Giao An Vật Lý 12 cơ bản

Nếu số êlectron ít hơn số prôtôn thì vật nhiễm điện dơng.Hoạt động 3: Vận dụng Hoạt động của giỏo viờn Hoạt động của học sinh Nội dung cơ bản Giới thiệu vật dẫn điện và vật cỏch II/Vận

Trang 1

1.kiến thức

 Nêu được các cách làm nhiễm điện một vật (cọ xát, tiếp xúc và hưởng ứng)

 Phát biểu được định luật Cu-lông và chỉ ra đặc điểm của lực điện giữa hai điện tích điểm

2 kĩ năng

 Vận dụng được định luật Cu-lông để giải được các bài tập

- Xác định được phương chiều củ lực cu lông tương tác giữa các điện tích, giữa các điện tích điểm

- G ỉai được các bài toán dùng tương tác tĩnh điện

II /Chuẩn bị

1 Giáo viên

- Xem SGK vật lí 7 và 9 xem học sinh học gì ở THCS

- Chuẩn bị câu hỏi hoạc phiếu câu hỏi

2.Học sinh:Ôn tập các kiến thức đã học ở THCS

III Hoạt động dạy học

Hoạt động 1 (5phút) : Gíơ thiệu chương trinh SGK, sách bài tập, sách tham khảo lớp 11.

Hoạt động 2 (15phút ) : Tìm hiểu sự nhiễm điện giữa các vật

Cho học sinh làm thí nghiệm

về sụ nhiễm điện giữa các vật

do cọ xát.

Giới thiệu cách làm cho vật bị

nhiễm điện

Giới thiệu cách kiểm tra vật có

bị nhiễm điện hay không.

Hoạt động 3: điện tích- điện

tích điểm

Giới thiệu điện tích.

Cho hoc sinh tìm ví dụ

Giới thiệu điện tích điểm

Cho học sinh tìm ví dụ điện

Nêu cách kiểm tra xem vật có bị nhiễm điện hay không

1 Sụ nhiễm điện giữa cỏc vật

Có ba cách làm nhiễm điện cho vật :

-Nhiễm điện do cọ xát : Cọ xát hai vật, kết

quả là hai vật bị nhiễm điện

-Nhiễm điện do tiếp xúc : Cho một vật

nhiễm điện tiếp xúc với vật dẫn khác không nhiễm điện, kết quả là vật dẫn bị nhiễm điện

-Nhiễm điện do hưởng ứng : Đưa một vật

nhiễm điện lại gần nhưng không chạm vào vật dẫn khác trung hoà về điện Kết quả là hai đầu của vật dẫn bị nhiễm điện trái dấu Đầu của vật dẫn ở gần vật nhiễm điện mang điện tích trái dấu với vật nhiễm điện

2 Điện tớch Điện tớch điểm Vật bị nhiễm điện cũn gọi là vật mang điện,Vật tớch điện hay cũn gọi là một điện tớch Điện tớch điểm cũn gọi là điện tớch cú kớch thước rất nhỏ so vúi khoảng cỏch toớư điểm ta xột.

3 Tương tỏc điện tớch

Trang 2

Cỏc điện tớch cựng dấu thỡ đẩy nhau Cỏc điện tớch trỏi dấu thỡ hỳt nhau.

Hoạt động 3 (15 phuùt) : Nghiên cứu định luật CU-LÔNG và hằng số điện môi

Giói thiệu định luật

Giói thiệu biểu thức định luật và

các đại lượng

Giới thiệu đơn vị điện tích

Học sinh thực hiện câu C2

Giới thiệu khái niệm điện môi.

Học sinh lấy ví dụ

.

Học sinh nêu biểu thức tính lực

tương tác giữa các điện tích đặt

trong chân không

Học sinh thực hiện câu C3

II Định luật cu –long hăng số đện mụi

1 Định luật cu lụng

Lực hút hay lực đẩy giữa hai điện tích điểm đặt trong chân không có phương trùng với đường thẳng nối hai điện tích điểm đó, có độ lớn tỉ lệ thuận với tích độ lớn của hai điện tích và tỉ lệ nghịch với bình phương khoảng cách giữa chúng :

F = k q q1 22

rtrong đó, F là lực tác dụng đo bằng đơn vị niutơn (N), r là khoảng cách giữa hai điện tích, đo bằng mét (m),

q1, q2 là các điện tích, đo bằng culông (C), k là hệ số tỉ lệ, phụ thuộc vào hệ đơn vị đo Trong hệ SI, k = 9.109

2 2

có hằng số điện môi ε, thì :

Trang 3

Hoạt động 3 (10 phỳt) : Củng cố giao nhiệm vụ về nhà

Co học sinh nờu kiến thức cần nhớ ?

Học sinh thực hiện cõu 1, 2, 3, 4 trang 9, 10

Yờu cầu học sinh về nhà thực hiện 5, 6, 7, 8 sgk và

1.7, 1.9, 1.ớnhỏch bbài tập

Nờu cỏc nội dung túm tắt

Thực hiện cõu hỏi sgk

Nêu đợc các nội dung chính của thuyết êlectron

Phát biểu đợc định luật bảo toàn điện tích.

ễn tạp lai kiến thức đó học ở lớp THCS

III Hoạt động dạy học

Hoạt động 1 (5 phut:) Kiểm tra bài cũ , biểu thức định luật cu-lụng

Hoạt động 2 (20 phut) : Tim hiểu về thuyết electron

Trang 4

Hoạt động của giỏo viờn Hoạt động của học sinh Nội dung cơ bản

-*Nờu cấu tạo nguyờn tử (Hỡnh vẽ

*Giới thiệu ddieenj tớch nguyờn tố?

*Giới thiệu thuyết electron

*Yờu cầu học sinh thực hiện cõu

C1

*Khi nào cỏc nguyờn tử khụng

trung hoà về điện ?

*Khi nào thỡ nguyờn tủ màng điện

- Gồm hạt nhõn mang điện tớch dương ở trung tõm và cỏc electron mang điện tớch

õm ở xung quanh

- electron cú Diện tớch – 1,6.10-19c Khối lượng 9,1.10-31kg -Proton cú :

Điện tớch 1,6.10-19c Khối lượng 1,67.10-27kg

*Điện tớch nguyờn tố Điện tớch electron và điện tớchảpoton là điện tớch duy nhất cú được ta cú thể coi là điện tớch nguyờn tố

2)thuyết electron

• Thuyết dựa trên sự c trú và di chuyển của các êlectron để giải thích các hiện t-ợng điện và các tính chất điện của các vật gọi là thuyết êlectron

• Thuyết êlectron gồm các nội dung chính sau đây :

- Êlectron có thể rời khỏi nguyên tử để

di chuyển từ nơi này đến nơi khác Nguyên tử bị mất êlectron sẽ trở thành một hạt mang điện dơng gọi là ion d-

ơng

- Một nguyên tử ở trạng thái trung hòa

có thể nhận thêm êlectron để trở thành một hạt mang điện âm gọi là ion âm

- Một vật nhiễm điện âm khi số êlectron

mà nó chứa lớn hơn số điện tích nguyên

tố dơng (prôtôn) Nếu số êlectron ít hơn

số prôtôn thì vật nhiễm điện dơng.Hoạt động 3: Vận dụng

Giới thiệu vật dẫn điện và vật cỏch

II/Vận dụngGiải thích các hiện tợng nhiễm điện :

Sự nhiễm điện do cọ xát : Khi hai vật cọ

xát, êlectron dịch chuyển từ vật này sang vật khác, dẫn tới một vật thừa êlectron và nhiễm điện âm, còn một vật thiếu êlectron và nhiễm điện dơng

Sự nhiễm điện do tiếp xúc : Khi vật

không mang điện tiếp xúc với vật mang

điện, thì êlectron có thể dịch chuyển từ vật này sang vật khác làm cho vật không mang điện khi trớc cũng bị nhiễm điện theo

Sự nhiễm điện do hởng ứng : Khi một

vật bằng kim loại đợc đặt gần một vật

đã nhiễm điện, các điện tích ở vật

Trang 5

nhiễm điện sẽ hút hoặc đẩy êlectron tự

do trong vật bằng kim loại làm cho một

đầu vật này thừa êlectron, một đầu thiếu êlectron Do vậy, hai đầu của vật bị nhiễm điện trái dấu

Hoạt động 4: Định luật bảot toàn điện tớch

Giới thiệu nội dung định luật bảo

toàn

III/ Định luật bảo toàn Trong một hệ cụ lập về điện tổng đại số cỏc điện tớch là khụng đổi

Hoạt động 5: Củng cố hướng dẫn về nhà

Học sinh túm tắt cỏc kiến thức cơ bản SGK

Về nhà làm cỏc bài tập 2.1 2.2 2.3 2.4 2.5 sỏch bài tập

Học sinh thực hiện túm tắt Học sinh ghi nhận

IV.Rỳt kinh nghiệm tiết học

Người soạn: Trần văn Tiến Giỏo ỏn vất lớ 11 – Năm học 2013 -2014

- Nêu đợc điện trờng tồn tại ở đâu, có tính chất gì

- Phát biểu đợc định nghĩa cờng độ điện trờng

2 Kĩ năng

- Xỏc định phương chiều của vectơ cường độ điện trường tại mỗi điểm do điện tớch điểm gõy ra

- Vận dụng quy tắc hỡnh bỡnh hành xỏc định hướng của vectơ cường độ điện trường tổng hợp

- Giải cỏc Bài tập về điện trường

Trang 6

2 Học sinh

- Chuẩn bị Bài trước ở nhà

III TIẾN TRèNH DẠY – HỌC

Tiết 1

Hoạt động 1 (5pht) : Kiểm tra bài cũ : Nờu và giải thớch hiện tượng nhiễm điện do tiếp xỳc, do hưởng ứng Hoạt động 2 (10 phỳt) : Tỡm hiểu khỏi niệm điện trường.

Giới thiệu sự tỏc dụng lực giữa

cỏc vật thụng qua mụi trường

Giới thiệu khỏi niệm điện

trường

Tỡm thờm vớ dụ về mụi trường truyền tương tỏc giữa hai vật

Ghi nhận khỏi niệm

I Điện trường

1 Mụi trường truyền tương tỏc điện Mụi trường tuyền tương tỏc giữa cỏc điện tớch gọi là điện trường

2 Điện trường

Điện trờng là một dạng vật chất bao quanh điện tích và tồn tại cùng với điện tích (trờng hợp điện trờng tĩnh, gắn với

điện tích đứng yên)

Tính chất cơ bản của điện trờng là tác dụng lực điện lên các điện tích đặt trong nó

Hoạt động 3 (30 phỳt) : Tỡm hiểu cường độ điện trường.

Giới thiệu khỏi niệm điện

trường

Nờu định nghĩa và biểu thức

định nghĩa cường độ điện

trường

Yờu cầu học sinh nờu đơn vị

cường độ điện trường theo định

nghĩa

Giới thiệu đơn vị V/m

Giới thiệu vộc tơ cường độ

điện trường

Vẽ hỡnh biểu diễn vộc tơ

cường độ điện trường gõy bởi

một điện tớch điểm

Yờu cầu học sinh thực hiện

Ghi nhận định nghĩa, biểu thức

Nờu đơn vị cường độ điện trường theo định nghĩa

Ghi nhận đơn vị tthường dựng

Ghi nhận khỏi niệm.;

Vẽ hỡnh

Dựa vào hỡnh vẽ nờu cỏc yếu

tố xỏc định vộc tơ cường độ điện trường gõy bởi một điện tớch điểm

II Cường dộ điện trường

1/ Khỏi niệm: Cường độ điện trường tại một điểm là đại lượng đặc trưng cho tỏc dụng lực của điện trường tại điểm đỳ

Nỳ được xac định bằng thương số của

độ lớn lực điện F tỏc dụng lờn một điện tớch thử q (dương) đặt tại điểm đỳ và độ lớn của q

F

E =qtrong đỳ E là cường độ điện trường tại điểm ta xột

2/ Vộc tơ cường độ điện trường : Cường độ điện trường là một đại lượng vectơ : E F

q

=

urur.Vectơ Er cỳ điểm đặt tại điểm đang xột,

cỳ phương chiều trựng với phương chiều của lực điện tỏc dụng lờn điện tớch thử

q dương đặt tại điểm đang xột và cỳ độ dài (mụ đun) biểu diễn độ lớn của cường

độ điện trường theo một tỉ xớch nào đỳ

- Chiều hướng ra xa điện tớch nếu là điện tich dương, hướng về phia điện tớch nếu là điện tớch ừm

Trang 7

E= 1 + 2 + +

IV RÚT KINH NGHIỆM TIẾT DẠY

Người soạn: Trần văn Tiến Giáo án vất lí 11 – Năm học 2013 -2014

Trang 8

- Giải các Bài tập về điện trường.

II CHUẨN BỊ

- Thước kẻ, phấn màu

- Chuẩn bị câu hỏi

2 Học sinh

- Chuẩn bị Bài trước ở nhà

III TIẾN TRÌNH DẠY – HỌC

Hoạt động 1 (5pht) : Kiểm tra bài cũ : Nêu khai niem điện trường và viết biểu thức tính cường độ điện trường Hoạt động 2 (35 phút) : Tìm hiểu đường sức điện.

Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Nội dung cơ bản

Giới thiệu hình ảnh các đường

Ghi nhận khái niệm

2 Định nghĩa Đường sức điện trường là đường mà tiếp tuyến tại mỗi điểm của nó là giá của véc tơ cường độ điện trường tại điểm đó Nói cách khác đường sức điện trường là đường mà lực điện tác dụng dọc theo nó

3 Hình dạng đường sức của một dố điện trường

Xem các hình vẽ sgk

4 Các đặc điểm của đường sức điện

+ Qua mỗi điểm trong điện trường có một đường sức điện và chỉ một mà thôi+ Đường sức điện là những đường có hướng Hướng của đường sức điện tại một điểm là hướng của véc tơ cường độ điện trường tại điểm đó

+ Đường sức điện của điện trường tĩnh

là những đường không khép kín

+ Qui ước vẽ số đường sức đi qua một diện tích nhất định đặt vuông góc với với đường sức điện tại điểm mà ta xét tỉ

lệ với cường độ điện trường tại điểm đó

4 Điện trường đều Điện trường đều là điện trường mà véc

tơ cường độ điện trường tại mọi điểm đều có cùng phương chiều và độ lớn Đường sức điện trường đều là những đường thẳng song song cách đều

Hoạt động 2 (10 phút) : Củng cố, giao nhiệm vụ về nhà

Cho học sinh đọc phần Em có biết ?

Yêu cầu học sinh tóm tắt những kiến thức cơ bản đã

học trong bài

Đọc phần Em có biết ? Tóm tắt kiến thức

Trang 9

Yêu cầu học sinh về nhà giả các bài tập 9, 10, 11,

12, 13 sgk 3.1, 2.2, 3.3, 3.4, 3.6, 3.7, 3.10 sách bài

tập

Ghi các câu hỏi và bài tập về nhà

Trang 10

1 Kiến thức :

- Lực tương tác giữa các điện tích điểm

- Thuyết electron Định luật bảo toàn điện tích

2 Kỹ năng :

- Giải được các bài toán liên quan đến lực tương tác giữa các điện tích điểm

- Giải thích đước các hiện tượng liên quan đến thuyết electron và định luật bảo toàn điện tích

II CHUẨN BỊ

Giáo viên

- Xem, giải các bài tập sgk và sách bài tập

- Chuẩn bị thêm nột số câu hỏi trắc nghiệm và bài tập khác

Học sinh

- Giải các câu hỏi trắc nghiệm và bài tập thầy cô đã ra về nhà

- Chuẩn bị sẵn các vấn đề mà mình còn vướng mắc cần phải hỏi thầy cô

Hoạt động 1 (10 phút) : Kiểm tra bài cũ và tóm tắt những kiến thức liên quan đến các bài tập cần giải

- Các cách làm cho vật nhiễm điện

- Hai loại điện tích và sự tương tác giữa chúng

- Đặc điểm lực tương tác giữa các điện tích điểm,

- Lực tương tác giữa nhiều điện tích điểm lên một điện tích điểm

- Thuyết electron

- Định luật bảo toàn điện tích

Hoạt động 2 (20 phút) : Giải các câu hỏi trắc nghiệm

Yêu cầu hs giải thích tại sao chọn

Câu 1.2 : DCâu 1.3 : DCâu 2.1 : DCâu 2.5 : DCâu 2.6 : A

Hoạt động 3 (15 phút) : Giải các bài tập tự luận

Yêu cầu học sinh viết biểu

F = k 2

2 1

r

| q q

|

ε = k 2

2

r q

ε

Trang 11

Yêu cầu học sinh cho biết

điện tích của mỗi quả cầu

Vẽ hình

Giải thích tại sao quả cầu có điện tích đó

Xác định các lực tác dụng lên mỗi quả cầu

Nêu điều kiện cân bằng

2

10 9

) 10 (

1 10 9 k

q

Lực đẩy giữa chúng là F = k 2

2

4r q

Điều kiện cân bằng : F→+→P+T→ = 0

kq P

= ± 3,58.10-7C

Trang 12

Nêu đợc trờng tĩnh điện là trờng thế

Nờu đươc đặc điểm của lưc tỏc dụng lưc điện tớch trong điện trường đều

2 Kĩ năng

- Lập đươc biểu thức tớnh cụng của lưc điện trong điện trường đều

- Nờu đươc đặc điểm của cụng dịch chuyển điện tớch trong điện trường bất kỡ

- Trỡnh bày đươc khỏi niệm, biểu thức, đặc điểm của thế năng của điện tớch trong điện trường, quan hệ giữa cụng của lưc điện trường và độ giảm thế năng của điện tớch trong điện trường

- Giải Bài toỏn tớnh cụng của lưc điện trường và thế năng điện trường

II CHUN BỊ

1 Giỏo viờn: Chuẩn bị hỡnh 4.2 sgk và hỡnh ảnh ĩụ trợ trường hơp di chuyển điện tớch theo một đường cong từ

M đến N

2 Học sinh: ụn cụng thức cỏch tớnh cụng của lưc và đặc điểm cụng lưc

III TIẾN TRINH DẠY – HỌC

Hoạt động 1 (5 phỳt) : Kiểm tra bài cũ : Nờu định nghĩa và cỏc tớnh chất của đường sức của điện trường tĩnh Hoạt động 2 (20 phỳt) : Tỡm hiểu cụng của lực điện.

Vẽ hỡnh 4.1 lờn bảng

Vẽ hỡnh 4.2 lờn bảng

Cho học sinh nhận xột

Đưa ra kết luận

Giới thiệu đặc điểm cụng của

lực diện khi điện tớch di chuyển

trong điện trường bất kỡ

Vẽ hỡnh 4.1

Xỏc định lực điện trường tỏc dụng lờn điện tớch q > 0 đặt trong điện trường đều cú cường độ điện trường →E

Vẽ hỡnh 4.2

Tớnh cụng khi điện tớch q

di chuyển theo đường thẳng

từ M đến N

Tớnh cụng khi điện tớch di chuyển theo đường gấp khỳc MPN

Nhận xột

Ghi nhận đặc điểm cụng

Ghi nhận đặc điểm cụng của lực diện khi điện tớch di chuyển trong điện trường bất kỡ

Thực hiện C1

I Cụng của lực điện

1 Đặc điểm của lực điện tỏc dụng lờn một điện tớch đặt trong điện trường đều

2. Công của lực điện trờng khi điện tích

điểm q di chuyển trong điện trờng đều E từ

điểm M đến điểm N là AMN = qEd, không phụ thuộc vào hình dạng đờng đi mà chỉ phụ thuộc vào vị trí điểm đầu M và điểm cuối N của đờng đi, với d là hình chiếu của quãng đờng đi MN theo phơng vectơ Er (ph-

ơng đờng sức)

3 Công của lực điện trờng trong một trờng tĩnh điện bất kì không phụ thuộc hình dạng

đờng đi, chỉ phụ thuộc vị trí điểm đầu và

điểm cuối của đờng đi Điện trờng tĩnh là một trờng thế

Trang 13

Yêu cầu học sinh thực hiện

C2

Thực hiện C2

Hoạt động 3 (15 phút) : Tìm hiểu thế năng của một điện tích trong điện trường.

Yêu cầu học sinh nhắc lại khái

niệm thế năng trọng trường

Giới thiệu thế năng của điện

tích đặt trong điện trường

Giới thiệu thế năng của điện

tích đặt trong điện trường và sự

phụ thuộc của thế năng này vào

điện tích

Cho điện tích q di chuyển

trong điện trường từ điểm M

đến N rồi ra ∞ Yêu cầu học

sinh tính công

Cho học sinh rút ra kết luận

C3

Nhắc lại khái niệm thế năng trọng trường

Ghi nhận mối kiên hệ giữa thế năng và công của lực điện

Tính công khi điện tích q di chuyển từ M đến N rồi ra ∞ Rút ra kết luận

2 Sự phụ thuộc của thế năng WM vào điện tích q

Thế năng của một điện tích điểm q đặt tại điểm M trong điện trường :

WM = AM ∞ = qVM

Thế năng này tỉ lệ thuận với q

3 Công của lực điện và độ giảm thế năng của điện tích trong điện trường

AMN = WM - WN

Khi một điện tích q di chuyển từ điểm M đến điểm N trong một điện trường thì công mà lực điện trường tác dụng lên điện tích đó sinh ra sẽ bằng độ giảm thế năng của điện tích q trong điện trường

Hoạt động 4 (5 phút) : Củng cố, giao nhiệm vụ về nhà.

Cho học sinh tóm tắt những kiến thức cơ bản đã

Trang 14

Phát biểu đợc định nghĩa hiệu điện thế giữa hai điểm của điện trờng và nêu đợc đơn vị đo hiệu điện thế

Nêu đợc mối quan hệ giữa cờng độ điện trờng đều và hiệu điện thế giữa hai điểm của điện trờng đó Nhận biết

đợc đơn vị đo cờng độ điện trờng

- Trỡnh bày được ý nghĩa, định nghĩa, đơn vị, đặc điểm của điện thế và hiệu điện thế

- Nờu được mối liờn hệ giữa hiệu điện thể và cường độ điện trường

2 Kĩ năng

Giải đợc bài tập về chuyển động của một điện tích dọc theo đờng sức của một điện trờng đều

- Giải Bài tớnh điện thế và hiệu điện thế

- So sỏnh được cỏc vị trớ cú điện thế cao và điện thế thấp trong điện trường

Đọc lại SGK vật lý 7 và vật lý 9 về hiệu điện thế

Hoạt động 1 (5 phỳt) : Kiểm tra bài cũ : Nờu đặc điểm cụng của lực điện trường khi điện tớch di chuyển Hoạt động 2 (15 phỳt) : Tỡm hiểu khỏi niệm điện thế.

Yờu cầu học sinh nhắc lại cụng

thức tớnh thế năng của điện tớch

q tại điểm M trong điện trường

Đưa ra khỏi niệm

Nờu định nghĩa điện thế

Nờu cụng thức

I Điện thế

1 Khỏi niệm điện thế Điện thế tại một điểm trong điện trường đặc trưng cho điện trường về phương diện tạo ra thế năng của điện tớch

2 Định nghĩa Điện thế tại một điểm M trong điện trường là đại lượng đặc trưng cho điện

Trang 15

Nờu đơn vị điện thế

Yờu cầu học sinh nờu đặc điểm

di chuyển từ M ra xa vụ cực và độ lớn của q

VM =

q

A M∞

Đơn vị điện thế là vụn (V)

3 Đặc điểm của điện thế Điện thế là đại lượng đại số Thường chọn điện thế của đỏt hoặc một điểm ở

vụ cực làm mốc (bằng 0)

Hoạt động 3 (20 phỳt) : Tỡm hiểu khỏi niệm hiệu điện thế.

Nờu định nghĩa hiệu điện thế

Yờu cầu học sinh nờu đơn vị

hiệu điện thế

Giới thiệu tĩnh điện kế

Hướng dẫn học sinh xõy dựng

mối liờn hệ giữa E và U

Lực điện F tác dụng lên điện

tích gây ra cho điện tích gia tốc

Nờu đơn vị hiệu điện thế

Quan sỏt, mụ tả tĩnh điện kế

Xõy dựng mối liờn hệ giữa hiệu điện thế và cường độ điện trường

II Hiệu điện thế

1 Định nghĩa

Hiệu điện thế giữa hai điểm M, N trong điện trường là đại lượng đặc trưng cho khả năng sinh cụng của điện trường trong sự di chuyển của một điện tớch từ M đến N Nú được xỏc định bằng thương số giữa cụng của lực điện tỏc dụng lờn điện tớch q trong sự di chuyển của q từ M đến N và độ lớn của q

= 1J Vôn là hiệu điện thế giữa hai

điểm M, N trong điện trờng mà khi một

điện tích dơng 1C di chuyển từ điểm M

đến điểm N thì lực điện sẽ thực hiện một công dơng là 1J

2 Đo hiệu điện thế

Đo hiệu điện thế tĩnh điện bằng tĩnh điện kế

3. • Mối liên hệ giữa cờng độ điện ờng đều E và hiệu điện thế U giữa hai

tr-điểm M và N cách nhau một khoảng d dọc theo đờng sức điện của điện trờng

Hoạt động 4 (5 phỳt) : Củng cố, giao nhiệm vụ về nhà.

Trang 16

Cho học sinh túm tắt những kiến thức cơ bản đó

- Nêu đợc nguyên tắc cấu tạo của tụ điện Nhận dạng đợc các tụ điện thờng dùng

- Phát biểu định nghĩa điện dung của tụ điện và nhận biết đợc đơn vị đo điện dung

- Nêu đợc ý nghĩa các số ghi trên mỗi tụ điện

- Nêu đợc điện trờng trong tụ điện và mọi điện trờng đều mang năng lợng

2 Kĩ năng

- Nhận ra một số loại tụ điện trong thực tế

- Giải bài tập tụ điện

- Chuẩn bị Bài mới

- Sưu tầm cỏc linh kiện điện tử

Hoạt động 1 (5 phỳt) : Kiểm tra bài cũ : Nờu định nghĩa hiệu điện thế và mối liờn hệ giữa hiệu điện thế với

cường độ điện trường

Hoạt động 2 (15 phỳt) : Tỡm hiểu tụ điện.

Giới thiệu mạch cú chứa tụ

điện từ đú giới thiệu tụ điện

I Tụ điện

1 Tụ điện là gỡ ?

• Tụ điện là một hệ hai vật dẫn

Trang 17

Giới thiệu tụ điện phẵng.

Giới thiệu kớ hiệu tụ điện trờn

cỏc mạch điện

Yờu cầu học sinh nờu cỏch tớch

điện cho tụ điện

Tụ điện dùng phổ biến là tụ điện phẳng, gồm hai bản cực kim loại phẳng đặt song song với nhau và ngăn cách nhau bằng chất điện môi.

Kớ hiệu tụ điện

2 Cỏch tớch điện cho tụ điện

Khi ta tích điện cho tụ điện, do có

sự nhiễm điện do hởng ứng, điện tích của hai bản bao giờ cũng có

độ lớn bằng nhau, nhng trái dấu

Ta gọi điện tích của bản dơng là

điện tích của tụ điện

Hoạt động 3 (20 phỳt) : Tỡm hiểu điện dung của tụ điện, cỏc loại tụ và năng lượng điện trường trong tụ điện.

Giới thiệu điện dung của tụ

điện

Giới thiệu đơn vị điện dung và

cỏc ước của nú

Giới thiệu cụng thức tớnh điện

dung của tụ điện phẵng

Giới thiệu cỏc loại tụ

Giới thiệu hiệu điện thế giới

hạn của tụ điện

Giới thiệu tụ xoay

Giới thiệu năng lượng điện

trường của tụ điện đó tớch điện

• Trên vỏ mỗi tụ điện thờng có

ghi cặp số liệu, chẳng hạn nh 10

àF − 250 V Số liệu thứ nhất

Ghi nhận đơn vị điện dung và cỏc ước của nú

Ghi nhận cụng thức tớnh Nắm vững cỏc đại lượng trong đú

II Điện dung của tụ điện

1 Định nghĩa

Điện dung của tụ điện là đại lượng đặc trưng cho khả năng tớch điện của tụ điện ở một hiệu điện thế nhất định Nú được xỏc định bằng thương số của điện tớch của tụ điện và hiệu điện thế giữa hai bản của nú

C =

U Q

Trong đó, C là điện dung của tụ điện, Q

là điện tích của tụ điện, U là hiệu điện thế giữa hai bản tụ điện

• Đơn vị của điện dung là fara (F) Nếu

Q = 1C, U = 1V thì C = 1F Fara là

điện dung của một tụ điện mà khi hiệu

điện thế giữa hai bản là 1V thì điện tích của tụ điện là 1C

Ta thờng dùng các ớc số của fara :

1 àF = 1.10− 6 F ; 1 nF = 1.10− 9 F ; 1 pF

= 1.10− 12 F Điện dung của tụ điện phẵng :

2 Cỏc loại tụ điện

Thường lấy tờn của lớp điện mụi để đặt tờn cho tụ điện: tụ khụng khớ, tụ giấy, tụ mi ca, tụ sứ, tụ gốm, … Trờn vỏ tụ thường ghi cặp số liệu là

Trang 18

cho biết giá trị điện dung của tụ

điện Số liệu thứ hai chỉ giá trị

giới hạn của hiệu điện thế đặt

vào hai bản cực của tụ điện ; vợt

quá giới hạn đó tụ điện có thể bị

hỏng

• Khi một hiệu điện thế U đợc

đặt vào hai bản của tụ điện, thì

tụ điện đợc tích điện, khi đó tụ

điện tích luỹ năng lợng dới dạng

năng lợng điện trờng trong tụ

điện

• Điện trờng trong tụ điện và

mọi điện trờng khác đều mang

1

QU = 2

1

C

Q2

= 2

1

CU2

Hoạt động 4 (5 phỳt) : Củng cố, giao nhiệm vụ về nhà.

Cho học sinh túm tắt những kiến thức cơ bản đó

- Trỡnh bày được ý nghĩa, định nghĩa, đơn vị, đặc điểm của điện thế và hiệu điện thế

- Nờu được mối liờn hệ giữa hiệu điện thể và cường độ điện trường

- Biết được cấu tạo của tĩnh điện kế

2 Kĩ năng

- Giải Bài tớnh điện thế và hiệu điện thế

- So sỏnh được cỏc vị trớ cú điện thế cao và điện thế thấp trong điện trường

- Nờu rừ ý nghĩa, biểu thức, đơn vị của điện dung

- Viết được biểu thức tớnh năng lượng điện trường của tụ điện và giải thớch được ý nghĩa cỏc đại lượng trong biểu thức

II/ HUẨN BỊ

-Học sinh chuẩu bị bi ở nh

-Giỏo viờn hướng dẫn

III/ NỘI DUNG ễN TẬP

Hoạt động 1 (5 phỳt) :ễn định lớp, Kiểm tra bài cũ :

Hoạt động 2 (15 phỳt) : Học sinh trả lời cỏc cõu hổi sau?

Trang 19

1.Biểu thức Hiệu điện thế ?

2 Hệ thức liên hệ giữa hiệu

điện thế và cường độ điện

trường ?

3 Điện dung của tụ điện?

4.Đơn vị điện dung ?

- Điện dung của tụ điện

phẵng

cho một điện tích điểm Q = +

4.10-8 đặt tại một điểm O trong

Học sinh trả lờiHọc sinh trả lời

C =

U Q

Đơn vị điện dung là fara (F)

Bài 7 trang33 a) Điện tích của tụ điện :

q = CU = 2.10-5.120 = 24.10-4(C).b) Điện tích tối đa mà tụ điện tích được

qmax = CUmax = 2.10-5.200 = 400.10

-4(C)

Trang 20

Người soạn: Trần văn Tiến Giáo án vất lí 11 – Năm học 2013 - 2014

- Điện tích định luật cu- lông

- Công của lực điện

- Điện thế, hiệu điện thế, liên hệ giữa hiệu điện thế và cường độ điện trường

- Tụ điện, điện dung của tụ điện, năng lượng của tụ điện đã được tích điện

2 Kỹ năng :

- Giải được các bài toán tính công của lực điện

- Giải được các bài toán tính hiệu điện thế, liên hệ giữa E, U và A

- Giải được các bài toán về mối liên hệ giữa Q, C, U và W

II CHUẨN BỊ

Giáo viên

Trang 21

- Xem, giải các bài tập sgk và sách bài tập.

Học sinh

Hoạt động 1 (10 phút) : Kiểm tra bài cũ và tóm tắt những kiến thức liên quan đến các bài tập cần giải

+Các loại điện tích- định luật cu lông và biểu thức

+ Đặc điểm của công của lực điện

+ Biểu thức tính công của lực điện

+ Khái niệm điện thế, hiệu điện thế, liên hệ giữa U và E

+ Các công thức của tụ điện

Hoạt động 2 (15 phút) : Giải các câu hỏi trắc nghiệm

Yêu cầu hs giải thích tại sao chọn D

Yêu cầu hs giải thích tại sao chọn C

Hoạt động 3 (20 phút) : Giải các bài tập tự luận.

Yêu cầu học sinh viết biểu

Yêu cầu học sinh tính điện

tích tối đa của tụ điện

tích của tụ điện

Lập luận để xem như hiệu

điện thế không đổi

Yêu cầu học sinh tính công

Viết biểu thức định lí động năng

Lập luận, thay số để tính Eđ2

Tính công của lực điện

Viết công thức, thay số và tính toán

Tính công của lực điện khi đó

Bài trang Công của lực điện khi electron chuyển động từ M đến N :

A = q.UMN = -1,6.10-19.50 = - 8 10-18(J)

Bài 7 trang33

a) Điện tích của tụ điện :

q = CU = 2.10-5.120 = 24.10-4(C).b) Điện tích tối đa mà tụ điện tích được

qmax = CUmax = 2.10-5.200 = 400.10-4(C)

Bài 8 trang 33

a) Điện tích của tụ điện :

q = CU = 2.10-5.60 = 12.10-4(C).b) Công của lực điện khi U = 60V

A = ∆q.U = 12.10-7.60 = 72.10-6(J)

c) Công của lực điện khi U’ = 2

U

= 30V

Trang 22

Yêu cầu học sinh tính hiệu

Trang 23

- Phát biểu được định nghĩa cường độ dòng điện và viết được công thức thể hiện định nghĩa này.

- Nêu được điều kiện để có dòng điện

2 Kĩ năng

- Giải thích được vì sao nguồn điện có thể duy trì hiệu điện thế giữa hai cực của nó

- Giải được các bài toán có liên quan đến các hệ thức : I =

- Các vôn kế cho các nhóm học sinh

2 Học sinh: Mỗi nhóm học sinh chuẩn bị

- Một nữa quả chanh hay quất đã được bóp nhũn

- Hai mãnh kim loại khác loại

Tiết 1

Hoạt động 1 (15 phút) : Tìm hiểu về dòng điện.

Đặt các câu hỏi về từng vấn đề

để cho học sinh thực hiện

Nêu định nghĩa dòng điện.?

Nêu bản chất của dòng diện

trong kim loại.?

Nêu qui ước chiều dòng điên.?

Nêu các tác dụng của dòng

điện.?

Cho biết trị số của đại lượng

nào cho biết mức độ mạnh yếu

của dòng điện ? Dụng cụ nào

đo nó ? Đơn vị của đại lượng

đó.?

Nêu định nghĩa dòng điện

Nêu bản chất của dòng diện trong kim loại

Nêu qui ước chiều dòng điên

Nêu các tác dụng của dòng điện

Cho biết trị số của đại lượng nào cho biết mức độ mạnh yếu của dòng điện ? Dụng

cụ nào đo nó ? Đơn vị của đại lượng đó

I Dòng điện

+ Dòng điện là dòng chuyển động có hướng của các điện tích

+ Dòng điện trong kim loại là dòng chuyển động có hướng của các electron tự do

+ Qui ước chiều dòng điện là chiều chuyển động của các diện tích dương (ngược với chiều chuyển động của các điện tích âm)

+ Các tác dụng của dòng điện : Tác dụng

từ, tác dụng nhiệt, tác dụng hoác học, tác dụng cơ học, sinh lí, …

+ Cường độ dòng điện cho biết mức độ mạnh yếu của dòng điện Đo cường độ dòng điện bằng ampe kế Đơn vị cường độ dòng điện là ampe (A)

Hoạt động 2 (15 phút) : Tìm hiểu cường độ dòng điện, dòng điện không đổi.

Yêu cầu học sinh nhắc lại định

nghĩa cường độ dòng điện

Nêu định nghĩa cường độ dòng điện đã học ở lớp 9

II Cường độ dòng điện Dòng điện không đổi

1 Cường độ dòng điện

Cường độ dòng điện là đại lượng đặc trưng cho tác dụng mạnh, yếu của dòng điện Nó được xác định bằng thương số của điện lượng ∆q dịch chuyển qua tiết diện thẳng của vật dẫn trong khoảng thời gian ∆t và khoảng

Trang 24

C1

C2

Giới thiệu đơn vị của cường độ

dòng điện và của điện lượng

Ghi nhận đơn vị của cường

độ dòng điện và của điện lượng

2 Dòng điện không đổi

Dòng điện không đổi là dòng điện có chiều

và cường độ không đổi theo thời gian

Cường độ dòng điện của dòng điện không đổi: I =

Đơn vị của điện lượng là culông (C)

1C = 1A.1s

Hoạt động 3 (15 phút) : Tìm hiểu về nguồn điện.

III Nguồn điện

1 Điều kiện để có dòng điện

Điều kiện để có dòng điện là phải có một hiệu điện thế đặt vào hai đầu vật dẫn điện

đó duy trì được hiệu điện thế giữa hai cực của nó

tuần 06 - tiết 12

Ngày soạn 03/10/2013.

ngày giảng

Trang 25

Tiết 2.Bài 7: DềNG ĐIỆN KHễNG ĐỔI NGUỒN ĐIỆN

I MỤC TIấU

1 Kiến thức

Nêu đợc suất điện động của nguồn điện là gì

Nêu đợc cấu tạo chung của các nguồn điện hoá học (pin, acquy)

- Giải thớch được vỡ sao nguồn điện cú thể duy trỡ hiệu điện thế giữa hai cực của nú

- Giải thớch được sự tạo ra và duy trỡ hiệu điện thế giữa hai cực của pin Vụn-ta

- Giải thớch được vỡ sao acquy là một pin điện hoỏ nhưng lại cú thể sử dụng được nhiều lần

II CHUẨN BỊ

1 Giỏo viờn

- Một pin Lơ-clan-sờ đó búc sẵn để cho học sinh quan sỏt cấu tạo bờn trong

- Một acquy, mỏy chiếu

Hoạt động 1:(10 phỳt) Kiểm tra bài cũ : Dũng điện là gỡ ? thế nào là dọng điện khụng đổi ?

Định nghĩa cường độ dũng điện ?

Hoạt động 2 (15 phỳt) : Tỡm hiểu suất điện động của nguồn điện.

Giới thiệu cụng của nguồn

điện

Giới thiệu khỏi niệm suất điện

động của nguồn điện

Giới thiệu cụng thức tớnh suất

điện động của nguồn điện

Giới thiệu đơn vị của suất điện

động của nguồn điện

Yờu cầu học sinh nờu cỏch đo

suất điện động của nguồn điờn

Giới thiệu điện trở trong của

nguồn điện

Ghi nhận cụng của nguồn điện

IV Suất điện động của nguồn điện

1 Cụng của nguồn điện

Cụng của cỏc lực lạ thực hiện làm dịch chuyển cỏc điện tớch qua nguồn được gọi là cụng của nguồn điện

2 Suất điện động của nguồn điện a) Định nghĩa

Suất điện động E của nguồn điện là đại lượng đặc trưng cho khả năng thực hiện cụng của nguồn điện và được đo bằng thương số giữa cụng A của lực lạ thực hiện khi dịch chuyển một điện tớch dương q ngược chiều điện trường

và độ lớn của điện tớch đú

b) Cụng thức

E =

q A

c) Đơn vị Đơn vị của suất điện động trong hệ SI

là vụn (V)

Số vụn ghi trờn mỗi nguồn điện cho biết trị số của suất điện động của nguồn điện đú

Suất điện động của nguồn điện cú giỏ trị bằng hiệu điện thế giữa hai cực của

nú khi mạch ngoài hở

Mỗi nguồn điện cú một điện trở gọi là điện trở trong của nguồn điện

Hoạt động 3 (25 phỳt) : Tỡm hiểu cỏc nguồn điện hoỏ học: Pin và acquy.

1 Pin điện hoỏ

Trang 26

Hướng dẫn học sinh thực hiện

Giới thiệu cấu tạo và suất điện

động của acquy kiềm

Nêu các tiện lợi của acquy

kiềm

Thực hiện C10

Vẽ hình, ghi nhận cấu tạo và hoạt động của pin Vôn-ta

Vẽ hình, ghi nhận cấu tạo và hoạt động của pin Lơclăngse

Vẽ hình, ghi nhận cấu tạo và hoạt động của acquy chì

Ghi nhận cấu tạo và suất điện động của acquy kiềm

Ghi nhận những tiện lợi của acquy kiềm

Cấu tạo chung của các pin điện hoá là gồm hai cực có bản chất khác nhau được ngâm vào trong chất điện phân

a) Pin Vôn-ta Pin Vôn-ta là nguồn điện hoá học gồm một cực bằng kẻm (Zn) và một cực bằng đồng (Cu) được ngâm trong dung dịch axit sunfuric (H2SO4) loảng

Do tác dụng hoá học thanh kẻm thừa electron nên tích điện âm còn thanh đồng thiếu electron nên tích điện dương

Suất điện động khoảng 1,1V

b) Pin Lơclăngsê+ Cực dương : Là một thanh than bao bọc xung quanh bằng một hỗn hợp mangan điôxit MnO2 và graphit

+ Cực âm : Bằng kẽm

+ Dung dịch điện phân : NH4Cl

+ Suất điện động : Khoảng 1,5V

+ Pin Lơclăngsê khô : Dung dịch NH4Cl được trộn trong một thứ hồ đặc rồi đóng trong một

vỏ pin bằng kẽm, vỏ pin này là cực âm

2 Acquya) Acquy chì Bản cực dương bằng chì điôxit (PbO2) cực

âm bằng chì (Pb) Chất điện phân là dnng dịch axit sunfuric (H2SO4) loảng

Suất điện động khoảng 2V

Acquy là nguồn điện có thể nạp lại để sử dụng nhiều lần dựa trên phản ứng hoá học thuận nghịch: nó tích trử năng lượng dưới dạng hoá năng khi nạp và giải phóng năng lượng ấy dưới dạng điện năng khi phát điện Khi suất điện động của acquy giảm xuống tới 1,85V thì phải nạp điện lại

b) Acquy kiềm Acquy cađimi-kền, cực dương được làm bằng Ni(OH)2, còn cực âm làm bằng Cd(OH)2 ; các cực đó dược nhúng trong dung dịch kiềm KOH hoặc NaOH

Suất điện động khoảng 1,25V

Acquy kiềm có hiệu suất nhỏ hơn acquy axit nhưng lại rất tiện lợi vì nhẹ hơn và bền hơn

Trang 27

1 Kiến thức : Các khái niệm về dòng điện, dòng điện không đổi, cường độ dòng điện, nguồn điện, suất điện

động và điện trở trong của nguồn điện Cấu tạo, hoạt động của các nguồn điện hoá học

2 Kỹ năng : Thực hiện được các câu hỏi và giải được các bài toán liên quan đến dòng điện, cường độ dòng

điện, suất điện động của nguồn điện

II CHUẨN BỊ

Giáo viên : + Xem, giải các bài tập sgk và sách bài tập

+ Chuẩn bị thêm nột số câu hỏi trắc nghiệm và bài tập khác

Học sinh : + Giải các câu hỏi trắc nghiệm và bài tập thầy cô đã ra về nhà

+ Chuẩn bị sẵn các vấn đề mà mình còn vướng mắc cần phải hỏi thầy cô

Hoạt động 1 (10 phút) : Kiểm tra bài cũ và tóm tắt những kiến thức liên quan đến các bài tập cần giải.

+ Dòng điện, cường độ dòng điện, dòng điện không đổi

+ Lực lạ bên trong nguồn điện

+ Suất điện động và điện trở trong của nguồn điện

+ Cấu tạo chung của pin điện hoá

+ Cấu tạo và hoạt động của pin Vô-ta, của acquy chì

Hoạt động 2 (20 phút) : Giải các câu hỏi trắc nghiệm.

Câu 7.4 : CCâu 7.5 : DCâu 7.8 : DCâu 7.9 : C

Bài 13 trang 45

Trang 28

Yêu cầu học sinh viết công

=> A = E q = 1,5.2 = 3 (J)

Cho học sinh đọc bài 8 điện năng, công suất điện

học trong bài

Yêu cầu học sinh về nhà làm các bài tập sgk.và sbt

Ghi các bài tập về nhà

Trang 29

Viết đợc công thức tính công của nguồn điện : Ang = Eq = EIt

Viết đợc công thức tính công suất của nguồn điện : Png = EI

2 Kĩ năng

Vận dụng đợc công thức Ang = EIt trong các bài tập

Vận dụng đợc công thức Png = EI trong các bài tập

II CHUẨN BỊ

1 Giỏo viờn: Đọc sỏch giỏo khoa Vật lớ lớp 9 để biết học sinh đó học những gỡ về cụng, cụng suất của dũng điện, Định luật Jun – Len-xơ và chuẩn bị cỏc cõu hỏi hướng dẫn học sinh ụn tập

2 Học sinh: ễn tập phần này ở lớp 9 THCS và thực hiện cỏc cõu hỏi hướng dẫn mà giỏo viờn đặt ra

Hoạt động 1 (5 phỳt) : Kiểm tra bài cũ : Nờu cấu tạo chung của pin điện hoỏ So sỏnh pin điện hoỏ và acquy Hoạt động 2 (10 phỳt) : Tỡm hiểu điện năng tiờu thụ và cụng suất điện.

Giới thiệu cụng của lực điện

Giới thiệu cụng suất điện

I Điện năng tiờu thụ và cụng suất điện

1 Điện năng tiờu thụ của đoạn mạch

A = Uq = UIt Điện năng tiờu thụ của một đoạn mạch bằng tớch của hiệu điện thế giữa hai đầu đoạn mạch với cường độ dũng điện và thời gian dũng điện chạy qua đoạn mạch đú

2 Cụng suất điện

Cụng suất điện của một đoạn mạch bằng tớch của hiệu điện thế giữa hai đầu đoạn mạch và cường độ dũng điện chạy qua đoạn mạch đú

P =

t

A

= UI

Hoạt động 3 (15 phỳt) : Tỡm hiểu cụng suất toả nhiệt của vật dẫn khi cú dũng điện chạy qua.

Giới thiệu định luật Ghi nhận định luật

II Cụng suất toả nhiệt của vật dẫn khi cú dũng điện chạy qua

1 Định luật Jun – Len-xơ

Nhiệt lượng toả ra ở một vật dẫn tỉ lệ thuận với điện trở của vật đón, với bỡnh phương

Trang 30

Giới thiệu công suất toả

P =

t

Q

= UI2

- Hoạt động 2 (10 phút) : Tìm hiểu công và công suất của nguồn điện.

Giới thiệu công của nguồn

điện

Giới thiệu công suất của nguồn

điện

III Công và công suất của nguồn điên

1 Công của nguồn điện

Công của nguồn điện bằng điện năng tiêu thụ trong toàn mạch

Ang = qE = E Tt

2 Công suất của nguồn điện

Công suất của nguồn điện bằng công suất tiêu thụ điện năng của toàn mạch

P ng =

t

A ng

= E T

Trang 31

+ Điện năng tiêu thụ và công suất điện

+ Nhiệt năng và công suất toả nhiệt của vật dẫn khi có dòng điện chạy qua

+ Công và công suất của nguồn điện

2 Kỹ năng :

+ Thực hiện được các câu hỏi liên quan đến điện năng và công suất điện

+ Giải được các bài tập liên quan đến điện năng và công suất điện,

II CHUẨN BỊ

Giáo viên

- Xem, giải các bài tập sgk và sách bài tập

Học sinh

Hoạt động 1 (5 phút) : Kiểm tra bài cũ và tóm tắt những kiến thức liên quan đến các bài tập cần giải

+ Biểu thức tính điện năng tiêu thụ trên một đoạn mạch : A = Uit

+ Biểu thức tính công suất điện trên một đoạn mạch : P = UI

+ Biểu thức tính nhiệt toả ra và công suất toả nhiệt trên vật dẫn khi có dòng diện chạy qua :

Q = RI2t ; P = RI2 =

R

U2

+ Công và công suất của nguồn điện : Ang = E It ; Png = E I

Trang 32

Giải thích lựa chọn Câu 8.2 : B

Giới thiệu hiệu điện thế

định mức và công suất định

mức

Yêu cầu học sinh tính nhiệt

lượng cần thiết để đun sôi 2

lít nước

Yêu cầu học sinh tính nhiệt

lượng toàn phần (kể cả nhiệt

lượng hao phí)

Yêu cầu học sinh tính thời

gian để đun sôi nước

Y/c h/s tính công của

nguồn điện sản ra trong 15

phút

suất của nguồn

năng tiêu thụ của đèn ống

trong thời gian đã cho

năng tiêu thụ của đèn dây

tóc trong thời gian đã cho

Yêu cầu học sinh tính số

tiền điện tiết kiệm được

Tính nhiệt lượng có ích

Tính nhiệt lượng toàn phần

Tính thời gian đun sôi nước

Tính công của nguồn

Tính công suất của nguồn

Tính điện năng tiêu thụ của đèn ống

Tính điện năng tiêu thụ của bóng đèn dây tóc

Tính số tiền điện đã tiết kiệm được

Bài 8 trang 49

a) 220V là hiệu điện thế định mức của

ấm điện 1000W là công suất định mức của ấm điện

b) Nhiệt lượng có ích để đun sôi 2 lít nước

Q’ = Cm(t2 – t1) = 4190.2.(100 – 25) = 628500 (J)

Nhiệt lượng toàn phần cần cung cấp

628500' =

H Q

= 698333 (J) Thời gian để đun sôi nước

= 6 (kW.h)

Điện năng mà bóng đèn dây tóc tiêu thụ trong thời gian này là :

A2 = P2.t = 100.5.3600.30 = 54000000 (J)

= 15 (kW.h)

Số tiền điện giảm bớt là :

M = (A2 - A1).700 = (15 - 6).700 = 6300đ

Trang 33

Tính đợc hiệu suất của nguồn điện

- Giải cỏc dạng Bài tập cú liờn quan đến định luật ễm cho toàn mạch

II CHUẨN BỊ

1 Giỏo viờn

- Dụng cu: Thước kẻ, phấn màu

- Bộ thớ nghiệm định luật ễm cho toàn mạch

- Chuẩn bị phiếu cõu hỏi

2 Học sinh: Đọc trước bài học mới

III TIẾN TRèNH DẠY – HỌC

Hoạt động 1 (5 phỳt) : Kiểm tra bài cũ : Cụng và cụng suất toả nhiệt của vật dẫn khi cú dũng điện chạy qua ? Cụng và cụng suất của nguồn điện ?

Hoạt động 2 (15 phỳt) : Thực hiện thớ nghiệm để lấy số liệu xõy dựng định luật

Trang 34

U(V) 3,2 3,

02,8 2,6 2,4 2,2

Hoạt động 3 (20 phút) : Tìm hiểu định luật Ôm đối với toàn mạch

sử lí số liẹuthí nghiệm kt

quả

Yu cầu thực hiện C1

Nêu kết quả thí nghiệm

Yêu cầu thực hiện C2

Yêu cầu học sinh rút ra kết

Yêu cầu học sinh giải

II Định luật Ôm đối với toàn mạch Thí nghiệm cho thấy :

UN = U0 – aI = E - aI (9.1) Với UN = UAB = IRN (9.2) gọi là độ giảm thế mạch ngoài

Thí nghiệm cho thấy a = r là điện trở trong của nguồn điện Do đó :

E = I(RN + r) = IRN + Ir (9.3) Vậy: Suất điện động có giá trị bằng tổng các độ giảm điện thế ở mạch ngoài và mạch trong

VD cho một mạch điện gồm một nguồn điện

có suất điện động E = 12V và có điện trở trong r = 1Ω mắc nối tiếp với một điện trở

R = 11Ω Tính cường độ dòng điện chạy trong mạch

Trang 35

- Tự suy ra được định luật ễm cho toàn mạch từ định luật bảo toàn năng lượng

- Trỡnh bày được khỏi niệm hiệu suất của nguồn điện

2 Kĩ năng

Tính đợc hiệu suất của nguồn điện

- Giải cỏc dạng Bài tập cú liờn quan đến định luật ễm cho toàn mạch

II CHUẨN BỊ

1 Giỏo viờn

- Dụng cu: Thước kẻ, phấn màu

- Bộ thớ nghiệm định luật ễm cho toàn mạch

- Chuẩn bị phiếu cõu hỏi

2 Học sinh: Đọc trước bài học mới

Trang 36

Hoạt động 1 (5 phút) : Kiểm tra bài cũ : Công và công suất toả nhiệt của vật dẫn khi có dòng điện chạy qua ?

Công và công suất của nguồn điện ?

Hoạt động 2 (25 phút) : Tìm hiểu hiện tượng đoản mạch, mối liên hệ giữa định luật Ôm với toàn mạch và định luật bảo toàn và chuyển hoá năng lượng, hiệu suất của nguồn điện.

Giới thiệu hiện tượng đoản

mạch

C4

Lập luận để cho thấy có sự phù

hợp giưac định luật Ôm đối với

toàn mạch và định luật bảo toàn

và chuyển hoá năng lượng

Giới thiệu hiệu suất nguồn

và chuyển hoá năng lượng

Ghi nhận hiệu suất nguồn điện

Thực hiện C5

III Nhận xét

1 Hiện tượng đoản mạch

Cường độ dòng điện trong mạch kín đạt giá trị lớn nhất khi RN = 0 Khi đó ta nói rằng nguồn điện bị đoản mạch và

Công của nguồn điện sản ra trong thời gian

t :

A = E It (9.7) Nhiệt lượng toả ra trên toàn mạch :

Q = (RN + r)I2t (9.8) Theo định luật bảo toàn năng lượng thì A =

Q, do đó từ (9.7) và (9.8) ta suy ra

I =

r R

E

N +

Như vậy định luật Ôm đối với toàn mạch hoàn toàn phù hợp với định luật bảo toàn và chuyển hoá năng lượng

3 Hiệu suất nguồn điện

H =

E

U N

Hoạt động 3 (15phút) : Củng cố, giao nhiệm vụ về nhà.

học trong bài

Cho học sinh trả lời các câu hổi sách giáo khoa

Yêu cầu học sinh về nhà làm các bài tập từ 4 đến 7

trang 54 sgk và 9.3, 9.4 sbt

Tóm tắt những kiến thức cơ bản

Học sinh trả lời Ghi các bài tập về nhà

Trang 37

Trang 38

2 Kĩ năng

Tính đợc suất điện động và điện trở trong của các loại bộ nguồn mắc nối tiếp hoặc mắc song song

II CHUẨN BỊ

Giỏo viờn

+ Bốn pin cú suất điện động 1,5V

+ Một vụn kế cú giới hạn đo 10V và cú độ chia nhỏ nhất 0,2V

Hoạt động 1 (5 phỳt) : Kiểm tra bài cũ : Phỏt biểu, viết biểu thức định luật ễm cho toàn mạch, viết biểu thức

tớnh hiệu điện thế mạch ngoài, cụng suất tiờu thụ trõn mạch ngoài và trờn toàn mạch,

Hoạt động 2 (10 phỳt) : Tỡm hiểu đoạn mạch cú chứa nguồn điện.

Vẽ mạch 10.1

C1

Vẽ hỡnh 10.2

Giới thiệu cỏch nhận biết

nguồn và biểu thức định luật

I Đoạn mạch cú chứa nguồn điện

Đoạn mạch cú chứa nguồn điện, dũng điện cú chiều đi tới cực õm và đi ra từ cực dương

UAB = E – I(r + R) Hay I =

AB

AB AB

R

U E R r

U

+

−

Hoạt động 3 (20 phỳt) : Tỡm hiểu cỏc bộ nguồn ghộp.

Vẽ hỡnh 10.3

Giới thiệu bộ nguồn ghộp nối

tiếp

Giới thiệu cỏch tớnh suất điện

động và điện trở trong của bộ

nguồn ghộp nối tiếp

Giới thiệu trường hợp riờng

Vẽ hỡnh 10.4

Giới thiệu bộ nguồn ghộp song

song

Giới thiệu cỏch tớnh suất điện

nguồn ghộp song song

2 Bộ nguồn song song

Nếu cú m nguồn giống nhau mỗi cỏi cú suất điện động e và điện trở trong r ghộp song song thỡ : Eb = e ; rb =

m r

3 Bộ nguồn hỗn hợp đối xứng

Trang 39

hợp đối xứng.

Giới thiệu cách tính suất điện

m nr

Hoạt động 4 (10phút) : Củng cố, giao nhiệm vụ về nhà.

+ Nắm được định luật Ôm đối với toàn mạch

+ Nắm được hiện tượng đoản mạch

Trang 40

+ Nắm được hiệu suất của nguồn điện.

2 Kỹ năng : Thực hiện được các câu hỏi và giải được các bài tập liên quan đến định luật Ôm đối với toàn mạch

II CHUẨN BỊ

Giáo viên- Xem, giải các bài tập sgk và sách bài tập

Học sinh - Giải các câu hỏi trắc nghiệm và bài tập thầy cô đã ra về nhà

Hoạt động 1 (5 phút) : Kiểm tra bài cũ và tóm tắt những kiến thức liên quan đến các bài tập cần giải.

+ Định luật Ôm đối với toàn mạch : I = R E r

N +

+ Độ giảm thế mạch ngoài : UN = IRN = E - Ir

+ Hiện tượng đoản mạch : I =

Yêu cầu hs giải thích tại sao chọn A

Yêu cầu hs giải thích tại sao chọn B

Giải thích lựa chọn

Câu 4 trang 54 : ACâu 9.1 : BCâu 9.2 : B

Yêu cầu học sinh tìm biểu

thức để tính cường độ dòng

điện chạy trong mạch

Yêu cầu học sinh tính suất

điện động của nguồn điện

suất mạch ngoài và công

suất của nguồn

Yêu cầu học sinh tính

cường độ dòng điện định

mức của bóng dèn

trở của bóng đèn

Yêu cầu học sinh tính

cường độ dòng điện chạy

qua đèn

Yêu cầu học sinh so sánh

và rút ra kết luận

suất tiêu thụ thực tế của

Tính cường độ dòng điện chạy trong mạch

Tính suất điện động của nguồn điện

Tính công suất mạch ngoài

Tính công suất của nguồn

Tính cường độ dòng điện định mức của bóng đèn

Ta có E = UN + I.r = 8,4 + 0,6.1 = 9(V)

b) Công suất mạch ngoài:

P N = I2.RN = 0,62.14 = 5,04(W) Công suất của nguồn:

P = E I = 9.0,6 = 5,4(W)Bài 6 trang 54

a) Cường độ dòng điện định mức của bóng đèn: Idm =

I =

06,08,28

12

+

=+r R

E

N

= 0,416(A)

I ≈ Idm nên đèn sáng gần như bình thường

Công suất tiêu thụ thực tế của đèn

PN = I2.Rd = 0,4162.28,8 = 4,98(W)

Định dạng
Số trang	139
Dung lượng	1,52 MB