Kiến thức : - Sự giống và khác nhau cơ bản của các truyện ký đã học về các phương diện, thể loại, phương thức biểu đạt, nội dung, nghệ thuật.. - Những nét độc đáo về nội dung và nghệ th
Trang 1TUẦN 10 Ngày soạn: 10/10/ 2013
TIẾT 38
ÔN TẬP TRUYỆN KÝ VIỆT NAM
A M ỨC ĐỘ CẦN ĐẠT :
- Hệ thống hóa và khắc sâu kiến thức cơ bản về các văn bản truyện ký Việt Nam hiện đại đã học ở học kỳ 1
B TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KỸ NĂNG, THÁI ĐỘ
1 Kiến thức :
- Sự giống và khác nhau cơ bản của các truyện ký đã học về các phương diện, thể loại, phương thức biểu đạt, nội dung, nghệ thuật
- Những nét độc đáo về nội dung và nghệ thuật của từng văn bản
- Đặc điểm của nhân vật trong các tác phẩm truyện
2 Kỹ năng :
- Khái quát, hệ thống hoá và nhận xét về tác phẩm văn học trên một số phương diện
cụ thể
- Cảm thụ nét riêng,độc đáo của tác phẩm đã học
3 Thái độ :
- Yêu thích môn văn, có nhận thức đúng và biết bộc lộ tình cảm với con người và xã
hội trong các văn bản…
- Nghiêm túc trong giờ học
C TIẾN TRÌNH DẠY HỌC:
1 Ổn định: ( 1’)
2 Bài cũ: Kiểm tra bài cũ : Kiểm tra trong khi ôn tập
3 Bài mới: Giới thiệu bài…
Hoạt động của GV Hoạt động của HS Nội dung cần đạt
Tổ chức cho HS chơi trò
chơi “Mảnh ghép thông
minh”
GV chia hs thành 4
nhóm
Cho nhóm trưởng nhận
phiếu học tập, trên đó ghi
tên văn bản mà nhóm sẽ
hoàn thành trong bảng
thống kê
Sau 3p, tổ nào hoàn thành
bảng tổng kết với nội
dung chính xác sẽ đạt
điểm tối đa là 100 điểm
Nếu chưa hoàn thành,
mỗi mảnh ghép đúng
được 10 điểm
GV đối chiếu với bảng
thống kê tổng hợp rồi cho
Tham gia trò chơi
Trên bảng đã kẻ sẵn các cột như bảng thống kê kiến thức của các văn bản.Trong 3p, các thành viên trong nhóm lần lượt tìm các mảnh ghép phù hợp cho phần thống kê của tổ mình ( mang bút ghi tên vào mảnh ghép)
Nhóm trưởng thuyết trình kết quả của nhóm
Các nhóm khác nhận xét
và cho điểm nhóm bạn
HS nghe và ghi
I.LẬP BẢNG THỐNG KÊ ( 10’)
Trang 2điểm các đội.
GV phát phiếu học tập
cho HS- Cho hs hoạt
động theo nhóm bàn
trong 3 phút ( dãy ngoài
phiếu nhận xét phần
giống nhau của 3 văn
bản, dãy trong nhận xét
phần khác nhau…)
GV chiếu đáp án
Gọi HS đọc
? Lớp 7 em được học văn
bản nào viết trong giai
đoạn 30-45 và có cùng
đặc điểm của văn xuôi
hiện thực trước cách
mạng? ( Sống chết mặc
bay- Phạm Duy Tốn)
GV chiếu, cho hs đọc
? Một trong các điểm nổi
bật làm nên phong cách
riêng trong nghệ thuật
sáng tác của các nhà văn
HS hoạt động theo nhóm
bàn Nhóm trưởng báo cáo kết
quả Các nhóm khác nhận xét
bổ sung
1 hs đọc
Cả lớp nghe và ghi
Suy nghĩ, trả lời
Đọc, nghe, ghi
II Những điểm giống nhau và khác nhau chủ yếu về nội dung và hình thức nghệ thuật của các văn bản 2,3,4? ( 15’)
* Giống nhau :
-Về phương thức biểu đạt:
Đều là văn tự sự, truyện
ký hiện đại (và được sáng tác ở thời kì 1930 – 1945)
-Về đề tài : Đều lấy đề tài
về con người và đời sống
xã hội đương thời của tác giả, đều đi sâu miêu tả số phận cực khổ của con người bị vùi dập
- Nội dung : - Phản ánh
hiện thực xã hội Việt Nam trước 1945 ( bộ mặt xấu xa của tầng lớp thống trị, đời sống cực khổ của người dân,…)
- Đều chan chứa tinh thần nhân đạo (yêu thương trân trọng những tình cảm, phẩm chất đẹp đẽ của con người,
tố cáo những gì tàn ác, xấu xa)
- Nghệ thuật : Đều có lối
viết chân thực, gần đời sống rất sinh động,
=> Đây cũng là những
đặc điểm chung nhất của dòng văn xuôi hiện thực nước ta trước cách mạng.
* Khác nhau:
Theo bảng thống kê
NTT: Khắc hoạ nhân vật qua hành động, ngôn ngữ, cử chỉ một cách chân thực , sinh động
Trang 3là nghệ thuật xây dựng
nhân vật, hãy chỉ rõ?
GV nhấn mạnh: Cùng là
hiện thực cuộc sống của
xã hội Việt Nam đầu thế
kỉ 20 nhưng mỗi nhà văn
trong mỗi văn bản lại có
những điểm nhìn khác
nhau, có cách cảm nhận
của riêng mình, và cách
thể hiện riêng, vì vậy mà
nội dung, thể loại và
PTBĐ của các văn bản có
sự khác nhau
Mỗi tác giả một
phong cách đã làm
nên sự đa dạng,
phong phú cho dòng
văn học hiện thực
nước ta đầu thế kỉ 20
GV cho hs làm bài tập
trắc nghiệm- củng cố kiến
thức phần này
Bài 1: Nhận xét nào đúng
nhất về đặc điểm truyện
kí Việt Nam?
Bài 2: Nhận xét nào
không chính xác khi nói
về giá trị nội dung của
các văn bản TKVN?
Bài 3: Ai là nhà văn của
phụ nữ và nhi đồng?
? Trong mỗi văn bản trên
em thích nhất nhân vật
hoặc đoạn văn nào? Vì
sao?
GV: Gợi mở: Đó là nhân
vật hoặc đoạn văn nào ?
Trong vb nào ? Của tác giả
…?
? Lí do em thích : về nội
dung tư tưởng ? về hình
Suy nghĩ, trả lời
Trả lời nhanh
NC: Nhân vật được đào sâu tâm lí,có kiểu nhân vật tư tưởng ( tính triết lý trong văn bản được nhân vật thể hiện) VD: nhân vật ông giáo…
III Luyện tập ( 10’)
Viết đoạn văn cảm nhận
Trang 4thức nghệ thuật ? Lí do
khác ?.
GV yêu cầu: Từ những gợi
ý trên, hãy viết một đoạn
văn cảm nhận về nhân vật,
hoặc đoạn văn mà em thích.
-> Gọi 3 HS đọc bài
Chỉnh sửa, bổ sung.
chiếu 2 đoạn văn tham
khảo- cho HS đọc.
? Em ghét nhân vật nào? Vì
sao? Liên hệ: KNS: còn các
bạn nam bắt nạt các bạn nữ,
còn trêu đùa bạn, chưa
thông cảm với hoàn cảnh éo
le của bạn mình…
HS tự bộc lộ Viết đoạn văn ( Phần này
HS đã chuẩn bị ở nhà)
3 HS đọc Nghe, nhận xét
HS đọc
HS bộc lộ
Bảng thống kê sau khi hoàn thành.
ST
T
Tên văn
bản Tác giả
Năm S.tác Thể loại
Phương thức biểu đạt
Nội dung chủ yếu
Đặc sắc nghệ thuật
1 Tôi đi học ThanhTịnh
( 1911-1988)
1941 Truyệnngắn
Tự sự (xen trữ tình)
Những kỉ niệm trong sáng về ngày đầu tiên
đi học
Tự sự, miêu tả biểu cảm hình ảnh so sánh mới
mẻ, gợi cảm
2
Trong lòng
mẹ
(Những
ngày thơ
ấu)
Nguyên Hồng ( 1918-1982)
1938 Hồi ký (xen trữTự sự
tình)
Nỗi cay đắng tủi cực và tình yêu thương mẹ mãnh liệt
Tự sự kết hợp miêu tả và biểu cảm, đánh giá, sử dụng những hình ảnh so sánh, liên tưởng
3
Tức nước
vỡ bờ
(Tắt đèn)
Ngô Tất Tố (1893-1954)
1939 thuyết Tiểu Tự sự
Bộ mặt tàn ác, bất nhân của chế độ thực dân nửa phong kiến, Ca ngợi những phẩm chất cao quí và sức mạnh tiềm tàng của chị Dậu
Xây dựng tình huống truyện bất ngờ, xây dựng nhân vật đối lập.
Nam Cao ( 1917-1951)
1943 Truyệnngắn (Xen trữTự sự
tình)
Số phận đau thương và phẩm chất cao quí của người nông dân cùng khổ Thái độ trân trọng của tác giả với họ
miêu tả và phân tích diễn biến tâm lí của nhân vật, ngôn ngữ kể chuyện rất chân thực, giản dị, tự nhiên
Trang 5* Khác nhau:
Tên vb Thể
loại Phương thức
biểu đạt
Nội dung chủ yếu Đặc sắc nghệ thuật
Trong
lòng mẹ
Hồi kí Tự sự
(xen trữ tình)
Nỗi đau của chú bé mồ côi
và tình yêu thương mẹ của chú bé
Văn hồi kí chân thực , trữ tình thiết tha
Tức nước
vỡ bờ
Tiểu thuyết
Tự sự Phê phán chế độ tàn ác , bất
nhân và ca ngợi vẻ đẹp tâm hồn , sức sống tiềm tàng của người phụ nữ nông thôn
Khắc hoạ nhân vật qua hành động, ngôn ngữ, cử chỉ và miêu tả hiện thực một cách chân thực , sinh động
Lão Hạc Truyện ngắn Tự sự ( Xen trữ
tình)
Số phận bi thảm của người nông dân cùng khổ và nhân phẩm cao đẹp của họ
Nhân vật được đào sâu tâm lí , cách kể chuyện tự nhiên , linh hoạt , vừa chân thực vừa đậm chất triết lí và trữ tình
4 Củng cố: ( 5’) đóng vai diễn “Tức nước vỡ bỡ”
- Giải nghĩa thành ngữ “ Tức nước vỡ bờ”- Dùng thành ngữ này làm nhan đề văn bản có chính xác không?
5 H Ư Ớ NG D Ẫ N T Ự H Ọ C ( 3’)
* Bài học :- Tóm tắt kiến thức cơ bản bằng bản đồ tư duy. - Tóm tắt ngắn gọn 2 văn bản 3,4 - Học thuộc bài đã ôn, chuẩn bị bài thật tốt để làm bài kiểm tra văn - HS đội tuyển môn văn làm đề bài: Hình ảnh người nông dân trong văn học hiện thực trước cách mạng. * Bài soạn : - Soạn bài : “ Thông tin về ngày trái đất năm 2000 ” E RÚT KINH NGHIỆM
………
………
………
………
Trang 6
PHIẾU HỌC TẬP
a/ Điểm giống nhau cơ bản của 3 văn bản Trong lũng mẹ, Tức nước vỡ bờ, Lóo Hạc.
*/ Thời gian, hoàn cảnh xã hội:
*/ Ph ư ơng thức biểu đạt chính:
*/ Nội dung:
*/ Ngh ệ thuật:
PHIẾU HỌC TẬP b/ Điểm khỏc nhau cơ bản của 3 văn bản Trong lũng mẹ, Tức nước vỡ bờ, Lóo Hạc:
loại Phương thức
biểu đạt
Nội dung chủ yếu Đặc sắc nghệ thuật
Trong
lũng mẹ
Tức nước
vỡ bờ
Lóo Hạc
