Ứng dụng CNTT

- Kĩ thuật xử lí hình ảnh và sử dụng hình ảnh trong dạy học - Sử dụng phần mềm PowerPoint để soạn GA - Làm được mô hình ADN để giảng dạy Yêu cầu: Dự lớp ít nhất 80% số tiết, nộp sản phẩm

CHƯƠNG TRÌNH BỒI DƯỠNG THỰC HÀNH

GIÁO VIÊN THPT

Ứng dụng Công nghệ Thông tin

trong dạy học Sinh học.

29/09 Kĩ năng sưu tầm và xây dựng kho tư liệu. 3 7

30/09 Kĩ năng xử lí và sử dụng tư liệu 3 7

06/10 Kĩ năng sử dụng PowerPoit để soạn GA 3 7

13/10 Giới thiệu hệ thống tư liệu Di truyền –

Mục tiêu: Học viên sau khi học xong, có khả năng:

- Sưu tầm tư liệu từ Internet và xây dựng kho tư liệu.

- Kĩ thuật xử lí hình ảnh và sử dụng hình ảnh trong dạy học

- Sử dụng phần mềm PowerPoint để soạn GA

- Làm được mô hình ADN để giảng dạy

Yêu cầu: Dự lớp ít nhất 80% số tiết, nộp sản phẩm các bài thực hành.

Đánh giá: Gồm 2 cột điểm

- Giáo án điện tử (theo nhóm)

- Mô hình ADN (Theo nhóm)

4

Với xu hướng đổi mới phương pháp dạy học hiện nay thì các tư liệu dạy học, đặc biệt là Hình ảnh, mô hình động, phim,… có vai trò và

Kích thích phát triển tư duy và các kĩ năng bộ môn.

…

Quy trình:

Bước 1 Xác định mục tiêu tìm tư liệu

Bước 2 Xác định nội dung tư liệu cần tìm Bước 3 Tìm kiếm

Bước 4 Phân loại và xây dựng kho tư liệu

Bước 1 Xác định mục tiêu

Trước khi SSTL chúng ta cần phải định hướng

là sưu tầm để làm gì? Và nội dung gì? Để soạn giáo án, hay để làm báo cáo,… Mục tiêu càng cụ thể thì càng giúp chúng ta định hướng tốt và xác định đúng nội dung để tìm kiếm

Ví dụ: STTL để soạn bài Quá trình sinh tổng hợp ADN Giáo án phải có hình ảnh và mô hình động

Bước 2 Xác định nội dung tư liệu cần tìm

Căn cứ mục tiêu mà ta chọn ra các tư liệu cần tìm Cần phải liệt kê ra tất cả các tư liệu một cách cụ thể, tìm hình ảnh gì, mô hình gì, hay kiến thức gì? Muốn vậy, chúng ta cần phải nghiên cứu kĩ nội dung cần làm để biết cái nào còn thiếu, cần bổ sung thêm

Bước 3 Tìm kiếm

Đây là bước quan trọng nhất của quá trình sưu tầm Chúng ta có thể ST từ nhiều nguồn khác nhau, như: sách TK, báo, tạp chí, tivi, radio, song trong phạm vi này xin được trình bày các kĩ năng TKTL từ Internet - một nguồn tư liệu

vô cùng phong phú, đa dạng

Chúng ta có thể tìm kiếm từ các trang Web

cụ thể hoặc thông qua công cụ tìm kiếm

Sử dụng các địa chỉ Web (URL) cụ thể

Chọn trang Web phù hợp với nội dung cần tìm Ở đây chúng ta có thể tìm được rất nhiều loại tư liệu cả về kênh chữ lẫn kênh hình đặc trưng cho từng trang Web Khi tìm được thông tin thì nên lưu trữ, có 2 cách lưu trữ:

Lưu cả trang Web: Từ giao diện của Web chọn File\Save As\Chọn đường dẫn\Save Theo cách này chúng ta sẽ lưu được cả phần hình ảnh trong 1 file riêng và phần dữ liệu của trang Web

Lưu một phần trang Web: Chọn phần cần thiết \ bôi đen \ copy \ mở Mirosof Word và paste

\ Save Nếu muốn lưu từng hình ảnh trang Web:

+ Chọn hình cần lưu \ Click chuột phải \ Save Picture As \ Đặt tên file \ Save

+ Chọn hình cần lưu \ Copy \ mở Mirosof Word và paste \ Save

Sử dung công cụ tìm kiếm:

Công cụ tìm tin nhằm định vị và tìm kiếm các trang Web trên mạng Internet Nó sẽ tìm lọc tất cả các trang Web có nội dung liên quan đến từ khóa Có rất nhiều công cụ tìm kiếm thông dụng, như:

http://www.google.comhttp://www.yahoo.comhttp://www.vinaseek.comhttp://www.altaVista.com http://www.alltheweb.com http://www.mamma.com …

cả các trang Web hay hình ảnh có nội dung liên quan với từ khóa.

Các nội dung mà công cụ tìm kiếm lọc ra chỉ

là các Link, vì vậy muốn mở chúng ta phải thực

hiện thao tác: Kích chuột phải vào trang Web hay

hình ảnh chọn Open Link in New Window Bằng

cách này chúng ta có thể mở cùng một lúc nhiều trang Web từ công cụ tìm kiếm, mà không cần Back

Back để mở trang Web khác

15

Sau khi tìm được hình ảnh hay các dữ liệu khác ta cũng tiến hành lưu trữ theo hai cách trên

Bước 4 Phân loại và xây dựng kho tư liệu

Tiến hành phân loại Tư liệu theo nhiều cách tùy vào mỗi người

20

Tạo cây thư mục ở trong máy tính tùy theo mỗi cách phân loại

My Computer \ Chọn ổ đĩa \ kích chuột phải \ New \ Folder \ Đặt tên cho Folder \ Lặp lại với các Folder con

Đưa dữ liệu vào cây thư mục vừa tạo bằng cách Copy và Paste Sau khi xây dựng được kho

tư liệu chúng ta nên ghi vào đĩa CD để bảo quản lâu dài và có thể cho, tặng người khác

Hỗ trợ từ khóa:

Nhân TB: Cell Nucleus; Karyoplast; Mesoplast; Endoplast

Nhân con: Daughter nucleus

Màng nhân: nuclear envelope; nuclear membrane

Lưới nội chất: endoplasmic reticulum

LNC có hạt: rough endoplasmic reticulum

LNC trơn: smooth endoplasmic reticulum

Ribôxôm: Ribosomes, palades’s granule

Gôgi: Golgi

Bài tập:

1 Xác định mục tiêu và chọn ra các tư liệu cần tìm cho các bài SH 10 Từ bài 3 đến 28, trừ các bài thực hành và bài 8, mỗi người chọn 1 bài

2 Tìm kiếm và lưu trữ các tư liệu tìm được

3 Xây dựng cây thư mục, đưa dữ liệu vào và ghi vào đĩa CD

25

Các tư liệu mà chúng ta thu được mới chỉ ở dạng thô, vì vậy cần phải xử lí cho phù hợp với mục đích sử dụng và đảm bảo tính năng sư phạm.

Đặt tên cho hình, cắt các phần không cần thiết, dịch và chú thích lại các từ bằng tiếng anh

Sử dụng phần mềm Paint, ACD Photo Editor, PhotoShop để chỉnh sửa các hình ảnh

Ví dụ:

27

28

Bài tập: Chỉnh sửa các hình ảnh sau:

Hình này chỉ ra cấu trúc hóa học của phân tử AND được đóng gói chặt chẽ trong NST ở trong nhân của mọi tế bào Tế bào là một phần cấu tạo của mọi cơ thể sống, da, thần kinh

và các cơ quan,…

Telomere: Đoạn cuối Centromere: tâm động Chromosome: NST Cell: Tế bào

Nucleus: Nhân TB Histones: Các quả cầu Histon Base Pair: Cặp Base

31

Altered: Pro bị biến đổi theo

33

Hình ảnh có thể được sử dụng để minh họa cho bài giảng hoặc là nguồn dẫn tới tri thức mới.

 Thiết kế các hoạt động học tập

Tùy theo mục đích sử dụng, 1 hình ảnh ta có thể chế biến được nhiều hoạt động học tập khác nhau

Ví dụ:

36

Sử dụng 1 mạch của đoạn AND bên thiết kế hoạt

động học tập để dạy bài

Đột biến gen?

Sử dụng Paint để tạo hình sau:

42

1 Quan niệm về dạy học theo CNTT hiện nay

Dạy và học thực chất là quá trình phát và thu thông tin.

-Người dạy phải phát ra được nhiều thông tin với

lượng tin lớn liên quan đến môn học, đến mục đích dạy học.

-Người học phải biết tiếp nhận thông tin qua

nhiều của, chọn lựa thông tin và lưu giữ thông tin

Đổi mới PPDH theo nghĩa của CNTT là: "Phương pháp làm tăng giá trị lượng tin, trao đổi thông tin nhanh hơn, nhiều hơn và hiệu quả hơn"

2 Tiềm năng của PowerPoint trong việc thiết kế bài giảng:

PP là một phần mềm trình diễn (presentation) thuộc bộ

MS Office với nhiều tiện ích có thể khai thác trong việc thiết kế bài giảng

- Cho phép thực hiện hầu hết các yêu cầu trình chiếu: chèn văn bản, bảng biểu, biểu đồ, hình ảnh, âm thanh, phim, flash một cách sinh động Trên cơ sở đó, GV tổ chức hoạt động nhận thức cho HS bằng nhiều PPDH khác nhau.

- Chuyển tải được một lượng kiến thức lớn hơn gấp nhiều lần so với PPDH truyền thống.

- Liên kết được với nhiều phần mềm, file, folder

- Sử dụng linh hoạt trong nhiều điều kiện khác nhau: sử dụng MVT, kết nối với TV, projector , hoặc ghi ra đĩa CD

để bảo quản và vận chuyển

Từ sách, báo Từ Internet các nguồn khácTừ đĩa CD và

Danh mục các tư liệu cần tìm

Tìm kiếm

Xử lí tư liệu Xây dựng kho tư liệu

Tư liệu Cấu trúc nội dung PPGD

Xây dựng kịch bản

Slide trên máy tính

Dự kiến việc thể hiện các hiện tượng, sự vật, khái niệm, các bài tập, các quá trình bằng ngôn ngữ, hình ảnh (chữ,

số liệu, biểu đồ, lược đồ, hình vẽ, video ) tiếp nối nhau theo một quy trình chặt chẽ, lôgíc, phù hợp với nội dung khoa học, trình độ nhận thức của HS và lý luận dạy học của

bộ môn, nhưng kịch bản không làm hạn chế, trói buộc GV theo một khuôn khổ nhất đinh, GV vẫn có thể linh hoạt lựa chọn phương pháp phù hợp cho từng đối tượng HS.

Khi xây dựng kịch bản, GV cần phải căn cứ

giáo án “nền” Giáo án “nền" là giáo án dùng cho các tiết dạy theo phương pháp truyền thống (chưa khai thác, sử dụng PowerPoint trong giảng dạy), trên cơ sở đó để tìm tòi phát hiện, khai thác thế mạnh của PowerPoint để tăng cường tính tích cực hoá quá trình nhận thức trong hoạt động học tập của HS Cần dự kiến trước các hoạt động nhận thức để tổ chức cho HS như thế nào? Các hình ảnh, phim mô phỏng, hệ thống câu hỏi, các bài trắc nghiệm, phiếu học tập phải sử dụng như thế nào để đạt hiệu quả cao nhất

Thể hiện kịch bản

Đây là bước thể hiện ý đồ của toàn bộ kịch bản đã viết ra, là bước làm ra sản phẩm cho hoạt động giáo dục, GV cần tìm hiểu các phần mềm

và các phương tiện kỹ thuật ( Paint, PhotoShop để chỉnh sửa hình ảnh, HeroSoft để cắt film,…) liên quan

để thiết kế các hoạt động phù hợp với nội dung

đã được lựa chọn để tích hợp vào tiết dạy

Để xây dựng một bài giảng trên PowerPoint cần thực hiện một số kĩ thuật sau :

a Khởi động chương trình

* Cách vào PowerPoint: Kích Star \ Programs \ Microsoft PowerPoint, hoặc kích đúp chuột trái vào biểu tượng PowerPoint trên màn hình chương trình PowerPoint xuất hiện

* Định dạng trang trình diễn: Một Slide được chia làm 3 vùng, ứng với 3 phần: Phần tiêu đề, phân thân và phần ghi chú Trước khi soạn thảo cần tiến hành định dạng 3 phần đó cho tất cả các slide theo thứ tự:

Chọn View \ Master \ Slide Master  xuất hiện màn hình Master Slide View

55

Phần tiêu đề của Slide nằm ở khung Click to edit Mastertitle Style, kích vào định dạng chung cho tất cả các Slide về kiểu chữ, cở chữ, khung viền, màu sắc

Phần thân của Slide nằm ở khung Click to edit Master text Style, kích vào định dạng chung cho tất cả các Slide về kiểu chữ, cở chữ, khung viền, màu sắc

Phần ghi chú nằm ở khung Footer area: Đưa ngày tháng, tên nội dung bài giảng, trang vào

Chúng ta có thể định dạng trang Slide Master cho tất cả các Slide giống nhau bằng cách sau:

Xóa các ô định dạng có sẵn, có thể trừ lại ô ngày tháng và số trang

Tạo tiêu đề chung cho các Slide: Sử dụng các ứng dụng trên thanh công cụ Drawing (đường thẳng, hình tròn, hình hộp sử dụng các hình mẫu,

đánh tiêu đề vào và định dạng chữ, chọn màu nền

ví dụ: Bài 11 Vận chuyển các chất qua màng sinh chất (Sinh học 11)

Ngoài ra có thể chọn nền chung cho phần thân bằng cách chọn hình chữ nhật (Rectangle) ở thanh công cụ để tạo 1 Texbox, sau đó tạo màu nền hoặc có thể chèn một bức tranh vào

Background xuất hiện hộp thoại Background, có 2 lựa chọn: More Colors và Fill Effeets

+ Nếu vào More Colors (chọn màu tiêu chuẩn) với 2 cách khác nhau: Standard (chọn một màu thích hợp trong hình lục giác màu); Custom (chọn một màu thích hợp trong bảng màu và có thể điều chỉnh độ sáng tối của màu).

60

+ Nếu vào Fill Effeets (các dạng màu hiệu ứng) với 4 cách khác nhau:

- Gradient (các dạng pha màu) có các lựa

chọn One color (một màu) Two color (hai màu)

và Preset (màu phối sẵn) phối hợp với nhóm lệnh Shading Slyde

- Texture (mẫu nền Texture): chọn mẫu màu

nền có sẵn trong bảng Texture

- Pattern (dạng mẫu Pattern): chọn một mẫu

Pattern thích hợp và có thể phối màu bằng cách

sử dụng hộp Foregrounp và Background

- Picture (lấy ảnh có sẳn làm nền): chọn một

ảnh có sẵn bất kỳ làm nền

62

Cách định dạng cho Slide Master hoặc các Slide khác ta làm tương tự ở Microsoft Word:

- Để định dạng chữ: Chọn Format \ Font: Xuất

hiện hộp thoại Font ta chọn các font chữ, dạng chữ, cỡ chữ, màu chữ theo yêu cầu

- Để định dạng đầu dòng: Chọn Format \ Bullets & Numbering xuất hiện hộp thoại

Bullets & Numbering, chọn dạng cần thiết

- Để canh lề trái, phải,… (Alignment): Chọn

Format \ Alignment xuất hiện hộp thoại

Alignment ta chọn lựa, canh theo yêu cầu

Chú ý: Ở trên thanh Toolbars không có dạng canh đều, nên chúng ta có thể thực hiện theo cách này hoặc nhấn tổ hợp phím: Ctrl + J

Trước đoạn văn

After paragraph: Sau đoạn văn

Các thao tác nhập văn bản vào các Slide cũng tương tự như Microsoft Word:

Click chuột trái vào Text Box ở thanh công

cụ để vẽ lên phần thân của Slide và đánh văn bản vào

Để vẽ bảng ta chọn Insert \ Table \ chọn số cột (columns) và số dòng (rows) \ nhập số liệu vào bảng

Chèn hình ảnh, đồ hoạ, âm thanh, đoạn

phim vào Slide

- Chèn ảnh ClipArt: Chọn Insert \ Picture \ ClipArt: xuất hiện của sổ ClipArt, chọn hình ảnh muốn chèn.

- Chèn tập tin ảnh: Chọn Insert \ Picture \ From File , xuất hiện cửa sổ From File, trong cửa

sổ này muốn chèn hình ảnh ở thư mục nào thì

mở thư mục đó ra, chọn các File ảnh thích hợp

(có dạng *.bmp, *.jpg, *.tij, *.emf, *.wmj).

- Chèn sơ đồ tổ chức: Chọn Insert \ Picture \ Organization Chart chọn các mẫu sơ đồ thích hợp.

+ Movie from File: Chèn tập tin dạng *.avi tự chọn.

+ Sound from Gallery: Chèn âm thanh từ thư viện của chương trình Microsoft Ofice

+ Sound from File: Chèn tập tin âm thanh tự chọn.

+ Play CD Audio Track: Chèn âm thanh từ đĩa Audio CD.

+ Record Sound: Ghi âm.

71

Tạo các hiệu ứng để trình diễn cho các dữ liệu trên Slide:

Chọn phần cần trình diễn trước \ Slide Show \ Custom Amination \ Add Effect (chọn hiệu ứng thích hợp)

Etrance: Xuất hiện lên màn hình

Emphasis: Đổi màu, đổi font

Exit: Biến mất

Motion: Di chuyển

Hyperlink to (liên kết đến): Mở khung liên

kết để lựa chọn lệnh:

+ Next Slide (đến trang sau),

+ Previous Slide (về trang trước),

+ First Slide (về trang đầu),

+ Last Slide (đến trang cuối),

+ End Show (kết thúc trình diễn),

+ Slide (liên kết đến một Slide bất kỳ),

+ Other PowerPoint Presentation (liên kết đến một File PowerPoint khác),

+ Other File (liên kết với một File của bất kỳ chương trình nào khác).

Run Program (chạy chương trình khác): Nhập đường dẫn đến và tên tập tin chạy chương trình hoặc nút

Browse để chọn đường dẫn và tìm tập tin.

75

Sau khi hoàn tất việc thiết kế và sau mỗi phần cần phải kiểm tra, chạy thử chương trình, chọn

Slide Show \ View Show để trình diễn tài liệu đã thiết kế, kiểm tra lại hình ảnh, film, trình tự xuất hiện, việc liên kết giữa các Slide  Điều chỉnh kịch bản cho phù hợp với nội dung, phương pháp

và thời lượng của bài học, sau đó đóng gói tập tin và ghi vào đĩa CD để bảo quản

Đóng gói tập tin: (Đối với Microsft PowerPoint 2003)

Chọn File \ Pack for CD để mở cửa sổ Pack for CD:

Đặt tên folder chứa tập tin vào “Name the

CD”, nếu muốn thay đổi tập tin khác để đóng

gói thì vào “Add Files”

Nếu muốn đóng gói cả các File liên kết, Font chữ, và chương trình trình diễn, ta chọn Options, xuất hiện cửa sổ sau: Đánh dấu vào:

PowerPoint Viewer Linked file

Embedded True Type font

Nếu muốn bảo mật ta đặt Password to open each file: