Chuyên đề về ma tuy

ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội, đồng thời tích cực tham gia vào cuộc đấu tranh phòng chống ma túy trong khu vực và trên thế giới.Với ý nghĩa đó hôm nay sở GD& ĐT Nghệ antoor chức

gi¸o dôc phßng chèng ma tuý vµ viÖc l¹m dông c¸c chÊt g©y nghiÖn

ë c¸c TTHTC§

Trong nh ng n m qua công tác phòng ữ ă

ch ng ma túy n c ta ã ố ở ướ đ đượ c nh n c, à ướ

ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội, đồng thời tích cực tham gia vào cuộc đấu tranh phòng chống ma túy trong khu vực và trên thế giới.Với ý nghĩa đó hôm nay sở GD& ĐT Nghệ antoor chức đợt tập huấn GDPCMT & CGN ở TTHTCĐ Nhằm cung cấp cho GV,

hướng dẫn viên một số kiến thức chung về

ma túy, luật và các văn bản của nhà nước

về PCMT để họ phòng, chống và có thể “

PHẦN I: MỘT SỐ HIỂU BIẾT CHUNG

I/ Th c tr ng v nguyên nhân c a t n n ma túyự ạ à ủ ệ ạ

4 Đố ượ i t ng n o có nguy c nghi n ma túy à ơ ệ

5 Quá trình nghi n ma túy di n ra nh th ệ ễ ư ế

n o à ?

III/ Tác h i c a nghi n ma túy v các ch t gây nghi n ạ ủ ệ à ấ ệ

3 Có th cai nghi n theo các ph ng pháp n o? ể ệ ươ à

4 Cai nghi n ma túy bao g m các giai o n ệ ồ đ ạ

n o ? à

5 T ch c cai nghi n ma túy t i gia ình v ổ ứ ệ ạ đ à

công đồ ng nh th n o ư ế à

• Kết hợp lời thảo luận, biểu bảng,“cây vấn đề” để trao

đổi nhóm về tệ nạn ma tuý và việc lạm dụng CGN ở CĐ:

Nhóm 1: Tệ nạn ma tuý – Thực trạng và hậu quả.

Nhóm 2: Nguyên nhân nghiện ma tuý và giải pháp

I thực trạng tệ nạn ma tuý

1 Tình hình nghiện ma tuý

- Số ng ời nghiện ngày càng tăng: năm 2000

có khoảng100 nghìn ng ời, năm 2007 khoảng

170 nghìn ng ời; đa số trẻ tuổi, ở nhiều hoàn cảnh (có 1 số là cán bộ, công nhân viên).

- Tất cả các tỉnh thành trong cả n ớc đều có

ng ời nghiện; 90% số quận huyện, 58% số xã

ph ờng có ng ời nghiện (730 xã ph ờng có

20-100 ng ời nghiện) Năm 2006-2007, Sơn La,

Quảng Ninh, Quảng Bình, Đồng Nai, Tây

Ninh v.v là các tỉnh có tỉ lệ ng ời nghiện ma tuý cao!

• Ở ỉ t nh Ngh An hi n hi n nay có : 4.185 ngệ ệ ệ ười nghi n ma ệ

túy

• Trong ó: có 3 115 ngđ ườ đi ang s ng c ng ố ở ộ đồng,1.070

ngườ đi ang t m g ( ang thi h nh án tr i giam v cai ạ ữ đ à ở ạ à

nghi n t i các trung tâmệ ạ

• Ởcác huy n : Tính ệ đến ng y 6/11/2008 huy n ô Là ệ Đ ương có: 113 người nghi n ma túy, qu phong có: 502 ngệ ế ười

nghi n ma túyệ

• Tân k có :25 ngỳ ười nghi n ma túyệ

• V tình hình HIV v AIDS hi n nayề à ệ

• S li u báo cáo tính ố ệ đến tháng 9/2008 :

• To n qu c : S ngà ố ố ười lây nhi m HIV: 162.423 ngễ ười,

chuy n ể sang AIDS : 64.862 người, tử vong: 38.648

người

• Nghệ An : bị HIV : 6,033 người , chuyển sang AIDS:

2.675 người , chết : 1.536 người, trong đó người ngoại tỉnh đến tỉnh ta bị HIV : 1.654 người ,AIDS: 498 người

- Thủ đoạn tàng trữ, buôn bán, vận chuyển ngày

càng tinh vi; sử dụng nhiều ph ơng tiện hiện đại để đối phó, chống đối quyết liệt các lực l ợng truy quét.

- SX nhiều loại ma tuý nguy hiểm (heroin, thuốc phiện,

cần sa, ma tuý tổng hợp) ko chỉ thẩm lậu qua biên giới, mà còn đ ợc SX tại Việt Nam.

- Túm l i t n n ma t ạ ệ ạ ỳy n ở ướ c ta đ ó đế n m c ph i ứ ả

b ỏ o độ ng nú ó đ th t s tr th ậ ự ở à nh hi ể m h a e ọ đ

d a ọ đ ế n cu c s ộ ống bỡnh yờn c a m i ng ủ ọ ườ i, m i ọ nhà và toàn xó h i ộ

M t nhóm buôn bán ma túy b CA B c Ninh b t giộ ị ắ ắ ữ

3 Tình hình phòng chống ma tuý

- Đảng và Nhà n ớc ta đã chỉ đạo quyết tâm phòng chống ma tuý: tăng c ờng tuyên truyền, giáo dục; xoá bỏ trồng cây có chất ma tuý; đẩy mạnh ngăn chặn, thu bắt, truy quét, xét xử nghiêm các tội

phạm ma tuý trong n ớc và quốc tế

- Một số kết quả (từ tháng 11/2003 đến 11/2004):

+ Điều tra, phát hiện 12.000 vụ; bắt 18.260 đối t ợng + Thu giữ 240 kg heroin và 58,6 kg thuốc phiện,

1021 kg cần sa, 21.540 liều gói ma tuý, 39.400

viên và 0,04 kg ma tuý tổng hợp cùng nhiều tài sản tang vật liên quan.

+ Xét xử 7.458 vụ với 9.434 bị cáo tội phạm ma tuý

CA t nh S n La th ng b t ỉ ơ ườ ắ được t i ph m v n chuy n ma túy ộ ạ ậ ể ở

o n ng QL 6 - i m giáp ranh gi a Hòa Bình v S n La

Trùm ma túy H i "lu n" v ả ậ à đường dây ma túy xuyên qu c ố

gia ã b TAND TP.HCM tuyên ph t 17 án t hình đ ị ạ ử

1/ Thanh thiếu niên bị rủ rê, bị lừa gạt, bị ép buộc,… 2/ Do tò mò, đua đòi, sĩ diện…

3/ Thiếu hiểu biết về ma túy và các CGN, không nhận thức đ ợc tác hại lâu dài, nguy hiểm của ma tuý đối với bản thân, gia đình và xã hội.

6/ Do tập quán địa ph ơng chữa bệnh bằng

cách sử dụng thuốc phiện

7/ Tệ nạn mua bán, vận chuyển, sản xu t, sử ấ

dụng ma tuý vẫn ng m ngầm len lỏi vào ấ

cuộc sống cộng đồng mà ng ời dân không dám tố giác

8/ Gia đình thiếu quan tâm, quản lý, giáo dục con cái.

9/ Ng ời bệnh sử dụng thuốc có chứa ma tuý không theo chỉ định của thầy thuốc.

10/ Các nguyên nhân khác…

Một số hiểu biết chung về Ma

tuý và cgn

1 Tìm hiểu một số loại ma tuý và CGN

2 Thế nào là nghiện ma tuý và lạm dụng các CGN

3 Quá trình nghiện ma tuý và cơ chế cai nghiện

4 Tổ chức cai nghiện ma tuý tại gia đình và cộng đồng

Ma tỳy l cỏc ch t húa h c cú ngu n à ấ ọ ồ

g c t nhiờn ho c do con ng ố ự ặ ườ i t ng ổ

h p ra Khi thõm nh p v o c th ợ ậ à ơ ể

ng ườ i s l m thay ẽ à đổ i tõm tr ng, ý ạ

th c, trớ tu , c m giỏc, thỏi ứ ệ ả độ ủ c a

con ng ườ i N u m t ng ế ộ ườ i s d ng ử ụ

nhi u l n m t ch t ma tỳy s d n ề ầ ộ ấ ẽ ẫ đế n nghi n l m cho ng ệ à ườ i s d ng b l ử ụ ị ệ

thu c v o cỏc ch t ú gõy nờn nh ng ộ à ấ đ ữ

t n th ổ ươ ng cho cỏ nhõn v c ng à ộ đồ ng.

Hiện nay Công ớc QT kiểm soát ma tuý của LHQ đã xác định có khoảng 247 chất ma

tuý cần kiểm soát.

Ở VN, Nghị định 67/2001/NĐ-CP, ngày 1/10/2001 quy định

có 249 ch t ma tuý và tiền ch t, đ ợc chia thành 4 danh mục: ấ ấ

Danh mục 1 gồm 47 ch t là những ch t ma tuý r t độc, tuyệt ấ ấ ấ

đối c m sử dụng; Danh mục II gồm 112 ch t là những ch t ấ ấ ấ

ma tuý độc hại, đ ợc dùng trong phân tích, kiểm nghiệm,

NCKH, điều tra tội phạm; Danh mục III gồm 68 ch t là các ấ

ch t độc d ợc, đ ợc dùng trong phân tích, kiểm nghiệm, ấ

NCKH, điều tra tội phạm hoặc trong lĩnh vực y tế theo yêu cầu

điều trị; Danh mục IV gồm 22 ch t là các hoá ch t không thể ấ ấ

thiếu trong quá trình điều chế, sản xu t ma tuý. ấ

Chất gây nghiện (CGN) là gì?

• CGN là chất kích thích hoặc ức chế thần kinh, dễ gây tình trạng nghiện đối với ng ời sử dụng.

• Một số loại nh cà phê, bia, r ợu, thuốc lá v.v là CGN Tuy ko phải

ma tuý, nh ng ng ời sử dụng các CGN rất dễ nghiện ma tuý, nếu lạm dụng CGN rất có hại cho sức khoẻ, nhất là đối với trẻ em

Do đó, cũng cần phải giáo dục không lạm dụng các CGN.

2 Ma túy có các loại nào?

Hi n có nhi u cách phân lo i ma túy ệ ề ạ

* Theo ngu n g c có th chia th nh 4 nhóm ồ ố ể à

-Nhóm ma túy đượ c chi t xu t t cây thu c ế ấ ừ ố

phi n( cây anh túc) S n ph m c a nó l ệ ả ẩ ủ à

nh a thu c phi n, mooc phin, heroin ự ố ệ

-Nhóm ma túy đượ c chi t xu t t cây ế ấ ừ

cooca S n ph m c a nó l côcain ả ẩ ủ à

-Nhóm ma túy đượ c chi t xu t t cây c n ế ấ ừ ầ

sa( cây gai d u, lanh mèo) s n ph m c a ầ ả ẩ ủ

nó l nh a, d u, lá, thân cây c n sa à ự ầ ầ

- Nhóm ma túy đượ c chi t su t t các ti n ế ấ ừ ề

ch t v hóa ch t c b n tham gia v o quá ấ à ấ ơ ả à

trình s n xu t v i u ch ch t ma túy ả ấ à đ ề ế ấ

C n c v o tác ă ứ à động lên h th n kinh: Có th chia ệ ầ ể

th nh 3 nhómà

- Các ch t ma túy gây c ch th n kinh: các thu c gi m ấ ứ ế ầ ố ả

au thu c nhóm opiát g m thu c phi n, moocphin

Mét sè h×nh ¶nh

vÒ Ma tuý vµ c¸c chÊt g©y nghiÖn

C©y thuèc phiÖn

Hoa vµ qu¶ thuèc phiÖn

LÊy nhùa thuèc phiÖn

Thuèc phiÖn (d¹ng tói)

Thuèc phiÖn (d¹ng b¸nh)

Moocphin (d¹ng b¸nh)

Heroin (d¹ng bét, tói 350gam)

Heroin mµu n©u

Heroin vµ moocphin

Bôi c©y, l¸ vµ hoa Coca

Cocain (d¹ng bét)

Cocain (bao bì đóng dấu Sno – tuyết)

Cocain (tinh thÓ mµu tr¾ng)

C©y cÇn sa

L¸ cÇn sa kh«

L¸ cÇn sa Ðp thµnh thái

Tói cÇn sa

Nhùa cÇn sa (Hashish)

DÇu cÇn sa (Hashish oil)

C©y ma hoµng

MDMA

Methamphetamin (d¹ng viªn)

Methamphetamin (d¹ng láng)

Methamphetamin (d¹ng bét)

M = Methamphetamin ; A = Amphetamin ; E

= Ephedrrine ; F = Fenproporex

C¸c chÊt g©y nghiÖn

C¸c chÊt g©y nghiÖn

Lạm dụng CGN, nghiện ma tuý

- “Lạm dụng CGN” là hiện t ợng sử dụng thuốc có chất ma tuý hoặc các CGN khác, ko phải để trị liệu, tự ý kéo dài thời gian sử dụng hoặc sử dụng quá liều chỉ định.

- Lạm dụng CGN sẽ dẫn đến nghiện Ng ời

“nghiện” luôn muốn tăng liều dùng, lệ thuộc vào CGN.

+ Khi thiếu ma tuý (đói thuốc) sẽ uể oải, ngáp dài, chảy n ớc mắt, hạ huyết áp, co giật, đau đớn vật vã ko làm chủ đ ợc lý trí, dễ phạm tội

+ Khi dùng quá l ợng CGN sẽ bị say (say r ợu, bia ) cũng sẽ thiếu tỉnh táo, ko làm chủ đ ợc lời nói và các hành vi của mình (nôn mửa, chửi bới, đập

phá, dễ gây tai nạn )

Nghiện ma túy là:

Người nghiện luôn luôn cần tăng dần liều

dùng

• Người nghiện lệ thuộc hoàn toàn vào ma túy

• Nếu thiếu ma túy ( Hiện tượng đói thuốc)

người nghiện sẽ có trạng thái : uể oải , ngáp dài , chảy nước mắt , hạ huyết áp, lên cơn co giật , đau đớn vật vả Lúc này người nghiện mất hết lý trí họ có thể làm bất cứ điều gì

( kể cả tội ác) để có ma túy dùng

• Lạm dụng các CGN và nghiện ma túy có mối

qua hệ hữu cơ , tất yếu vì lạm dụng các CGN lâu dài sẽ dễ dàng dẫn đến nghiện ma túy Người nghiện nếu thiếu ma túy sẽ xuất hiện hội chứng đói thuốc ( hay hội chứng cai

nghiện ) Khi đó người nghiện lại phải dùng

ma túy nhiều hơn hoặc liên tục hơn ( Tăng

dần liều dùng )

Mối quan hệ đó được biểu diễn

Không có ma túy để dùng

Sử dụng nhiều hơn

và thường xuyên hơn

ng ườ i có tâm t , ho n c nh éo le , nh ng ng ư à ả ữ ườ i

th t nghi p , nghèo, m c nh ng ng ấ ệ à ả ữ ườ i có trình

v n hóa cao , nh ng ng i gi u , nh ng gia

Ng i s ng n i có liên quan ph c t p n ma ườ ố ở ơ ứ ạ đế

túy : M t s n i ng b o dân t c có t p quán lâu ộ ố ơ đồ à ộ ậ

i tr ng cây thu c phi n v dùng thu c phi n

Nh ng ng i không có vi c l m , th t h c , b t c ữ ườ ệ à ấ ọ ế ắ

trong cu c s ng , bi quan, chán nãn v t ộ ố ề ươ ng

lai , ti n ề đồ , nh ng ng ữ ườ i có ho n c nh éo le à ả

trong cu c s ng : B m ly hôn , gia ình tan v ộ ố ố ẹ đ ỡ

Nh ng ng ữ ườ ố i s ng trong môi tr ườ ng ph c t p : ứ ạ

Lao độ ng t i bãi khai thác v ng , khoáng s n, i ạ à ả đ

lao độ ng vùng biên , lao độ ng t do t i th nh ự ạ à

ph , th tr n, ng ố ị ấ ườ i không có n i nh t nh ơ ở ấ đị

Nh ng ng i có ngu n kinh t d i d o nh ng b t ữ ườ ồ ế ồ à ư ấ

qu n lý , giáo d c c a gia ình tìm n nh ng ả ụ ủ đ đế ữ

n i có nhi u c m b y : V tr ng , quán ba , ơ ề ạ ẫ ũ ườ

quán karaokê, i ch i êm đ ơ đ

Qu¸ tr×nh nghiÖn ma tuý di n ra nh ễ ư

th nào ế

- Ma tuý x©m nhËp vµo c¬ thÓ con ng êi theo 3 con ® êng:

- § êng h« hÊp: hót (thuèc phiÖn, cÇn sa, tµi mµ); hÝt (heroin,

cocain );

- § êng tiªu ho¸: nhai (l¸ cÇn sa hoÆc l¸ coca ); nuèt (uèng

thuèc phiÖn, ma tuý tæng hîp hoÆc c¸c CGN kh¸c);

- § êng tuÇn hoµn: tiªm, chÝch thuèc d íi da, b¾p thÞt hoÆc tÜnh

m¹ch

Quá trình nghiện ma tuýdi n ra ễ

nh th nào ư ế

 5 giai đoạn:

1/ Muốn dùng ma tuý : khi dùng thấy dễ chịu,

thú vị, khoái cảm khi ko dùng thấy nhạt

nhẽo, thèm muốn

2/ Thèm khát dùng ma tuý : ko chịu nổi khi ko dùng, cố gắng bằng mọi cách để đ ợc dùng 3/ Tăng dần liều l ợng ma tuý .

4/ Muốn từ bỏ ma tuý, muốn cai nghiện vì thấy

nó quá nhiều cái hại

5/ Tái nghiện vì nhiều lý do Khả năng cai

nghiện giảm dần sau mỗi lần tái nghiện

III tác hại của ma tuý và cGN

 Tác hại của ma tuý

1 ảnh h ởng sức khoẻ của ng ời nghiện

- Hỏng niêm mạc mũi (khi hút hít), nhiễm trùng da

hoặc máu do dùng kim bẩn để tiêm chích.

- Phổi suy yếu, dễ nhiễm trùng đ ờng hô h p ấ

- Hay bị táo bón Sức khoẻ nhanh chóng suy yếu:

xanh xao, tiều tuỵ, gầy ốm, da xám xịt, tóc xơ xác, kèm theo các bệnh ghẻ lở, hắc lào

- Dễ mắc các bệnh lây truyền qua máu, nguy hiểm

nh t là HIV/AIDS, viêm gan B, C do th ờng sử ấ

dụng chung kim tiêm Đôi khi bị sốc, do dùng thuốc quá liều.

2 ảnh h ởng tới nhân cách và đạo đức

- Suy giảm nhân cách: luôn th y cuộc đời bế tắc, âu sầu, bi quan ấ

về sức khoẻ, sống g p gáp, không mục đích. ấ

- Sống giả dối (ngọt ngào để gi u diếm sự nghiện ngập) tranh thủ ấ

sự quan tâm của ng ời thân hoặc trộm cắp tài sản chung của gia đình đem bán (rẻ) để thoả mãn cơn nghiện

- Suy thoái đạo đức: lang thang, bụi đời, c ớp giật, mãi dâm, giết

ng ời …

3 ảnh h ởng đến kinh tế và hạnh phúc gia đình

- Kinh tế gia đình khánh kiệt;

- Nảy sinh sự nghi ngờ trong gia đình (vì m t mát tài sản), xung ấ

đột gay gắt do mâu thuẫn về lối sống

- Nhiều cặp vợ chồng ly hôn, hạnh phúc gia đình bị tan vỡ;

- Có tr ờng hợp cả gia đình (chồng/vợ, con) nhiễm HIV/AIDS,

viêm gan B, C

do ng ời nghiện lây truyền.

4 ảnh h ởng x u tới trật tự, an ninh XH ấ

- Hao tổn nhiều công sức, tiền của và cả x ơng máu cho việc phòng chống ma tuý

- M t đi một lực l ợng lao động XH (con nghiện ấ

vốn là những thanh niên có nhiều sức

khoẻ)

- Trật tự an toàn xã hội bị đe doạ do xu t hiện ấ

nhiều tệ nạn nh buôn lậu, cờ bạc, mại dâm, trộm cắp, c ớp giật; nhiều tai nạn giao

thông do con nghiện gây ra.

- Một trong những nguyên nhân lan truyền

HIV/AIDS

thuốc lào

1 ảnh h ởng sức khoẻ ng ời hút thuốc

- Tăng huyết áp, nhịp tim tăng, nhịp đập không đều;

- Tim phải làm việc nhiều hơn để l y ôxy, dễ gây nhồi máu cơ tim, ấ

xơ vữa động mạch, tắc mạch máu

- Viêm mũi, viêm họng, viêm phổi, tức ngực, thở ngắn khò

khè, hen phế quản, lao phổi

- TrÎ em tiÕp xóc víi khãi thuèc l¸ cã thÓ bÞ ho, suy yÕu chøc n¨ng phæi, c¸c c¬n hen suyÔn th êng x¶y ra.

- Ng ời mẹ đang mang thai nếu tiếp

xúc th ờng xuyên với khói thuốc lá

sẽ làm cho đứa trẻ sinh ra nhẹ cân, hoặc lâm tình trạng nguy hiểm, có thể tử vong ngay khi sinh hoặc sau

đó một thời gian ngắn.

•Trong việc cai nghiện, các PP cắt cơn chỉ có

tác dụng 15%, phần 65% thuộc về quyết tâm của ng ời nghiện, 20% do đ ợc hỗ trợ để phục hồi các chức năng sinh lý và các điều kiện để tái hoà nhập CĐ sau cai nghiện.

•Ng ời nghiện sau cắt cơn còn rất yếu cả về thể

xác và tinh thần Họ cần đ ợc quan tâm, giúp

đỡ để rèn luyện, phục hồi các chức năng Có thể cho họ tập thể dục theo bài, lao động nhẹ, tham gia các hoạt động VH, vui chơi giải trí, từng b ớc tiếp xúc với ng ời nhà, bạn bè, XH…

để họ dần dần trở lại cuộc sống bình th ờng.

uống quá nhiều r ợu bia

- Ng ời nghiện th ờng có dáng vẻ bê tha, quần

áo xộc xệch, đi đứng loạng choạng, nói lảm nhảm, không làm chủ hành vi của mình Th ờng xuyên cãi lộn, gây ẩu đả.

- Tốn tiền, ảnh h ởng đến kinh tế gia đình

- Mâu thuẫn gia đình, dễ dẫn tới ly hôn.

- ảnh h ởng đến sức khoẻ nh : viêm và chảy máu thực quản, dạ dày, ruột; viêm gan, xơ gan; rối loạn nhịp tim; rối loạn bộ nhớ, suy nghĩ; s ng đau khớp; tăng nguy cơ ung th l ỡi,

miệng, họng, thực quản,…

- Phụ nữ có thai uống nhiều r ợu, bia ảnh h ởng x u đến thai nhi ấ

• Mức độ nặng: nôn mửa; tiêu chảy, xuất huyết đ ờng tiêu

hoá; đau đầu, co giật, hôn mê; đau cơ, x ơng khớp

• Dấu hiệu khác: ngại lao động; giờ giấc SH thay đổi bất th

ờng; thích ở nhà 1 mình, ngại tiếp xúc với ng ời khác; hay

tụ tập đàn đúm với những ng ời ko tốt; th ờng lo lắng bồn chồn, hay nói dối; sợ n ớc, gió và ngại tắm; tiêu nhiều tiền

ko rõ lý do; trong túi th ờng có giấy bạc, bật lửa, kim tiêm, bơm xi lanh; có dấu kim tiêm trên mạch máu ở mu bàn tay, cổ tay, mắt cá chân, ở bẹn, ở cổ; ngáp vặt, mắt lờ đờ,

da tái, môi thâm, cơ thể hôi hám v.v.

• Còn có thể nhận biết bằng que chỉ thị màu (nhúng que

thử vào n ớc tiểu của ng ời định thử, sau 5 phút thấy có 1 vạch hồng/d ơng tính – có dùng ma tuý, nếu thấy có 2

vạch hồng/âm tính – ko dùng ma tuý