GA SỬ 7

Tổng kết bài học: a.Củng cố: H: Điền tiếp vào sơ đồ sau làm rõ sự biến đổi giai cấp và sự hình thành XHPK ở Trung Quốc chiếm nhiều ruộng Bị mất ruộng đất cày Thuế, nộp tô H: Nhà Đường

Trang 1

Giỏo ỏn lịch sử 7 Trường THCS Trần Hưng Đạo Phần 1: Khái quát Lịch sử thế giới Trung đại

Tiết 1: Bài 1:

phong kiến ở Châu Âu (Thời sơ kỳ trung đại)

Ngày soạn :20/8/2011

Ngày dạy: 22/8/2011

I MỤC TIấU :

1 Kiến thức :

- Giỳp học sinh nắm được quỏ trỡnh hỡnh thành xó hội phong kiến ở Chõu Âu Về xó hội gồm 2 giai cấp

cơ bản: lónh chỳa và nụng nụ

- Hiểu lónh địa phong kiến, đặc trưng của nền kinh tế lónh địa

- Hiểu được sự xuất hiện của thành thị trung đại: Sự ra đời, cỏc quan hệ kinh tế, sự hỡnh thành tầng lớp thị dõn

* Trọng tõm.

- Giỳp học sinh nắm được quỏ trỡnh hỡnh thành xó hội phong kiến ở Chõu Âu Về xó hội gồm 2 giai cấp

cơ bản: lónh chỳa và nụng nụ

- Hiểu lónh địa phong kiến, đặc trưng của nền kinh tế lónh địa

- Hiểu được sự xuất hiện của thành thị trung đại: Sự ra đời, cỏc quan hệ kinh tế, sự hỡnh thành tầng lớp thị dõn

2 Tư tưởng :

- Bồi dưỡng tư tưởng tỡnh cảm cho học sinh về sự phỏt triển hợp quy luật của xó hội loài người từ xó hội chiếm hữu nụ lệ sang xó hội phong kiến

3 Kĩ năng :

- Học sinh biết sử dụng bản đồ Chõu Âu để XĐ vị trớ của cỏc quốc gia PK

- Biết vận dụng phương phỏp so sỏnh đối chiếu để thấy sự chuyển biến từ xó hội chiếm hữu nụ lệ sang

xó hội phong kiến

II CHUẨN BỊ:

1.Giỏo viờn :

- Lược đồ cỏc quốc gia phong kiến Chõu Âu

- Bản đồ Chõu Âu thời phong kiến

- Tranh ảnh SGK

- Một số tài liệu liờn quan đến bài học

2 Học sinh.

Đọc và soạn bài trước ở nhà theo hệ thống cõu hỏi gợi ý SGK

III TIẾN TRèNH BÀI DẠY:

nào, tiết học này chỳng ta cựng tỡm hiểu bài 1

Hoạt động của thầy và trũ Nội dung cơ bản HS cần nắm

1 Sự hỡnh thành xó hội phong kiến ở Chõu Âu

1

Trang 2

GV: Sử dụng lược đồ các quốc gia cổ đại ở lớp 6.

? Tìm các quốc gia cổ đại Phương Tây trên lược

đồ ?

? Khi xâm chiếm được các quốc gia cổ đại

Phương Tây (ĐQ Rôma) người Giécman đã làm

gì? Nhận xét về những việc làm đó?

HS: Thủ tiêu bộ máy nhà nước cộng hoà nô lệ ở

Rôma thành lập các vương quốc mới

? XH Rôma có sự thay đổi như thế nào?

Xã hội gồm 2 giai cấp:

+ Lãnh chúa: có quyền thế, giàu có

+ Nông nô: Sống phụ thuộc vào lãnh chúa

? Em hiểu gì về xã hội PK ở Châu Âu?

HS: Nhà nước PK Châu Âu hình thành 2 giai cấp

mới, lãnh chúa bốc lột nông nô…

HS: Quan sát hình 1 SGK- trang 4

? Mô tả và nhận xét về lãnh địa phong kiến?

? Thế nào là lãnh địa phong kiến ?

? Em hiểu gì về cuộc sống trong lãnh địa phong

kiến?

? Lãnh địa có nguồn gốc từ đâu? Ai là lao động

chính?

- Là vùng đất nông thôn của người Rôma trước

đây, LĐ chính là nông nô

H: Em hiểu gì về cuốc sống và thái độ của nông

nô với lãnh chúa?

HS:Căm ghét, đấu tranh

? Đặc điểm chính của KT lãnh địa là gì?

HS: Kinh tế lãnh địa: Nông nghiệp đóng kín, tự

? Đặc điểm của thành thị trung đại là gì?

HS: Là nơi giao lưu buôn bán, tập trung đông dân

+ Lãnh chúa: có quyền thế, giàu có

+ Nông nô: Sống phụ thuộc vào lãnh chúa

- Xã hội phong kiến ở Châu Âu được hình thành

2 Lãnh địa phong kiến :

- Là vùng đất rộng lớn do lãnh chúa làm chủ, trên

đó có xây dựng lâu đài, cung điện, đất xung quanh giao cho nông nô cày cấy

+ Lãnh chúa sống sung sướng, xa hoa

+ Nông nô: Bị đối xử tàn nhẫn, phải nộp tô thuế nặng nề, họ luôn nổi dậy đấu tranh

- Kinh tế lãnh địa: Nông nghiệp đóng kín, tự cung, tự cấp

3

Sự xuất hiện các thành thị trung đại :

- Cuối TK II hàng hoá SX ra nhiều, nhu cầu trao đổi buôn bán tăng dẫn đến sự ra đời các thị trấn, thành thị

- KT: Thủ công nghiệp và thương nghiệp

- Cư dân thành thị: Thợ thủ công và thương nhân

Trang 3

Giáo án lịch sử 7 Trường THCS Trần Hưng Đạo

? Thành thị ra đời có tác dụng gì? - Thành thị ra đời thúc đẩy nền kinh tế phong

kiến ở Châu Âu phát triển

- Hoàn thiện các câu hỏi SGK

- Chuẩn bị bài sau: Sự suy vong của chế độ phong kiến và sự hình thành của chủ nghĩa tư bản ở Châu Âu

**************************************

3

Trang 4

Bài 2:

Tiết 2: Sự suy vong của chế độ phong kiến

- Cõu chuyện về những cuộc phỏt kiến

- Tranh ảnh những con tàu, đoàn thuyền thuỷ thủ

2 Học sinh.

1.Ổn định tổ chức:

2 Kiểm tra bài cũ:

H: Xó hội phong kiến Chõu Âu được hỡnh thành như thế nào?

Trả lời:

- Thế kỷ V người Giộcman xõm chiếm, tiờu diệt Rụma thành lập vương quốc mới

- Chiếm ruộng đất chia cho tướng lĩnh quý tộc, phong tước vị cho người Giecman

- Xó hội gồm 2 giai cấp:

+ Lónh chỳa: cú quyền thế, giàu cú

+ Nụng nụ: Sống phụ thuộc vào lónh chỳa

- Xó hội phong kiến ở Chõu Âu được hỡnh thành

3 Bài mới:

Cỏc thành thị trung đại ra đời đó thỳc đẩy sản xuất phỏt triển yờu cầu tiờu thụ về thị trường đặt ra dẫn đến hỡnh thành những cuộc phỏt kiến địa lý Nền kinh tế phỏt triển chế độ phong kiến suy vong CNTB phỏt triển…

Trang 5

Hoạt động thầy và trò Nội dung kiến thức HS cần nắm

GV: Yêu cầu HS đọc thông tin SGK

? Nguyên nhân nào dẫn đến các cuộc phát kiến?

? Điều kiện nào để thực hiện các cuộc phát kiến

địa lý?

? Hãy kể tên các cuộc phát kiến lớn?

HS: Quan sát trên bản đồ thế giới về hành trình 3

cuộc phát kiến địa lý lớn, những điểm mà các nhà

thám hiểm đã phát hiện ra

- Kể hành trình của Ma-gien-lan

? Cuộc phát kiến đó mang lại kết quả như thế

nào?

? Qua đây em hiểu thế nào là phát kiến địa lý?

- Là quá trình thám hiểm và tìm ra những con

đường mới, vùng đất mới, dân tộc mới của Châu

Âu

? Sau các cuộc phát kiến địa lý, giai cấp tư sản

quý tộc làm thế nào để có tiền vốn?

HS: Tích luỹ TB đầu tiên được hình thành từ vốn,

lao động làm thuê ( vô sản – sau gọi là công

nhân) Đây là điều kiện hình thành quan hệ

SXTBCN (hay hình thức kinh doanh TBCN)

? Quá trình tích luỹ TBCN ban đầu để lại hậu quả

gì ?

? Xã hội Châu Âu có những biến đổi như thế

nào? Nhận xét?

? Giai cấp tư sản được hình thành từ tầng lớp nào

trong xã hội? Nhận xét về địa vị và quyền lợi của

họ?

HS: Những thợ cả, thương nhân, thị dân giàu có,

quý tộc chuyển sang kinh doanh họ nắm nhiều

của cải là lực lượng đại diện cho nền sản xuất

tiến bộ

? Giai cấp vô sản hình thành từ tầng lớp nào

trong XHPK? Họ có địa vị như thế nào?

- Là những nông nô, làm thuê bị bóc lột, không

có địa vị xã hội

? Quá trình tích luỹ về tư bản để lại hậu quả gì về

chính trị ?

HS: Các cuộc đấu tranh chống PK, quý tộc tạo

điều kiện cho quan hệ SX TBCN phát triển

1 Những cuộc phát kiến lớn về địa lý :

* Nguyên nhân các cuộc phát kiến

- Do sản xuất phát triển nảy sinh nhu cầu về thị trường, nguyên liệu

* Điều kiện thực hiện:

- Khoa học phát triển: đóng tàu lớn, có la bàn chỉ phương hướng

* Các cuộc phát kiến địa lý lớn:

- Va-xcô- đơ- ga- ma: 1498

- Cô- lôm- bô: 1492

- XH: giai cấp mới được hình thành : Giai cấp vô sản và giai cấp tư sản

- Chính trị:

+ Giai cấp TS > < quý tộc PK

+ Giai cấp VS > < TS, quý tộc mới

=> Quan hệ sản xuất TBCN được hình thành

5

Trang 6

4 Tổng kết bài học.

a.Củng cố.

- Hãy xác định đường đi của 3 nhà phát kiến địa lý: Va-xcô-đơ-ga-ma ;

Ph Ma-gien-lan ; Cô-lôm-bô qua lược đồ

- Những cuộc phát kiến có tác động gì đến kinh tế -xã hội Châu Âu ?

- Quan hệ sản xuất tư bản chủ nghĩa ở Châu Âu diễn ra như thế nào?

b Dặn dò:

- Học bài cũ

- Chuẩn bị bài sau: tìm hiểu nguyên nhân xuất hiện phong trào văn hoá phục hưng, nội dung và tác động của phong trào cải cách tôn giáo với Châu Âu

*************************************

Trang 7

Giỏo ỏn lịch sử 7 Trường THCS Trần Hưng Đạo

Bài 3:

(Thời hậu kỳ trung đại ở Châu Âu)

- Rốn luyện kỹ năng phõn tớch cơ cấu giai cấp để chỉ ra mõu thuẫn xó hội Thấy được nguyờn nhõn sõu

xa của giai cấp tư sản chống phong kiến

- Rốn luyện kỹ năng sử dụng bản đồ

II CHUẨN BỊ.

1.Giỏo viờn.

- Bản đồ thế giới hoặc bản đồ Chõu Âu

- Tranh ảnh thời kỳ văn hoỏ Phục Hưng

- Một số tư liệu về nhõn vật lịch sử

2 Học sinh.

1.Ổn định tổ chức:

H: Quan hệ sản xuất tư bản ở Chõu Âu được hỡnh thành như thế nào? Hậu quả của quỏ trỡnh tớch luỹ nguyờn thuỷ ?

Trả lời:

- Sau cỏc cuộc phỏt kiến địa lý, quỏ trỡnh tớch luỹ TB được hỡnh thành đú là quỏ trỡnh tạo ra nguồn vốn đầu tiờn và những con người lao động làm thuờ

- Hậu quả: - Kinh tế: Kinh doanh tư bản ra đời

- Xó hội : Giai cấp cụng nhõn, giai cấp tư sản hỡnh thành

- Chớnh trị: Trong xó hội cú nhiều mõu thuẫn

3 Bài mới:

Với sự xuất hiện của nền sản xuất mới TBCN càng làm cho mõu thuẫn giữa tư sản và quý tộc PK lờn cao dẫn đến cỏc cuộc đấu tranh chống quý tộc PK nổ ra, cỏc cuộc đấu tranh đú diễn ra như thế nào Chỳng ta cựng tỡm hiểu bài 3

7

Trang 8

Hoạt động của thầy và trò Nội dung kiến thức HS cần đạt

GV: Yêu cầu HS đọc SGK

? Em hiểu thế nào là văn hoá Phục Hưng ?

? Nguyên nhân nào -> p.trào văn hóa Phục

Hưng ?

? Em hãy kể tên một số nhân vật lịch sử nổi tiếng

thời kỳ Phục Hưng?

- Phơ-ra –bơ-le: nhà văn, y học

- Cô-péc-níc: nhà thiên văn học

- Lê-ô-na-đvanh-xi : hoạ sỹ, kỹ sư(TBN) nhà văn,

nhạc sỹ, toán học, thiên văn, vật lý…ông ứng dụng

các tiến bộ KHKT để hoàn chỉnh các tác phẩm

nghệ thuật hoàn thiện, hoàn mĩ

? Nền văn hoá Phục Hưng đề cập đến những vấn

đề gì?

- Phê phán giáo hội Kitô, đả phá trật tự phong

kiến

- Văn hoá Phục Hưng mang tư tưởng mới là chủ

nghĩa nhân văn coi con người là trung tâm của vũ

trụ chứ không phải thượng đế CN nhân văn đòi trả

con người về tự nhiên, tự nhiên là khuôn vàng

thước ngọc của thời.kỳ Phục Hưng : Họ coi trọng ,

yêu mến, chăm lo, tin tưởng vào sức mạnh của

con người

? Văn hóa Phục Hưng thời kỳ hậu trung đại có vai

trò như thế nào?

? Cải cách tôn giáo là gì ?

HS: Thay tôn giáo mới = tôn giáo cũ

? Vì sao có phong trào cải cách tôn giáo ?

HS: Tôn giáo, thiên chúa giáo là hệ tư tưởng cuả

g/c PK là thế lực tinh thần cản trở hoạt động của

g/c tư sản đang lên vì thế g/c tư sản khởi sướng

p/trào này nhằm gạt bỏ những chướng ngại vật

cản trở sự p/triển của g/c tư sản và chế độ tư bản

? Ai là người khởi xướng phong trào này?

- Lu-thơ( 1483-1546) tu sĩ người Đức

- Can-vanh (SGK – trang9)

? Nêu nội dung tư tưởng cải cách của Lu-thơ và

Cam-vanh?

- Lu-thơ có chủ trương” cứu vớt con người bằng

lòng tin” phủ nhận vai trò thống trị của giáo hội

1.Phong trào văn hoá Phục Hưng :

- Phê phán XHPK & giáo hội

- Đề cao giá trị của con người

+ Giáo hội tăng cường bóc lột ND

+ Giáo hội là lực lượng cản trở sự phát triển của giai cấp tư sản đang lên

Trang 9

? Cải cách của Lu-thơ có được chấp nhận không vì

sao?

HS : Được ủng hộ vì nó ảnh hưởng đến nhiều nước

ở Châu Âu, đáp ứng nguyện vọng của nhân dân

(SGK- trang 10)

? Phong trào cải cách tôn giáo có tác động như thế

nào đến XH Châu Âu ?

HS: Đạo Tin lành: phái của đạo Cơ đốc tách khỏi

đạo thiên chúa sau cuộc vận động cải cách thế kỷ

XVI

? Hạn chế của phong trào cải cách t/g

HS: Giai cấp tư sản vẫn không thể xoá bỏ tôn giáo

mà chỉ thay đổi cho phù hợp

GV: Liên hệ: ngày nay tôn giáo vẫn còn tồn tại ở

một số nước Đạo thiên chúa giáo, Phật giáo vẫn

p/triển, Đảng, nhà nước ta vẫn tôn trọng tự do tín

ngưỡng của nhân dân ta

- Tác động của cải cách tôn giáo:

+Thúc đẩy châm ngòi các cuộc khởi nghĩa+ Tôn giáo chia làm 2 phái : đạo Tin lành và đạo Ki-tô

4 Tổng kết bài học.

a.Củng cố.

- Phong trào cải cách tôn giáo và phong trào Phục hưng là những p/ trào đấu tranh hợp quy luật lịch sử

- Vai trò của nền văn hoá Phục Hưng: là cuộc đấu tranh công khai đầu tiên của g/c TS và g/c PK đã suy tàn có vai trò tích cực phát động quần chúng chống lại chế độ cũ

- Tư tưởng cải cách tôn giáo không tách rời tư tưởng cải cách xã hội và tư tưởng nhân văn cuả thời kỳ Phục Hưng nó tấn công vào giáo hội Thiên chúa và c/độ PK, châm ngòi cho phong trào đấu tranh của nhân dân

- Nêu ý nghĩa của phong trào văn hoá Phục Hưng :

- Là cuộc Cách mạnh tiến bộ vĩ đại mở đường cho sự p/triển văn hoá Châu Âu và nhân loại

b.Dặn dò:

- Học bài cũ

- Chuẩn bị bài sau: Trung quốc thời phong kiến

***********************************

9

Trang 10

- Giúp học sinh thấy được XHPK Trung Quốc được hình thành như thế nào.

- Tên gọi và các triều đại PK Trung Quốc, tổ chức bộ máy chính quyền PK

- Những đặc điểm về kinh tế- văn hoá- xã hội phong kiến Trung Quốc

* Trọng tâm.

- Giúp học sinh thấy được XHPK Trung Quốc được hình thành như thế nào

- Tên gọi và các triều đại PK Trung Quốc, tổ chức bộ máy chính quyền PK

- Những đặc điểm về kinh tế- văn hoá- xã hội phong kiến Trung Quốc

- Giáo dục cho học sinh hiểu được Trung Quốc là một quốc gia rộng lớn điển hình ở Phương Đông, là nước láng giềng gần gũi của Việt Nam có ảnh hưởng không nhỏ tới quá trình phát triển của lịch sử Việt Nam

3 Kĩ năng :

- Rèn luyện kỹ năng lập bảng niên biểu theo thứ tự các triều đại PK Trung Quốc Bước đầu vận dụng phương pháp lịch sử để phân tích và hiểu giá trị các chính sách XH của mỗi triều đại và những thành tựu văn hoá

1.Giáo viên.

- Bản đồ Trung Quốc thời phong kiến

- Tranh ảnh công trình kiến trúc: Vạn lý trường thành, cung điện

2 Học sinh.

Đọc và soạn bài trước ở nhà theo hệ thống câu hỏi gợi ý SGK

III TIẾN TRÌNH BÀI DẠY:

1.Ổ định tổ chức:

H: Trình bày nguyên nhân xuất hiện và nội dung tư tưởng của phong trào văn hoá Phục Hưng ?

Ở phía bắc của Trung Quốc có một vùng đồng bằng rộng lớn phì nhiêu đó là đồng bằng Hoa Bắc do phù

sa sông Hoàng Hà bồi đắp nên Kinh tế khu vực này rất p/triển, xã hội có giai cấp đầu tiên nhà nước Trung Quốc được hình thành Nhà nước phong kiến Trung Quốc mang những đặc trưng gì chúng ta cùng tìm hiểu bài hôm nay

Hoạt động Thầy và trò Nội dung cơ bản HS cần nắm

GV: Treo lược đồ các quốc gia cổ đại phương

Đông- phương Tây, giới thiệu địa lý bắc Trung

Quốc

- Là đồng bằng Hoa Bắc do phù sa sông H.Hà bồi

1 Sự hình thành xã hội phong kiến ở Trung Quốc.

Trang 11

đắp, 2000 năm TCN người TQ mở rộng lãnh thổ

xuống phía Nam

? Sau khi nhà nước TQ được thành lập họ đã làm

gì ?

HS :Mở rộng lãnh thổ xuống phía Nam, qua các

triều Hạ, Thương, Chu người TQ xây dựng nền

văn minh cổ đại phát triển rực rỡ

HS: Đọc đoạn: đến thời Xuân Thu và thời Chiến

Quốc, tra bảng xác định thời gian ra đời

? Thời Xuân Thu, Chiến Quốc có những tiến bộ gì

trong sản xuất?

? Xã hội có những biến đổi gì?

- ND giàu có, quan lại chiếm nhiều ruộng đất, có

quyền lực > địa chủ

- ND bị mất ruộng: ND lĩnh canh(tá điền) phải nộp

1 phần hoa lợi cho địa chủ gọi là địa tô (sau này

- Châu Âu: Lãnh chúa, nông nô

- Phương Đông: Địa chủ, nông dân lĩnh canh đây

chính là sự thay thế quan hệ bóc lột giữa quý tộc

với nông nô thay bằng địa chủ với nông dân

? Sự phân hoá của nông dân? Nhận xét?

- Người giàu có mua nhiều ruộng đất trở thành địa

chủ, người giữ được ruộng đất là nông dân tự

canh, người mất ruộng phải nhận đất của địa chủ là

nông dân lĩnh canh

GV: Quan hệ SXPK ra đời, xã hội có nhiều biến

đổi là cơ sở cho việc thống nhất đất nước thời Tần

Hán

? Nhà Tần – Hán có chính sách đối nội ntn? Nhận

xét?

- Tần Thuỷ Hoàng áp dụng học thuyết ( pháp trị )

của pháp gia chinh phục được 6 nước lớn

(sgv-trang 26 )

HS: quan sát tranh bìa: Tượng gốm trong lăng mộ

Tần Thuỷ Hoàng là công trình kiến trúc lớn

GV: giới thiệu về Vạn lý trường thành

- 2000 năm TCN người Trung Quốc dựng nhà nước đầu tiên

- Thời Xuân Thu, Chiến Quốc có nhiều tiến bộ trong sản xuất:

+ Công cụ bằng sắt+ Kĩ thuật cải tiến+ Giao thông thuỷ lợi phát triển

à Năng xuất lao động tăng

- Xã hội có nhiều biến đổi:

+ Giai cấp địa chủ xuất hiện

+ Nông dân bị phân hoá (ND lĩnh canh )-> Quan hệ SXPK được hình thành (XHPK ) TKIII - TCN (thời Tần.)

2 XHPK Trung Quốc thời Tần - Hán:

11

Trang 12

? Chính sách đối ngoại của nhà Tần –Hán ?

GV: Có thể cho học sinh ghi theo cột

Ch.sách Thời Tần Thời Hán

Đối nội

Đối ngoại

? Nhận xét về tính chất đối ngoại của Trung Quốc?

HS: Tư tưởng bành trướng

GV: Nhà Tần - Hán còn nhiều hạn chế-> suy yếu,

sụp đổ thay vào đó là sự thịnh vượng của nhà

Đường

? Chính sách đối nội của nhà Đường có gì thay đổi

hơn so với thời đại trước?

- Tuyển quan lại bằng thi cử

- Chính sách quân điền: chia ruộng bình quân theo

thứ bậc; lấy ruộng công, ruộng hoang chia cho

nông dân

? Chính sách đó có tác động như thế nào đến nền

kinh tế,xã hội?

? Chính sách đối ngoại của nhà Đường? Nhận xét?

- Gây chiến tranh xâm lược các nước láng giềng,

tư tưởng bành trướng có từ ngay buổi đầu thành

lập đến mãi sau này ( VN phải chịu ngàn năm Bắc

- Thời Đường đã thi hành các chính sách đối nội

tích cực và chính sách đối ngoại mạnh, có nhiều

chính sách của nhà Đường mà các triều đại trước

và sau không thực hiện được

* Chính sách đối ngoại:

- Thời Tần: Gây chiến tranh, mở rộng lãnh thổ

- Thời Hán: Tiến hành nhiều cuộc chiến tranh xâm lược

3 Sự thịnh vượng của Trung Quốc dưới thời Đường:

* Đối nội:

- Tổ chức bộ máy nhà nước được hoàn thiện

- Mở khoa thi chọn nhân tài

- Thực hiện chính sách quân điền, giảm tô thuế

-> Kinh tế phát triển hơn trước, xã hội phồn thịnh

* Đối ngoại:

- Luôn tìm cách mở rộng lãnh thổ bằng chiến tranh xâm lược

4 Tổng kết bài học:

a.Củng cố:

H: Điền tiếp vào sơ đồ sau làm rõ sự biến đổi giai cấp và sự hình thành XHPK ở Trung Quốc

chiếm nhiều ruộng

Bị mất ruộng đất cày

Thuế, nộp tô

H: Nhà Đường củng cố bộ máy nhà nước bằng nhiều biện pháp, hãy chọn ý đúng?

Quan lại quý tộc

Nông dân ND lĩnh canh

(tá điền )Địa chủ

Trang 13

a Cử người thân đi cai quản các địa phương

b Mở khoa thi tuyển chọn nhân tài

c Giảm tô thuế, thực hiện chính sách quân điền

d Phát triển thủ công nghiệp, thương nghiệp với các nước

b.Dặn dò:

- Học bài cũ

- Học bài theo câu hỏi cuối bài sách giáo khoa

- Nắm chắc niên biểu các triều đại phong kiến Trung Quốc

- Đọc trước phần tiếp theo bài 4 và trả lời các câu hỏi phần 4,5,6

13

Trang 14

+ Nhận thức được TQ là một quốc gia lớn ở P đông,

+ Là nước láng giềng với VN ảnh hưởng không nhỏ đến LS VN

II CHUẨN BỊ :

GV: Bản đồ TQ thời PK , tài liệu có liên quan

HS: Đọc tìm hiểu qua câu hỏi và kênh hình sgk

1 Ổn định lớp:

* Câu hỏi: Chính sách đối nội của nhà Đường có gì thay đổi hơn so với thời đại trước?

* Đáp án:- Tổ chức bộ máy nhà nước được hoàn thiện

- Mở khoa thi chọn nhân tài

- Thực hiện chính sách quân điền, giảm tô thuế

à Kinh tế phát triển hơn trước, xã hội phồn thịnh

3 Bài mới:

* Nêu vấn đề: Sau khi phát triển tới độ cực thịnh dưới thời Đường TQ lại lâm vào tình trạng chia cắt suốt hơn nửa thế kỷ (từ 907-960) Nhà Tống thành lập…

? Nhà Tống có công lao gì đối với đất nước TQ

-> Thống nhất lại đất nước tuy không còn mạnh

như thời Đường

? Sự phân biệt đối sử đã dẫn đến hậu quả gì

-> ND TQ nhiều lần nổi dậy đấu tranh

? Trình bày về tình hình TQ từ sau thời Nguyên

đến cuối thời Thanh

4)Trung Quốc thời Tống- Nguyên

a) Thời Tống:

Thi hành nhiều chính sách:

- Xoá bỏ, miễn giảm các thứ thuế và sưu dịch nặng nề

- Mở mang công trình thuỷ lợi

- Khuyến khích phát triển thủ công nghiệp

Trang 15

?Sự suy yếu của XH phong kiến TQ cuối thời

Minh – Thanh được biểu hiện ntn

? Mầm mống KT TBCN dưới thời Minh- Thanh

được biểu hiện ntn

-> Sự xất hiện của công trường thủ công, nhiều

xưởng dệt lớn chuyên môn hoá cao, thương

nghiệp, thành thị PT

GV: Tư tưởng nho giáo và quan hệ “ Tam cương ”

là quan hệ giữa vua- tôi, chồng- vợ, cha - con

Quan hệ “ Ngũ thường” nói về nhân - lễ - nghĩa-

trí- tín Khổng Tử muốn lập kỷ cương thông qua

mối quan hệ trên

? Hãy kể tên một số tác phẩm Văn học, sử học

* Biến đổi Xh cuối thời Minh- Thanh

- Vua quan sống sa hoa truỵ lạc

- Nông dân và thợ thủ công sống cực khổ với thuế khóa và sưu dịch

6/ Văn hoá , KH - KT Trung Quốc thời PK:

*Văn hoá:

- Tư tưởng nho giỏo được quan tâm

- Văn học,sử học có nhiều tác phẩm nổi tiếng

- Nghệ thuật, hội họa, điêu khắc đều ở trình độ cao

1 Chính sách cai trị của nhà Tống, nhà Nguyên có gì khác nhau? Vì sao có sự khác nhau đó?

2 BT: Tìm những từ thích hợp điền vào chỗ trống cho đầy đủ chính sách của nhà Tống?

Các vua Tống thi hành nhiều chính sách nhằm xoá bỏ,(miễn giảm) … của thời kỳ trước, mở mang…… khuyến khích phát triển các nghành… v v

b Dặn dò:

- Lập bảng tóm tắt những thành tựu VH’, KH-KT của TQ thời PK

- Học theo câu hỏi sgk Đọc trước bài mới chuẩn bị câu hỏi: Người Ấn độ đã đạt được những thành tựu

gì về VH?

********************************

15

Trang 16

- Các giai đoạn của lịch sử Ấn Độ từ thời cổ đại đến giữa TK XIX

- Những chính sách cai trị của các vương triều và những biểu hiện của sự PT thịnh vượng thời PK Một

số thành tựu của VH Ấn Độ thời cổ trung đại

2 Kỹ năng: Quan sát bản đồ, tổng hợp khái quát kiến thức cơ bản

3 Tư tưởng : Nhận thức được Ấn độ là một trong nhữn trung tâm văn minh của nhân loại có ảnh

hưởng sâu rộng đến sự PT của lịch sử và VH của nhiều DT Đông Nam Á

GV: BĐ Ấn độ thời PK, một số tranh ảnh về VH Ấn Độ

HS: Đọc tìm hiểu bài qua câu hỏi sgk

* Câu hỏi: Khi thống trị Trung Quốc nhà Nguyên đã thi hành chính sách gì? hậu quả của những chính sách đó?

3 Bài mới:

? Vì sao tên gọi Ấn Độ bắt nguồn từ tên một dòng

sông

? Các tiểu vương quốc đầu tiên của Ấn Độ được

hình thành từ bao giờ và ở khu vực nào trên đất

nước Ấn Độ

? Theo em thời kỳ cổ đại Ấn Độ có thể chia làm

mấy giai đoạn? Nội dung của từng giai đoạn đó

? Hãy nêu những điều kiện thuận lợi cho sự phát

triển của Ấn Độ dưới thời vương triều Gúp- ta

? Vì sao mâu thuẫn dân tộc dưới thời vương triều

hồi giáo Đê - li lại trở nên căng thẳng

1.Những trang sử đầu tiên:

- Các tiểu vương quốc Ấn Độ được hình thành

đa ra đời hùng mạnh+ Cuối TK III vương triều Gúp ta ra đời

2 Ấn Độ thời phong kiến:

* Vương triều Gúp- ta ( TK IV-TK VI )

- Đất nước thống nhất

- Nghề luyện kim( đồ sắt) phát triển

- Các nghề thủ công cũng ngày càng PT

* Vương triều hồi giáo Đê- li( TK XII- TK XV)

- Các quí tộc hồi giáo ra sức chiếm ruộng đất

- Cấm đạo Hin- đu -> mâu thuẫn dân tộc trở nên căng thẳng

Trang 17

? Vua A- cô- ba đã làm gì để phát triển đất nước

Ấn Độ

? Người Ấn Độ đã đạt được những thành tựu gì về

văn hoá

? Văn học Ấn độ thời cổ đại phát triển với nhiều

thể loại, đó là những thể loại nào

-> Hai bộ sử thi: Ma- ha- bha- ra- ta kịch thơ: Sơ-

kun- tơ- la của Ka-li- sa

* Vương triều Mô-gôn TK XVI- XIX

- Xoá bỏ sự kỳ thị tôn giáo, hoà hợp dân tộc, thủ tiêu độc quyền Hồi giáo

- Khôi phục nền kinh tế đất nước, phát triển văn hoá

3 Văn hoá Ấn Độ:

- Chữ viết: Chữ Phạn

- Tôn giáo: Đạo Hin- đu phổ biến

- Kiến trúc: Tháp Hin- đu, kiến trúc phật giáo

4.Tổng kết:

a.Củng cố:

1 Người Ấn Độ đã đạt được những thành tựu gì về văn hoá

2 BT: Viết và nối các sự kiện với nhau bằng những đường kẻ

A Vương triều Gúp-ta M Đầu TK IV- đâu TK VI

B Vương triều Ấn Độ Mô- gôn N Thế kỷ XV- TK XVI

C Vương triều hồi giáo Đê- li L Đầu TK XVII- giữa TK XIX

A- B-

C-b.Dặn dò:

- Học theo câu hỏi sgk

- Lập bảng thống kêcác giai đoạn phát triển của lịch sử Ấn Độ ( thời gian, sự kiện)

- Đọc bài mới chú ý về sự hình thành và phát triển của các quốc gia Đông nam Á

*********************************

17

Trang 18

- Các giai đoạn phát triển lịch sử lớn của các khu vực

2 Kỹ năng: Quan sát bản đồ, tổng hợp khái quát , lập biểu đồ

- HS nhận rõ quá trình phát triển lịch sử, tính chất tương đồng và sự gắn bó lâu đời của các dân tộc ĐNA -Trân trọng giữ gìn truyền thống đoàn kết giữa VN, Lào.Cam- pu- chia

II CHUẨN BỊ CỦA GV VÀ HS :

GV: BĐ hành chính khu vực ĐNA, một số tranh ảnh về một số công trình

kiến trúc, văn hoá ĐNA

HS: Đọc tìm hiểu bài qua câu hỏi, tranh ảnh sgk

III TIẾN TRÌNH BÀI DẠY

* Câu hỏi:

1/ Sự phát triển của Ấn Độ dưới vương triều Gúp- ta được biểu hiện ntn?

2/Vì sao mâu thuẫn dân tộc dưới thời vương triều hồi giáo Đê- li trở nên căng thẳng?

* Đáp án:

1.Đất nước thống nhất tạo điều kiện cho nền KT, Văn hoá,XH Ấn Độ phát triển

- Các nghề thủ công phát triển: dệt, chế tạo kim hoànNgười Ấn Độ đã sử dụng rộng rãi đồ sắt luyện kim phát triển

2.Những người Hồi giáo ra sức chiếm đoạt ruộng đất , thi hành việc cấm đạo Hin- đu Mâu thuẫn dân tộc trở nên căng thẳng

3 Bài mới:

? Điều kiện tự nhiên của các quốc gia ĐNA có điểm

chung gì

? Điều kiện tự nhiên có thuận lợi và khó khăn gì cho

sự phát triển nông nghiệp ( thảo luận nhóm 2’)

Các nhóm báo cáo kết quả:

? Các quốc gia cổ ở ĐNA xuất hiện vào khoảng thời

1.Sự hình thành các vương quốc cổ ở Đông Nam Á

* Điều kiện tự nhiên:

Đều chịu ảnh hưởng chủ yếu của gió mùa, tạo nên hai mùa rõ dệt: mùa mưa và mùa khô

-Thuận lợi: mưa ẩm thuận lợi cho phát triển nông nghiệp

- Khó khăn: Là khu vực phân tán bởi nhiều đảo và bán đảo nhỏ Kinh tế không đều, có nhiều thiên tai

* Sự hình thành các vương quốc cổ:

Trang 19

gian nào? Hãy kể tên 1 số quốc gia xuất hiện đầu tiên

kết hợp chỉ trên bản đồ

? Thời kỳ phát triển thịnh vượng của các quốc gia PK

Đông Nam Á vào khoảng thời gian nào

GV: yêu cầu HS đọc phần in nghiêng sgk( 19)

? Hãy nêu những nét giống nhau và quá trình hình

thành, phát triển, suy vong của các quốc gia PK Đông

Nam Á

? Kể tên một số thành tựu kiến trúc tiêu biểu

-> Đền Ăng- co, đền Bô-rô-bu-đua

? Em có nhận xét gì về kiến trúc của ĐNA qua H.12,

H.13 sgk

-> Kiến trúc hình vòm, kiểu bát úp, có tháp nhọn; đồ

sộ, khắc hoạ nhiều h ảnh sinh động

Trong khoảng 10 thế kỷ đầu sau công nguyên hàng loạt quốc gia nhỏ được hình thành và phát triển ở khu vực ĐNA: vương quốc Phù Nam, vương quốc Cham - pa…

2 Sự hình thành và phát triển của các quốc gia phong kiến Đông Nam Á:

- Khoảng nửa sau thế kỷ X, đến đầu TK XVIII là thời kỳ phát triển thịnh vượng của các quốc gia PK Đông Nam Á: Mô- giô- pa-hít( In-đô- nê- xia), Đại Việt, Cham-pa, Cam – pu- chia( bán đảo Đông Dương), Pa-gan( Mi-an- ma), Su- khô- thay( Thái lan) Lạng- xạng ( Lào)

- Từ nửa sau TK XVIII các quốc gia PK Đông Nam Á bước vào thời kỳ suy yếu, dần trở thành thuộc địa của CNTB phương Tây

4.Tổng kết bài học:

a.Củng cố:

? Chỉ trên bản đồ các quốc gia Pk Đông Nam Á và xác định vị trí trên bản đồ

b Dặn dò:

- Lập niên biểu các giai đoạn PT của khu vực ĐNA- TK XIX

- Đọc bài mới, chú ý những thành tựu của Lào, CPC

***********************************

Bài 6:

19

Trang 20

Tiết 8: C¸c quèc gia phong kiÕn§«ng Nam ¸ (t2)

Ngày soạn: 16/9/2011

Ngàydạy: 19/9/2011

I MỤC TIÊU:

1 Kiến thức: - Hs nhận rõ vị trí địa lý của CPC và Lào

- Các giai đoạn phát triển của 2 nước CPC và Lào

2 Kỹ năng: - Sử dụng bản đồ hành chính ĐNA để xác định vị trí của 2 nước.

- Phương pháp lập biểu đồ các giai đoạn phát triển lịch sử

HS: Tranh ảnh về CPC thời kỳ này

III TIẾN TRÌNH DẠY HỌC:

1

Ổ n định lớp:

* Câu hỏi: Khu vực ĐNA bao gồm những nớc nào? Trình bày các giai đoạn phát triển lịch sử lớn của khu vực ĐNA đến giữa thế kỷ XIX?

3.Bµi míi:

- Gv: dùng bản đồ giới thiệu vị trí địa lý của vơng quốc

CPC:

+ CPC là một lòng chảo lớn có núi và cao nguyên bao

quanh ở 3 mặt Tây, Nam, Bắc và Đông Phía Nam tiếp

giáp với Đồng bằng Nam bộ nước ta

+ CPC là một trong những nước có lịch sử lâu đời và

phát triển nhất ở ĐNA thời cổ trung đại

- HS: đọc mục 1

- GV: giải thích: thời Tiền sử: tức là thời kỳ đồ đá

+ Thời Tiền sử: có một bộ phận cư dân cổ ĐNA

(người Mông cổ) sinh sống xây dựng lên nhà nước Phù

Nam (tồn tại từ TK I- VI)

- GV nêu: trong quá trình xuất hiện nhà nước, tộc

người Khơ Me được hình thành

? Người Khơ Me là ai? Họ sống ở đâu? Thạo việc gì?

+ Là một bộ phận của cư dân cổ ĐNA, ban đầu họ

không sống trên đất CPC ngày nay mà ở phía Bắc

vùng Nam cao nguyên Cò Rạt, sau mới di cư về phía

Nam

+ Người Khơ Me giỏi săn bắn, quen đào ao, đắp hồ trữ

nước)

? Đến khi nào thì vương quốc của ngời Khơ Me được

hình thành? Tên gọi của nhà nớc này?

+ Đến TK VI: khi vương quốc Phù Nam suy yếu và

tan rã, người Khơ Me bắt đầu xây dựng vương quốc

riêng của mình gọi là nước Chân Lạp

? Trong quá trình hình thành nhà nước chân Lạp,

3.V ương quốc Cam-Pu Chia:

- Thời Tiền sử: từ TK I -> V nhà nước Phù Nam

- Từ TK VI -> cuối TK VIII: nhà nước Chân Lạp

Trang 21

người Khơ Me đã tiếp thu và chịu ảnh hưởng của nền

văn hoá ấn Độ ntn?

+ Người Khơ Me đã tiếp thu đạo Bà La Môn và đạo

Phật, chịu ảnh hưởng của văn học nghệ thuật ( nghệ

thuật kiến trúc và điêu khắc) của ấn Độ

+ Lúc đầu người Khơ Me sử dụng chữ Phạm ( chữ viết

của người ấn Độ) cho đến TK VII người Khơ Me mới

sáng tạo nên chữ viết riêng của mình: chữ Khơ Me cổ

=> Những ảnh hưởng văn hoá của ấn Độ đã đẩy nhanh

quá trình hình thành nhà nước của người Khơ Me

+ Vương quốc chân Lạp ( hay gọi là giai đoạn chân

Lạp trong lịch sử CPC) tồn tại đến cuối TK VIII (năm

774) thì bị ngời Gia Va đến xâm chiếm và thống trị

cho tới năm 802

? Thời kỳ phát triển của Vương quốc CPC được bắt

đầu và kết thúc vào thời gian nào?

? Vì sao gọi là thời kỳ Ăng-co? ( Vì Kinh đô của

Vương quốc là Ăng-co - một địa điểm của vùng Xiêm

Riệp ngày nay)

- Ở đây người Khơ Me đã xây dựng lên nhiều công

trình kiến trúc lớn, nổi tiếng, điển hình là khu Đền tháp

Ăng-co-vát, Ăng-co-thom

(GV miêu tả Ăng-co-vát H.14 là một khu đền có 5

ngôi tháp cao, được trạm khắc rất công phu, đỉnh cao

nhất tới 63m, xung quanh là một hệ thống rào nước có

chiều rộng 200m, chu vi 5,5km Hai bên bờ được lát

cầu đá với 18 bậc cao, những lối đi rộng có lát đá, 2

bên có hình tượng điêu khắc trạm trổ tinh vi, dẫn tới

những cung điện, đền tháp tạo nên vẻ đẹp trang

nghiêm, hùng vĩ => khu Đền tháp Ăng-co là một cống

hiến của ngời Khơ Me vào kho tàng văn hoá ĐNA và

Thế giới )

? Nêu những chính sách đối nội, đối ngoại của các vua

thời Ăng-co?

? Sau thời kỳ phát triển, CPC bước vào giai đoạn nào?

- GVPT: năm 1432: Kinh đô chuyển về vùng

Phnôm-pênh ngày nay Thời kỳ Ăng-co chấm dứt, từ đó trở đi

CPC bắt đầu suy sụp

Đến 1863: Nô- rô- đôm chính thức thừa nhận sự bảo

hộ của người Pháp Lịch sử CPC đã bước sang một

trang khác

- GV dùng bản đồ giới thiệu vị trí nước Lào: nước Lào

nằm hoàn toàn trong nội địa chỉ có thể thông ra biển

qua lãnh thổ CPC và VN Hạ Lào có chung dải Trường

Sơn làm biên giới tự nhiên với VN

- Từ TK IX -> TK XV: thời kỳ phát triển của vương quốc CPC ( thời kỳ Ăng-co)

+ Đối nội: thi hành những biện pháp phát triển sản xuất nông nghiệp

+ Đối ngoại: bành trướng mở rộng lãnh thổ bằng vũ lực

- Đầu TK XV -> giữa TK XIX: CPC bước vào thời kỳ suy thoái

4- V ương quốc Lào :

21

Trang 22

- GV nêu: cũng như những nước ở khu vực ĐNA, con

người đã sinh sống từ lâu trên đất Lào

? Chủ nhân cổ nhất của nước Lào là ai?

GVPT: Chủ nhân cổ nhất của nớc Lào là người Nhạ,

sau này là người Lào Thơng

? Những sự kiện nào đã chứng minh điều này?

(Người Lào Thơng là chủ nhân của các nền văn hoá

đồ đá, đồ đồng và đồ sắt có từ hàng nghìn năm trước

Chính người Lào Thơng đã sáng tạo ra những chum đá

to, nhỏ khác nhau nằm rải rác trên Cánh đồng chum

( Xiêng Khoảng ) - Chum đá đó chính là những quan

tài khổng lồ tượng trưng cho kiểu chôn cất cổ xưa)

? Vậy nước Lào có phải chỉ có mỗi người Lào

Thơng? ? Tập tục, đời sống người Lào Lùm ntn

-> Ban đầu các bộ tộc Lào sống trong các Mường Cổ,

chủ yếu trồng lúa nước, săn bắn, nghề thủ công

( Nhất là dưới triều vua Xu-li-nha-vông-xa )

? Trình bày những chính sách tiến bộ về đối nội - đối

ngoại của các vua Lạn Xạng ?

- GV Giới thiệu hình 15 " Thạt Luổng" của Lào

" Thạt Luổng" có nghĩa là "tháp lớn" , được xây dựng

1566 dưới triều vua Xệt-tha-thi-lạc Đây là 1 công

trình đồ sộ

? Sang TK XVIII, tình hình Lạn Xạng diễn ra ntn?

? Nguyên nhân chính dẫn Lạn Xạng đến suy thoái và

trở thành thuộc địa?

-> Do những cuộc tranh chấp vua trong hoàng tộc ->

đất nước suy yếu

- TK XV – TK XVII: là giai đoạn phát triển thịnh vượng của Lạn Xạng

+ Đối nội: chia đất nước thành các Mường xây dựng quân đội

+ Đối ngoại: giữ quan hệ hoà hiếu với CPC, Đại Việt, chống quân xâm lược nước ngoài

- Từ TK XVIII -> cuối TK XIX: Lạn Xạng suy yếu dần và trở thành thuộc địa

a.Củng cố:

1 Lập liên biểu các giai đoạn lịch sử lớn của CPC đến giữa TK XIX?

Thời tiền sử -T.lập nước Phù Nam G.đ Chân lạp G.đ ăng co PT G.đ suy thoái

(TK I – VI) (TK VI – CTKVIII) (TK IX- XV) (TK XV-XIX)

2 Nêu những nét đặc sắc trong kiến trúc của các quốc gia phong kiến ở ĐNA?

Trang 23

Ngày soạn: 20/9/2011

Ngày dạy: 24/9/2011

I MỤC TIấU :

1.Kiến thức: Hs nắm được: Thời gian hỡnh thành và tồn tại của XHPK.

2.Kỹ năng: Bước đầu làm quen với phương phỏp tổng hợp, bao quỏt hoỏ cỏc sự kiện, biến cố lịch sử từ

đú rỳt ra nhận xột, kết luận cần thiết

3.Thỏi độ: Giỏo dục niềm tin và lũng tự hào về truyền thống lịch sử, thành tưu văn hoỏ, KHKT mà cỏc

dõn tộc đó đạt được trong thời PK

II ĐỒ DÙNG DẠY HỌC:

GV: Bản đồ Chõu ỏ, Chõu Âu phương tõy

HS: ễn tập cỏc bài về XHPK phương đụng, phương tõy

III TIẾN TRèNH BÀI DẠY

1.Ổn định lớp:

* Cõu hỏi: Trỡnh bày chớnh sỏch đối nội – ngoại của cỏc vua Lạn Xạng?

3.Bài mới:

GV: dựng bản đồ Chõu Âu và Chõu ỏ giới thiệu cỏc

quốc gia phong kiến thời trung đại

HS: đọc đoạn 1, mục 1 (SGK Tr23)

? Xó hội phong kiến là chế độ xó hội được nối tiếp

sau chế độ xó hội nào?

? Cho biết quỏ trỡnh suy vong của XH cổ đại ở 2

khu vực

-> Phương tõy: cuối TK V; Phương đụng: cuối TK

III TCN

=> Như vậy, quỏ trỡnh suy vong của XH cổ đại

phương đụng và XH cổ đại phương tõy khụng

giống nhau vỡ thế sự hỡnh thành XHPK ở 2 khu vực

này cũng cú những điểm khỏc biệt

? XHPK phương đụng và Chõu Âu được hỡnh

thành khi nào

-> Cỏc nước phương đụng chuyển sang CĐPK

tương đối sớm:

+ TCN: T.Quốc (TK III TCN)

+ Đầu cụng nguyờn : cỏc nớc ĐNA

Cỏc nớc phơng tõy: CĐPK xuất hiện muộn hơn:

khoảng TK V

? Em cú nhận xột gỡ về thời gian hỡnh thành XHPK

của 2 khu vực trờn

? Thời kỳ phỏt triển của XHPK ở Phương Đụng và

Chõu Âu kộo dài trong bao lõu

-> XHPK Phương Đụng phỏt triển rất chậm chạp:

+ Trung Quốc: TK VII -> XVI

+ Cỏc nước ĐNA: TK X-> XVI

XHPK Chõu Âu được hoàn thiện khoảng TK X Từ

TK XI đến TK XIV: là thời kỳ p/t toàn thịnh

1- Sự hình thành và phát triển của xã hội phong kiến:

* Thời kỳ hình thành:

- XHPK phương đông: từ TK III TCN Hình thành sớm, phát triển chậm, suy vong kéo dài

- XHPK Châu Âu: TK V hình thành muộn hơn Kết thúc sớm hơn => CNTB dần hình thành ngay trong lòng XHPK

23

Trang 24

? ? Thời kỳ khủng hoảng và suy vong ở Phương

đụnđĐụng và Chõu Âu diễn ra ntn?

-> Phương đụng: kộo dài suốt ba TK ( từ TK XVI -

giữa TK XIX )

Chõu Âu: rất nhanh ( TK XV -> XVI)

? Theo em, cơ sở kinh tế của XHPK ở Phương

Đụng và Chõu Âu cú điểm gỡ giống và khỏc nhau

? Hỡnh thức búc lột chủ yếu trong XHPK là gỡ

? Giai cấp địa chủ lónh chỳa búc lột bằng địa tụ ntn

-> Giao ruộng đất cho nụng dõn, nụng nụ cày cấy

rồi thu tụ thuế rất nặng

? Nền kinh tế phong kiến ở Phương Đụng và Chõu

Âu cũn khỏc nhau ở điểm nào

-Chõu Âu:xuất hiện thành thị trung đại (sau TK XI)

=> Dẫn đến thương nghiệp, cụng thương nghiệp

phỏt triển => tầng lớp mới ra đời đú là thị dõn ( thợ

thủ cụng, thương nhõn) đõy là nhõn tố dẫn tới sự

khủng hoảng của XHPK và hỡnh thành CNTB ở

Chõu

? Trong XHPK ai là người nắm quyền lực?

-> Trong XHPK: (Vua là người đứng đầu bộ mỏy

nhà nước phong kiến) -> Chế độ quõn chủ

? Chế độ quõn chủ ở Chõu Âu và Phương Đụng cú

gỡ khỏc biệt

-> + ở Phương Đông: nền chuyên chế đã có từ thời

cổ đại, sang XHPK nhà nước

+ ở Châu Âu: thời kỳ Hy lạp và Rô ma cổ có các

hình thức dân chủ, cộng hoà hay đế chế -> thực

chất đều là quân chủ chuyên chế

2- Cơ sở kinh tế - xã hội của XHPK

* Cơ sở kinh tế:

- Giống: nụng nghiệp là chủ yếu

- Khỏc: + Phương đụng: sản xuất nụng nghiệp

bị bú hẹp, đúng kớn trong cỏc cụng xó nụng thụn

+ Chõu Âu: đúng kớn trong cỏc lónh địa phong kiến với kỹ thuật canh tỏc lạc hậu

* Phương thức bóc lột: Địa tô ( tô thuế )

* Xã hội: gồm 2 giai cấp cơ bản

- Phương đông: địa chủ- nông dân lĩnh canh

- Châu Âu: lãnh chúa - nông nô

a.Củng cố: So sỏnh chế độ phong kiến ph ương đụng và chõu õu theo mẫu sau:

Trang 25

QUẢNG TRỊ ĐẤU TRANH CHỐNG XÂM LƯỢC (Từ cội nguồn đến trước năm 1930) ( tiết 1)

Ngày soạn: 20/9/2011

Ngày dạy: 24/9/2011

I MỤC TIÊU BÀI HỌC:

1 Kiến thức Giúp HS nắm được:

Cùng với truyền thống hào hùng của dân tộc trong việc chống các thế lực ngoại xâm và phong kiến, nhân dân Quảng Trị đã có những đóng góp đáng kể trong cuộc đấu tranh bảo vệ quê hương xóm làng

2 Tư tưởng:

Giáo dục cho học sinh lòng tự hào về truyền thống yêu nước, yêu quê hương của dân tộc; lòng biết ơn bậc tiền bối, những anh hùng dân tộc đã xả thân hy sinh vì nước

3 Kỹ năng:

- Rèn luyện kỹ năng sử dụng bản đồ, phân tích và nhận xét

- Rèn luyện kỹ năng đối chiếu, so sánh, đánh giá sự kiện, hiện tượng lịch sử

II THIẾT BỊ, TÀI LIỆU CẦN CHO BÀI GIẢNG:

-Ảnh nhà đày Lao Bảo, nơi xảy ra cuộc khởi nghĩa ngày 28 tháng 9 năm 1915

-Bản đồ hành chính Quảng Trị

- Lịch sử Đảng bộ Quảng Trị, tập1(1930-1954)

- Quảng Trị trước thềm thế kỷ XXI - Con số và sự kiện

- Sách giáo khoa lịch sử lớp 7, lớp 8

III TIẾN TRÌNH THỰC HIỆN BÀI GIẢNG:

1 Giới thiệu bài mới:

Giáo viên tóm tắt nội dung cơ bản bài 1 và nhấn mạnh: Trên mảnh đất của mình con người Quảng Trị

đã thể hiện truyền thống chống giặc ngoại xâm và giữ nước như thế nào?

2 Dạy bài mới:

Mục 1-Nhân dân Quảng Trị cùng cả nước chống xâm lược dưới thời Bắc thuộc:

- GV: Khái quát lại tình hình nước ta dưới ách đô hộ của bọn phong kiến phương Bắc và hỏi HS: Dưới

sự thống trị của phong kiến phương Bắc, đời sống của nhân dân ta như thế nào? (phần này cỏc em đó học) Sau khi HS trả lời, GV giúp HS rút ra nguyên nhân các phong trào đấu tranh của nhân dân ta lúc bấy giờ

- Trên cơ sở đó, GV hỏi HS: Em nào có thể nhắc lại các phong trào đấu tranh của nhân dân ta thời gian này?

-> HS: sẽ trả lời đó là các phong trào đấu tranh của Hai Bà Trưng, Bà Triệu, Lý Bí, Mai Thúc Loan, Phùng Hưng mà đỉnh cao là chiến thắng Bạch Đằng năm 938 của Ngô Quyền Đây là một chiến thắng

vĩ đại của dân tộc ta, chấm dứt hơn 1000 năm Bắc thuộc Đất nước giành được chủ quyền, thống nhất

- GV khẳng định: Trong cuộc đấu tranh của dân tộc chống ách đô hộ phương Bắc, nhân dân Quảng Trị

đã có những đóng góp thiết thực vào sự thắng lợi chung của cả nước

- GV hỏi HS: Phong trào đấu tranh chống xâm lược thời Bắc thuộc của nhân dân Quảng Trị thể hiện như thế nào?

25

Trang 26

-> Dựa vào SGK, GV hướng dẫn HS trả lời: Trong cuộc khởi nghĩa Hai Bà Trưng nhân dân Nhật Nam

kẻ trước người sau theo thủ lĩnh địa phương nổi dậy chống chính quyền đô hộ Năm 157, nhân dân Nhật Nam nổi dậy chống ách đô hộ nhà Hán Trong cuộc khởi nghĩa Mai Thúc Loan nhân dân Quảng Trị đóng góp nhiều công sức

- GV kết luận: Trong cuộc đấu tranh chống bọn phong kiến phương Bắc, nhân dân Quảng Trị chúng ta

đã có những đóng góp hết sức to lớn, đã tô thêm truyền thống đánh giặc giữ nước của dân tộc

Mục 2- Nhân dân Quảng Trị trong cuộc đấu tranh chống ngoại xâm và phong kiến (Từ thế kỷ X đến năm 1858)

Để giúp HS hiểu rõ và nắm vững nội dung phần này, GV phải có sự chuẩn bị kỹ về kiến thức khái quát tình hình nước ta qua các triều đại từ sau chiến thắng Bạch Đằng năm 938 đến giữa thế kỷ XIX

- GV hỏi HS: Chiến thắng Bạch Đằng năm 938 có ý nghĩa gì?

Sau khi HS trả lời, GV hỏi tiếp:

- Từ năm 938 đến giữa thế kỷ XIX nhiệm vụ đặt ra cho nhân dân ta là gì?

Đó là sự củng cố, bảo vệ nền độc lập dân tộc, thống nhất đất nước và xây dựng đất nước phát triển về mọi mặt

- GV hỏi: Để thực hiện nhiệm vụ đó, nhân dân Quảng Trị đó có những đóng góp như thế nào?

Dựa vào SGK, GV hướng dẫn HS trả lời Sau mỗi phần GV phải có sự minh hoạ cụ thể (Tham khảo thêm SGK lớp 7, lớp 8)

- GV nhấn mạnh: Những phong trào đấu tranh của nhân dân Quảng Trị giai đoạn này đã tô thêm truyền thống hào hùng của quê hương, cùng với nhân dân cả nước bảo vệ vững chắc nền độc lập dân tộc, thống nhất đất nước

Mục 3- Nhân dân Quảng Trị trong cuộc kháng chiến chống Pháp xâm lược (Từ 1858 đến trước năm 1930)

- GV nêu rõ: Năm 1858 thực dân Pháp bắt đầu xâm lược nước ta Trong khi nhân dân cả nước đứng lên chống giặc thì triều đình nhà Nguyễn lại đi từ thoả hiệp này đến thoả hiệp khác đối với kẻ thù

- GV hỏi: Giai đoạn này nhân dân Quảng Trị đấu tranh chống thực dân Pháp như thế nào?

Đầu năm 1874, hưởng ứng chiếu "Bình Tây" của các sĩ phu Nghệ An, nhân dân Quảng Trị chống thái

độ đầu hàng thoả hiệp thực dân của nhà Nguyễn Tiêu biểu là những trận chiến ở Dương Lệ (Triệu Thuận-Triệu Phong), An Ninh (Vĩnh Linh)

- GV nhấn mạnh: Sau vụ biến kinh thành Huế (1885), Tôn Thất Thuyết đưa vua Hàm Nghi ra Tân Sở (Cùa) làm căn cứ kháng chiến chống Pháp Giáo viên nói thêm sự đóng góp của nhân dân Quảng Trị trong phong trào Cần Vương

- GV hỏi: Em nào có thể cho biết căn cứ Tân Sở (Cùa) thuộc huyện nào của tỉnh ta hiện nay? (HS trả lời)

- GV hỏi: Hưởng ứng chiếu Cần Vương, trên địa bàn tỉnh ta có các cuộc khởi nghĩa nào? Ở đâu? Do ai lãnh đạo? (HS trả lời và xác định trên bản đồ)

- GV hỏi: Vì sao phong trào này thất bại và nó có ý nghĩa gì? (HS trả lời)

- GV hỏi: Sang đầu thế kỷ XX, ở Quảng Trị có những phong trào đấu tranh nào ?

Trang 27

Dựa vào sách giáo khoa, giáo viên hướng dẫn học sinh trả lời và nhấn mạnh về cuộc khởi nghĩa của 36

tù chính trị ở nhà đày Lao Bảo ngày 28 tháng 9 năm 1915 (giáo viên kể vắn tắt cho học sinh nghe và dựng hình ảnh để minh hoạ)

- GV khẳng định: Phong trào đấu tranh của nhân dân Quảng Trị sẽ được phát huy mạnh mẽ hơn kể từ khi Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời ngày 3-2-1930 (phần này chúng ta sẽ được nghiên cứu sau)

- GV: Sau khi tìm hiểu phong trào đấu tranh chống ngoại xâm của nhân dân Quảng Trị qua các thời kỳ

em có suy nghĩ gì về con người Quảng Trị? (Qua đó cho ta thấy con người Quảng Trị rất yêu quê hương, đất nước, kiên cường, dũng cảm trong đấu tranh vì độc lập tự do của Tổ quốc, góp phần xứng đáng vào sự nghiệp đấu tranh chống ngoại xâm của dân tộc)

- GV hỏi : Theo các em, để phát huy những phẩm chất đáng quý đó trách nhiệm của mỗi một chúng ta phải làm gì? (GV hướng dẫn HS trả lời)

IV TÀI LIỆU THAM KHẢO

1 Hưởng ứng hịch Cần vương của vua Hàm Nghi

2.Cuộc phá ngục Lao Bảo (1915)

a.Củng cố:

- Gv khái quát bài học và nhấn mạnh: Là con em của quê hương Quảng Trị, chúng ta phải hết sức trân trọng và tự hào về truyền thống của cha ông, nguyện hết sức cố gắng học tập thật tốt, khắc phục mọi khó khăn để vươn lên, sau này trở thành những công dân hữu ích cho quê hương và đất nước

- Những đóng góp của nhân dân Quảng Trị trong cuộc đấu tranh chung bảo vệ nền độc lập dân tộc và

thống nhất đất nước từ cội nguồn đến trước năm 1930.

b Dặn dò: Ôn lại tất cả các bài chuẩn bị tiết làm bài tập sử phần lịch sử thế giới.

***********************************

27

Trang 28

Tiết 11 : Làm bài tập Lịch sử thế giới

Ngày soạn: 23/9/2011

Ngày dạy: 26/9/2011

I M Ụ C TIÊU :

1 Kiến thức: Giúp HS nắm được một số kỹ năng vẽ, tô màu, điền ký hiệu vào một lược đồ (bản đồ).

2 Kĩ năng: Yêu cầu tập vẽ, tô màu, điền ký hiệu vào một lược đồ(bản đồ) hoàn chỉnh đảm bảo chính

xác, thể hiện màu hợp lý, địa danh rõ ràng

3 Thái độ: HS yêu thích bộ môn

II ĐỒ DÙNG, THIẾT BỊ DẠY HỌC

GV: Phấn màu, thước

HS: Giấy bút (chì- màu) thước, tẩy

1

ổ n định lớp:

2 Kiểm tra bài cũ :

* Câu hỏi:

? Xã hội phong kiến phương đông và Châu Âu được hình thành từ bao giờ?

? Trong xã hội phong kiến có những giai cấp nào? thế nào là chế độ quân chủ

* Đáp án:

1) - XHPK phương đông: từ TK III TCN Hình thành sớm, phát triển chậm, suy vong kéo dài

- XHPK Châu Âu: TK V hình thành muộn hơn Kết thúc sớm hơn => CNTB dần hình thành ngay trong lòng XHPK

2) - Xã hội: gồm 2 giai cấp cơ bản

- Phương đông: địa chủ- nông dân lĩnh canh

- Châu Âu: lãnh chúa - nông nô

- Thể chế nhà nước: Vua đứng đầu-> gọi là chế độ quân chủ

3 Bài mới:

Bài 1: GV hướng dẫn HS tập vẽ: Lược đồ đông nam á (TK XIII - XV).

- GV giới thiệu lược đồ (SGK - Tr22): đây là lược đồ nhằm giới thiệu một số quốc gia cổ ở ĐNA

- Giới thiệu các địa danh trên bản đồ

+ Các địa danh: tên các quốc gia cổ

+ Đường biên giới: chia rõ ràng

+ Biển đông

+ Các dòng sông

- GV hướng dẫn HS cách chia ô theo cột nhỏ từ SGK từ SGK rồi nhân lên để phóng to ra khổ giấy vẽ

- Trước khi vẽ và tô màu chính thức một lược đồ hoàn chỉnh thì phải dùng bút chì vẽ những đường nét cơ bản nhất của lược đồ

- Khi vẽ, tô màu, điền các ký hiệu trên lược đồ yêu cầu phải sử dụng màu hợp lí

+ Các địa danh: màu đen, xanh đậm

+ Đường biên giới: màu đen, màu nâu

+ Các dòng sông: màu xanh

+ Biển Đông: màu xanh nước biển

Bài 2: Nguyên nhân nào dẫn đến các cuộc phát kiến địa lí?

GV: hướng dẫn HS trả lời: do sản xuất phát triển, nảy sinh nhu cầu về thị trường tiêu thụ, nhu cầu về vàng bạc, nguyên liệu Con đường mới, vùng đất mới, đem lại cho gcts những nguồn lơị khổng lồ

Bài3: Nguyên nhân ra đời thành thị trung đại?

Trang 29

a Nhu cầu giao lưu văn hoá

b Hàng thủ công sản xuất ra nhiều dẫn đến nhu cầu trao đổi

c Các lãnh chúa phong kiến muốn phỏt triển sản xuất

d Nông nô muốn đem sản phẩm của mình đi bán để tăng lợi nhuận

- Hoàn thiện nốt bài tập

- Đọc trớc bài mới, chú ý quá trình Đinh Bộ Lĩnh thống nhất đất nớc

Trang 30

1 Kiến thức: Giúp Hs hiểu được, Ngô quyền xây dựng nền độc lập không phụ thuộc vào các triều đại

phong kiến Trung Quốc Nắm được quá trình thống nhất đất nước của Đinh Bộ Lĩnh

2.Tư tưởng: Giáo dục ý thức độc lập, tự chủ và thống nhất đất nước của dân tộc Ghi nhớ công ơn của

Ngô Quyền và Đinh Bộ Lĩnh đã có công giành quyền tự chủ thống nhất đất nước, mở ra thời kỳ mới

3 Kỹ năng: Lập biểu đồ, sơ đồ, sử dụng bản đồ khi học bài

II ĐỒ DÙNG, THIẾT BI DẠY HỌC:

GV: Sơ đồ tổ chức bộ máy nhà nớc Lợc đồ 12 sứ quân

HS : Đọc và tìm hiểu qua câu hỏi và lợc đồ sgk

1.

ổ n định lớp:

2 Kiểm tra bài cũ:- Kiểm tra việc hoàn thành bài tập của Hs

3 Bài mới:

? Nhắc lại ý nghĩa của chiến thắng Bạch Đằng

năm 938

-> đập tan hoàn toàn mưu đồ xâm lược của

Nam Hán Mở ra một thời kỳ mới.Khẳng định

quyền làm chủ của ND ta

? Ngô Quyền đã làm gì để dựng nền độc lập tự

chủ

?Tại sao Ngô Quyền lại bãi bỏ bộ máy cai trị

của họ Khúc để thiết lập triều đình mới

-> Họ Khúc mới chỉ giành quyền tự chủ, trên

danh nghĩa vẫn phụ thuộc vào nhà Hán

? Bộ máy nhà nước thời Ngô Quyền được tổ

chức ntn? Hãy vẽ sơ đồ

GV treo sơ đồ và giải thích

? Vua có vai trò gì trong bộ máy nhà n ước

->Đứng đầu triều đình quyết định mọi công việc

? Em có nhận xét gì về bộ máy nhà nước thời

Ngô

-> Tổ chức bộ máy nhà n ước còn đơn giản

nhưng b ước đầu đã thể hiện ý thức độc lập tự

chủ

? Sau khi Ngô Quyền mất tình hình đất nước

ntn

? Em hiểu thế nào là sứ quân

-> các thế lực PK nổi dậy chiếm giữ một vùng

đất

HS quan sát lợc đồ sgk các sứ quân chiếm giữ

? Việc chiếm giữ của các sứ quân ảnh hởng ntn

tới đất nước

-> đất nước loạn lạc tạo điều kiện cho giặc

1 Ngô Quyền dựng nền độc lập:

- Năm 938 Ngô xưng v ương, đóng đô ở Cổ Loa

- Bỏ chức tiết độ sứ, thiết lập triều đình mới ở trung ương

- Tự quyết định mọi công việc: chính trị, quân sự, ngoại giao

Trang 31

ngọai xâm tấn công xâm lược

? Trước tình hìmh khó khăn của đất nước và

nguy cơ ngoại xâm đe doạ một yêu cầu mới

được đặt ra đó là gì

->phải chấm dứt tình trạng cát cứ hỗn loạn,

nhanh chóng thống nhất lực lượng để đối phó

với ngoại xâm đó cũng là nguyện vọng của

nhân dân

? Ai là người đứng ra gánh trách nhiệm này

? Tóm tắt vài nét về Đinh Bộ Lĩnh

? Đinh Bộ Lĩnh đã thống nhất đất nước ntn

? Tại sao ĐBL lại thống nhất được đất nước

-> Được ND ủng hộ, giúp đỡ, ông là người có

tài, biết cách liên kết, chiêu dụ một số quân:

Trần Lãm, Phạm Bạch Hổ)

? Việc ĐBL dẹp yên được 12 sứ quân có ý

nghĩa gỡ ( thảo luận nhóm 2’)

-> Các nhóm trả lời: Thống nhất đất nước lập

lại hoà bình trong cả nước, tạo điều kiện để xây

dựng đất nước vững mạnh

3 Đinh Bộ Lĩnh thống nhất đất n ư ớc:

- Lập căn cứ ở Hoa Lư, liên kết với sứ quân Trần Lãm, được ND ủng hộ

- Năm 967 đất nước thống nhất

a.Củng cố:

1 Trình bày công lao của Ngô Quyền và ĐBL đối với nớc ta buổi đầu độc lập?

-> Ngô Quyền chấm dứt thời kỳ Bắc thuộc, đặt nền mống xây dựng chính quyền độc lập

ĐBL chấm dứt loạn 12 sứ quân đưa đất nước bình yên

2 BT: GV treo sơ đồ bộ máy nhà nước thời Ngô bỏ trống HS lên điền và nhận xét

b Dặn dũ:

- Học bài cũ Lập bảng thống kê 12 sứ quân theo thứ tự các sứ quân và địa điểm đóng quân

- Đọc bài mới Chú ý tổ chức chính quyền thờ Lê Sơ

Trang 32

Ngày soạn :1/10/2011

Ngày dạy: 3/10/2011

I MỤC TIÊU :

1 Kiến thức: Thời Đinh- Tiền Lê bộ máy nhà nước được XD tương đối hoàn chỉnh không còn đơn giản

như thời Ngô Nhà Tống tiến hành chiến tranh xâm lược và bị quân ta đánh bại Tại sao Hoa Lư được chọn làm nơi đóng đô

2 Kĩ năng: Bồi dưỡng kỹ năng vẽ sơ đồ, lập biểu đồ trong quá trình học bài

3 Thái độ: Giáo dục HS lòng tự hào, tự tôn dân tộc Biết ơn các vị anh hùng có công với nước

II ĐỒ DÙNG, THIẾT BỊ DẠY HỌC:

GV: Lược đồ kháng chiến chống Tống lần thứ nhất Tranh ảnh di tích lịch sử

HS: Đọc và tìm hiểu qua tranh ảnh và câu hỏi sgk

* Câu hỏi: Đinh Bộ Lĩnh đã thống nhất đất nước ntn? Tại sao Đinh Bộ Lĩnh thống nhất được đất nước?

* Đáp án: Lập căn cứ ở Hoa Lư Liên kết với sứ quân Trần Lãm Được ND ủng hộ năm 967 thống nhất đất nước

3 Bài mới:

GV: Trước đây người Việt cổ đã đặt tên nước là

Văn Lang và đến thời An Dương Vương có tên

là Âu Lạc Thời kỳ Bắc thuộc Âu Lạc bị sáp

nhập trở thành những quận của TQ, trong quá

trình đấu tranh chống Bắc thuộc Lý Bí đã lập ra

nhà nước Vạn Xuân độc lập Những người

đứng đầu nhà nước khi lên ngôi đều xưng

vương, đều dùng niên hiệu của hoàng đế TQ

? Sau khi thống nhất đất nước ĐBL đã làm gì

? Theo em ĐBL đặt tên nước là Đại Cồ Việt có

ý nghĩa gì ( ý nói nước Việt lớn)

? Việc nhà Đinh Đặt tên nước và không dùng

niên hiệu của hoàng đế TQ nói lên điều gì

? Những việc làm của ĐBL có ý nghĩa gì

? Nhà Tiền Lê được thành lập trong hoàn cảnh

nào

? Vì sao các tướng lĩnh lại suy tôn Lê Hoàn lên

làm vua

? Em có suy nghĩ gì về hành động của thái hậu

họ Dương đồng ý suy tôn Lê Hoàn lên làm vua

-> Biểu hiện sự thông minh quyết đoán, đặt lợi

ích của quốc gia lên trên lợi ích của dòng họ

vượt lên quan niệm phong kiến, bảo vệ lợi ích

dân tộc Đây là việc làm đáng ca ngợi và học

tập

? Hãy kể đôi nét về Lê Hoàn

1) Nhà Đinh xây dựng đất nước:

- Năm 968 ĐBL lên ngôi hoàng đế ( Đinh Tiên Hoàng)

- Đặt niên hiệu là Thái Bình

- Đặt tên nước là Đại Cồ Việt, đóng đô ở Hoa

Lư ( Ninh Bình)

- Phong vương cho các con

2) Tổ chức chính quyền thời Tiền Lê:

*Sơ đồ tổ chức chính quyền

Vua

Thái sư - Đại sư

Lộ

Trang 33

? Chính quyền nhà Lê được tổ chức ntn Vẽ sơ

đồ và nhận xét

-> Nhận xét: Bộ máy cai trị được hoàn thiện

hơn so với thời Ngô

? Quân đội thời Tiền Lê được tổ chức ntn

? Quân Tống xâm lược nước ta vào thời gia

nào? Tướng giặc chỉ huy là ai? Chúng vào nước

ta bằng đường nào

? Tóm tắt diễn biến

? Nêu ý nnghĩa của cuộc kháng chiến chống

Tống

? Sau khi kháng chiến chống Tống thắng lợi Lê

Hoàn đã thực hiện chính sách đối ngoại ntn

-> Sai sứ sang TQ trao trả tù binh và đặt lạc

quan hệ bình thường với nhà Tống

Phủ Châu

* Quân đội: Cấm quân, quân địa phương

3 Cuộc kháng chiến chống Tống của Lê Hoàn:

- Năm 981 quân Tống do Hầu Nhân Bảo chỉ huy theo 2 đường thuỷ và bộ vào nước ta

a.Củng cố: 1.Trình bày diễn biến cuộc kháng chiến chống Tống qua lược đồ:

2 BT: Viết chữ đúng( Đ), sai ( S) vào ô trống

Triều đình Trung ương do vua đứng đầu

Giúp việc cho Lê Hoàn có Thái sư và đại sư

Lê hoàn chia cả nước làm 10 đạo

Quân đội thời Tiền Lê gồm cấm quân và quân địa phương

b Dặn dò: - Học theo câu hỏi sgk, tập trình bày DB trên lược đồ

- Đọc bài mới, chú ý những thành tựu về KT

Bài 9:

II Sù ph¸t triÓn kinh tÕ v¨n ho¸

Ngày soạn :4/10/2011

33

Trang 34

Ngày dạy: 8/10/2011

I.MỤC TIÊU :

1 Kiến thức: Các vua Đinh- Tiền Lê đã bước đầu XD một nền KT tự chủ bằng sự phát triển của nông

nghiệp, thủ công nghiệp và thương nghiệp Cùng với sự phát triển KT, văn hoá, XH cũng có nhiều thay đổi

2 Kĩ năng: Rèn luyện kỹ năng phân tích và rút ra ý nghĩa của thành tựu văn hoá thời Đinh- TL

3 Thái độ: Giáo dục HS ý thức gìn giữ, tôn tạo các di tích lịch sử của Hoa Lư

GV: Tranh ảnh di tích các công trìnhkiến trúc thời Đinh- Tièn Lê

HS: Đọc và tìm hiểu qua tranh ảnh và câu hỏi sgk

* Câu hỏi: Qua lược đồ hãy trình bày diễn biến cuộc kháng chiến chống Tống của Lê Hoàn? Ý nghĩa của cuộc kháng chiến

3 Bài mới:

? Vua Lê đã có chính sách gì để phát triển XS

nông nghiệp

? Em hiểu thế nào là lễ cày tịch điền

-> Ruộng được nhà vua cày (tượng trưng ) hàng

năm theo tập tục PK để biểu thị sự quan tâm

của nhà vua đối với nghề nông

? Tình hìmh thủ công nghiệp nước ta thời Đinh-

Tiền lê phát triển ntn

? Nguyên nhân nào dẫn đến sự phát triển của

thủ công nghiệp

-> Đất nước được độc lập, các thợ thủ công

không bị bắt sang TQ như trước nữa Đức tính

cần cù chịu khó của người thợ và kinh nghiệm

Sx truyền lại

? Thương nghiệp thời kỳ này có gì đáng chú ý

? Nguyên nhân nào làm cho nền KT thời Đinh -

Tiền Lê phát triển

-> Sự khuyến khích của nhà nước, trong nông

nghiệp tổ chức lễ cày tịch điền, thủ công nhà

nước, thủ công cổ truyền, thương nghiệp tạo

ĐK mở rộng buôn bán với nước ngoài

? Tại sao nhà sư lại thuộc tầng lớp thống trị và

thời Đinh- Tiền Lê các nhà sư lại được trọng

dụng

1 Bước đầu XD nền KT tự chủ:

* Nông nghiệp:

- Tổ chức lễ cày ruộng tịch điền

- Phát triển khai hoang mở mang diện tích trồng trọt

- Chú trọng thuỷ lợi

* Thủ công nghiệp:

- Các xưởng thủ công nhà nước được thành lập

- Các nghề thủ công cổ truyền: rèn, giấy, dệt tiếp tục phát triển

*Thương nghiệp:

- Đúc tiền đồng

- Trung tâm buôn bán: chợ hình thành

- Buôn bán với nước ngoài mở rộng

2 Đời sống xã hội và văn hoá:

a) Xã hội:

Thái sư, G/cấp thống trị Đại sư Các q.văn,võ Địa chủ

Trang 35

? Thành phần chủ yếu trong XH thời Đinh-

Tiền Lê là bộ phận nào

-> ND là những người dân tự do, quyền lợi của

họ gắn với làng xã, cuộc sống của họ đơn giản,

bình dị

? Tình hình VH giáo dục Đại Cồ Việt có gì thay

đổi

Nông dân G/cấp bị trị Thợ thủ công

Thương nhân

Nô tì

b) Văn hoá:

- Giáo dục chưa phát triển

- Đạo phật được truyền bá rộng rãi

- Ca hát nhảy múa phát triển, các lễ hội được phát huy

- Chùa chiền được XD ở nhiều nơi

a.Củng cố:

1 Nguyên nhân nào làm cho nền KT thời Đinh- Tiền Lê phát triển?

2 BT: Nhà Lê đã làm gì để khuyến khích SX phát triển? Hãy đánh dấu x vào trước câu trả lời đúng

A Tổ chức lễ cày tịch điền B Mở chợ ở làng quê

C Chú trọng khai khẩn đất hoang D Đào vét kênh ngòi

b Dặn dò:

- Học theo câu hỏi sgk Lập bảng tóm tắt về sự phát triển KT, Văn hoá

- Đọc trước bài mới Tập vẽ tổ chức chính quyền thời Lý

***********************

35

Trang 36

Chương II: Nớc Đại Việt thời Lý (Thế kỷ XI – XII)

- Cỏc chớnh sỏch của nhà Lý để xõy dựng đất nước

- Dời đụ về Thăng Long đổi tờn nước là đại Việt chia lại đất nước về mặt hành chớnh Tổ chức lại bộ mỏy chớnh quyền trung ương và địa phương

2 Kỹ năng:

- Phõn tớch và nờu ý nghĩa cỏc chớnh sỏch xõy dựng và bảo vệ đất nước

- Đỏnh giỏ cụng lao của cỏc nhõn vật lịch sử tiờu biểu

3 Thỏi độ:

- Giỏo dục cho cỏc em lũng tự hào và tinh thần yờu nước, yờu nhõn dõn

- Giỳp HS hiểu rằng: PL nhà nước là cơ sở cho việc xõy dựng, bảo vệ đất nước

GV: Bản đồ VN Sơ đồ bộ mỏy hành chớnh nhà nước

HS: Đọc tỡm hiểu bài qua hệ thống cõu hỏi sgk

2

Kiểm tra bài cũ:

* Câu hỏi: Sau cuộc kháng chiến chống Tống thắng lợi nhà Tiền Lê đã có biện pháp gì để xây dựng nền

KT tự chủ? Nguyên nhân nào làm cho nền KT phát triển

3.Bài mới:

Trang 37

? Nhà Lý thành lập trong hoàn cảnh nào

-> Sau khi Lê Hoàn mất 1005 Lê Long Đĩnh lên

ngôi vua, Long Đĩnh là một ông vua tàn bạo,

khiến trong triều, ngoài nội ai ai cũng căm giận

Năm 1009 Lê Long Đĩnh qua đời, các quan

trong triều tôn Lý Công Uẩn lên làm vua

? Hãy kể vài nét về Lý Công Uẩn

? Tại sao Lý Công Uẩn được tôn lên làm vua

->Ông là người vừa có đức vừa có uy tín nên

được triều thần nhà Lê quí trọng

? Tại sao nhà Lý lại dời đô về Thăng Long

-> Là nơi địa thế thuận lợi, là trung tâm của đất

nước, là nơi tụ họp của bốn phương

? Cách tổ chức chính quyền trung ương nhà Lý

có gì đáng chú ý

-> Vua ở ngôi theo chế độ cha truyền con nối

Các chức vụ quan trọng cử người thân cận nắm

giữ, đặt chuông ở trước điện Long trì

?Tại sao nhà Lý lại giao các chức vụ quan trọng

cho những người thân cận nắm giữ

-> Nhà Lý mới thành lập cần tập trung quyền

lực để xây dựng và củng cố chính quyền của

Đại thần

Địa phương:

Lộ

Phủ Huyện

Hương, xã

2 Luật pháp và quân đội:

- Năm 1042 nhà Lý ban hành bộ Hình Thư

37

Trang 38

? Em hãy nêu sự cần thiết và tác dụng của bộ

->Việc bảo vệ nhà vua và tài sản của ND,

nghiêm cấm mổ trộm trâu bò

? Cách tổ chức quân đội thời Lý có gì khác biệt

so với các triều đại trước

? Thế nào gọi là chính sách “ Ngụ binh nông”

? Em có nhận xét gì về cách tổ chức quân đội

của nhà Lý

? Theo em tại sao nhà Lý lại chủ trương gả công

chúa và ban chức tước cho các tù trưởng dân tộc

miền núi

-> Nhằm củng cố khối đoàn kết dân tộc vì đây

là cội nguồn sức mạnh trong xõy dựng và bảo

vệ tổ quốc, việc làm đó góp phần củng cố nền

thống nhất quốc gia

? Chính sách đối ngoại của nhà Lý đối với nhà

Tống và Chăm- Pa ntn

- Quân đội: Cấm quân+ Gồm hai bộ phận

Quân ĐP + Thi hành chính sách “ Ngụ binh nông’’ -> Quân đội được tổ chức khá chu đáo, qui củ và hùng mạnh

- Tiếp tục giao bang với nhà Tống và các nớc láng giềng

a.Củng cố: 1 Nhà Lý đã làm gì để củng cố quốc gia thống nhất

2 BT: Viết tiếp những từ còn thiếu vào chỗ trống

a) Quân đội nhà Lý gồm hai bộ phận

b) Quân đội nhà Lý được tuyển chọn theo chính sách

c) Quân đội nhà Lý bao gồm các binh chủng

b.Dặn dũ: - Học bài cũ Tập vẽ sơ đồ tổ chức chính quyền trung ương và địa phương thời lý

- Đọc bài mới, chú ý quá trình tấn công để phòng vệ của nhà Lý

+ Cuộc tiến cụng tập kớch sang đất Tống của Lý Thường Kiệt là hành động chớnh đỏng của ta

2 Kỹ năng: Rốn luyện kỹ năng sử dụng bản đồ

3 Thỏi độ: Giỏo dục tinh thần yờu nước, ý thức bảo vệ độc lập DT trước nguy cơ bị XL

Trang 39

GV: lược đồ về cuộc tấn công phòng vệ của nhà Lý

HS: Đọc, tìm hiểu bài qua câu hỏi sgk

III HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC:

* Câu hỏi: Nhà Lý làm gì để củng cố quốc gia thống nhất?

3.Bài mới:

? Giữa TK XI nhà Tống đang gặp khó khăn gì

? Nhà Tống âm mưu xâm lược Đại Việt nhằm

mục đích gì

? Để chuẩn bị cho âm mưu xâm lược Đại Việt

nhà Tống đã làm gì

? Bằng việc tìm hiểu và sưu tầm tài liệu, hãy kể

về công lao và cuộc đời của Lý Thường Kiệt

? Trước mưu đồ của nhà Tống, nhà Lý đã

chuẩn bị đối phó ntn

? Chủ trương đối phó của Lý Thường Kiệt là

gì? Em có nhận xét gì về chủ trương đó

-> Đây không phải là chủ trương liều lĩnh, thiếu

suy nghĩ mà thực sự là một chủ trương sáng tạo,

độc đáo và chủ động của nhà Lý

? Tại sao nói cuộc tấn công của nhà Lý là tự vệ

? Khi tấn công vào đất Tống để cô lập kẻ thù và

tranh thủ sự ủng hộ của ND Trung Quốc LTK

đã làm gì

-> Cho niêm yết bảng khắp nơi nói rõ mục đích

tiến công để tự vệ của mình

? Cuộc tiến công vào đất Tống để tự vệ đạt kết

quả gì

? Việc tấn công để tự vệ của nhà lý có ý nghĩa

ntn

-> Tiêu diệt lực lượng của nhà Tống, phá huỷ

kho tàng của nhà Tống, tạo thế chủ động cho

ta, làm trì hoãn cuộc xâm lược của nhà Tống

1 Nhà Tống âm mưu xâm lược nước ta:

- Nhà Tống âm mưu xâm lược nước ta để giải quyết tình hình khó khăn trong trong nước

- Đánh Chăm Pa phá tan âm mưu phối hợp của nhà Tống

- Lý Thường Kiệt chủ trương tiến công trước để tự vệ

Trang 40

2 BT: Viết chữ đúng( Đ) sai( S) vào ô trống:

Lý Thường Kiệt là người chỉ huy, tổ chức cuộc kháng chiến chống Tống

Vua nhà Lý chủ trương tiến công trước để tự vệ

Tông Đản và Thân Cảnh Phúc là tù trưởng dân tộc miền núi

b Dặn dò:

- Đọc trước phần tiếp theo của bài

2- Kỹ năng: Rèn luyện kỹ năng sử dụng lược đồ

3- Thái độ: Giáo dục lòng tự hào về tinh thần bất khuất chống ngoại xâm của Dt ta thời Lý

GV: Lược đồ về cuộc kháng chiến chống Tống lần hai và cuộc chiến trên sông Như Nguyệt

HS: Đọc, tìm hiểu bài qua câu hỏi và lược đồ sgk

III HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC:

Định dạng
Số trang	192
Dung lượng	1,8 MB