉ còn khoảng một nửa so với thời kỳ trớc chiến tranh , 20 triệu

ha ruộng đất bị bỏ hoang, mất mùa, vấn đề lơng thực hết sức căng thẳng Sản xuất công nghiệp ngày càng khó khăn, hầu hết các nhà máy, xí nghiệp đóng cửa vì thiếu nguyên vật liệu , sản xuất công nghiệp chỉ chiếm 1/7 so với mức trớc chiến tranh.

Do không có đủ bánh mỳ và các thực phẩm cần thiết khác mà các thành phố và các trung tâm công nghiệp đã lâm vào nạn đói trầm trọng Nhiều công nhân phải bỏ về nông thôn để kiếm sống Cùng với nạn đói là bệnh dịch hoành hành ngày càng dữ dội và nguy hiểm Sự thụt lùi của nền kinh tế đã kéo theo sự suy yếu của nhiều ngành, nhiều lĩnh vực khác

Bọn đế quốc và bạch vệ đã phá hoại nhièu ngành vận tải nh òng sắt , đờng bộ, đặc biệt là vùng mỏ than Đôn Bát , vùng dầu lửa BaKô Những mặt hàng thiết yếu cho cuộc sống hàng ngày

đ-nh báđ-nh mỳ, thịt, muối, dầu hỏa, xà phòng rất thiếu thốn Thàđ-nh phố tối tăm vì không có điện

*Về chính trị, xã hội:

Cùng với những khó khăn về kinh tế thì các thế lực phản động

đã kích động nhân dân chống lại chính quyền Xô Viết Các cuộc nổi loạn của nông dân đã diễn ra ở nhiều nơi, họ bất bình với chính sách trng thu lơng thực thừa Công nhân và binh lính là chỗ dựa của cách mạng cũng đã có những họat động chống lại chính quyền nhà nớc, chẳng hạn nh cuộc bãi công của công nhân nổ ra

ở ngay Pêtôgrát , đặc biệt ngày 28- 02- 1921 , thủy thủ ở quân cảng Crôngxtát thuộc biển Ban Tích đã nổi dậy giết chết những ngời Bôn Sê Vích Nớc Nga lâm vào khủng hoảng kinh tế , chính trị hết sức nghiêm trọng Trớc tình hình đó , tháng 3- 1921 Đảng Bôn Sê Vích đã tiến hành Đại hội lần thứ X tuyên bố xóa bỏ một

số chính sách cũ không còn phù hợp và chuyển sang thực hiện một số chính sách mới tạo điều kiện cho công cuộc xây dựng CNXH đạt những kết quả to lớn

2- Thuận lợi :

Cách mạng tháng Mời thắng lợi cùng công cuộc đánh bại hoàn toàn thù trong giặc ngoài đã tạo cho nhân dân một niềm

có thể vợt qua những trở ngại, khó khăn xuất phát từ bên trong

và bên ngoài để xây dựng đất nớc, xây dung chế độ mới

Cuộc chiến đấu kiên cờng của nhân dân Xô Viết đã để lại những bài học kinh nghiệm quý báu về tinh thần vợt khó, đã tôi luyện ra những ngời lãnh đạo tài năng, kiệt xuất Những con ng-

ời này đã trở thành nhân tố quan trọng giúp đất nớc hoạch định

ra những chiến lợc, đờng đi đúng đắn để đạt

đợc thành quả to lớn, vĩ đại trong thời kỳ xây dựng đất nớc

Trong hoạt động đối ngoại, Nhà nớc Xô viết cũng thu đợc một số thành tựu quan trọng, có ý nghĩa Trong những năm 1921 _ 1922, Chính phủ Xô viết đã kí hiệp ớc hữu nghị và thiết lập quan hệ ngoại giao với các nớc Iran, Apganixtan, Thổ Nhĩ Kỳ, Cộng hoà nhân dân Mông Cổ, Na Uy, áo, Thuỵ Điển, Italia, Tiệp Khắc Ngày 16- 4-1922, tại Rapalô (Italia), Hiệp

ớc Xô - Đức đã đợc ký kết Hai nớc thoả thuận nối lại quan hệ ngoại giao và huỷ bỏ những yêu sách đối với nhau (nh về bồi th-ờng chiến tranh, về các khoản nợ cũ và những thiệt hại do chính sách quốc hữu hoá) Âm mu của các nớc đế quốc định thành lập một mặt trận thống nhất chống nớc Nga Xô viết đã bị thất bại

II - thành tựu xây dựng CNXH 1921- 1941 :

1- Công cuộc hàn gắn vết thơng chiến tranh và khôi phục kinh

tế ( 1921- 1925 ) :

* Về kinh tế:

Đứng trớc những khủng hoảng kinh tế, xã hội nghiêm trọng

Từ ngày 8 tháng 3- 1921, tại Đại hội lần thứ X, Lê Nin đã đa ra chính sách kinh tế mới viết tắt là NEP Đây là một đóng góp rất quan trọng của Lê Nin vào lý luận xây dựng CNXH trong thời kỳ quá độ Nội dung chính là nghiên cứu những vấn đề chuyển từ chính sách cộng sản thời chiến sang chính sách kinh tế mới do Lê Nin khởi thảo Chính sách kinh tế mới đã đề ra những luận diểm cơ bản nh:

Bãi bỏ chế độ trng thu lơng thực thừa, thay bằng thuế lơng thực

cố định ( thuế đợc quy định trớc vụ gieo hạt ), mở rộng thông

th-ơng buôn bán trong nớc, mở lại cac chợ, trả lại những xí nghiệp dới 20 công nhân, cho phép t nhân đợc quyền thuê xí nghiệp, ruộng đất , tự do mua bán nguyên liệu, hàng hóa công nghiệp, nông nghiệp Khuyến khích t bản nớc ngoài đầu t vào nớc Nga d-

ới hình thức “tô nhợng’’ ( cho thuê ) nhằm tranh thủ vốn và kỹ thuật tiên tiến Nhà nớc nắm các mạch máu kinh tế để đảm bảo

độc lập, chủ quyền và định hớng XHCN

Chính sách kinh tế mới xóa bỏ tình trạng bao cấp, độc quyền của nhà nớc , chuyển sang nền kinh tế hàng hóa nhiều thành phần có sự điều tiết của nhà nớc Đây là một chính sách lấy khuyến khích vật chất làm đòn bẩy cho sự phát triển kinh tế xã hội.T tởng cơ bản trong chính sách kinh tế mới của Lê nin là thuế lơng thực, cho phép phát huy tính tích cực, chủ động của ng-

ời lao động, giải phóng nghị lực cách mạng của ngời sản xuất T tởng này là một phát minh vĩ đại của Lê nin với công thức : chủ nghĩa cộng sản, chính quyền Xô Viết cộng điện khí hóa toàn quốc

Chính sách kinh tế mới ra đời đã trở thành một đờng lối đúng

đắn, phù hợp với tình hình đất nớc lúc đó Chính sách này bắt nguồn từ nông nghiệp, đây là khâu căn bản để kéo theo nền kinh

tế cùng vực dậy Nó làm cho nông dân phấn khởi sản xuất, quan tâm nâng cao năng suất lao động và nông nghiệp sẽ đợc phục hồi kéo theo công nghiệp nặng Chính sách này đã tạo nên nội dung kinh tế mới của khối liên minh giữa giai cấp công nhân và nông dân, đó là vấn đề có ý nghĩa căn bản nhất

Chính sách này xoá bỏ tình trạng bao cấp, độc quyền của nhà nớc để chuyển sang nền kinh tế hàng hoá nhiều thành phần có sự quản lý của nhà nớc, mọi thành phần kinh tế đều có điều kiện để phát triển

Với đờng lối đúng đắn này, Lênin đã chỉ ra sự cần thiết phải thay đổi các nhận thức, quan niệm trớc đây về chủ nghĩa xã hội

Đồng thời, Ngời đã chỉ ra và xác định nội dung kinh tế của thời

kỳ quá độ từ chủ nghĩa t bản lên chủ nghĩa xã hội

Nhờ có đờng lối đúng đắn , công cuộc khôi phục kinh tế đã

đạt đợc những thành tựu hết sức to lớn Qua một năm thực hiện chính sách kinh tế mới, mức sản xuất đã tăng lên rõ rệt Năm

1922 đợc mùa lớn, thầnh thị có đủ thực phẩm, nghành đại coong nghiệp bắt đầu đợc phục hồi, công nhân lành nghề trở lại các nhà máy: cụ thể

Thành tựu trong nông nghiệp: Tới năm 1925 so với năm 1913,

nông nghiệp đã cung cấp đợc 87% sản phẩm cho quốc dân, diện tích trồng trọt đạt 99,3 %, Tổng sẩn lợng nông nghiệp đạt 118%

Kế hoạch điện khí hóa đất nớc do Lê nin đề ra đã đợc thực hiện thắng lợi : khoảng 10 nhà máy điện đang đợc xây dựng

Các ngành công nghiệp chế tạo máy móc và luyện kim , công nghiệp nhẹ, thực phẩm vợt mức trớc chiến tranh nhng công nghiệp dầu mỏ và khai thác than đấ mới xấp xỉ năm 1913 Sản l-ợng gang mới đạt 52,5%,Sản xuất điện lực tăng 2 lần so với năm 1913

Về thơng nghiệp :

Lu thông hàng hóa giữa thành thị và nông thôn đã tăng lên khá nhiều , Tới những năm 1924-1925, chu chuyển nội thơng bằng 70% so với thời kỳ trớc chiến tranh; thành phần kinh tế nhà nớc và hợp tác xã chiếm 87,9% trong thơng nghiệp

* Về chính trị, xã hội:

Trong thời gian này, đã diễn ra một sự kiện quan trọng , đó là

sự thành lập Liên bang cộng hòa xã hội chủ nghĩa Xô viết

( 20-12-1922 ), gọi tắt là Liên Xô Đây là một liên minh tự nguyện thể hiện chính sách dân tộc đúng đắn của Lê nin- tự nguyện tham gia, bình đẳng chủ quyền, tôn trọng lẫn nhau và hợp tác giúp đỡ , cùng nhau xây dựng CNXH và bảo vệ tổ quốc Xô Viết

Với những thắng lợi của công cuộc khôi phục kinh tế, đời sống vật chất và văn hoá của công nhân và nông dân đợc cải thiện Tiền lơng của công nhân tăng lên, trong một số ngành công nghiệp( nh thực phẩm, hoá chất và dệt) đã cao hơn năm

1913 Điều kiện làm việc và sinh hoạt của công nhân, viên chức

đợc nâng cao Kỷ luật lao động, chế độ làm việc 8h/ngày đợc thực hiện nghiêm túc Những khoản chi phí cho bảo hiểm xã hội, bảo vệ sức khỏe và xây dựng nhà ở tăng lên Đời sống nhân dân

đợc cải thiệ rõ rệt

* Giáo dục:

Một trong những việc làm cấp bách đầu tiên của chính quyền Xô viết là tiến hành thanh toán tình trạng mù chữ và thất học trong nhân dân Là đất nớc rộng lớn với hơn 100 dân tộc, việc thanh toán nạn mù chữ là một điều rất khó khăn Đây là một kỳ công thực sự của đát nớc Xô viết

Sau khi liên bang đợc thành lập và kết quả của những bớc đầu

về những thắng lợi của công cuộc khôi phục kinh tế- xã hội đã đa tới sự thay thế Hiến pháp năm 1919 Năm 1924 Hiến pháp mới ban hành, đề cao hơn nữa quyền lãnh đạo tuyệt đối của Đảng cộng sản Liên Xô trong hệ thống nhà nớc mới

2 Công nghiệp hóa đất nớc (1926- 1929 ) :

muốn phát triển nhanh nền kinh tế độc lập, tự chủ thì công nghiệp hóa đất nớc là một yêu cầu cấp bách đầu tiên.

Đại hội lần thứ XIV của Đảng Bôn sê vích họp cuối năm 1925

đã đề ra nhiệm vụ công nghiệp hóa XHCN nhằm biến Liên Xô từ một nớc nông nghiệp thành một nớc công nghiệp, có thể tự sản xuất đợc những máy móc và trang thiết bị cần thiết cho toàn bộ nền kinh tế quốc dân Căn cứ vào tình hình đất nớc, Đại hội dã chỉ

rõ : Nền công nghiệp Liên Xô chủ yếu phải gồm công nghiệp năng lợng ( điện , than, dầu mỏ ), đ… ợc coi là trái tim của các ngành kinh tế và đời sống nhân dân Công nghiệp chế tạo máy, công nghiệp giao thông vận tải , hóa chất , công nghiệp quốc phòng, công nghiệp nặng đợc u tiên hàng đầu , đợc coi là công nghiệp sản xuất ra các t liệu sản xuất , là đòn bẩy thúc dẩy sự phát triển của nông nghiệp, công nghiệp nhẹ , củng cố quốc phòng, là điều kiện cơ bản để tái sản xuất sức lao độngvà nâng cao năng suất lao động

Phơng châm công nghiệp hóa XHCN ở Liên Xô là phải tiến hành với tốc độ nhanh, đuôỉ kịp và vợt các nớc t bản tiên tiến, tự lực cánh sinh , phấn đấu gian khổ, thắt lng buộc bụng * Thành tựu:

Thực hiện nghị quyết của Đại hội lần thứ XIV, đợc gọi là Đại hội công nghiệp hóa , cả đất nớc nh một công trờng, nhiều nhà máy mới mọc lên, các nhà máy cũ đợc khôi phục lại trên cơ sở kỹ thuật mới Nhờ lao động nhiệt tình, đầy hy sinh của nhân dân lao

động, công cuộc công nghiệp hóa đã tiến triển nhanh chóng :

Năm 1928 : tỷ trọng công nghiệp chiếm 54,5% tổng sản lợng quốc dân ( GDP)

Năm 1929 : Công nghiệp hóa đã giải quyết đợc ba vấn đề cơ bản , đó là :Tích lũy vốn , đã xây dựng đợc một nèn công nghiệp nặng cho phép tự sản xuất lấy máy móc , thiết bị cần thiết và vấn

đề năng suất lao động Nhiều công trình công nghiệp khổng lồ đã

đợc xây dựng nh : nhà máy thủy điện lớn nhất châu Âu trên sông

Đơnhiép, nhà máy chế tạo ô tô ( Matxcơva ), nhà máy chế tạo máy kéo máy cày ( Xtalingrát ), tuyến đờng sắt …

Công nghiệp hóa ở Liên Xô khác hẳn công nghiệp hóa ở các

n-ớc t bản Đó là dựa vào tinh thần tự lực , tự cờng, cần kiệm của nhân dân , còn công nghiệp hóa TBCN dựa vào bóc lột các nớc thuộc địa và nhân dân lao động trong nớc Công nghiệp hóa XHCN nhằm nâng cao năng suất lao động, cải thiện đời sống và

điều kiện làm việc của con ngời Đó là chiến công lao động có ý nghĩa to lớn, chiến công của những ngời lao động đợc giải phóng Những tành tựu đó đã tạo cơ sở cho việc hoàn thành nhiệm vụ công nghiệp hoá XHCN và tập thể hoá nông nghiệp trong các kế hoạch 5 năm tiếp theo

3 Tập thể hóa nông nghiệp ( 1928- 1933 ) :

* Hoàn cảnh:

Đến năm 1929, công nghiệp hóa đã có những bớc tiến cơ bản

và mang tính cách XHCN nhng nông nghiệp vẫn dựa trên cơ sở sản xuất cá thể, phân tán, kỹ thuật canh tác thô sơ, lạc hậu

Năm 1926 mặc dầu thành tựu nông nghiệp đã vợt mức trớc chiến tranh nhng nhịp điệu tăng trởng của sản xuất nông nghiệp

đã tỏ ra chậm lại, tạo nên nguy cơ đáng lo ngại trớc sự phát triển nhanh chóng của công nghiệp và sự gia tăng của dân số các thành thị Mặt khác,sản lợng lúa mì hàng hoá giảm sút chỉ bằng một nửa trớc chiến tranh Trong khi đó, sở hữu ruộng đất của bọn

địa chủ, phú nông cha bị xoá bỏ, chúng đang tìm cách phá hoại cách mạng.Yêu cầu lúc này là phải cải tạo nền nông nghiệp trở nên cấp bách và càng đợc thúc đẩy nhanh chóng hơn

Trớc tình hình đó, cuối năm 1927, Đại hội lần thứ XV họp và

đề ra nhiệm vụ tập thể hóa nông nghịêp và kế hoạch 5 năm lần thứ nhất

Việc tập thể háo nông nghiệp đợc tiến hành qua 2 bớc: Bớc ths nhất từ năm 1928 đến năm 1929 nhằm hạn chế kinh tế phú nông

Từ năm 1930 trở đi chuyển sang bớc thứ hai là tiêu diệt gia cấp phú nông, đồng thời mở rộng việc tập thể hoá nông nghiệp bằng hai hình thức nông trang tập theer và nông trờng quốc doanh

Quá trình chuyển sang làm ăn tập thể , xác lập quan hệ sản xuất XHCN và nửa XHCN ở nông thôn gắn liền với cuộc đấu tranh tiêu dịet giai cấp địa chủ , phú nông , giai cấp bóc lột cuối cùng ở Liên Xô.

Tập thể hóa nông nghiệp là cuộc đáu tranh giữa hai con đờng : TBCN và XHCN ở nông thôn.Đây là cuộc đấu tranh giai cấp gay gắt , quyết liệt bởi vì không những phải chống lại giai cấp địa chủ , phú nông mà còn chống lại tập tục làm ăn cá thể lâu đời của ng-

ời nông dân

Giai cấp địa chủ , phú nông đã bị tịch thu các tài sản , bị đuổi

ra khỏi các khu vực tập thể hóa và đa di khai khẩn , cải tạo các vùng xa xôi , hẻo lánh Những tên ngoan cố bị trừng trị Trong quá trình tập thể hóa và tiêu diệt giai cấp phú nông , Đảng đã huy

động hàng nghìn cán bộ, đảng viên ở trung ơng và các vùng công nghiệp về nông thôn, giúp đỡ tập thể hóa Thái độ đối với phú nông : Đảng đi từ chính sách hạn chế kinh tế trong những năm 1928- 1929, đến năm 1930, chuyển sang tiêu diệt phú nông về mặt giai cấp

Trong quá trình tập thể hóa ở nhiều nơi đã mắc phải một số sai lầm to lớn nh : vi phạm nguyên tắc tự nguyện của nông dân, biện pháp thực hiện mang tính cỡng bức, mệnh lệnh, đánh chạm cả vào trung nông, có nơi chuyển sang hình thức công xã, có nơi tập thể hóa nhà cửa , gia súc , gia cầm

Vì vậy , trong những năm 1929- 1930, nhân dân đã giết 14.600.000 súc vật có sừng làm cho ngành chăn nuôi bị nhiều thiệt hại

* Thành tựu:

Tháng 3- 1930, Đảng và nhà nớc đã có những biện pháp sửa chữa khuýêt điểm Nhờ đó, công cuộc tập thể hóa nông nghiệp vẫn có ý nghĩa rất to lớn

Tới giữa năm 1930 công cuộc tập thể hoá nông nghiệp đã thu hút đợc hơn 10 triệu nông hộ tham gia (chiếm 40% nông hộ cả n-

ớc )

Đến năm 1931, nông trang tập thể và nông trờng quốc doanh chiếm 2/3 diện tích trồng trọt và 53% tổng số ngời, hộ.

Cuối năm 1932, công cuộc tập thể hóa nông nghiệp căn bản hoàn thành

Cùng với tập thể hóa nông nghịêp Đảng cũng đề ra kế hoạch 5 năm lần thứ nhất , kế hoạch hòan thành trớc 9 tháng, biến Liên Xô từ một nớc nông nghiệp thành một nớc công nghiệp :

Sản lợng công nghiệp chiếm tới 70% tổng sản phẩm quốc dân(GDP)

Trên 1500 xí nghiệp mới đợc xây dựng, có khả năng trang bị

kỹ thuật, máy móc cho các ngành kinh tế Sự nghiệp văn hóa giáo dục cũng đợc phát triển Năm 1930, Liên Xô đã thực hiẹn đợc chế

độ giáo dục phổ thông cơ sở bắt buộc.Trong thời gian thực hiện

kế hoạch 5 năm, số các trờng trung cấp kỹ thuật , cao đẳng công nghiệp và đại học đều tăng lên nhanh chóng

Cụ thể :

Trong thời gian thực hiện kế hoạch 5 năm : số trờng cao

đẳng công nghiệp tăng 10 lần ,số trờng kỹ thuật trung cấp tăng 4 lần , ngành đại học đã cung cấp 10 000 kỹ s và cán bộ đại học

Nh vậy :

Trong khi CNTB lâm vào cuộc khủng hoảng tồi tệ nhất trong lịch sử ( 1929- 1933 ) thì Liên Xô vẫn phát triển kinh tế một cách vững chắc Đó là một sự thật lịch sử , không ai có thể phủ nhận đợc, thể hiện tính u việt của CNXH, là sự minh chứng hùng hồn nhất cho tính tích cực của chế độ mới, khẳng định vị thế của Liên Xô trớc các thế lực TBCN phơng Tây Đặc biệt những thành tựu này sẽ tạo đà giúp nớc Nga Xô Viết đuổi kịp và vợt các nớc t bản

4 Việc hoàn thành kế hoạch 5 năm lần 2 ( 1933- 1937 ) và những bớc đầu về thành tựu xây dựng CNXH :

* Hoàn cảnh:

Tình hình quốc tế lúc này diễn biến rất căng thẳng từ đầu những năm 30 Các thế lực phát xít đã lên cầm quyền ở một số nớc

nh : Đức- ý- Nhật Bản và đang đe dọa nền hòa bình thế giới : đe dọa Liên Xô.

Các nớc t bản dù thoát ra khỏi cuộc khủng hoảng kinh tế

1929-1933 nhng lại rơi vào tình trạng tiêu điều, sa sút Mâu thuẫn về thị trờng, khu vực ảnh hởng giữa các nớc t bản ngày thêm gay gắt Một số nớc đã tìm lối thoát bằng con đờng phát xít hoá bộ máy chính quyền, quân sự và tiến hành các cuộc chiến tranh xâm lợc

Sự xuất hiện của ắac nớc phát xít đã đe doạ nghiêm trọng tới nền hoà bình thế giới, rắp tâm tiêu diệt Nhà nớc Xô viết- trở ngại lớn nhất trong mu đồ thống trị toàn cầu của chúng

Trong hoàn cảnh đó, từ cuối năm 1932,Đại hội Đảng lần thứ XVII đã đề ra kế hoạch 5 năm lần 2 với những nhiệm vụ cơ bản là :

Thủ tiêu hoàn toàn các thành phần TBCN, tiêu diệt tận gốc chế

độ ngời bóc lột ngời, xóa bỏ tàn d của CNTB trong kinh tế và ý thức con ngời, giáo dục nhân dân tích cực và tự giác xây dựng CNXH

Kế hoạch dự định tăng sản xuất công nghiệp lên 8 lần , tăng năng suất lao động lên 63%, xây dựng thêm 4500 xí nghiệp công nghiệp lớn , u tiên công nghiệp quốc phòng

Vấn đề cán bộ quyết định đến sự thành công của kế hoạch

Đảng đã đa ra khẩu hiệu “Tất cả phụ thuộc vào cán bộ ’’.Một phong trào thi đua XHCN độc lập và cải tiến kỹ thuật trong nhân dân đã đợc phát triển mạnh mẽ Tiêu biểu là phong trào Xtakhanốp

đứng đầu chau Âu và đứng thứ 2 trên thế giới (sau Mỹ), chiếm 14% sản lợng công nghiệp thế giới Việc đổi mới kỹ thuật toàn bộ nền kinh tế quốc dân đã hoàn thành Lúc này, Từ một nớc nông