Tôi về, không một chút bận tâm Tô Hoài Tiết 111: Câu trần thuật đơn Các câu trong đoạn văn trên đ ợc dùng để làm gì?... Tiết 111: Câu trần thuật đơnCh a nghe hết câu, tôi đã hếch răn
Trang 1GIÁO ÁN NGỮ VĂN 6
Giáo viên : Bïi Thanh HiÖp Đơn vị : THCS Lý Tù Träng
Trang 2Kiểm tra bài cũ
Xác định CN – VN trong câu sau và phân tích cấu tạo của hai thành phần đó
Trong giờ kiểm tra, tôi đã cho bạn m ợn bút.
Câu trên đ ợc dùng để làm gì ?
Trong giờ kiểm tra, tôi //đã cho bạn m ợn bút.
C(đại từ) V( cụm động từ)
Câu dùng để kể
Trang 3TiÕt 111: TiÕng ViÖt
Gi¸o viªn: Bïi Thanh HiÖp
§¬n vÞ: Tr êng THCS Lý Tù Träng -VÞ Xuyªn - Hµ Giang
Trang 4I/ Câu trần thuật đơn là gì?
1/ Bài tập
Đọc đoạn văn sau:
Ch a nghe hết câu, tôi đã hếch răng lên, xì một hơi rõ dài Rồi với
bộ điệu khinh khỉnh, tôi mắng:
- Hức! Thông ngách sang nhà ta? Dễ nghe nhỉ! Chú mày hôi nh
cú mèo thế này, ta nào chịu đ ợc Thôi, im cái điệu hát m a dầm sùi sụt ấy đi Đào tổ nông thì cho chết!
Tôi về, không một chút bận tâm
( Tô Hoài)
Tiết 111: Câu trần thuật đơn
Các câu trong
đoạn văn trên đ
ợc dùng để làm
gì?
Trang 5Tiết 111: Câu trần thuật đơn
Ch a nghe hết câu, tôi đã hếch răng lên, xì một hơi rõ dài Kể
Rồi với bộ điệu khinh khỉnh, tôi mắng: Kể
Chú mày hôi nh cú mèo thế này, ta nào chịu đ ợc Nêu ý kiến
Thôi, im cái điệu hát m a dầm sùi sụt ấy đi.
Đào tổ nông thì cho chết!
Tôi về, không một chút bận tâm
Ra lệnh Bộc lộ cảm xúc Kể
Trang 6I/ Câu trần thuật đơn là gì?
1/ Bài tập
- Các câu 1,2,6,9 dùng để kể, tả,
nêu ý kiến Câu trần thuật
- Các câu 3,5,8 dùng để bộc lộ
cảm xúc câu cảm thán
- Câu 4 dùng để hỏi câu nghi
vấn
- Câu 7 dùng để ra lệnh câu
cầu khiến
Tiết 111: Câu trần thuật đơn
Dựa vào kiến thức đã học
ở tiểu học, hãy cho biết câu phân loại theo mục
đích nói gồm có những
kiểu câu nào?
Các kiểu câu phân loại theo mục đích nói: Câu trần thuật, câu nghi vấn,
câu cầu khiến, câu cảm thán
Hãy phân loại các câu trong đoạn văn trên theo mục đích nói
Trang 7I/ Câu trần thuật đơn là gì?
1/ Bài tập
Các câu 1,2,6,9 dùng để kể, tả,
nêu ý kiến Câu trần thuật
Hãy xác định chủ ngữ, vị ngữ trong các câu trần thuật?
Ch a nghe hết câu, tôi đã
hếch răng lên, xì một hơi rõ dài Rồi với bộ điệu khinh khỉnh, tôi mắng:
Chú mày hôi nh cú mèo thế này, ta nào chịu đ ợc
Tôi về, không một chút bận tâm
Tiết 111: Câu trần thuật đơn
Trang 8I/ Câu trần thuật đơn là gì?
1/ Bài tập
Các câu 1,2,6,9 dùng để kể, tả,
nêu ý kiến Câu trần thuật( xét
theo mục đích nói)
Các câu 1,2,9 do một cụm chủ
vị tạo thành Câu đơn( Xét theo
cấu tạo)
Các câu 1,2,9 là câu trần thuật
đơn
Hãy xác định chủ ngữ, vị ngữ trong các câu trần thuật?
Ch a nghe hết câu, tôi// đã hếch răng lên, xì một hơi rõ dài
Câu trần thuật đơn
Rồi với bộ điệu khinh khỉnh, tôi //mắng:
Câu trần thuật đơn
Chú mày// hôi nh cú mèo thế này, ta// nào chịu đ ợc
Câu trần thuật ghép
Tôi //về, không một chút bận tâm
Câu trần thuật đơn
Tiết 111: Câu trần thuật đơn
Trang 9I/ Câu trần thuật đơn là gì?
1/ Bài tập
Các câu 1,2,6,9 dùng để kể, tả,
nêu ý kiến Câu trần thuật( xét
theo mục đích nói)
Các câu 1,2,9 do một cụm chủ
vị tạo thành Câu đơn( Xét theo
cấu tạo)
Câu 1,2,9 là câu trần thuật đơn
2/ Ghi nhớ
Câu trần thuật đơn là câu do
một cụm C –V tạo thành dùng để
giới thiệu, tả hoặc kể về một sự
việc, sự vật hay để nêu một ý
kiến.
Tiết 111: Câu trần thuật đơn
Câu sau đâyđ ợc dùng để làm gì? Đó có phải là câu trần thuật đơn
không?
Bà đỡ Trần là ng ời huyện Đông Triều
Dùng để giới thiệu nhân vật Câu
trần thuật đơn
Thế nào là câu trần thuật đơn?
Trang 10I/ Câu trần thuật đơn là gì?
1/ Bài tập
Các câu 1,2,6,9 dùng để kể, tả,
nêu ý kiến Câu trần thuật( xét
theo mục đích nói)
Các câu 1,2,9 do một cụm chủ
vị tạo thành Câu đơn( Xét theo
cấu tạo)
Câu 1,2,9 là câu trần thuật đơn
2/ Ghi nhớ
Câu trần thuật đơn là câu do
một cụm C –V tạo thành dùng
để
giới thiệu, tả hoặc kể về một sự
việc, sự vật hay để nêu một ý
kiến
Tiết 111: Câu trần thuật đơn
Có ý kiến cho rằng câu trần thuật đơn vừa là câu đơn vừa là câu trần thuật Em có đồng
ý với ý kiến đó không?
Vì sao?
L u ý: Câu trần thuật đơn có hai tính chất:
Câu đơn: Xét theo cấu tạo ngữ pháp( có một cụm C-V)
Câu trần thuật: Xét theo mục
đích nói( dùng để giới thiệu, tả,
kể, nêu nhận xét)
Trang 11I/ Câu trần thuật đơn là gì?
1/ Bài tập
Các câu 1,2,6,9 dùng để kể, tả,
nêu ý kiến Câu trần thuật( xét
theo mục đích nói)
Các câu 1,2,9 do một cụm chủ
vị tạo thành Câu đơn( Xét theo
cấu tạo)
Câu 1,2,9 là câu trần thuật đơn
2/ Ghi nhớ
Câu trần thuật đơn là câu do
một cụm C –V tạo thành dùng
để
giới thiệu, tả hoặc kể về một sự
việc, sự vật hay để nêu một ý
kiến
Tiết 111: Câu trần thuật đơn
Em hãy tìm chủ ngữ
và vị ngữ của câu sau:
Chuột chạy làm vỡ đèn
Chuột chạy// làm vỡ đèn
Câu trần thuật đơn( Tuy có hai cụm C- V những chỉ có một cụm C – V làm nòng cốt)
Trang 12II/ Luyện tập
Bài 1: Tìm câu trần thuật đơn trong đoạn trích d ới đây Cho biết những câu trần thuật đơn ấy đ ợc dùng để làm gì?
Ngày thứ năm trên đảo Cô Tô là một ngày trong trẻo, sáng sủa Từ khi có vịnh Thái Lan và từ khi quần đảo Cô Tô mang lấy dấu hiệu sự sống con ng ời thì, sau mỗi lần dông bão, bao giờ bầu trời Cô Tô
cũng trong sáng nh vậy Cây trên núi đảo lại thêm xanh m ợt, n ớc
biển lại lam biếc đặm đà hơn hết mọi khi, và cát lại vàng giòn hơn nữa
Và nếu cá có vắng tăm biệt tích trong ngày động bão, thì nay l ới càng thêm nặng mẻ cá giã đôi
( Nguyễn Tuân)
Tiết 111: Câu trần thuật đơn
Trang 13Bài 1: Các câu trần thuật đơn
Ngày thứ năm trên đảo Cô Tô là một ngày trong trẻo, sáng sủa Từ khi có vịnh Thái Lan và từ khi quần đảo Cô Tô mang lấy dấu hiệu sự sống con ng ời thì, sau mỗi lần dông bão, bao giờ bầu trời Cô Tô
cũng trong sáng nh vậy Cây trên núi đảo lại thêm xanh m ợt, n ớc
biển lại lam biếc đặm đà hơn hết mọi khi, và cát lại vàng giòn hơn
nữa Và nếu cá có vắng tăm biệt tích trong ngày động bão, thì nay
l ới càng thêm nặng mẻ cá giã đôi
( Nguyễn Tuân) Câu 1: Dùng để giới thiệu , miêu tả về Cô Tô
Câu 2: Dùng để nêu ý kiến nhận xét về vẻ đẹp trong sáng của Cô Tô sau cơn bão
Tiết 111: Câu trần thuật đơn
Trang 14Bài tập 2: Dưới đõy là một số cõu mở đầu cỏc truyện em đó học.Chỳng thuộc loại cõu nào và cú tỏc dụng gỡ?
a) Ngày xưa, ở miền đất Lạc Việt, cứ như bõy giờ là Bắc Bộ
nước ta, cú một vị thần thuộc nũi rồng, con trai thần Long Nữ,
tờn là Lạc Long Quõn
( Con Rồng cháu Tiên )
Câu trần thuật đơn - giới thiệu nhân vật chính: Lạc Long Quân
b) Cú một con ếch sống lõu ngày trong một cỏi giếng nọ
( Ếch ngồi đỏy giếng)
Câu trần thuật đơn - giới thiệu nhân vật chính: con ếch
c) Bà đỡ Trần là người huyện Đụng Triều
(Vũ Trinh)
Câu trần thuật đơn - giới thiệu nhân vật chính: bà đỡ Trần
Tiết 111: Câu trần thuật đơn
Trang 15Bài 3
Tiết 111: Câu trần thuật đơn
Bài 3
a ) Tục truyền , đời Hùng V ơng thứ sáu, ở làng Gióng có hai vợ chồng ông lão chăm chỉ làm ăn và có tiếng là phúc đức Hai ông bà ao ớc có một đứa con Một hôm bà
ra đồng trông thấy một vết chân rất to, liền đặt bàn chân mình lên ớm thử để xem thua kém bao nhiêu Không ngờ về nhà bà thụ thai và m ời hai tháng sau sinh một cậu
bé mặt mũi rất khôi ngô
( Thánh Gióng )
b) Hùng V ơng thứ m ời tám có một ng ời con gái tên là Mị N ơng , ng ời đẹpnh hoa, tính nết hiền dịu Vua cha yêu th ơng nàng hết mực, muốn kén cho con một ng ời chồng thật xứng đáng.
Một hôm, có hai chàng trai đến cầu hôn
( Sơn Tinh , Thủy Tinh )
c ) Ngày x a, có ông vua nọ sai một viên quan đi dò la khắp n ớc tìm ng ời tài giỏi Viên quan ấy đã đi nhiều nơi, đến đâu quan cũng ra những câu đố oái oăm để hỏi mọi ng ời Đã mất nhiều công tìm kiếm nh ng viên quan vẫn ch a thấy có ng ời nào thật lỗi lạc
Một hôm, viên quan đi qua cánh đồng làng kia, chợt thấy bên vệ đ ờng có hai cha con ng ời nọ đang làm ruộng.
( Em bé thông minh )
Trang 16Viết một đoạn văn ngắn (5 đến 7 câu) miêu tả cảnh mùa xuân trong đó
có sử dụng câu trần thuật đơn
Mùa xuân đã đến Khắp không gian tràn ngập mùi h ơng của các
loài hoa Từng đàn chim én bay l ợn trên bầu trời xanh Chúng cất tiếng hót véo von nh đón chào mùa xuân Cây bàng đang mọc những chồi
non xanh biếc Mấy chú chim sâu nhảy nhót trên luống rau cải đang trổ bông vàng hoe Xuân đến khiến mọi vật đều hân hoan chào đón
Tiết 111: Câu trần thuật đơn
Trang 17
hướngưdẫnưhọcưsinhưhọcưbài
- Nhớ khái niệm câu trần thuật đơn
- Nhận diện câu trần thuật đơn và tác dụng của
câu trần thuật đơn