TIET 111 CAU TRAN THUAT DON

Xác định chủ ngữ , vị ngữ của các câu trần thuật vừa tìm được.. Xác định chủ ngữ , vị ngữ của các câu trần thuật vừa tìm được.. Xác định chủ ngữ , vị ngữ của các câu trần thuật vừa tì

Trang 1

Chóc c¸c thÇy, c« gi¸o m¹nh khoÎ, c«ng t¸c tèt Chóc c¸c

em ch¨m ngoan, häc giái

Trang 2

Kiểm tra bài cũ:

Cho câu văn: Sáng nay, em đi học.

? 1 Hãy chỉ ra thành phần chính, thành

phần phụ trong câu văn trên.

2 Chỉ ra chủ ngữ, vị ngữ và cho biết chúng trả lời cho những câu hỏi gì, chúng có cấu

tạo như thế nào và có số lượng bao nhiêu

Trang 3

Tiết 111 câu trần thuật đơn

I _ câu trần thuật đơn là gì ?

Chưa nghe hết câu, tôi đã hếch răng lên,

xì một hơi rõ dài Rồi, với bộ điệu

khinh khỉnh, tôi mắng :

- Hức! Thông ngách sang

nhà ta ? Dễ nghe nhỉ! Chú mày hôi

như cú mèo thế này, ta nào chịu được

Thôi, im cái điệu hát mưa dầm

sùi sụt ấy đi Đào tổ nông thì cho

chết !

Tôi về, không một chút bận tâm

1 Các câu duới đây được dùng để làm gì ?

Trang 4

Câu được dùng để kể , tả , nêu ý kiến :

(Câu trần thuật )

Các câu 1 ,2 , 6 ,9.

Câu được dùng để bộc lộ cảm xúc: Các câu 5, 3 , 8 (Câu cảm thán) Câu được dùng để hỏi : Câu 4

(Câu nghi vấn) Câu dùng để cầu khiến : Câu 7 ( Câu cầu khiến )

(1) Chưa nghe hết câu, tôi đã hếch

răng lên, xì một hơi rõ dài (2)Rồi,

với bộ điệu khinh khỉnh, tôi mắng :

- (3)Hức! (4)Thông ngách

sang nhà ta ? (5)Dễ nghe nhỉ! (6) Chú

mày hôi như cú mèo thế này, ta nào

chịu được (7) Thôi, im cái điệu hát

mưa dầm sùi sụt ấy đi (8)Đào tổ nông

thì cho chết !

(9) Tôi về, không một chút bận

tâm

Thảo luận nhóm

đáp án

Trang 5

(1) Chưa nghe hết câu, tôi đã hếch răng lên, xì một hơi rõ dài

(2) Rồi, với bộ điệu khinh khỉnh, tôi mắng:

(6) Chú mày hôi như cú mèo thế này,

ta nào chịu được

(9) Tôi về, không một chút bận tâm.

Các câu tr n thu t : ầ ậ

1 Các câu duới đây được dùng để làm gì ? Câu được dùng để kể , tả , nêu ý kiến :

(Câu trần thuật )

Các câu 1 ,2 , 6 ,9.

Câu được dùng để bộc lộ cảm xúc: Các câu 5, 3 , 8 (Câu cảm thán) Câu được dùng để hỏi : Câu 4

(Câu nghi vấn) Câu dùng để cầu khiến : Câu 7 ( Câu cầu khiến )

thì cho chết !

tâm

Trang 6

(1) Chưa nghe hết câu, tôi đã hếch răng lên, xì một hơi rõ dài

(2) Rồi, với bộ điệu khinh khỉnh, tôi mắng:

(6) Chú mày hôi như cú mèo thế này,

ta nào chịu được

(9) Tôi về, không một chút bận tâm.

2 Xác định chủ ngữ , vị ngữ của các

câu trần thuật vừa tìm được

thì cho chết !

tâm

Trang 7

I _ câu trần thuật đơn là gì ? Các câu tr n thu t : ầ ậ

(1)…tôi đã hếch răng lên, xì một

hơi rõ dài

(2) tôi … mắng

(6) Chú mày hôi như cú mèo thế này,

ta nào chịu được

(9) Tôi về, không một chút bận tâm.

Trang 8

2 Xác định chủ ngữ , vị ngữ của các

câu trần thuật vừa tìm được (1)…tôi/ đã hếch răng lên, xì một

CN VN

hơi rõ dài.

(2) tôi/… mắng

CN VN (6) Chú mày/ hôi như cú mèo thế này,

CN VN

ta/ nào chịu được.

CN VN (9) Tôi/ về, không một chút

CN VN bận tâm.

3 Xếp các câu trần thuật nói trên

thành hai loại :

Trang 9

1 Các câu duới đây được dùng để làm gì

(1)…tôi/ đã hếch răng lên, xì một

CN VN

hơi rõ dài.

(2) tôi/… mắng

CN VN

_ Câu do một cặp chủ ngữ vị ngữ

( một cụm C- V ) tạo thành ;

_ Câu do hai hoạc nhiều

cụm C- V sóng đôi tạo thành ;

Trang 10

(1)…tôi/ đã hếch răng lên, xì một

CN VN

hơi rõ dài.

(2) tôi/… mắng

CN VN

_ Câu do một cặp chủ ngữ vị ngữ

( một cụm C- V ) tạo thành ;

_ Câu do hai hoạc nhiều

cụm C- V sóng đôi tạo thành ;

+ Các câu 1, 2, 9 ;

+ Câu 6

_ Câu trần thuật đơn

_ Câu trần thuật ghép

Trang 11

- Về cấu tạo :

- Về công dụng :

- Ghi nhớ sgk trang 101 :–

Do một cụm C_V tạo thành Dùng để giới thiệu , tả hoạc kể.

Trang 12

Do một cụm C_V tạo thành

Dùng để giới thiệu , tả hoạc kể.

II _ luyện tập

BT1 Tìm câu trần thuật đơn trong

đoạn trích dưới đây Cho biết những câu trần thuật đơn ấy được dùng để làm gì.

Ngày thứ năm trên đảo Cô Tô là một ngày trong trẻo, sáng sủa Từ khi có vịnh Bắc Bộ và từ khi quần đảo Cô Tô mang lấy dấu hiệu của sự sống con người thì, sau mỗi lần dông bão, bao giờ bầu trời Cô Tô cũng trong sáng như vậy Cây trên núi đảo lại thêm xanh mượt, nước biển lại lam biếc đặm đà hơn hết cả mọi khi, và cát lại vàng giòn hơn nữa Và nếu cá

có vắng tăm biệt tích trong ngày

động bão, thì nay lưới càng thêm nặng mẻ cá giã đôi.

(Nguyễn Tuân)

1 Tìm câu trần thuật đơn …

Trang 13

Câu 1: Ngày thứ năm trên đảo CôTô

là một ng y trong trẻo, sáng à sủa.

Câu 2: Từ khi có vịnh Bắc Bộ và từ khi qu n đảo Cô Tô mang lấy dấu ầ hiệu của sự sống con người thì, sau mỗi lần dông bão, bao giờ

bầu trời Cô Tô cũng trong sáng

như vậy.

Trang 14

Câu 1: Ngày thứ năm trên đảo CôTô/

là một ng y trong trẻo, sáng à sủa.

-> Dùng để giới thiệu, miêu tả khái quát về Cô Tô.

Câu 2: Từ khi có vịnh Bắc Bộ và từ khi qu n đảo Cô Tô mang lấy dấu ầ hiệu của sự sống con người thì, sau mỗi lần dông bão, bao giờ

bầu trời Cô Tô / cũng trong sáng

như vậy.

-> Dùng để nêu ý kiến nhận xét về vẻ đẹp trong sáng của Cô Tô sau trận bão

C V

V C

Trang 15

- Về cấu tạo :

Câu1 :

Câu2 :

Dùng để tả, giới thiệu

Dùng để nêu ý kiến nhận xét

2 Dưới đõy là một số cõu mở đầu cỏc truyện

em đó học Chỳng thuộc loại cõu nào và

cú tỏc dụng gỡ?

a Ngày xưa, ở miền đất Lạc Việt, cứ như bõy

giờ là Bắc Bộ nước ta, cú một vị thần thuộc nũi rồng, con trai thần Long Nữ, tờn là Lạc Long Quõn

(Con Rồng, cháu Tiên)

-> Câu trần thuật đơn - giới thiệu nhân vật

chính: Lạc Long Quân.

b Cú một con ếch sống lõu ngày trong một

giếng nọ

( Ếch ngồi đỏy giếng)

-> Câu trần thuật đơn - giới thiệu nhân vật

chính: con ếch.

c Bà đỡ Trần là người huyện Đụng Triều

(Vũ Trinh)

-> Câu trần thuật đơn - giới thiệu nhân

vật chính: bà đỡ Trần.

2

Trang 16

Câu1 :

Câu2 :

Dùng để tả, giới thiệu

2 Các câu ( trong bài tập 2 ) đều là

câu trần thuật đơn dùng để giới thiệu

nhân vật

3 Cách giới thiệu nhân vật chính trong

những truyện sau có gì khác …

Trang 17

a) Tục truyền đời Hùng Vương thứ sáu, ở làng Gióng có hai vợ chồng

ông lão chăm chỉ làm ăn và có tiếng là phúc đức Hai ông bà ao ước có một

đứa con Một hôm bà ra đồng trông thấy một vết chân rất to, liền đặt bàn

chân mình lên ướm thử để xem thua kém bao nhiêu Không ngờ về nhà bà thụ

thai và mười hai tháng sau sinh một cậu bé mặt mũi rất khôi ngô

(Thánh Gióng)

b) Hùng Vương thứ mười tám có một người con gái tên là Mị Nương, người

đẹp như hoa, tính nết hiền dịu Vua cha yêu thương nàng hết mực, muốn kén cho con một người chồng thật xứng đáng.

Một hôm, có hai chàng trai đến cầu hôn

(Sơn Tinh, Thủy Tinh)

c) Ngày xưa có ông vua nọ sai một viên quan

đi dò la khắp nước tìm người tài giỏi Viên quan ấy đã đi nhiều nơi, đến đâu quan cũng ra những câu đố oái oăm để hỏi mọi người Đã mất nhiều công tìm kiếm nhưng viên quan vẫn chưa thấy có người nào thật lỗi lạc

Một hôm, viên quan đi qua cánh đồng làng kia, chợt thấy bên vệ đường có

hai cha con nhà nọ đang làm ruộng (Em bé thông minh)

những truyện sau có gì khác với cách giới thiệu nêu trong bài tâp 2 ?

Trang 18

a) Tục truyền đời Hùng Vương thứ sáu, ở làng Gióng có hai vợ chồng

ông lão chăm chỉ làm ăn và có tiếng là phúc đức Hai ông bà ao ước có một

đứa con Một hôm bà ra đồng trông thấy một vết chân rất to, liền đặt bàn

chân mình lên ướm thử để xem thua kém bao nhiêu Không ngờ về nhà bà thụ

thai và mười hai tháng sau sinh một cậu bé mặt mũi rất khôi ngô

(Thánh Gióng)

b) Hùng Vương thứ mười tám có một người con gái tên là Mị Nương, người

đẹp như hoa, tính nết hiền dịu Vua cha yêu thương nàng hết mực, muốn kén cho con một người chồng thật xứng đáng.

Một hôm, có hai chàng trai đến cầu hôn

(Sơn Tinh, Thủy Tinh)

c) Ngày xưa có ông vua nọ sai một viên quan

đi dò la khắp nước tìm người tài giỏi Viên quan ấy đã đi nhiều nơi, đến đâu

quan cũng ra những câu đố oái oăm để hỏi mọi người Đã mất nhiều công tìm kiếm nhưng viên quan vẫn chưa thấy có người nào thật lỗi lạc

Một hôm, viên quan đi qua cánh đồng làng kia, chợt thấy bên vệ đường có

hai cha con nhà nọ đang làm ruộng (Em bé thông minh)

những truyện sau có gì khác với cách giới thiệu nêu trong bài tâp 2 ?

3 Cách giới thiệu nhân vật ở cả 3 ví dụ nàylà giới thiệu nhân vật phụ trước rồi từ những việc làm của các nhân vật phụ mới giới thiệu nhân vât chính

Trang 19

Câu1 :

Câu2 : Dùng để tả, giới thiệu

nhân vật

3 Cách giới thiệu nhân vật ở cả 3 ví

dụ nàylà giới thiệu nhân vật phụ trước

rồi từ những việc làm của các nhân

vật phụ mới giới thiệu nhân vât chính

4 Ngoài tác dụng giới thiệu nhân vật, những câu mở đầu sau đây còn có

tác dụng gì ? a) Xưa có một người thợ mộc dốc hết vốn trong nhà ra mua gỗ để làm nghề đẽo cày.

(Đẽo cày giữa đường)

b) Người kiếm củi tên mỗ ở huyện Lạng Giang, đang bổ củi ở sườn núi, thấy dưới thung lũng phía xa, cây cỏ lay động không ngớt mới vác búa đến xem, thấy một con hổ trán trắng, cúi đầu cào bới đất, nhảy lên, vật xuống, thỉnh thoảng lấy tay móc họng, mở miệng nhe cái răng, máu me, nhớt dãi trào ra.

(Vũ Trinh)

Trang 20

Câu1 :

Câu2 : Dùng để tả, giới thiệu

nhân vật

3 Cách giới thiệu nhân vật ở cả 3 ví

dụ nàylà giới thiệu nhân vật phụ trước

rồi từ những việc làm của các nhân

vật phụ mới giới thiệu nhân vât chính

4 Ngoài việc giới thiệu nhân vật, các câu trong bài tập này còn miêu tả hoạt động của nhân vật

Về nhà

• Học thuộc ghi nhớ trong sgk trang

101.

• Hoàn thiện cỏc bài tập vào vở bài tập Ngữ văn.

• Tập viết một đoạn văn (3 - 5 câu) tả

cảnh quột dọn sõn trường của lớp

em trong đó có sử dụng câu trần thuật đơn.

• Chuẩn bị văn bản: “ Lũng yờu

nước”.

Định dạng
Số trang	20
Dung lượng	381 KB