Kĩ năng sống học sinh THCS

Những kiến thức cơ bản về kĩ năng sống đối với học sinh THCS Bài 1 Cách phòng tránh và ngăn ngừa các tệ nạn x hội của họcã sinh trờng THCS Tệ nạn xã hội đang trở thành nỗi lo lắng, là

Những kiến thức cơ bản về kĩ năng sống

đối với học sinh THCS

Bài 1 Cách phòng tránh và ngăn ngừa các tệ nạn x hội của họcã

sinh trờng THCS

Tệ nạn xã hội đang trở thành nỗi lo lắng, là mối đe dọa lớn đối với toàn xã hội Muốn có một xã hội tốt đẹp, mỗi chúng ta cần phải cùng nhau chung sức để đẩy lùi

tệ nạn xã hội ra khỏi cộng đồng, ra khỏi cuộc sống Đặc biệt là trong môi trờng nhà trờng

Trong những tệ nạn đó, tệ nạn ma tuý, cờ bạc, rợu chè và mại dâm là tệ nạn nguy hiểm và đáng lên án nhất

Có thể nói: Mọi vấn đề đều có nguyên nhân, đều có cội nguồn gốc dễ của nó Vậy những nguyên nào là nguyên nhân trực tiếp dẫn con ngời tới tệ nạn xã hội Gồm :

1- Lời nhác, ham chơi, đua đòi, bẻ bê học tập

2- Gia đình buông lỏng quản lý con, nuông chiều con cái

3- Thờng xuyên đòi hỏi tiền bạc ở gia đình, ngời thân

4- Do tò mò, nên muốn tự mình thử để biết

5- Do bạn bè xấu rủ rê, lôi kéo

6- Do bị dụ dỗ, ép buộc, khống chế

7- Do thiếu hiểu biết

8- Do hám lợi trớc mắt

Để góp phần xây dựng một trờng học thân thiện, mỗi học sinh cần thực hiện tốt những quy định sau:

1- Tuyệt đối không bỏ bê học tập, không đua đòi ăn chơi

2- Không tụ tập và rủ rê bạn bè đánh bài bạc, đánh lô đề dới mọi hình thức

3- Học sinh còn nhỏ tuổi nên chú tâm học tập, nên vui chơi lành mạnh, không

đ-ợc tụ tập uống rợu bia

4- Không kết bạn với những ngời xấu, vì kết bạn với ngời xấu, ngời lạ rất rễ bị lợi dụng, và rủ rê làm việc xấu

5- Không nên ham lợi trớc những lợi ích khác thờng, cần tỉnh táo và đề phòng Ngoài thực hiện tốt những quy định trên, là một học sinh chúng ta cần tuyên truyền và vận động ngời thân, gia đình và những ngời xung quanh mình tránh xa những tệ nạn xã hội Vì tệ nạn xã hội là mối nguy hiểm cho toàn xã hội

100% học sinh Trờng THCS Quảng Tiến nói cam kết và nói không với các tệ nạn xã hội Vì sa vào tệ nạn xã hội là vi phạm nội quy của trờng học thân thiện và

vi phạm pháp luật của nhà nớc

Bài 2

Kỹ năng ứng xử văn hoá - chung sống thân thiện

(Trong tất cả mọi tình huống và hoàn cảnh giao tiếp )

I - Giáo viên đối với học sinh.

-Trong ứng xử : Phải thân thiện, chân thành, gần gũi, đối với các em

Phải luôn bình tĩnh, thân ái , bao dung độ lợng và thơng yêu học sinh

- Trong giảng dạy : Nhiệt tình, có trách nhiệm , chỉ bảo và hớng dẫn các

em một cách tận tâm , đánh giá đúng thực chất năng lực học sinh Không trù dập, chèn ép và có thái độ thiên vị, phân biệt đối xử thành kiến với các em

II - Học sinh đối với học sinh.

- Khi xng hô : thì phải lịch sự, chân thành và tình cảm

- VD: Xng Tôi - bạn ; Cậu - tớ ; Mình - ta hoặc là xng tên

- Cử chỉ: Nhẹ nhàng, đúng mực

(Không đợc: nói tục, chửi thề, chia bè phái, gây gổ đánh nhau)

- Biết yêu thơng, chia sẻ, giúp đỡ và động viên, gần gũi với bạn bè nhất là những bạn gặp khó khăn, hoạn nạn

- Tránh : Tham gia các tệ nạn xã hội; gây gổ đánh nhau, chia bè phái làm mất

đoàn kết trật tự ở lớp ở trờng học và những nơi công cộng

III - Học sinh đối với giáo viên .

- Xng hô với thầy cô : Phải lễ phép, chân thành, đúng mực: Em tha thầy, Em tha cô

- Lời lẽ: Từ tốn, có chủ ngữ, vị ngữ, phải có từ “ạ” sau mỗi câu nói

- Cử chỉ: Phải nghiêm túc

Tránh: + Gọi “Cô ơi” ; “Thầy ơi”

+ Không đợc vừa đi vừa gọi thầy, cô

+ Không đợc nói ngang hoặc có thái độ vô lễ

+ Không đợc cãi tay đôi với thầy, cô

+ Muốn hỏi và trình bày một vấn đề gì phải xin phép thầy cô trớc khi nói

- Gặp thầy, cô phải chào hỏi lễ phép, kính trọng

IV- Học sinh đối với ngời lớn tuổi.

Gồm cha mẹ, ông bà và ngời lớn tuổi :

- Trong xng hô và giao tiếp hàng ngày phải căn cứ theo thứ bậc, lứa tuổi và mối quan hệ trong gia đình và ngoài xã hội

VD : Trớc khi đi học thì phải xin phép và đi học về phải chào bố mẹ, ông bà

- Phải luôn là con ngoan trò giỏi và con cháu hiếu thảo

- Phải luôn trung thực và thành thật , ngoan ngoãn lễ phép và biết vâng lời mọi

ng-ời

- Sẵn sàng động viên, giúp đỡ đối với ngời gặp khó khăn hoạn nạn

Con ngời là một nhân tố quan trọng để phát triển xã hội Vậy con ngời phải khoẻ mạnh cả về thể xác lẫn tâm hồn: có sức khoẻ và trí tụê để thúc đẩy sự phát triển của xã hội

Ngợc lại, một xã hội suy vong là một xã hội có nhân tố con ngời tàn tạ về thể xác, què quặt về tâm hồn Bản thân chúng ta đang là những học sinh mầm xanh

t-ơng lai của đất nớc, chúng ta phải có một sức khoẻ tốt, một tâm hồn trong sáng để trau dồi kiến thức, trở thành ngời có ích cho xã hội, góp phần nhỏ bé vào sự phát triển của đất nớc

Nơi chúng ta đang sống và học tập là một môi trờng rộng lớn và náo nhiệt Sầm Sơn - một điểm hẹn du lịch, sự phát triển của ngành du lịch biển kéo theo sự náo nhiệt, giao thao giữa các mối quan hệ con ngời, con ngời trở nên năng động và táo bạo hơn trong cách sống Đó là một điều tốt nhng bản thân mỗi chúng ta trớc sự sôi

động của cuộc sống phải biết chọn lựa cách sống đúng đắn để có một cơ thể khoẻ mạnh và một tâm hồn trong sáng Sự phát triển của xã hội cũng kéo theo những cái tiêu cực mà ta đang thấy, trong đó có một căn bệnh nguy hiểm chết ngời là đại dịch HIV/AIDS

Theo nh những thông tin đã tìm hiểu qua sách, báo HIV là một loại vi rút gây suy giảm miễn dịch ở ngời HIV có 2 tuýp là HIV - 1 và HIV - 2

Còn: AIDS là hội chứng suy giảm miễn dịch mắc phải ở ngời AIDS là một bệnh mãn tính do HIV gây ra HIV phá huỷ các tế bào bạch cầu, làm suy yếu hệ thống miễn dịch của cơ thể Các tế bào này đóng một vai trò thiết yếu đối với sự hoạt động của hệ thống miễn dịch và là mục tiêu chính của vi rút HIV Một khi vi rút này xâm nhập vào cơ thể nó sẽ gây nhiễm trùng mà nặng hơn là căn bệnh ung th rất nguy hiểm

Theo chuẩn đoán của các bác sĩ về HIV/AIDS thì căn bệnh có những triệu chứng lâm sáng gồm:

- Nhóm triệu chứng chính đó là:

+ Hiện tợng sụt cân trên 10% cân nặng

+ Tiêu chảy kéo dài trên một tháng

+ Sốt kéo dài trên một tháng

- Nhóm triệu chứng phụ gồm:

+ Ho dai dẳng trên một tháng

+ Nổi ban đỏ, ngứa da toàn thân

+ Nổi mụn rợp toàn thân

+ Bệnh zô na tái đi tái lại

+ Nhiễm nấm ở hàm, họng kéo dài hay tái phát

+ Nổi hạch kéo dài trên 3 tháng

Một số thông tin khác mà chúng ta cần cập nhật đó là:

HIV lây truyền qua 3 con đờng

- Đờng máu và các chế phẩm máu

- Lây truyền từ mẹ sang con trong thời kì mang thai và cho con bú

- Đờng tình dục

HIV không lây truyền qua giao tiếp thông thờng, côn trùng và súc vật không bị lây truyền HIV

Hiện nay, số ngời nhiễm HIV ở nớc ta đang ngày càng tăng cao và có xu hớng trẻ hoá Năm 1993 có 15% số ngời nhiễm HIV ở lứa tuổi 20 - 29, đến cuối năm 2000

số ngời nhiễm HIV ở lứa tuổi ngày đã tăng 62% Nhiễm HIV ở tuổi vị thành niên từ

10 - 19 tuổi chiếm tới 8,3%

Theo Bộ Y tế, Việt Nam và đối tác: Dịch AIDS ở Việt Nam hiện nay đã chuyển sang giai đoạn mà bất cứ một sự chậm trễ nào cũng có thể làm mất đi hàng ngàn sinh mạng Đồng thời, hệ thống chăm sóc y tế quốc gia phải chuẩn bị cho việc đối phó với số ớc tính là 5000 - 10000 trờng hợp AIDS mới trong tơng lai

Ngày hôm nay, tại thời điểm mà cả nớc ta đang cùng nhau ngăn chặn dịch bệnh HIV/AIDS này, tại sao chúng ta lại không suy nghĩ và hiểu một cách thấu đáo về thảm họa đó - đại dịch HIV/AIDS có nguy cơ sẽ huỷ diệt loài ngời trong tơng lai Vậy thì, khi chúng ta đang còn là những con ngời khoẻ mạnh, có trí tuệ, có tâm hồn trong sáng, chúng ta hãy tự định hớng cho mình một lối đi để khẳng định mình và

đem lại niềm vui hạnh phúc cho chính mình cho gia đình và cộng đồng

Bµi 3

VỆ SINH CÁ NHÂN

Muốn duy trì sự sống để làm việc có năng suất cao, phát triển cơ thể tốt cẩ về thể chất và tâm hồn Mỗi học sinh phải biết cách giữ gìn vệ sinh cá nhân tạo nên một hàng rào bảo vệ cơ thể chống lại những tác động của ngoại cảnh, luôn luôn tấn công đe doạ sức khoẻ bản thân

Vệ sinh cá nhân là một khái niệm rộng Vệ sinh cá nhân trước hết phải là nếp sống khoa học, sau đó là vệ sinh từng mặt sinh hoạt trong cuộc sống Vệ sinh cá nhân giữ vị trí hàng đầu trong nhiệm vụ giáo dục sức khoẻ

A Nếp sống khoa học

Một là

Mọi sinh hoạt trong 24 giờ cần được sắp xếp theo một trình tự hợp lý Sáng ngủ dậy, nhu cầu bình thường là “vận động” để gây hưng phấn thức tỉnh mọi hệ thống

cơ quan trong cơ thể Sau khi đánh răng, rửa mặt, mỗi em cần tập thể dục theo bài thể dục cơ bản, kết hợp hít thở điều hoà không khí trong lành, khí huyết sẽ lưu thông tốt, đầu óc minh mẫn hơn Tập thể dục xong, tắm mát thấy người khoan khoái dễ chiụ hơn

Tiếp sau là phục hồi năng lực làm việc theo cơ chế phản xạ có điều kiện Cơ chế này hình thành bền vững ở loài người và đã được khoa học đúc kết thành lý luận về chu kỳ sinh học Trong lao động cả chân tay và trí óc thì năng suất buổi sáng cao hơn buổi chiều Học tập, ôn tập, đọc sách, lao động, v.v nên tận dụng làm vào ban ngày Song làm việc gì thì các em vẫn phải nhớ đặc điểm cơ thể mình là còn non nớt, hưng phấn mạnh nên chóng “bốc”, ức chế sớm nên dễ mệt, trẻ em cần có dự trữ năng lượng cho sự phát triển, lến lên Bởi thế các em cần làm vừa sức, làm việc xen kẽ với nghỉ ngơi, tránh những tư thế xấu gây dị dạng cơ thể

Giấc ngủ trẻ em kéo đài nhiều giờ hơn người lớn, các em nhi đồng cần ngủ

10 giờ trong đêm, thiếu niên cần ngủ 9 tiếng trong đêm Chúng ta nên nhớ rằng giấc ngủ của trẻ có giá trị không kém dinh dưỡng Ngủ đủ thời gian, ngủ ở nơi yên tĩnh, mát mẻ, không ngứa ngáy khó chịu, tạo cho trẻ có giấc ngủ sâu êm ái, qua đó phục hồi năng lực đã tiêu hao khi hoạt động

Vui chơi, giải trí không thể thiếu được Đối với trẻ em, vui chơi, giải trí là nguồn bổ sung sức sống vô giá, làm cho cuộc sống luôn hồn nhiên, tươi trẻ, phát triển tinh thần lạc quan Trẻ em nhỏ tuổi qua “chơi và học” sẽ bồi dưỡng vốn sống theo cách riêng của trẻ, tự rèn luyện mình một cách chủ động trong môi trường tự nhiên và xã hội Tạo cho trẻ có sức khoẻ thể chất, tinh thần và xã hội thực sự hài hoà và phong phú

Dinh dưỡng có tầm quan trọng đặc biệt nhất là đối với trẻ em Dinh dưỡng cung cấp năng lượng và các chất dinh dưỡng để duy trì sự sống, một mặt cung cấp các chất dinh dưỡng bù lại các chất sống đã tiêu hao trong các hoạt động, vừa phải

có các chất dinh dưỡng dự trữ cho trẻ lớn lên nhanh Thức ăn cho trẻ cần đủ các

nhóm chất và đảm bảo vệ sinh Khá nhiều bệnh truyền nhiễm như: Tả, lỵ, thương hàn, giun sán, viêm gan vi rút, v.v rất dẽ lây qua đường ăn uống

Hai là

Phải thực hiện chế độ sinh hoạt một cách nề nếp, tránh xáo trộn thứ tự sinh hoạt Không lấy ngày làm đêm và ngược lại, không tập thể dục ngay sau bữa ăn, không làm việc quá sức, nên làm việc có xen kẽ nghỉ ngơi Ngoài ra nếp sống khoa học còn đòi hỏi đúng giờ Đúng giờ khi học tập, khi lao động, nghỉ ngơi, viu chơi giả trí, giờ đi ngủ Thói quen đúng giờ được coi như là một nếp sống “văn minh”

Về mặt sức khoẻ , nếu hàng ngày cứ mỗi việc diễn ra ở đúng thời điểm quuen thuộc của nó và diễn ra diễn ra trong những khoảng khắc không khác trước thì lâu dần sẽ hình thành và định hình trên vỏ não, cơ thể lập lại các việc cú nhưng tiết kiệm được nhiwuf năng lượng hơn “ý nghĩa tiết kiệm sức khoẻ”

Ngày nay người ta xem việc thực hiện nếp sống khoa học như là một biện pháp tổng hợp và cơ bản nhất trong chăm sóc sức khoẻ Tuổi trẻ đang lớn lên và phát triển dễ hình thành và định hình nếp sống có lợi cho sức khoẻ, mỗi giáo viên cần hướng dẫn, rèn luyện học sinh thực hiện nếp sống khoa học

B Một số nội dung vệ sinh cá nhân thông thường

Vệ sinh thân thể bao gồm: vệ sinh da dẻ, đầu tóc, mặt mũi, tai, mắt, bàn tay, chân, … Đối với học sinh do tính hiếu động, thích chơi nghịch, lại chưa có ý thức

và kinh nghiệm giữ gìn vệ sinh cơ thể, nên các em dẽ bị tổn thương, đa số các bệnh như ghẻ lở, bệnh tai mũi họng, răng hàm mặt, phụ khoa, giun sán, … bắt nguồn từ

vệ sinh thân thể kém

Da có nhiệm vụ bài tiết mồ hôi để điều hoà thân nhiệt, thải trừ chất độc hại, hô hấp và che chắn cho cơ thể chống đỡ những tác động từ bên ngoài Đối với trẻ nhỏ

da góp phần chống bệnh còi xương Các nhà nghiên cứu rất chú ý đến việc rèn luyện da trong môi trường tự nhiên để chủ động nâng cao sức đề kháng toàn thân chống lại bệnh tật Giành cho trẻ một cuộc sống thoải mái, mặc dù hoàn cảnh bên ngoài (thời tiết, khí hậu) có nhiều biến động Muốn giữ sạch da dẻ, trẻ phải năng tắm rửa, tắm nước sạch, kỳ cọ sạch sẽ

Đầu tóc, mặt mũi tay chân là những phần “lộ thiên”, có nhiều hốc, hố sâu, là nơi

ẩn nấu của các laọi vi khuẩn gây bệnh, lại có não bộ nằm trong nên không được coi thường việc giữ gìn vệ sinh Đi nắng phải đội mũ, đội nón, tóc phải cắt ngắn, gọn, năng gội đầu, không được làm rừng mà nuôi cháy rận Nên có thói quen đánh răng mỗi ngày 2 lần vào buổi sáng sớm và trước khi đi ngủ, giữ bộ răng mọc đều đặn Còn phải giữ vẻ đẹp của kiểu tóc lịch sự, ông cha ta đã có câu “Cái răng, cái tóc là góc con người” Bàn tay là sản phẩm quý giá của lao động, nó giữ chức năng lao động với giá trị cao hơn gấp nhiều lần các cơ quan khác ở mỗi cơ thể Song từ bàn tay cũng đã dưa vào cơ thể biết bao nhiêu mầm bệnh như: Tả, tiêu chảy, viêm gan

A, giun sán, thương hàn, kiết lỵ, … không nên để móng aty dài, không đưa tay bẩn lên mồm Tập cho trẻ có thói quen rửa tay trước khi ăn, sau khi đi đại tiện, sau khi lao động, vui chơi, không cầm tay vào thức ăn Bàn chân cũng phải giữ sạch sẽ, móng chân cắt ngắn, đi giầy dép thường xuyên, rửa sạch trước khi đi ngủ, tránh mất nhiệt qua gan bàn chân nhất là vào mùa hè

Về vệ sinh trang phục – trang phục cho da, hỗ trợ cho da đỡ phải chống đỡ với núng, lạnh, bụi, chất độc, vv… Trang phục mất vệ sinh đụi khi lại gõy bệnh cho cơ thể

Trang phục phải gúp phần điều hoà cơ thể Mựa hố, trời núng ấm, quần ỏo giỳp cho thải nhanh mồ hụi, hạ nhiệt dễ dàng cần may bằng loại vải mỏng, sỏng màu, nhiều lổ hổng Mựa đụng, trời lạnh và hanh, quần ỏo giữ cho cơ thể mất nhiệt, nờn may bằng vải xốp mầu thẫm, đủ giữ nhiệt bờn trong và che giú bờn ngoài

Quần ỏo lõu giặt, vừa mất khả năng giữ nhiệt, vừa làm chỗ dựa cho vi khuẩn phỏt triển Cũng khụng mặc chung quần ỏo, khụng xếp lẫn quần ỏo với quuần ỏo bẩn Quần ỏo lút, sỏt da,cần giữ sạch nhất, nờn thay giặt hàng ngày Là quần ỏo vừa giữ được sạch, lại diệt được mầm bệnh ký sinh trờn quần ỏo

Trang phục phải đảm bảo vận động tốt, đặc biệt ở trẻ em, tuổi đang hiếu động, cỏc em vận động để qua đú tỡm hiểu thờm thiờn nhiờn mà phỏt triển bản thõn Hiện nay đang thụng dụng loại quần ỏo mỳt, chun gión được, mặc lại khớt, ngắn gọn, sạch đẹp

Tõm lý trẻ em thớch mầu sặc sỡ, nờn chọn loại trang phục nhiều màu, sắc tươi, kiểu trẻ và khoẻ, để gõy thờm vẻ vui tươi cho tõm hồn trẻ thơ

Về phũng trỏnh chất độc hại Tuổi trẻ tuyệt đối khụng uống rượu, cà phờ, chố đặc, thuốc lỏ, khụng những dễ hại sức khoẻ bản thõn mỡnh và sức khoẻ thế hệ sau, cũn khụng đẹp về mặt đạo đức tỏc phong

Bài 4

An toàn Điện

I- Mục đích , tầm quan trọng của công tác kỹ thuật an toàn điện- Sét

Nh chúng ta đã biết điện năng đợc sử dụng nhiều trong các ngành, ngày càng

đợc sử dụng rãi trong đời sống cũng nh trong sinh hoạt của nhân dân Song điện năng là một dạng vật chất không thể nhìn thấy ( Nếu không có dụng cụ hiển thị thích hợp) nhng luôn luôn đợc khai thác sử dụng phục vụ sản suất và đời sống Trong thực tế có những trờng hợp chỉ có một sơ suất nhỏ trong sử dụng, trong quản

lí vận hành đã gây nên những hậu quả nghiêm trọng, chẳng hạn nh… gây tai nạn đe doạ đến tính mạng con ngời, h hỏng các thiết bị điện có thể làm tan dã hệ thống

điện gây nên thiệt hại lớn ngờivà tài sản của xã hội

Chính vì vậy việc bồi dỡng kiến thức về kỹ thuật an toàn điện cho ngời sử dụng, tuyên truyền giáo dục rộng rãi cho mọi ngời chấp hành nghiêm chỉnh quy trình, quy phạm về kỹ thuật an toàn điện, tăng cờng công tác bảo vệ mạng lới điện là một vấn

đề hết sức quan trọng

Muốn bảo đảm an toàn trong sản suất, an toàn cho ngời và thiết bị khi sử điện cần phải:

- Nâng cao kiến thức chung về kỹ thuật an toàn điện

- Chấp hành nghiêm chỉnh các quy trình, quy phạm về việc sử dụng điện

- Biết chọn và sử dụng đúng các thiết bị

- Hiểu biết và có thể vận dụng các biện pháp cứu ngời và thiết bị khi sảy ra mất

an toàn về điện

II- Tác dụng của dòng điện đối với cơ thể con ngời

1) Các trờng hợp và mức độ nguy hiểm:

a) Các trờng hợp dẫn đến tai nạn về điện:

+ Do va chạm phải phần có điện của thiết bị nh dây dẫn điện( dây trần hoặc dây dẫn bị hỏng lớp vỏ cách điện),cầu dao, cầu chì,…

+ Do va chạm vào vỏ kim loại của thiết bị vôn không mang điện nhng do bộ phận cách điện bị h hỏng nên nó trở thành vật mang điện ví dụ nh vỏ động cơ điện, vỏ máy biến áp, vỏ ấm điện, bếp điện

+ Do phóng điện hồ quang giữa phần điện cao áp với đất thông qua con ngời

+ Do điện áp bớc

+ Do thao tác vận hành, sửa chữa không tuân thủ theo đúng quy tắc đã đợc thống nhất

2) Mức độ nguy hiểm của mức độ tai nạn về điện

+ Tai nạn về điện thờng sảy ra ở nhiều dạng khác nhau và mức độ nguy hiểm cũng khác nhau nhng ta phân thành 2 loại chính:

- Loại làm bị thơng: Loại này sảy ra khi tai nạn điện với điện áp lớn hơn 1000V ở

điện áp cao nh (6kV, 10kV, 35kV và lớn hơn ) Vì năng lợng điện từ trờng xung quanh vật mang điện đủ lớn khi con ngời đến gần vật mang điện sẽ bị phóng điện qua không khí Do phản xạ tự nhiên nhanh chóng rút khỏi vùng có điện hoặc co cơ ngã xuống đất để khoảng cách giữa ngời và vùng có điện tăng lên Nhng dạng tai nạn này tỉ lệ tử vong thấp, thờng bị thơng ở dạng bị bỏng cháy sém nhẹ hơn thì chấn thơng do ngã

- Điện giật: Điện giật sảy ra khi ngời chạm vào vật mang điện có hiệu điện thế thấp nhỏ hơn 1000V đến điện áp an toàn , dòng điện này chạy qua cơ thể làm tê liệt sự hô hấp, tê liệt tim mạch rối loại hệ thần kinh có thể dẫn đến tử vong cao

Trong thực tế cuộc sống mức điện áp này gây nhiều tai nạn hơn vì ngời ta

thờng xem nhẹ mạng lới điện áp thấp, ít chú ý đến sự nguy hiểm của nó vả lại mang điện này thờng đợc sử dụng rộng rãi trong sản suất và sinh hoạt nên hay sảy

ra tai nạn

III Những yếu tố liên quan đến tai nạn điện:–

+ Điện trở của ngời

- Điện biến của 1 con ngời diễn biến rất phức tạp

Bình thờng ở điều kiện khô ráo Rng = 3000Ω – 100 000 Ω

ở môi trờng bình thờng Rng = 1000Ω – 5 000 Ω

ở môi trờng ẩm ớt ,bụi Rng = 100Ω – 200 Ω

- Theo định luật Ôm dòng điện đi qua cơ thể con ngời lớn hay bé còn phụ thuộc

điện trở của con ngời, điện trở của ngời mà nhỏ thì dòng điện đi qua ngời sẽ lớn với hiệu điện thế không đổi

- Điện trở của con ngời thay đổi theo môi trờng xung quanh, Rng tăng ở điều kiện khô ráo sạch sẽ, ngời khoẻ mạnh không sây sát : Rng còn phụ thuộc vào sức

khoẻ,tâm lý , giới tính( Nam có điện trở lớn hơn nữ) và độ tuổi ngời lớn có Rng lớn hơn Rng của em

+ Loại và trị số dòng điện

Trị số dòng

điện (mA) ảnh hởng của trị số và loại dòng điện đối với cơ thể ngời

Dòng điện xoay chiều f = 50Hz Dòng điện 1 chiều 0,6 – 1,5 -Bắt đầu có cảm giác ngón tay run

2 - 3 - Ngón tay bị giật mạnh - Cha có cảm giác

5 - 10 - Bàn tay bị giật mạnh - Có cảm giác nóng

12 -15 - Khó rút tay khỏi điện trạng thái

này có thể chịu đợc 5s – 10s - Nóng tăng lên

20 - 25 - Tay bị tê ngay khó thở, trạng thái

này chỉ chịu đợc 5s - Nóng nhiều bắp thịt hơi bị co

> 100 - Tê liệt hô hấp, liệm tim dẫn đến

các cơ quan bị phá huỷ do nhiệt

- Tê liệt hô hấp, liệm tim

* Qua bảng trên ta thấy với dòng điện xoay chiều tần số 50Hz có trị số 10mA qua cơ thể ngời đợc coi là giới hạn bắt đầu sự nguy hiểm đối với con ngời

+ Tần số dòng điện xoay chiều đi qua cơ thể ngời

Đối với dòng điện xoay chiều, trị số của dòng điện qua ngời phụ thuộc vào điện trở, dung kháng của ngời mà chúng ta đã biết, dung kháng tỉ lệ nghịch với tần số Khi tần số dòng điện xoay qua ngời lớn hơn thì điện kháng giảm và dòng điện sẽ tăng lên vì vậy mức độ nguy hiểm sẽ tăng lên theo tần số của dòng điện Trong thực tế mức độ nguy hiểm tăng trong khoảng 200 – 500 Hz Khi tần số trên 1000Hz thì mức độ nguy hiểm sẽ tăng lên nhiều

+ Đờng đi của dòng điện qua cơ thể ngời.

Đờng đi của dòng điện Tỉ lệ dòng điện qua tim

% Tỉ lệ nạn nhân bất tỉnh%

* Qua bảng trên ta thấy với dòng điện xoay chiều tần số 50Hz đờng đi của dòng

điện qua đầu ngời rồi đi xuống đất đợc coi là nguy hiểm nhất đối với con ngời + Thời gian dòng điện đi vào cơ thể con ngời càng lâu thì càng nguy hiểm đến tính mạng con ngời

- Đặc biệt nguy hiểm khi trong thời gian dòng điện qua tim có thể sảy ra hiện

tợng cộng hởng nhịp tim với dao động của dòng điện hình sin khi đó tim ngời rất dễ

bị tê liệt Đối với hiệu điện thế cao thời gian không cần tính thì có thể dẫn tới chết ngay không cứu đợc

+ Đặc điểm của ngời bị điện giật

- Yếu tố này chủ yếu phụ thuộc vào điện trở của ngời đồng thời cũng phụ thuộc vào

độ tuổi và giới tính

IV - Điện áp an toàn

Nh những điều đã nêu ở trên: Điện trở của ngời phụ thuộc vào môi trờng làm việc Nên ta quy định điện áp an toàn theo loại môi trờng làm việc xung quanh Lấy mức độ trị số là 20mA chạy qua ngời để làm cơ sở cho việc tính toán điện áp an toàn

1) Vùng ít nguy hiểm : ( Khô ráo độ ẩm thấp, không có bụi dẫn điện) điện áp an toàn là 65V

Lúc này I qua ngời là 65/4000 < 20mA

2) vùng nguy hiểm: Rng =1500 - 2000Ω độ ẩm không khí không thấp hơn 75%,

nh sàn nhà nền nhà luôn ẩm ớt, nhà tắm giặt khu giết mổ gia súc gia cầm vv …

Điện áp an toàn là 36V Lúc này I qua ngời là 36/2000 < 20mA

3) Vùng đặc biệt nguy hiểm: Đặc biệt ẩm môi trờng hoá chất ăn mòn có bụi dẫn

điện tiếp xúc trực tiếp với sàn kim loại: ở vùng này Rng =500 - 800Ω Điện áp an toàn là 12V

Lúc này I qua ngời là 12/800 < 20mA

* Chú ý cách tính trên đây chỉ là tơng đối và chúng ta cũng cần chú ý đến điện áp bớc:

V Các tr– ờng hợp chạm vào nguồn điện hạ thế ( dây trung tính nối đất)

+ Đây là lới điện phổ biến trong sản suất, sinh hoạt đồng thời cũng gây nhiều tai nạn điện ở nớc ta thờng có hiệu điện thế từ 220V – 380V tần số 50Hz

Giả sử lấy Rng =1000Ω dễ thấy rõ các ửờng hợp sau:

- Trờng hợp tiếp xúc với 2 pha trờng hợp này rất nguy hiểm phải chịu điện áp dây lên tới 380V Lúc này I qua ngời là 380/1000 = 0,38A dễ chết ngời

- Trờng hợp tiếp xúc với 1 pha và khi dây trung tính nối đất

R

R ng 1000 4 0,22

220 220

0

= +

=

đó R0 là điện trở tiếp xúc với dây trung tính

VI Các giảI pháp an toàn–

1- Kiểm tra cách điện của các thiết bị dùng điện:

Khi chế tạo các thiết bị dùng điện các nhà chế tạo đã phải chú ý nhiều đến độ cách

điện chung của từng phần mang điện với vỏ để bảo đảm an toàn cho ngời và thiết bị coi đó là một trong chỉ tiêu quan trọng của thiết bị Trờng hợp phần cách điện bị dò

rỉ sự cách điện giảm nghiêm trọng có thể có nhiều nguyên nhân: Do thiết bị quá cũ phần cách điện bị già hóa, h hỏng, do bị làm việc qúa áp vv vì vậy trong quá trình…