Bài giảng EPI I NFO thống kê Y học

ánh tên c a project STI vào kho ng tr ng có ghi File Name và nh n Open... Các thu t ng "tr ng" và "bi n" c dùng thay th cho nhau trong toàn b giáo trình này... Gõ tên nhóm, "STI History"

Phân tích s li u b ng Epi Info 2002

HÀ N I - 2004

t phân tích th ng kê, trình bày k t qu phân tích d i d ng b ng bi u, th và

bi u

Ph n m m Epi Info phiên b n dùng trên môi tr ng Windows ang ngày càng choàn thi n v i các kh n ng phân tích, qu n lý s li u h n nhi u so v i phiên b n EpiInfo trên môi tr ng DOS tr c ây

i Vi t nam, Epi Info c ng c s d ng khá ph bi n trong r t nhi u n m qua Phiên

n Epi Info 6.04V là phiên b n ti ng Vi t do Tr ng i h c Y t công c ng phát tri n

i s tr giúp c a t ch c CDC Hi n nay tr ng c ng ang ti n hành hoàn thi n phiên

n Epi Info 2002 - ti ng Vi t và s ra m t vào gi a n m 2004 M i thông tin liên quan

n ph n m m Epi Info 2002 xin liên h v i a ch d i ây

CN Tr n Th H ng

KS Nguy n Th Trang Nhung

o b câu h i 1

1.T o m t project, t o m t view 1

1.1T o m t view m i 1

1.2 T o các tr ng trong view 1

1.3Canh l 4

1.4 Di chuy n và t l i kích th c các tr ng 4

1.4 Canh l các tr ng 4

1.6 Thay i th t nh p s li u các tr ng (Tab Order) 5

1.7Thêm m t trang m i vào b ng câu h i 6

1.8Thêm m t nhóm các tr ng 6

1.9T o các giá tr và các giá tr ghi chú h p l và b ng mã 7

1.10Thay i màu n n 9

1.11 i tên trang 9

2.L u view và b ng d li u vào a 9

t mã ki m tra nh p li u 10

1.S d ng l nh Assign 10

2.T o câu l nh ki m tra b ng ch ng trình Program Editor 13

o nút liên k t 15

4.Di chuy n, thay i kích th c và s p x p nút liên k t 16

5.T o view liên k t .16

6.Xem xét l i công vi c c a b n 17

Nh p d li u cho b câu h i 18

1.Nh p s li u vào b ng h i 18

2.Tìm ki m b n ghi 18

3.M nh u ki n trong l nh Find 19

Qu n lý s li u 27

Gi i thi u 27

1 c m t project trong Epi Info 27

1.1M m t project có ki u d li u là ki u d li u Epi Info 2002 27

1.2.M m t project có ki u d li u là ki u Excel 28

1.3 c file .DBF 28

1.4 c Reading (importing) m t b ng m t trang HTML 29

1.5 c các nh d ng khác trong Analysis 30

1.6 Tr n d li u t nhi u ngu n và t nhi u nh d ng khác nhau 30

2.Làm s ch s li u 30

2.1K ho ch làm s ch s li u 30

2.2Ki m tra tính duy nh t c a mã 31

2.3Hi n th các giá tr trong m t bi n c a b s li u 33

2.4 Mã hoá l i b s li u 34

2.4.5Mã hoá l i các tr ng d ng s (numberic) 35

2.5 Ki m tra l i nh ng giá tr phù h p cho bi n phân lo i 36

2.6 Ki m tra các giá tr b t th ng (outliner) cho bi n liên t c 36

2.7Ki m tra ngày tháng phát hi n các sai sót khi nh p d li u ngày tháng 36

2.8 Ki m tra các thông tin b m t 37

2.9 Ki m tra tính không nh t quán trong s li u 37

3.Qu n lý s li u 38

2.V th 44

3 a ra b ng phân ph i t n s 45

4.Tính giá tr trung bình 48

5.T o m t b ng so sánh 49

6.So sánh t l c a hai nhóm 52

7.So sánh hai giá tr trung bình 54

8.Nhi u và phân tích phân t ng 56

Phân tích h i quy 63

1 Mô hình h i quy tuy n tính 64

1.1Xây d ng mô hình h i quy 64

1.2 Các b c ti n hành m t phân tích h i quy 65

1.3 Bi u ch m m 65

1.4 ng bình ph ng t i thi u (least-square line) 67

1.5 H s xác nh R 2 (R square) 68

1.6 ánh giá ph ng trình h i quy 69

1.7 S d ng mô hình h i quy c l ng và d oán 71

2 H i quy logistics 71

2.1 Mô hình h i quy logistics 72

Ph l c 75

o b câu h i

c tiêu:

Sau khi hoàn thành bài h c này, sinh viên có kh n ng:

1 o c b ng nh p li u trong Epi Info 2002

1.T o m t project, t o m t view

1.1T o m t view m i

Epi Info t ch c các c s d li u trong các project M t project ch a nhi u view,

và m i m t view hi n th thông tin v m t b ng d li u M t project m i có th t o l p

ng th i v i vi c t o m t b ng câu h i.

Vi c t o m t project m i c ti n hành theo các b c sau ây:

1 trình n chính c a Epi Info nh n vào phím Makeview, s xu t hi n m t c a s

có m t thanh trình n và m t view tr ng

2 Mu n t o m t VIEW m i, nh n vào trình n File và ch n New.

3 Khi h p tho i Create or Open PROJECT hi n ra, chuy n n th m c

C:\Epi-_Info ánh tên c a project (STI) vào kho ng tr ng có ghi File Name và nh n Open M t d án có tên là STI ã c t o

4 Sau ó, Epi Info s yêu c u b n t o m t view m i Nh p tên view “Thông tin b nh nhân” vào h p tho i có cùng ng d n và tên file v a c t o trên,

C:\Epi_Info\ STI.mdb Nh n OK B n v a t o c m t view g i là Thông tin

nh nhân, m trong d án

1.2 T o các tr ng trong view

t o các tr ng trong view:

1.Nh n vào trình n Insert, sau ó nh n vào trình n Field, ho c nh n chu t ph i

vào ch tr ng, chèn các bi n cho View c a b n H p tho i Field Definition xu t

hi n

B ng cách nh n chu t ph i vào view, tr ng m i, câu h i/g i ý c a m t h p nh p

li u s hi n ra t i v trí mà b n nh n chu t

Các thu t ng "tr ng" và "bi n" c dùng thay th cho nhau trong toàn b giáo trình

này Các thu t ng này dùng ch câu h i/g i ý và/ho c h p nh p d li u, ho c ch

chung các d li u có ch a trong câu h i/g i ý và/ho c h p d li u nh p vào.

2.Gõ vào n i dung các câu h i/g i ý Ch n ki u bi n và làm theo các ch d n (n u

có) bên d i Sau ó nh n OK.

Câu h i/g i ý Ki u tr ng Ki u nh d ng Tên tr ng

Trung tâm ch m sóc s c kho

Ch n ki u tr ng (ki u bi n) cho câu h i/g i ý Phím l nh

"Font" cho phép thay i nh

d ng font ch cho ph n n i dung c gõ trong câu h i/g i ý.

Ph n tên tr ng s là tên câu i/g i ý Tuy nhiên, chúng ta có

th thay i tên tr ng b ng cách nh n kép chu t bôi en dòng kí t và gõ m t tên khác thích h p h n.

Mu n thay i hình th c c a m t nhãn ho c m t câu h i/g i ý, nh n chu t vào

phím Font for Prompt n m bên ph i h p nh p Question or Prompt. t h ptho i nh d ng font ch s hi n ra

Mu n thay i d ng d li u hi n ra bên ngoài s nh p vào h th ng, nh n chu t vào

phím Font trong khung Field or Variable L n này, m t h p tho i nh d ng font

ch c ng s xu t hi n

i v i các tr ng ki u s , ki u m c nh là 2 ch s , bi u th b i 2 kí hi u ##(M i kí hi u # bi u th m t ch s ) B n c ng có th gõ thêm bao nhiêu kí hi u #

tu ý, tu thu c vào s ch s c n chèn thêm vào tr ng

ng i v i các tr ng ki u s , có th chèn d u th p phân vào v trí nào c n thi t

p l i b c 1 và 2 cho t t c các bi n trong danh sách sau:

Câu h i/g i ý Ki u tr ng Ki u nh d ng Tên tr ng

Thông tin v BN Label/Title Bold, Size 18 [Default]

Ngày khám l n u Date DD-MM-YYYY Date1Visit

n tho i Phone Number ###-#### PhoneNum

1.3Canh l

1 ch nh các ng k , nh n chu t vào trình n Format, sau ó nh n vào

Settings.

2 Mu n xoá các ô, s d ng h p ch n Visible grid on screen xoá b ng cách nh n

chu t vào h p ch n, ô c n xoá s bi n m t C ng t t luôn m c Snap to Grid Chú

ý các m c ch n khác n a

3 Nh n OK.

1.4 Di chuy n và t l i kích th c các tr ng

1.Kích chu t trái vào tiêu Trung tâm ch m sóc s c kho ph n Nh n chu t trái,

a gi v a di chuy n tiêu trên vào chính gi a, phía trên trang gi y

Ch có các tr ng ki u Text (v n b n) và ki u Multiline (nhi u dòng) m i có th

t l i kích th c các tr ng dài c a các tr ng ki u Number (S ) và Date(Ngày) ph thu c vào ki u c a m i tr ng

Tr ng v n b n ch có th c nh d ng chu n theo chi u ngang Các tr ng cónhi u dòng k có th t l i kích th c các tr ng theo chi u ngang hay chi u d c

u c

2.Kích chu t vào ô nh p li u cho Tên, các d u màu xanh s xu t hi n, kích chu t

trái và gi vào b t kì m t d u màu xanh nào, di chuy n chu t thay i r ng

a tr ng

1.4 Canh l các tr ng

Mu n canh l cho các tr ng, ph i có m t h p ch n bao xung quanh tr ng c n

ch nh l th c hi n vi c này, nh n chu t trái và v a gi chu t, v a di chuy ncon tr t l phía trái c a tr ng u tiên c n canh l n l phía ph i c a tr ng

cu i cung c n canh l Sau ó, th chu t ra S xu t hi n m t ng ch m vi nxung quanh các tr ng này

1 Trong trang này, tr ng Ngày sinh và tr ng Tu i nên canh l theo chi u ngang.

u tiên, t o ng vi n bao xung quanh các tr ng c ch n b ng cách nh nchu t trái và di con tr qua các tr ng ó Khi ng vi n c t o, nh n chu tvào trình n Format, sau ó nh n vào Alignment và cu i cùng là Horizontal.

2 Ti p theo, ch n tr ng Ngày khám l n u và tr ng Mã b nh nhân và khoanh

vùng c ch n Khi ng vi n khoanh vùng ch n c t o, kích chu t vào trình

n Format, sau ó vào Alignment, và cu i cùng là Vertical.

ng câu h i c a b n s t ng t m u d i ây:

1.6 Thay i th t nh p s li u các tr ng (Tab Order)

1 Mu n thay i th t nh p s li u c a các tr ng m t cách th công, nh n chu tvào trình n Edit, r i vào Order of Field Entry (Tab Order).

2 Nh n chu t vào tr ng mu n ch n, r i ch n ho c nút Up, ho c nút Down Nh n

OK Các b c này có th c l p l i v i các tr ng khác cho n khi các tr ng

Tr ng Ngày là m t ki u tr ng

c bi t, có th nh d ng ngày tháng theo ki u M ho c ki u Anh,

ho c m t ki u ngày tháng c th nào ó

Giá tr Ngày ( c bôi en) có th c chuy n lên trên ho c

xu ng d i theo v trí tùy ý.

1.7Thêm m t trang m i vào b ng câu h i

Epi Info có kh n ng t o nhi u trang trong m t view n M i trang t ng t nh

t trang trong b ng câu h i trên gi y, ho c có th c dùng t ch c d li u

1.Nh n chu t vào nút Add Page phía bên trái màn hình t o m t trang m i

o các tr ng sau cho view:

Thông tin v nguy c Label/Title Bold, Size 18 [Default]

Ngày truy n máu l n cu i cùng: Date DD-MM-YYYY DateTrans

Làm ngh này bao lâu r i (ngày)? Number ### Duration

1.8Thêm m t nhóm các tr ng

Epi Info có th giúp b n nhóm m t s các tr ng l i v i nhau cho thao tác phântích c d dàng và vi c t ch c b ng câu h i c h p lý

1 nhóm các B nh tình d c v i nhau, nh n chu t trái vào góc trên bên trái c a

tr ng Giang mai, gi chu t và di chuy n con tr n góc d i phía bên ph i c a

tr ng Mô t b nh i th ra S xu t hi n m t ng ch m bao quanh vùng ch n

2 Nh n chu t vào Insert, sau ó vào Group Gõ tên nhóm, "STI History", vào Tên

nhóm v a gõ s chính gi a ô nhóm t màu b ng cách nh n vào Set Color Sau

khi ch n và t màu xong, nh n OK Nh n OK l n n a óng c a s Group.

Trong phân tích s li u, các nhóm có th c coi nh m t l a ch n n Nh v y

là tránh ph i ch n t ng giá tr trong m t nhóm

Epi Info cho phép thay i tên nhóm, không nhóm các tr ng, và xoá nhóm và các

tr ng trong nhóm m t cách tu thích

m t th m m , có th b n mu n c n ch nh các tr ng phía bên trong nhóm B ng câu

i sau khi b sung nhóm s t ng t nh m u d i ây

1.9T o các giá tr và các giá tr ghi chú h p l và b ng mã

thay i các thu c tính c a m t tr ng, nh n chu t ph i vào v trí câu h i/g i ý

a tr ng Field Definition s xu t hi n, m c này cho phép b n thay i thu c tínhcho câu h i/g i ý và d li u c nh p vào h p nh p d li u

1.Nh n chu t ph i vào câu h i/g i ý Tình tr ng hôn nhân Trang 1 C a s Field Definition hi n ra.

t s tr ng ch nh n các s

Tr ng ki u Yes/No (Có/Không) ch nh n

t trong hai giá tr Có (yes) ho c Không (No).

Các b ng mã (code tables) cung c p ba ph ng pháp gi i

n d li u nh p vào nh m

ng n ch n các l i khi nh p d

li u

có th ch n S ki m soát ch t ch i v i c s d li u c duy trì trong khi v n

y nhanh t c qui trình nh p d li u

2 Nh n chu t vào m c Legal Values n m phía d i, bên ph i h p tho i Field Definition, xu t hi n c a s Setup Code/Legal Links.

3 B n có th s d ng b ng có s n ho c t o m t b ng m i Mu n t o m t b ng m i,

nh n chu t vào nút CreatNew.

4.Nh p các giá tr cho Tình tr ng hôn nhân: c thân, k t hôn, li d , và khác N u th các giá tr nh p vào ã úng theo th t hi n th nh mong mu n, nh n chu t vào

p ch n Do Not Sort, u không thì danh sách s c s p x p l i theo th t b ng

ch cái

p ch n Do Not Sort c m c nh ch không ch n Khi ch này,các giá tr c nh p vào b ng mã ki m tra s c s p x p theo th t b ng chcái trong ENTER Khi ch ch n, các giá tr s c s p x p theo úng th tkhi nh p vào

5.Nh n OK l u Legal Values, sau ó nh n OK l n n a l u l i các thu c tính c a

6.Nh n chu t ph i vào Câu h i/G i ý ph n Trình v n hoá và nh p các Giá tr ghi chú

p l sau ây cho tr ng ó: 1-Không i h c, 2-Ti u h c, 3- THCS, 4- THPT, 5-Khác

Nh n chu t vào h p ch n Do Not Sort.

Các giá tr nh p vào cho Tình

s d ng các Mã, ph i có ít nh t hai tr ng ã c t o - m t tr ng nh n giá

tr mã, và (các) tr ng còn l i ch n mã thích h p Tr ng u tiên là mã chính,

và tr ng th hai (th ba, ) s nh p (các) giá tr xu t phát t tr ng u tiên

7.T o các Mã cho tr ng Thành ph i các giá tr sau ây Trong h p tho i Setup Codes/Legal Links, ch n tr ng Qu c gia là tr ng nh n mã và nh n chu t vào nút

CreateNew Mu n ch n nhi u tr ng cùng m t lúc, nh n và gi phím Ctrl

8.Nh p các giá tr sau cho tr ng Thành ph : H i Phòng, Qu ng Ninh, H i D ng Gõ

"VN" vào tr ng Qu c gia, ây là giá tr nh n c c a m i thành ph

1.10Thay i màu n n

1 Màu n n có th thay i c b ng cách nh n chu t vào nút Format, r i vào

Background.

2 Trong Background Color, nh n chu t vào Change Color và ch n màu b n thích.

Sau ó nh n OK Nh n OK n n a l u và thoát kh i c a s T o m t màu n nkhác cho trang khác

Mu n t m t màu n n cho t t c các trang trong ch ng trình, ch n m c

"Apply to all pages" phía d i, bên trái h p tho i Background

1.11 i tên trang

1 Trong b ng tên trang (Page Names) phía bên trái view, nh n chu t và bôi en trang

u tiên Nh n chu t ph i vào ph n dòng v n b n dòng 1 Page. t h p tho i có

tên Pagename xu t hi n.

2 Gõ tiêu "Thông tin b nh nhân" vào h p này, gõ xong nh n OK.

3 Nh n chu t vào 2 Page. i tiêu c a trang này, trang th hai, thành "Thông tin

nguy c ", xong thì nh n OK.

2.L u view và b ng d li u vào a

1 u các ph n ã th c hi n b ng cách vào nút File, sau ó nh n vào Save.

2 Ch n File, i n Exit. n s c g i ý t o m t b ng d li u m i v i h p tho i

New Data Table Nh n OK ch p nh n tên m c nh c a b ng v a t

B ng d li u là m t b ng d li u d ng MS Access

Có th thay i tên tr ng i v i b t k câu h i/g i ý nào n u tr ng ó ch a t n

i b ng d li u M t khi ã có b ng d li u thì không thay i tên tr ng ca

Các giá tr c m c nh là các giá tr chu n Các giá tr này tuân theo úng qui

c, ki u và v trí t tên Các giá tr m c nh c ch p nh n trong h u h t các

Nhân viên nh p d li u, vì m t hay nhi u lý do nào ó, có th s su t nh p ho c d li u

l i: Có th là do ch vi t tay khó c, c ng có th do ng i nh p d li u không quen

i d ng v n b n và t v ng Thêm n a, kh i l ng v n b n nhi u n m c nhi u

ng i ph i cùng nh p d li u ho c m t ng i ph i nh p m t kh i l ng l n d li u Vì

t c nh ng nguyên nhân trên, mã ki m tra hay mã dùng gi i h n d li u c phép

nh p ho c báo l i nh p ti m n, th ng c s d ng trong các h th ng n t

Ph n m u c a bài t p này h ng d n cách t o mã ki m tra n gi n nh m t o thu n

i cho vi c nh p d li u và m b o lo i b c các l i nh p th ng g p khi nh p vàocác bi n nh tu i, ngày sinh, nh n d ng b nh nhân,v.v Ph n còn l i c a bài ch ra cách

ng d ng mã ki m tra m c ph c t p h n khi xác nh th i k mang thai c a nh ng

nh nhân vào Trung tâm Ch m sóc s c kho ph n

Trong th c t , các i t ng n khám t i m t c s y t không ch là m t l n Có r tnhi u ng i s quay l i ti p t c khám ho c u tr , nh ng c ng có th ng i ta squay l i vì m t b nh khác N u m i l n b nh nhân n c s y t ta l i thu th p l i toàn

s li u thì s là m t vi c làm m t th i gian, chúng ta c ng có th s d ng l i nh ngthông tin ã thu th p tr c ây thông qua vi c ti n hành liên k t nhi u c s d li u l i

Mã ki m tra ph i c k t h p v i m t bi n, m t trang, m t view, ho c m t b nghi có s n Các l nh s th c hi n khi con tr v trí hay ra kh i v trí c a m t

Clear: Xoá d li u b t k c nh p vào m t tr ng xác nh.

Record (Thao tác v i các b n ghi)

4.Nh n chu t vào Assign trên cây l nh phía bên trái.

5.Trong h p Assign Variable, ch n Age Gõ "Years" vào h p =Expression Sau ó,

nh n chu t vào d u ngo c n m

Các hàm ph i c gõ vào text box t i v trí mà text box s c s d ng

Các tr ng c gán có ch a bi n s nh n giá tr m i

Các hàm làm thay i giá tr c a m t hay nhi u bi n cho m t k t qu H u

t các hàm òi h i có các bi u th c t trong ngo c n, gi a các bi u th c nàyphân cách nhau b i d u ph y Không c có d u cách gi a tên hàm và d ungo c m (d u ngo c phía trái bi u th c)

Ví d 1: Hàm Years(EarlierDate, LaterDate)

Tham kh o tài li u v Epi Info tìm hi u thêm v các hàm

Hàm Years qui nh ph i có hai tham s : tham s th nh t là BirthDate (Ngày sinh) tham s th hai là Date1visit (Ngày n TT l n u); hai tham s này

c l y t Available Variables và c phân cách nhau b i d u ph y

6.Nh n OK khi hoàn thành và nh n vào nút Save trong c a s trình so n th o Bi u

th c cu i cùng có d ng nh sau:

ASSIGN Age=Years(BirthDate,Date1Visit)

ng có th s d ng Program Editor và gõ bi u th c vào.

Trong b ng ch n d c Choose where action will occur, các tr ng có mã ki mtra c ánh d u sao phía trái tên tr ng

2.T o câu l nh ki m tra b ng ch ng trình Program Editor

Thông th ng trong khi nh p s li u, chúng ta có th s không m t nhi u th i gian n u

n t các b c nh y c a tr ng khi g p m t u ki n nh t nh Gi s nh trong

ng h i c a chúng ta, trong câu h i b n ã bao gi truy n máu ch a? B n nh n ccâu tr l i là không thì b n không ph i nh p các thông tin v bao nhiêu l n truy n máu?Ngày cu i cùng c truy n máu là bao nhiêu? th c hi n u này chúng ta s d ng

các mã ki m tra b ng cách gõ mã vào ô Program Editor ho c b ng cách s d ng giao

di n mã ki m tra nh c mô t trong các ph n

1 Kích úp vào câu l nh if trong danh sách l nh, b n có c h p tho i nh sau:

Khi ch n t danh sách các bi n cho tr c, hay nh n chu t vào các phím l nh u

ki n ho c phím l nh s h c, các l nh này hi n lên h p nh p If Condition hoàn thành

Trong Epi Info, khi so sánh m t hàm mà có m t i s d ng ký t b n ph i cho chu i

ký t ó vào trong ngo c kép

5.Mu n t các bi u th c s th c hi n khi u ki n là úng thì nh n chu t vào phím

nh Then n m phía d i h p li t kê Available Variables trong c a s tho i If Trongbài t p ví d c a chúng ta n u câu l nh tho mãn là chuy n sang câu h i b n có x mmình không?

Có th b n mu n thông báo cho b ph n nh p d li u v m t l i nào ó Trong bài t p

c tho mãn

Các câu l nh c th c hi n trong tr ng h p u ki n không

c tho mãn

b1.Nh n chu t vào tab User Interaction, r i nh n vào Dialog M t c a s tho i có tênDialog xu t hi n.

b2 Gõ vào tiêu c a thông báo/l i nh c nh n cho h p tho i Xong thì nh n OK.

6.Nh n chu t vào Then l n n a, nh p thêm bi u th c th c hi n khi u ki n ctho mãn

7.Kích chu t vào phím tab Fields, sau ó kích vào GoTo C a s GoTo xu t hi n.

8.Di con tr vào tr ng Tattoo bôi en nó Nh n OK

9.Nh n OK trên h p tho i If

i nh c hi n ra vùng màu xám c a

p tho i và chính là thông báo cho ng i

o nút liên k t

S liên k t t- m t (1:1), n i hai b ng v i nhau M i liên k t này th ng n i m t

n ghi b ng này v i m t b n ghi b ng khác

liên k t t-nhi u n i m t b n ghi b ng này v i nhi u b n ghi b ng khác,

i liên k t này còn c g i là liên k t “m -con” ây là s liên k t thông d ng nh ttrong d li u

i liên k t trên là m i liên k t m t “m ” có th có nhi u con nh ng m t con ch

có duy nh t m t m Trái l i là liên k t nhi u m t, M:1.

Liên k t nhi u-nhi u, M:M, có th c t o b i m t c p liên k t m t-nhi u

gi a các b ng và nó bao g m liên k t m t nhi u và/ho c nhi u liên k t nhi u m t

o m t bi n m i góc d i bên ph i c a trang hai, Risk Information

1 ánh “Theo dõi th m khám” là câu h i/g i ý, ch n Relate là ki u tr ng và kích OK.

t m u nhan Conditions for related form to be active s xu t hi n

t nút liên k t c ng có th c t o b ng cách kích vào nút Related Viewthay vì ch n Relate nh là m t ki u bi n

2 b ng Form should be accessible, ch n Only when certain conditions are true

(th c hi n m i liên k t ch khi tho mãn u ki n) Chú ý r ng khi “Only when certain conditions are true c ch n, m t b tr ng m i s xu t hi n

6.Kích vào OK ch p nh n l i ch d n này u này nói lên r ng View th hai, View

con (theo dõi th m khám), s không có giá tr cho vi c vào d li u khi bi n PatientID

không có d li u hay tr ng PatientID b tr ng, m t u ki n c n thi t cho nút liên k t

có th ho t ng

7.M t h p tho i m i, Relate view choice, s cho phép b n l a ch n n u b n mu n t o

t view liên k t m i hay m t view liên k t ã c t o tr c ó B i vì không có viewkhác nào ã c t o nên ch p nh n d li u m c nh t o m t view liên k t m i.

Kích OK Bây gi chúng ta s t o l p m i liên k t t -nhi u gi a b ng thông tin

nh nhân và b ng theo dõi th m khám, hay m t b nh nhân có th n khám nhi u l n

Ch c n ng k t n i trong Epi Info t ng b i s liên k t gi a b ng m và

ng con Khi phân tích nh ng b ng này trong ch ng trình Analysis, Epi Info

t ng xây d ng nh ng t khoá c n thi t

i quan h trong các b ng này c Epi Info duy trì trong Enter vàMakeView, và khi phân tích s li u b ng ch ng trình Analysis m i quan hnày c thi t l p b i l nh RELATE S liên k t ch c sinh ra m t l n trongAnalysis, các b ng có m i liên k t c ng c phân tích nh nh ng b ng khác

4.Di chuy n, thay i kích th c và s p x p nút liên k t.

1 n và gi phím Shift, kích chu t trái, gi chu t và kéo s cho phép b n di chuy n nút

1 m view có tên là Theo dõi th m khám, kích vào nút v a m i c t o l p theo

dõi th m khám trong khi gi phím Ctrl.View m (Thông tin b nh nhân) m i c dichuy n quay l i và bây gi chúng ta m i th y c trang u tiên (tr ng) c a view con

i (Theo dõi th m khám).

2.T o view g m nh ng tr ng sau ây:

Theo dõi nh ng l n th m Label/Title Bold, Size 18 [Default]Thông tin l n n khám Label/Title Bold, Size 14 [Default]

nh k , b m,

VReason

Có s d ng BCS không? Yes/No Condomused

nh nhân mang thai không ? Text Legal Value – IsPregnant

3.Di chuy n và nhóm các tr ng tu theo ý c a b n

4 t tên cho trang là “theo dõi th m khám.”

6.Xem xét l i công vi c c a b n

Nút Home s mang màn hình tr l i t i record hay view m Nút Back s cho

tr l i m c tr c ó n u nh có nhóm liên k t, ng c l i, nút Back s cho quay tr

i b n ghi m u tiên n u nh ch có m t m c liên k t

1.Kích nút Back tr l i view m - Thông tin v b nh nhân.

2.Khi Back c kích l n u tiên, m t c a s có tên New Data Table s c hi n ra

p tho i này s ki m tra hai u:

a.S t o l p b ng d li u l u tr thông tin

b.Tên c a tên b ng

3.Kích OK ch p nh n tên b ng m c nh - theo dõi th m khám B n s u khi n

c quay tr l i trang u c a view m

Sau khi k t thúc bài h c này, sinh viên có kh n ng:

1 Dùng c Epi Info nh p b s li u

2 d ng các ch c n ng tìm ki m - Find/Search

1.Nh p s li u vào b ng h i

1.T menu File , kích Enter Data.

D li u c nh p vào c x lý ki m tra mã, x p th t và mã hoá theo b ng mã,chu n hoá d li u và gi i thích nh b n ã t trong quá trình t o ra b ng h i

Khi vào d li u ngày, b n ch c n vào 2 ch s c a ngày, hai ch s c a tháng, hai

ch s c a n m Không nh t thi t ph i vào 4 ch s c a n m

Trong m t s tr ng h p v i nh ng tr ng c t o nh là d li u c mã hoá(b n dùng Comment legal mã) khi ánh vào ký t s t ng a n tr ng s ghivào các giá tr phù h p ch không ph i là mã mà b n ánh vào u này r t có ích và

ti n l i n u b n nh p các thông tin có hai hay nhi u h n hai ký t

2.Vào các b n ghi cu i bài t p này vào thông tin c a b ng Theo dõi th m khám,

nh kích vào nút liên k t

Chú ý r ng khi b t u nh p, nút theo dõi th m khám ( trang 2) không ho t

ng Nó ch ho t ng khi nào tr ng Patient ID ( t trang1) có d liê Khi nh p d li u c a view con (Theo dõi th m khám) thì ph i tu thu c vàoview m (Thông tin b nh nhân) Con ng duy nh t vào d li u cho viewcon là i t view m

3.Quay l i view Thông tin b nh nhân ng nút Back

Kích vào nút New t o m t b n ghi m i ti p t c nh p d li u

tìm m t b n ghi c th kích vào h p tr ng ( d i ch record) làm sáng

b n ghi hi n th i và ánh vào ó s c a b n ghi và nh n phím Enter

2.T menu bên trái màn hình, ho c d c phía trên nh màn hình, kích vào nút Find

t màn hình Find record xu t hi n v i b n danh sách tr ng ã t n t i Danh sáchcác tr ng này ã c s p x p theo th t ch cái

3 ki m tra kh n ng c a Find, kích vào tr ng Name và m t tr ng tr ng s xu t

i các tr ng c tìm ki m v i toán t OR thì b n ghi a ra ch c n thomãn m t trong các u ki n trong toán t

tìm ki m c ng có kh n ng tìm ki m theo i di n Ví d , ánh N* (d u hoa th )trong tr ng Name s tr l i “Nam” , “Nhung ” và nh ng tên có ch cái u là N

Bài t p nh p vào b ng h i b n v a t o ra các d li u sau ây:

1 Thông tin b nh nhân

2 – Thông tin v nguy c

ã truy n máu bao nhiêu l n?

Ngày truy n máu :

Có b t t b ph n sinh d c không Không bi t

Quan h tình d c l n u tiên tu i nào? 15

n bao nhiêu tu i khi bán dâm l n u tiên

Làm làm gái m i dâm c bao nhiêu lâu r i (ngày) :

Trong l n ó b n có s d ng bao cao su

1 – Thông tin b nh nhân

2 – Thông tin v nguy c

ã bao gi truy n máu ch a ? Có

ã truy n máu bao nhiêu l n? 1

Có ph i là gái m i dâm không Có

n bao nhiêu tu i khi bán dâm l n u 14

Làm ngh này c bao nhiêu lâu r i : 72

Theo dõi th m khám 222222

Trong l n ó b n có s d ng bao cao su Có Có Có

Tình tr ng hôn nhân Ch a k t hôn

2 – Thông tin v nguy c

ã truy n máu bao nhiêu l n?

Ngày truy n máu :

Có b t t b ph n sinh d c không Không

Quan h tình d c l n u tiên tu i nào? 12

n bao nhiêu tu i khi bán dâm l n u tiên 12

Làm ngh này c bao nhiêu lâu r i(ngày) 60

Có QHTD trong th i gian g n ây không Không Không Không

Trong l n ó b n có s d ng bao cao su

Ngày sinh 15/06/1974

Tình tr ng hôn nhân ã k t hôn

2 – Thông tin v nguy c

Có b t t b ph n sinh d c không Không

Quan h tình d c l n u tiên tu i nào? 18

n bao nhiêu tu i khi bán dâm l n u tiên

Làm ngh này c bao nhiêu lâu r i :

Có QHTD trong th i gian g n ây không Có Có Có

Trong l n ó b n có s d ng bao cao su

không ?

Tình tr ng hôn nhân Ch a k t hôn

2 – Thông tin v nguy c

ã bao gi truy n máu ch a ? Ch a

ã truy n máu bao nhiêu l n?

Ngày truy n máu :

Có b t t b ph n sinh d c không Không

Có b b nh M n gi p không Không bi t

Khác

Quan h tình d c l n u tiên tu i 15

Có ph i là gái m i dâm không Có

n bao nhiêu tu i khi bán dâm l n u 19

Làm ngh này c bao nhiêu lâu r i : 100

Sau khi k t thúc bài h c này, sinh viên có th :

1 d ng Epi Info c các s li u t các ch ng trình khác

2 d ng c các câu l nh trong Epi Info làm s ch b s li u

3 Thao tác v i c s d li u trong Epi Info: mã hoá l i, t o thêm các bi n

Gi i thi u

Tuy ã có h th ng mã ki m tra u vào c a d li u nh ng khi nh p s li u c ng không

th tránh kh i hoàn toàn các l i nh d li u không h p l , d li u không phù h p Vì

y tr c khi chúng ta ti n hành phân tích s li u thì công vi c u tiên c a chúng ta

ph i làm s ch l i b s li u c a mình Trong khoá h c này chúng tôi không k v ng là

có th gi i thi u h t v i các b n v k n ng làm s ch s li u mà ch xin gi i thi u m tvài k n ng ch y u b n có th làm s ch m t b s li u chu n b phân tích

s li u m u

Bài t p yêu c u b n ph i th c hi n làm s ch b s li u c a m t trung tâm t v n và xétnghi m HIV t nguy n ây là b s li u VTC c trích ra t m t nghiên c u c anghiên c u v HIV/AIDS do v n phòng CDC t i Vi t nam ti n hành M c tiêu c anghiên c u này là theo dõi tình hình b nh nhân n t v n, nh ng thay i hành vi c a

nh nhân khi c t v n và các y u t liên quan khác (xem chi ti t b câu h i và mã

bi n m c l c 1) s li u c xây d ng ph c v cho công tác h c t p không có tác d ng nghiên c u hay xu t b n.

1 c m t project trong Epi Info

1.1M m t project có ki u d li u là ki u d li u Epi Info 2002

1.Kích vào nút Analyze Data màn hình chính c a c a Epi Info vào ch ng trìnhphân tích s li u

Thành ph n c a màn hình Analysis:

Command Generator – Danh sách l nh có s n trong Analysis cho ng i s d ng có

th tham kh o t command tree (cây l nh).

Program Editor – Ph n hi n nguyên v n các câu l nh ã th c hi n

HTML Browser – Ph n th c hi n l nh c l y t cây l nh

nh Read(Import) cho phép c m t file v i ki u file c th , chúng ta có ththao tác b ng tay nh là li t kê, v th , tính t n s , b n và th c hi n các ch a

ng khác v i b s li u ó

3.Kích vào Change Project Tìm và ch n project vtc.mdb c a b n t folder

c:\Epi_Info.Ch n All hi n th lên các b ng s li u Ch n b ng có tên là vtc Kích

Open.

Change Project s cho phép b n th c hi n ch c n ng là tìm m t project ho cfile mdb c th T t c công vi c c th c hi n trong Analysis s trongproject VCT1.mdb

1.2.M m t project có ki u d li u là ki u Excel(gi s file b n mu n m có tên làSTinfect.xls trong project STI.mdb)

1.Kích vào l nh Read (Import) Ki m tra l i có ph i hi n nay b n ang thao tác v i

project mà b n mu n trong tr ng h p này là STI, n u không ph i, s d ng nút l nh

Change Project ch n và m project c a b n

2.Kích vào h p ch n Data Format và ch n Excel 8.0.

3.Kích vào nút ba ch m (…) bên ph i h p Data Source M t c a s s xu t hi n

n có th ch n file Excel mà b n mu n c Ch n STInfect.xls mà b n mu n c sau

ó kích Open S có hai nút cho phép b n ch n m t trong hai Worksheets ho c tên

Ranges Trong tr ng h p này là Worksheets c hi n th và kích OK.

4 h p tho i Filespec, hãy ki m tra ch c ch n r ng b n ã kích vào h p First Row contains field names và kích OK

1.3 c file DBF

Bây gi c m t file d li u c mang tên STInfect.dbf.

I.Ghi file DBF vào trong b ng MDB hi n th i

1.Kích vào Write (Export)

nh Write(Export) s copy b ng hi n t i (b ng mà b n c g n ây nh t) vàdán chúng ho c m t ph n c a chúng vào file c n thi t và/ho c vào file có d ng c th

c ch ra

Tu ch n bi n v i p ch n l nh Write (Export) :

p ch n All – ghi t t c tr ng và d li u vào c s d li u

p ch n All (*) Except – vi t t t c tr ng và d li u vào c s d li u ngo i

tr nh ng ch sáng nh t S l a ch n này ch tr nên có giá tr khi có ít nh t

t tr ng c l a ch n (ch sáng nh t) và không có giá tr n u nh h p ch n

All oc ch n

Ch c n ng Append - l a ch n m c nh cho u ra s c thêm vào d li u

l a ch n b ng d li u

Ch c n ng Replace - ch c n ng u ra s thay th nh ng d li u ã t n t itrong b ng d li u

2.Ch n STI.mdb t h p File Name, s d ng nút ba ch m ( ) và ánh “STInfect” vào

p Tables Kích vào Replace và kích OK.

II c project STI

1 Kích vào l a ch n All hi n lên b ng danh sách STInfect Ch n b ng STInfect và

kích OK.

1.4 c Reading (importing) m t b ng m t trang HTML

1 Kích vào l nh Read(Import) Ki m tra l i r ng project hi n t i c a b n STI.mdb.

u không, s d ng nút l nh Change Project ch n và m project c a b n

2 Ch n HTML nh là nh d ng d li u Tìm ngu n d li u có tên ICD9 Cod.htm Nó

n m C:\Epi_Info\ Kích Open, ho c kích úp vào file.

3 Kích vào b ng 7:1 B ng này ch a mã ICD 9 Analysis hi n th m t danh sách a

ch có ch a b ng b n ang m N u b ng không hi n th , kích vào danh sách m i mthanh Start áy màn hình Ki m tra l i r ng b ng ch a mã ICD-9 và s miêu t c achúng óng c a s danh sách l i

Trang HTML m i không ph i là m t ph n c a project hi n t i M t h ptho i m i xu t hi n h i n u b n mu n t o m t liên k t t i m t trang hay là m t

1.5 c các nh d ng khác trong Analysis

Ghi (Writing (exporting)) m t liên k t t m th i t i m t b ng HTML trong MDB1.L p l i các b c 1 – 4 trên c file HTML t ng t

2 ánh ICD9_LINK, tên khác v i tên m c nh TMPLINK_x

3.Kích OK S liên k t ICD9_LINK s c ghi l i nh là s tham kh o thông tin tfile ICD9 Cod.htm

4.Read (Import) c)project STI Kích vào All nhìn b ng danh sách

ICD9_LINK Ch n b ng ICD9_LINK và kích OK B ng s có 677 b n ghi.

1.6 Tr n d li u t nhi u ngu n và t nhi u nh d ng khác nhau

1.Kích Read(Import) Ch n Epi6 Direct Read nh m t file nh d ng t h p kéo ch n

5.Ki m tra l i r ng u ra là Append Kích OK.

Ghi m t file REC vào m t b ng m i s t ng sinh ra m t view cho file d

li u ó

2.Làm s ch s li u

2.1K ho ch làm s ch s li u

Sau khi chúng ta nh p s li u, các s li u ph i c làm s ch tr c khi a ra phân tích

c tiêu làm s ch s li u ch y u t p trung vào: x lý các giá tr không h p l , ki m tracác ki u d li u ngày tháng, ki m tra l i tính phù h p c a các b n ghi trong d li u Trong ph n này chúng tôi s d ng b s li u vtc.mdb h ng d n cách làm s ch s

li u Trong b s li u này chúng ta ph i làm các công vi c sau:

u có th hãy i chi u t t c các l i v i phi u g c, b n s xác nh c các l i mãhoá ho c nh p s li u mà có th ch nh s a c

Tuy nhiên, có nhi u l i do ng i tr l i không nh t quán thông tin nên n u có th b nhãy liên l c l i v i h xác nh các thông tin nh ng u này là không th th c hi n

c Nên nhi u lúc b n ph i t mình thay i hay s a l i các thông tin cho phù h p

2.2Ki m tra tính duy nh t c a mã

Trong nghiên c u này m i m t khách hàng n t v n thì có m t mã riêng bi t n ukhách hàng ó n m t l n khác thì ph i có mã khác Cho nên tr ng Mã khách hàng

ph i duy nh t ( xác nh i t ng) hay trong tr ng ó không có hai giá tr l p l i

u có giá tr l p l i thì b n ph i ki m tra xem có ph i i t ng ó ã b nh p li u haihay nhi u l n (tu thu c vào s l n l p l i) không? N u có thì ph i lo i h t ch l i

t b n ghi N u không thì do h th ng ánh s b sai và ó là b n ghi thông tin c a

nh ng ng i riêng bi t

ki m tra s gi ng nhau c a các mã khách hàng, cách n gi n nh t là t n s c a mã

t c các t n xu t c a mã ph i b ng 1 n u có m t mã nào có t n s nhi u h n 1 thì t c

là có b n ghi trùng nhau và b n ph i ki m tra l i phi u ch nh s a l i mã

1 B n nháy kép vào l nh Frequency trên cây l nh Ch ng trình s hi n ra m t b ngtho i c a l nh Freq nh sau

Các thành ph n trong h p tho i Freq:

Thành ph n Miêu t

Weight Ch ra bi n (b t k ) nào là tr ng s c a phép phân tích s li uOutput to Table Ch ra u ra c a câu l nh là m t b ng (tu ch n)

Frequency of Xác nh nh ng bi n nào mu n tính t n s

All (*) Except N u b n ánh d u vào tu ch n này thì ch ra t t c các

bi n lo i tr nh ng bi n c ch n c tính t n sStratify by Ch ra bi n nào c dùng phân t n d li u

Settings u ch n Settings thì ch ng trình s m m t c a s c a câu

Help

là m t nút h p tu ch n chu n, n u b n ch n nút này thì

ch ng trình s ch y file tr giúp t ng ng trong Epi Info

Cancel óng c a s t o câu l nh mà không ghi c ng không th c hi n

câu l nhSave Only Ch cho phép ng i dùng ghi vào l nh vào file c th mà

OK u b n kích OK thì câu l nh c th c hi n và ghi vào so n

2.Vào ô frequency of ch n bi n Clientcode và kích OK

2.3Hi n th các giá tr trong m t bi n c a b s li u

1.B m vào l nh List xem m t bi n

Có hai cách hi n th m t bi n trong Epi Info Có th hi n th d i d ngHTML (Web) nh ã cài t tr c, ho c có th hi n th d i d ng m t b ng ô(Grid Table) Khi b n hi n th d i d ng b ng ô (Grid table), b n có th hi n

(nháy chu t vào m i tên ch xu ng bên tay ph i d u sao) Chú ý r ng cách này

ng có th giúp b n li t kê ra t t c các bi n (b ng cách ch n t t c các bi n).2.Nh p vào ô Variable (nh ng) bi n mà b n mu n li t kê và kích OK

1.Ch n l nh Define trong cây l nh Select

nh Define cho phép ng i dùng t o ra m t bi n/ tr ng m i cho c c d li u ang

hi n nay

nh Define t o ra các tr ng và các giá tr nh t th i Khi óng ch ng trìnhAnalysis và c m t b ng ho c m t c s d li u khác thì các l nh trên s b xoá

2.4.2.Gán giá tr cho các bi n s d ng câu u ki n (IF)

1.T o m t tr ng m i, tên là “Sex”, không thay i các nh d ng có s n trong m c ó,

m OK B c ti p theo là mã l i tr ng Sex theo các thông tin t tr ng n2c1 và n2c2

gán giá tr cho bi n m i Sex, s d ng l nh If T o câu l nh nh sau:

IF n2c1 = (+) Then

Sex = 1ELSE

Sex = 2END

2.Dùng l nh List hi n th các bi n sau: Sex d i d ng b ng ô (grid) Sau ó b m OK.

n c ti n hành t ng t v i các bi n v n i c a khách hàng, tình tr ng hôn nhân

2.4.5Mã hoá l i các tr ng d ng s (numberic)

Trong b s li u có tr ng tu i c a các khách hàng n t v n Bây gi chúng ta mu n

mã hoá bi n tu i này thành nhóm tu i xem nhóm tu i nào th ng hay n Trung tâm

v n

1.Dùng l nh Define t o m t tr ng m i l y tên là Agegroup

Dùng l nh Recode chuy n các giá tr t tr ng N3 sang tr ng AgeGroup, nh sau:

2 Ch n l nh Recode cây l nh Analysis m c From ch n bi n và m c To ch n

c Value trùng nhau, dòng u tiên s c th c hi n

Các ch LOVALUE và HIVALUE c s d ng i di n cho nh ng giá tr

nh nh t và l n nh t trong b s li u Các tr ng c t o ra trong Analysis

c s d ng l u gi các k t qu tính toán ho c các u ki n gi nh Cácgiá tr c a các bi n này s c u ch nh cho m i b n ghi theo nh nh ng qui

c trong b ng B i vì ây là nh ng bi n t m th i nên các giá tr c gán chocác bi n này s m t t i l n m sau (khi b n dùng l nh Read )

Khi mã hoá l i, c n ph i a vào t t c các giá tr , k c nh ng giá tr h p l n u