Ứng dụng di truyền học

Tạo giống thuần dựa trên nguồn biến dị tổ hợp b.. Tạo giống thuần chủng bằng nguồn biến dị tổ hợpa.. Tạo giống thuần chủng - Tạo các giống thuần chủng khác nhau - Cho lai các giống thuầ

Nội dung

1 Chọn giống từ nguồn biến dị tổ hợp

a Tạo giống thuần dựa trên nguồn biến dị tổ hợp

b Tạo giống lai có ưu thế lai cao

2 Tạo giống bằng phương pháp gây đột biến

a Xử lí mẫu bằng tác nhân gây đột biến

b Chọn lọc các thể đột biến có kiểu hình mong muốn

c Tạo dòng thuần chủng

3 Tạo giống bằng công nghệ tế bào

a Tạo giống thực vật

b Tạo giống động vật

1 Tạo giống thuần chủng bằng nguồn biến dị tổ hợp

a Tạo giống thuần chủng

- Tạo các giống thuần chủng khác nhau

- Cho lai các giống thuần chủng với nhau để

phát hiện tổ hợp gen mong muốn Cần lưu ý cả

lai thuận và lai nghịch

- Những cá thể có tổ hợp gen mong muốn được cho tự thụ phấn hay giao phối cận huyết kết

hợp với chọn lọc chặt chẽ qua nhiều thế hệ để

tạo các giống thuần và nhân lên

Ví dụ: Việc tạo giống lúa lùn năng

xuất cao của viện lúa IRRI

Giống lúa pecta x giống lúa Dea

Tekudan x Giống lúa IR8 x IR- 12 – 178

IR22 CICA4

b Tạo giống lai có ưu thế lai cao

- Ưu thế lai là hiện tượng con lai có năng xuất cao, sức sống, khả năng sinh trưởng, phát triển hơn

bố mẹ

- Có 3 giả thuyết giải thích hiện tượng UTL: Giả

thuyết siêu trội, giả thuyết ở trạng thái dị hợp, giả thuyết về sự cộng gộp các gen trội có lợi

- Phương pháp tạo UTL:

+ Tạo các dòng thuần

+ Cho các dòng thuần lai với nhau để xác định tổ

hợp cho UTL cao làm sản phẩm (Không dùng làm giống)

2 Tạo giống bằng đột biến nhân

Dưa hấu tam bội

Thể tứ bội ở dâu tây

3 Tạo giống bằng công nghệ tế

bào

a Công nghệ tế bào thực vật:

Tách mô, tế bào  Nuôi cấy trong môi trường

nuôi cấy nhân tạo  Tái sinh thành cây hoàn

chỉnh

b Công nghệ tế bào động vật

+ Cấy truyền phôi: Chia tách một phôi nhiều phôi

 Cấy truyền vào các vật nhận  tạo ra nhiều con vật có kiểu gen giống nhau

+ Nhân bản vô tính động vật: Chuyển ghép nhân

tế bào xoma vào tế bào trứng đã tách nhân- Hợp tử  Phôi vô tính  con vật

Cúc vàng hòe, giống cấy mô phát triển khá tốt ở

Bình Định

Hình ảnh Cừu DOLLY (05/07/1996 – 14/02/2003)

Cừu DOLLY sinh lần I(04/1988)

Cừu Dolly và mẹ Black Face

Dolly là 1 con cừu cái được sinh

ra = kĩ thuật nhân từ 1 TB

trưởng thành.

 Nó có 3 bà mẹ:

Mẹ cho gen:

Dolly ra đời sau nhiều năm

nghiên cứu, ít nhất là 277 thử

nghiệm chuyển nhân TB để được

29 phôi (12% thành công) Nó

giống hệt từ hình dáng tính cách

của Finn Dorsett 3/1998 nặng

45kg 2/2003 Dolly chết do chứng

viêm khớp và ung thư phổi nặng.

Thong tin b sung ổ

4 Tạo giống nhờ công nghệ gen

Công nghệ gen là quy trình tạo ra những tế bào

hoặc sinh vật có gen bị biến đổi, có thêm gen mới, từ đó tạo ra cơ thể với những đặc điểm mới.

a Kĩ thuật chuyển gen là chuyển một đoạn AND từ tế bào cho sang tế bào nhậnbằng nhiều cách theo quy

trình: Tạo dòng gen nhờ kĩ thuật AND tái tổ hợp 

Chuyển AND tái tổ hợp vào tế bào nhận  Tách dòng tế bào chứa AND tái tổ hợp

b Tạo giống vi sinh vật là chuyển một hay một nhóm gen từ tế bào của người hay một đối tượng khác vào tế bào của vi khuẩn nhằm tạo ra các chủng vi khuẩn cho sản phẩm mong muốn không có trong tự nhiên

Tách ADN NST của “tế bào cho”

Gắn đoạn bị cắt vào plasmid nhờ

enzim nối

ADN tái

tổ hợp Đoạn ADN bị cắt ra

Cây

thuốc

lá

cảnh

Ngô chuyển gen Cà chua chuyển gen

Cà chua kháng nấm

Chuyển gen trừ sâu từ vi khuẩn vào cây bông

Cây bông chuyển gen Bt kháng sâu bêênh ( bên phải ) và cây bông không chuyển gen Bt mẫn cảm với sâu bêênh ( bên trái )

Chuột chứa gen hoóc môn léptin Lợn phát sáng

Chuột phát sáng Lợn phát sáng