Mục tiêu 1./ Kiến thức : HS cần: - Nắm vững đặc điểm các môi trờng tự nhiên ở châu Phi - Nắm vững sự phân bố các môi trờng tự nhiên ở châu Phi - Hiểu rõ mối quan hệ qua lại giữa vị trí đ
Trang 1- Nắm đợc sự phân chia thế giới thành các châu lục và lục địa
- Nắm vững một số khái niệm kinh tws cần thiết : thu nhập bình quân đầu ngời,
tỉ lệ tử vong trẻ em và chỉ số phát triển con ngời, sử dụng các khái niệm này
để phân loại các nớc trên thế giới
2/ Rèn luyện kĩ năng
- Rèn cho HS kĩ năng đọc bản đồ , phân tích các bảng số liệu
II/ Chuẩn bị
1/ Giáo viên:- Bản đồ tự nhiên , hành chính thế giới
2/ Học sinh: - Ôn lại các kiến thức , kĩ năng đ học ã
2/ Để thay đổi kinh tế
xã hội của miền núi cần
phải có các điều kiện
gì ?
a/ Làm đờng giao thông
b/ Đa điện lên vùng núi
Trang 2a/ Khai thác khoáng sản
b/ Du lịch nghỉ dỡng
c/ Trợt tuyết
d./ Làm thuỷ điện
3/ Dạy bài mới
a/ Giới thiệu bài
yêu cầu HS quan sát
? Qua đó em hiểu thế nào
là các châu lục ?
? Các châu lục khác với
các lục địa nh thế nào ?
Tr
ả l ờ i:
- Trên TG có 6 lục địa+Lục địa Á-ÂU,Phi,Bắc Mĩ,Nam Mĩ,ễ-Xtrõy-li-a và lục địa Nam Cực
Tr
ả l ờ i :
- Có các châu lục sau :
Âu, á, Phi, Mĩ, Đại Dơng, Châu Nam Cực
Tr
ả l ờ i:
- Có các Đại Dơng : Đại Tây Dơng, Thái Bình D-
ơng , ấn Độ Dơng, Bắc Băng Dơng
*- Lục Địa:
- Lục địa là khối đất liền rộng hàng triệu km2 có biển và
đại dơng bao quanh
*- Các lục địa
- Trên TG có 6 lục
địa+Lục đđịa A-AU,Phi,Bắc Mĩ,Nam Mĩ,O-Xtrõy-li-a và lục đđịa Nam Cực
* Các châu lục+Chau
Phi,AU,A,MĨ,Chau Đại Dương
Trang 3? ViÖt Nam thuéc ch©u
lôc nµo ? Trªn thÕ giíi
liÖu cho biÕt trªn thÕ
giíi cã bao nhiªu quèc
gia?
? Mçi ch©u lôc cã bao
nhiªu quèc gia
? Dùa vµo ®©u ngêi ta
ph©n lo¹i c¸c quèc gia
+Hoa Ki:binh quan theo đau người:29010 USD
+Đưc :21260 USD +Braxin:6480 USD…
Tr
ả l ờ i:
- C¨n cø vµo thu nhËp b×nh qu©n theo ®Çu ng-
êi, tØ lÖ tö vong trÎ em , chØ sè ph¸t triÓn con ngêi ngêi ta chia c¸c quèc gia trªn thÕ giíi thµnh 2 nhãm níc: C¸c quèc gia ph¸t triÓn vµ c¸c quèc gia ®ang ph¸t triÓn
2/ C¸c nhãm n íc trªn thÕ giíi
-* C¸c quèc gia trªn thÕ giíi
-Tren TG co hơn 200 quốc gia
-* C¨n cø ph©n lo¹i c¸c quèc gia
- C¨n cø vµo thu nhËp b×nh qu©n theo ®Çu ngêi, tØ lÖ
tö vong trÎ em , chØ
sè ph¸t triÓn con ngêi ngêi ta chia c¸c quèc gia trªn thÕ giíi thµnh 2 nhãm NƯỚC
+ C¸c níc ph¸t triÓn
+ C¸c níc ®ang ph¸t triÓn
Trang 4? Qua bài học trên tại
sao nói thế giới chúng ta
a Châu lục b Lục
địa c Quốc gia
4 Việt Nam nằm trong
châu lục nào ?
vong trẻ em thấp, chỉ số phát triển con ngời trên 0,7 Các quốc gia
Trang 5- Chuẩn bị cho bài mới:
Bài 26: Thiên nhiên châu
Phi
Rỳt kinh nghi ệ m:
Tuần:15 Chương VI: Chõu Phi
Tiờt:29 B I 26: THIấN NHIấN CH U PHI Ng y d À Â à ạy:
- Đọc và phân tích đợc lợc đồ tự nhiên để tìm ra vị trí địa lí, đặc điểm địa hình,
và sự phân bố khoáng sản châu Phi
II/ Chuẩn bị
1/ Giáo viên - Bản đồ hành chính thế giới Bản đồ tự nhiên châu Phi
2./Học sinh- Nghiên cứu bài trớc ở nhà Ôn lại các kiến thức, kĩ năng đ học ã
III./ Tiến trình trên lớp
Trang 6
Hoạt động của giỏo viờn Hoạt động của học sinh Nội dung
có và các đảo, quần đảo
bao b/ Lục địa c/
bình quân theo đầu ngời
cao dới 20000 USD / năm, tỉ
3./ Dạy bài mới
a Giới thiệu bài
- Tiếp giáp : B giáp biển Địa Trung Hải, ĐB giáp biển
Đỏ và châu á, ĐN giáp ấn
Độ Dơng, T giáp Đại Tây
- Đơng xích đạo đi qua chính giữa châu lục
- Phần lớn l nh thổãthuộc đới nóng
- Bờ biển ít bị căt xẻ ,biển ớt lấn sõu vào đất liền ,ớt đảo vịnh
Trang 7Tuần:15 B I:27 THIấN NHIấN CH U PHI (TT À Â Ngày dạy:
Tiết :30
I/ Mục tiêu
1./ Kiến thức : HS cần:
- Nắm vững đặc điểm các môi trờng tự nhiên ở châu Phi
- Nắm vững sự phân bố các môi trờng tự nhiên ở châu Phi
- Hiểu rõ mối quan hệ qua lại giữa vị trí địa lí với khí hậu , gữu khí hậu với sự phân bố các môi trờng tự nhiên ở châu Phi
- Bản đồ các môi trờng tự nhiên châu Phi
- Ôn lại các kiến thức bài trớc
Trang 8vũng, vịnh ăn sâu vào đất
liền
c./ Đơn giản, ít chia cắt
d./ Cả a,b,c
3/ Dạng địa hình nào chiếm
diện tích chủ yếu ở châu
3/ Dạy bài mới
a/ Giới thiệu bài
b/ Tiến trình tổ chức các
hoạt động dạy học
* Hoạt động 1: Tổ chức
cho HS tìm hiểu về khí hậu
của châu Phi (15’ )-Phơng
Phi, dựa vào SGK h y nêuã
đặc điểm khí hậu của châu
luận giải thích tại sao khí
hậu châu Phi lại nóng, khô
- HS thảo luận theo nhóm
và nêu đ ợc các nội dung sau:
- Vì châu Phi có phần lớn diện tích nằm trong đới nóng có Bắc và Nam Phi nằm ở vành đai khí áp cao chí tuyến nóng và khô, hình dạng lại mập mạp nên
có nhiều vùng xa biển, bờ biển lại ít chia cắt có các dòng biển lạnh chảy sát ven bờ đ ngăn cản ảnh hã -ởng của biển vào đất liền nên càng nóng và khô
hình thành nên các hoang mạc lớn và lan sát ra biển
3/ Khí hậu
- Nóng
- Lợng ma phân bố không đều ma nhiều ở trung Phi, khô hạn ở Bắc Phi và Nam Phi
- Có nhiều hoang mạc lớn lan ra sát biển
Trang 9Hoạt động 2: Tổ chức cho
HS tìm hiểu về các đặc
điểm khác của môi trờng
của châu Phi (15’ )
-Phơng pháp : Nêu vấn
đề, trực quan, thảo luận
nhóm
-Phơng tiện: bản đồ tự
nhiên châu Phi, lợc đồ các
môi trờng tự nhiên châu
Phi, các tranh ảnh tự
nhiên châu Phi
- GV treo lợc đồ các môi
trờng tự nhiên châu Phi
và yêu cầu HS quan sát
hiểu về môi trờng Xích
đạo ẩm của châu Phi?
+ Nhóm 2 : Thảo luận tìm
hiểu về 2 môi trờng nhiệt
đới của châu Phi?
+ Nhóm 3 : Thảo luận tìm
hiểu về 2 môi trờng Hoang
mạc của châu Phi?
+ Nhóm 4 : Thảo luận tìm
hiểu về 2 môi trờng Địa
Trung Hải của châu Phi?
tr-ẩm, cận nhiệt đới ẩm , nhiệt
đới, Dịa trung hải, hoang mạc
Tr
ả l ờ i:
- Các môi trờng của châu Phi nằm đối xứng nhau qua xích đạo
Tr
ả l ờ i:
- HS hoạt động theo nhóm
và hoàn thành bảng tổng hợp kiến thức dới đây
- Mỗi nhóm cử 1 đại diện lên viết bảng, 1 đại diện lên chỉ
và thuyết trình trên bản
đồ
- Các nhóm nhận xét chéo của nhau
4./ Các đặc điểm khác của môi tr ờng
-Môi trờng xích đạo ẩm
- 2 môi trờng nhiệt đới
-2 môi trờng Hoang mạc
-2 môi trờng Địa Trung Hải
- Các môi trờng của châu Phi nằm đối xứng nhau qua xích
đạo-Nhiệt đới và hoang mạc
là hai moi trường tự nhien điển hinh
Các môi tr- Môi trờng 2 môi trờng 2 môi 2 môi trờng Địa
Trang 10- Tiếp giáp với môi trờng xích đạo
ẩm cho tới gần chí tuyến
- Hoang mạc Xa-ha- ra
ở chí tuyến Bắc và hoang mạc ca- la- ha-
ri, Na- míp ở chí tuyến nam
- Cực Bắc và cực Nam châu Phi
Khí hậu
- Nóng ẩm quanh năm - Càng xa xích đạo lợng ma
càng giảm, nhiệt
độ cao
- Khắc nghiệt,
ma rất hiếm, biên độ nhiệt ngày
đêm rất lớn
- Mùa đông mát mẻ
và có ma, mùa hè nóng và khô
Cảnh quan
- Thảm thực vật , rừng rậm xanh quanh năm
- Rừng rậm nhờng chỗ cho xa- van cây bụi, nơi tập
động vật ăn cỏ ( ngựa vằn, sơn d-
ơng, hơu cao
cổ, .), và động vật ăn thịt ( s tử , báo )
- Thực
động vật nghèo nàn
- Rừng cây bụi lá cứng
4/C
ủ ng c ố :
GV cho HS làm bài tập trắc nghiệm sau:
- Chọn phơng án trả lời đúng nhất cho các câu sau:
1/ Châu Phi có khí hậu nh thế nào ?
a Nóng khô b Lạnh khô c Nóng ẩm d Lạnh ẩm
2./ Xa- ha- ra là hoang mạc có đặc điểm ?
a Nóng nhất thế giới b Rộng lớn nhất thế giới
c Khô nhất thế giới d Cả ý a,b,c đều đúng
3/ Các môi trờng tự nhiên châu Phi phân hoá theo chiều ?
a Từ Đông sang Tây b Từ Bắc xuống Nam
c Từ Xích đạo đến 2 cực d Cả 3 chiều phân hoá trên
4/ Môi trờng nào chiếm diện tích lớn nhất ở châu Phi?
a Xích đạo ẩm b Nhiệt đới c Hoang mạc d Địa trung hải
Trang 11ư ớ ng d ẩ n h ọ c ở nh : à
- Nắm đợc nội dung bài học
- Làm các bài tập ở Vở BT và TBĐ
- Tìm hiểu thêm về khí hậu và các môi trờng tự nhiên ở châu Phi
- Chuẩn bị cho bài mới: Bài 28 Thực hành
Rut kinh nghiệm:
Tiết:
B I 28:TH À ỰC H NH ;PH N T CH L À Â Í ƯỢC ĐỒ PH N B Â Ố C C MễI TR Á ƯỜNG TỰ NHIấN,BIỂU
ĐỒ NHIỆT ĐỘ V L À ƯỢNG MƯA Ở CH U PHI Â
I/ Mục tiêu
- Bản đồ tự nhiên châu Phi
- Bản đồ các môi trờng tự nhiên châu Phi
- Biểu đồ kí hậu của 4 địa diểm ở châu Phi
2/ Học sinh - Nghiên cứu bài trớc ở nhà Ôn lại các kiến thức bài trớc
III./ Tiến trình trên lớp
Trang 122./ Kiểm tra bài cũ
:Điền chữ Đ vào câu đúng,
chữ S vào câu sai cho các
4./ Các môi trờng tự nhiên
châu Phi đối xứng nhau
qua xích đạo
5./ Môi trờng nhiệt đới
không có ở chau Phi
3./ Dạy bài mới
a./ Giới thiệu bài
nhiên châu Phi , lợc đồ các
môi trờng tự nhiên châu
Ph i
GV treo lợc đồ các môi
tr-ờng tự nhiên châu Phi và
yêu cầu HS quan sát
? Lên bảng chỉ và đọc tên
nêu sự phân bố của các môi
trờng tự nhiên châu Phi?
- Hoang mạc chiếm diện tích lớn nhất trong các môi trờng ở châu Phi
Tr
ả l ờ i:
- HS thảo luận theo nhóm nhỏ rồi trình bày kết quả : Vì các hoang mạc châu Phi nằm ở các
đai áp cao chí tuyến
1/ Trình bày và giải thích sự phân bố của các môi tr ờng tự nhiên
- Trình bày+So sanh cac moi trường ở Chõau Phi ,hoang mạc nhiệt đdới ,xớch đdạo ẩm ,ĐTH
-Giaỉ thớch:
+Xahara :chớ tuyến Bắc (khớ aỏp cao) hơi nước kho ngưng tụ +Phớa TB co d0ng biển lạnh canari -nước kh0 bốc hơi
-Biển ớt lấn saõu -ớt mưa hoang mạc
*Namip:
+Chớ tuyến Nam +Phớa TN c0 d0ng biển
Trang 13- GV cho cả lớp thảo luận
giải thích vì sao các
hoang mạc châu Phi lại
chiếm diện tích lớn và lan
luận rồi gọi các nhóm lên
điền vào bảng sau:
nên kí hậu ổn định nóng
và khô Bờ biển của châu Phi ở khu vực hoang mạc lại có các dòng biển lạnh chảy ven bờ ngăn cản hơi n-
ớc bay vào đất liền
hơn nữa bờ biển châu Phi lại đơn giản ít chia cắt lên biển ít ảnh sâu vào đất liền nên hoang mạc châu Phi mới lan
ra sát bờ biển nh vậy
lạnh Benghờla-hơi nước kh0 ngưng tụ
+Biển ớt lấn sõau ớt mưa hoang mạc
2/Phan tich
Trang 14nhiệt: 80cT.nóng:4:
280cT.lạnh:7:
20oc
Biên độ nhiệt:
120cT.nóng:2: 220cT.lạnh:7: 10oc
- Tìm hiểu thêm về khí hậu và các môi trờng tự nhiên ở châu Phi
- Chuẩn bị cho bài mới: Bài 29 Dân c x hội châu Phiã
- Su tầm các số liệu về dân c, x hội châu Phi ã
Rut kinh nghi ệ m:
Tuan :16 BAI 29:DAN CƯ X Hà ỘI CH U PHI Ng y d  à ạy:
Trang 15Tiết :32
I/ Mục tiêu
1/ Kiến thức : HS cần:
- Nắm vững sự phân bố dân c rất không đều ở châu Phi
- Hiểu rõ những hậu quả của lịch sử để lại qua việc buôn bán nô lệ và thuộc
địa hoá bởi các cờng quốc phơng Tây
- Hiểu đợc sự bùng nổ dân số không thể kiểm soát đợc và sự xung đột sắc tộc triền miên đang cản trở sự phát triển của châu Phi
2/ Kĩ năng
- Rèn cho HS kĩ năng đọc lợc đồ phân bố dân c
- Kĩ năng su tầm và phân tích các số liệu
II/ Chuẩn bị
1/ Giáo viên - Lợc đồ phân bố dân c châu Phi - Các số liệu về dân c châu Phi
2/ Học sinh - Nghiên cứu bài trớc ở nhà - Ôn lại các kiến thức bài trớc
đúng nhất cho các câu sau:
1/ Châu Phi có khí hậu nh
3/ Các môi trờng tự nhiên
châu Phi phân hoá theo
4 Môi trờng nào chiếm diện
tích lớn nhất ở châu Phi?
a Xích đạo ẩm b
Nhiệt đới c Hoang 1/ Lịch sử và dân c a Sơ l ợc lịch sử
Trang 16mạc d Địa trung hải
3/ Dạy bài mới
a/ Giới thiệu bài
nhóm thảo luận tìm hiểu 1
thời kì lịch sử của châu Phi
theo gợi ý : HS dựa vào phần
lịch sử thế giới và nghiên
cứu SGK để thảo luận
- GV tổ chức cho HS báo cáo
+ Nhóm 2 : Thế kỉ XVI -> XIX
Châu Phi bị thực dân châu Âu xâm chiếm bắt ngời châu Phi bán sang châu Mĩ làm nô lệ (125 triệu )
+ Nhóm 3 : Cuối thế kỉ XIX
đầu thế kỉ XX Châu Phi trở thành thuộc địa của các nớc t bản
+ Nhóm 4 : Sau thế chiến II
phong trào đấu tranh giành độc lập phát triển mạnh Các nớc châu Phi lần lợt dành đợc độc lập và thuộc các nớc
đang phát triển
- Dân c châu Phi phân bố rất không đều Dân c tập trung ở các khu vực:
thung lũng sông Nin, ven vịnh Ghi-nê, duyên hải cực Bắc, cực Nam
- Do điều kiện tự nhiên và lịch sử
- Tỉ lệ dân đô thị châu Phi còn thấp nhng có nhiều thành phố lớn
tự nhiờn
- Đa số dõn cư sống ở nụng thụn
Trang 17liệu về dân c châu Phi
? Dựa vào SGK h y nêu nhữngã
số liệu về dân c châu Phi ?
? Em có nhận xét gì về các
số liệu trên ?
? Quan sát bảng số liệu của
các nớc châu Phi trong
SGK?
? Các quốc gia nào có tỉ lệ
gia tăng dân số cao ? quốc
gia nào có tỉ lệ gia tăng
vấn đề sắc tộc ở châu Phi?
? Nguyên nhân của sự xung
đúng nhất cho các câu sau:
1 Thời kì cổ đại châu Phi có
tự nhiên là : 2,4 %
Tr
ả l ờ i:
- Dân số châu Phi đông và gia tăng nhanh
Tr
ả l ờ i:
- Quốc gia gia tăng nhanh : Ê-ti-ô-pi-a, Tan-da-ni-a, Ni-giê-ri-a,
Tr
ả l ờ i:
- Bùng nổ dân số cộng với hạn hán, đại dịch HIV/
AIDS kìm h m sự phátãtriển của châu Phi
Tr
ả l ờ i:
- Châu Phi có hàng nghìn tộc ngời với thổ ngữ
khác nhau
Tr
ả l ờ i:
- Mâu thuẫn sắc tộc ờng xuyên xảy ra tạo cơ
th-hội cho nớc ngoài can thiệp và để lại hậu quả
nghiêm trọng cho nền kinh tế
2/ Sự bùng nổ dân số và xung đột tộc ng ời ở châu Phi
- Tỉ lệ tăng tự nhiên cao nhất thế giới(2,4%)-- Bùng
nổ dân số
Xung đột tộc ngời và
chiến tranh liờn miờn -Kim ham sự phỏt trikinh tế xó hội
Trang 182 Đa số các nớc châu Phi
hội châu Phi
- Chuẩn bị cho bài mới: Bài
30: Kinh tế châu Phi
- Su tầm các số liệu về Kinh
tế châu Phi
Rut kinh nghi ệ m
Tuần :17 ễN TẬP Ng y d à ạy:
Tiết:33
I./ Mục tiêu
1./ Kiến thức :
- Giúp HS khái quát hoá và hệ thống hoá các kiến thức đ học từ bài 25 đến bàiã
29 qua đó củng cố các kiến thức đ học cho HSã
Trang 191./ Giáo viên - Lợc đồ tự nhiên, dân số châu Phi
- Các số liệu và tranh ảnh về tự nhiên, dân số châu Phi
3/ Dạy bài mới
a/ Giới thiệu bài
*- Lục địa là khối
đất liền rộng hàng triệu km2 có biển và
Trang 20? Kẻ ten các lục địa
và châu lục? Việt
Nam ở châu lục
nhiên châu Phi và
yêu cầu HS quan
- Châu lục bao gồm phần lục
địa và các đảo, quần đảo chung quanh ( Phân chia mang ý nghĩa lịch sử, kinh tế chính trị )
Tr
ả l ờ i:
- Trên TG có 6 lục địa:lục địa ÂU,Phi,B Mĩ,Nam Mĩ,ụxtrõylia,Nam cực
Á Cú 6 chõu lục:chõu mĩ,Phi,Á,Au,đại dương,Nam cực:VN ở Chõu Á
-Việt Nam thuộc nhom nước đang phỏt triển
- HS hoạt động theo nhóm
- Các nhóm thảo luận ôn tập lại các kiến thức của châu Phi
Châu Phi
Vị trí Địa hình
Khí hậu Môi tr-ờng tự
- Châu lục bao gồm phần lục địa và các
đảo, quần đảo chung quanh ( Phân chia mang ý nghĩa lịch sử, kinh tế chính trị )
- Các nhóm nớc
2 nhóm nớc : các
n-ớc phát triển và các nớc đang phát triển
- Khí hậu:co khớ hậu
núng,khụ
- Cảnh quan
- Dân c – x hộiã
Trang 21môi trờng tự nhiên
của châu Phi
* Hoạt động 2: Tổ chức cho HS làm bài tập(15’ )
-Phơng pháp : Nêu vấn đề, trực quan, thảo luận nhóm
-Phơng tiện: Lợc đồ tự nhiên, dân c x hội châu Phi châu Phiã
GV tổ chức cho HS hoạt
động theo nhóm mỗi nhóm
làm 1 bài tập
- HS làm các bài theo nhóm II Bài tập
Bài 1 ( Nhóm 1) Chọn phơng án trả lời đúng nhất cho các câu sau:
1./ Chỉ tiêu nào không đợc tính đến khi đánh giá về rình độ phát triển kinh tế
x hội của một số nã ớc?
a/ Tỉ lệ tử vong trẻ em b/ Thu nhập bình quân theo đầu ngời
c/ Tỉ lệ sinh d/ Chỉ số phát triển con ngời ( HDI )
2./ Loại địa hình nào chiếm tỉ lệ nhỏ nhất ở châu Phi ?
a/ Cao nguyên b/ Bồn địa
c/ Đồng bằng d/ Đồi núi
3./ Giai đoạn nào châu Phi có nhiều ngời bị bán sang châu Mĩ làm nô lệ ?
a./Thời cổ đại b./ Thế kỉ XVI đén XIX
c/ Cuối thế kỉ XIX đầu XX
4./ Đặc diểm chung của khí hậu châu Phi là ?
Trang 22và hoang mạc ca- la- ha- ri, Na- míp ở chí tuyến nam
- Cực Bắc và cực Nam châu Phi
- Nóng ẩm quanh năm - Càng xa xích đạo lợng ma
nhiệt độ cao
- Mùa đông mát mẻ và có
ma, mùa hè nóng và khô
Cảnh
quan
- Thảm thực vật , rừng rậm xanh quanh năm
- Thực động vật nghèo nàn
Bài 3 ( nhóm 3)
-::Điền chữ Đ vào câu đúng, chữ S vào câu sai cho các câu sau:
1 Châu Phi nằm hoàn toàn ở nửa cầu Bắc
2 Châu Phi vẫn trong tình trạng bùng nổ dân số
- Chuẩn bị cho tiết sau kiểm tra
Tuần:17 KIỂM TRA HỌC Kè I :THỜI GIAN 45 PH T Ú
Tiết:34
I/ Mục tiêu
1/ Kiến thức :
- Qua tiết kiểm tra nhằm đánh giá kết quả học tập và rèn luyện của học sinh
về bộ môn địa lí từ đầu năm đến nay
- Qua bài kiểm tra nhằm củng cố lại các kiến thức đ học ã
2/ Kĩ năng
- Rèn luyện cho HS kĩ năng tái hiện kiến thức và vận dụng kiến thức vào giải quyết các tình huống bài tập