1.Kiến thức: Giúp học sinh hiểu: Những nét chủ yếu về hoạt động của nghĩa quân Lam Sơn trong những năm cuối 1424 -1426.Qua đó thấy được sự lớn mạnh của khởi nghia Lam Sơn trong giai đoạn
Trang 11.Kiến thức: Giúp học sinh hiểu:
Nguyên nhân bùng nổ khởi nghĩa,những khó khăn trong thời gian đầu hoạt động củanghĩa quân Lam Sơn
2 Tư tưởng:Giáo dục truyền thống yêu nước, tinh thần quyết tâm vượt khó, lòng biết
ơn những người có công với đất nước như Lê Lợi, Nguyễn Trãi
3 Kỹ năng: rèn kỹ năng sử dụng lược đồ lịch sử, nhận xét snhân vật, sự kiện lịch sử
tiêu biểu B Phương tiện dạy học
Lược đồ khởi nghĩa Lam Sơn
C Tiến trình dạy - học
I Tổ chức lớp
II Kiểm tra
III Dạy học bài mới
I THỜI KỲ Ở MIỀN TÂY THANH HOÁ (1418 -1423)
Hoạt động 1:
HS Đọc mục 1 (SGK 84,85)
Em biết gì về Lê Lợi?
(hào trưởng có uy tín, yêu nước…)
Vì sao Lê Lợi dựng cờ khởi nghĩa?Lê Lợi đã
chọn nơi nào làm căn cứ?
(yêu nước căm thù giặc – căn cứ Lam Sơn)
Hãy cho biết một vài nét về căn cứ Lam Sơn?
(căn cứ đầu tiên, địa hình hiểm trở)
GV Giới thiệu về đặc điểm địa hình của căn cứ Lam
Sơn, qua đó nhấn mạnh thuận lợi của căn cứ đối với
hoạt động của nghĩa quân
Khi nghe tin Lê Lợi dựng cờ khởi nghĩa các hào
kiệt có thái độ như thế nào?Kể tên một số hào kiệt?
(hào kiệt nhiều nơi hưởng ứng tiêu biểu như NTrãi….)
Em biết gì về Nguyễn Trãi?
1 Lê Lợi dựng cờ khởi nghĩa
- Căn cứ: Lam Sơn (Thanh Hoá)
- Năm 1416 Lê Lợi cùng 18 hàokiệt tổ chức hội thề ở Lũng Nhai
- Ngày 7/2/1418 Lê Lợi dựng
Trang 2GV Phân tích những khó khăn của nghĩa quân:“cơm
ăn thì sớm tối không được 2 bữa, áo mặc đông hè chỉ
có một manh, quân lính độ vài nghìn, khí giới thì thật
tay không” (Nguyễn Trãi) Từ 1418 -1921, 3 lần bị bao
vây phải rút lên núi Chí Linh
GV Kể về gương hy sinh của Lê Lai
Em có nhận xét gì về gương hy sinh của Lê
Lai?
GV Để ghi nhớ công lao của Lê Lai, Lê Lợi đã phong
Lê Lai là công thần hạng nhất và căn dặn con cháu nhà
Lê làm giỗ Lê Lai trước ngày giỗ của mình: “21 Lê
Lai, 22 Lê Lợi”
Tại sao lê Lợi đề nghị tạm hoà với quân Minh?
(tránh bị qMinh bao vây, có thời gian củng cố llượng)
Sau thất bại trong âm mưu mua chuộc Lê Lợi,
quân Minh có hành động gì?
(cuối 1424 quân Minh tấn công nghĩa quân)
- Năm 1423 nghĩa quân tạm hoàvới quân Minh
- Năm 1424 quân Minh tấn công nghĩa quân → khởi nghĩa chuyển sang giai đoạn mới
IV Củng cố bài:
1 Nêu tóm tắt diễn biến cuộc khởi nghĩa Lam Sơn giai đoạn 1418 -1423?
2 Em có nhận xét gì về tinh thgần chiến đấu của nghĩa quân trong giai đoạn này?
V Hướng dẫn học tập:
Học bài cũ theo câu hỏi SGK
Đọc soạn P.II Giải phóng Nghệ An, Tân Bình, Thuận Hoá và tiến quân ra Bắc (1424 -1426)
Tìm hiểu về Nguyễn Chích
Ngày soạn…………
Trang 31.Kiến thức: Giúp học sinh hiểu:
Những nét chủ yếu về hoạt động của nghĩa quân Lam Sơn trong những năm cuối
1424 -1426.Qua đó thấy được sự lớn mạnh của khởi nghia Lam Sơn trong giai đoạn này từchỗ bị động đối phó sang thế chủ động tấn công
2 Tư tưởng:Giáo dục truyền thống yêu nước, tinh thần bất khuất kiên cường và lòng
tự hào dân tộc
3 Kỹ năng: Sử dụng lược đồ lịch sử, nhận xét snhân vật, sự kiện lịch sử tiêu biểu.
B Phương tiện dạy học
Lược đồ khởi nghĩa Lam Sơn
Lược đồ tiến quân ra Bắc của nghĩa quân Lam Sơn
C Tiến trình dạy - học
I Tổ chức lớp
II Kiểm tra
Trình bày diễn biến giai đoạn 1418-1423 của khởi nghĩa Lam Sơn ?
Tại sao quân Minh chấp nhận tạm hoà với Lê Lợi ?
III Dạy học bài mới
II GIẢI PHÓNG NGHỆ AN, TÂN BÌNH, THUẬN HOÁ VÀ TIẾN QUÂN RA BẮC (1424-1426)
Hoạt động 1:
HS Đọc mục 1 (SGK trang 87)
GV Nhắc lại hành động trở mặt của quân Minh
Tại sao NguyÔn Chích đề nghị chuyển quân vào
Nghệ An ?
(QMinh tấn công mạnh,Nghệ An là vùng đất rộng
người đông, địa hình hiểm trở, xa trung tâm địch)
Hãy cho biết vài nét về nguyÔn Chích ?
(Nông dân nghèo, yêu nước, từng lãnh đạo khởi nghĩa
chống quân Minh ở Nghệ An, Thanh Hoá)
Kế hoạch chuyển quân được thực hiện như thế
nào?
GV.Sử dụng lược đồ chỉ đường tiến quân và trận đánh
lớn của nghĩa quân Lam Sơn
1.Giải phóng Nghệ An (năm 1424)
- NguyÔn Chích đưa ra kếhoạch chuyển địa bàn vàoNghệ An
- Ngày 12/10/1424 tập kíchđồn Đa Căng, hạ thành TràLân
- Nghĩa quân đánh bại giặc ởKhả Lưu, Bồ Ải
- Kết qủa: Vùng Diễn Châu(Nghệ An), Thanh Hoá đượcgiải phóng
Trang 4Việc thực hiện kế hoạch đó đem lại kết qủa như
thế nào?(Thoát khỏi thế bvây, mở rộng địa bàn h động)
Em có nhận xét gì về kế hoạch của Nguyên
Chích?
Hoạt động 2:
GV Sử dụng LĐ trình bày diễn biến chính của việc giải
phóng Tân Bình, Thuận Hoá
Việc giải phóng Tân Bình, Thuận Hoá có ý
nghĩa như thế nào?
(mở rộng vùng giải phóng, tạo điều kiện tcông ra Bắc)
HS Xác định trên LĐ vùng giỉa phóng của nghĩa quân
GV Sử dụng lược đồ trình bày về kế hoạch tiến quân ra
Bắc của Lê Lợi
Đạo quân 1: Giải phóng miền Tây Bắc
Đạo quân 2: Giải phóng hạ lưu sông Nhị Hà
Đạo quân 3: Tiến thẳng ra Đông Quan
HS Đọc chữ nhỏ SGK
Được sự ủng hộ của nhân dân nghĩa quân đã
giành được những thắng lợi gì?
-2.Giải phóng Tân Bình, Thuận Hoá (năm 1425)
- Tháng 8/1425, nghĩa quângiải phóng Tân Bình, ThuậnHoá
- Từ 10/1424 đến 8/1425 nghĩaquân giải phóng từ Thanh Hoá
đèo Hải Vân
3 Tiến quân ra Bắc, mở rộng phạm vi hoạt động (1426)
- Tháng 9/1426, Lê Lợi chiaquân làm 3 đạo tiến ra Bắc
- Nhiệm vụ: bao vây đồn địch,giải phóng đất đai, lập chínhquyền, chặn viện binh
- Kết qủa: nghĩa quân chiếnthắng nhiều trận → quân Minh
Học bài cũ theo câu hỏi SGK
Đọc soạn P.III Khởi nghĩa Lam Sơn toàn thắng (cuối năm 1426 - cuối năm 1427)
Trang 51.Kiến thức: Giúp học sinh hiểu:
- Những diễn biến chính và ý nghĩa của chiến thắng Tốt Động- Chúc Động, Chi LăngXương Giang
- Ý nghĩa lịch sử và nguyên nhân thắng lợi của khởi nghĩa Lam Sơn
2 Tư tưởng:Giáo dục lòng yêu nước, tự hào về những chiến thắng oanh liệt của dân
tộc ta ở thế kỷ XV
3 Kỹ năng: Sử dụng lược đồ, diễn kiến trận đánh bằng lược dồ, đánh giá sự kiện, ý
nghĩa quyết định của cuộc chiến tranh
B Phương tiện dạy học
Lược đồ trận Tốt Động - Chúc Động; Chi Lăng - Xương Giang
C Tiến trình dạy - học
I Tổ chức lớp
II Kiểm tra
Trình bày tóm tắt các chiến thắng của nghĩa quân Lam Sơn từ cuối 1424-1425?
III Dạy học bài mới
III KHỞI NGHĨA LAM SƠN TOÀN THẮNG (CUỐI 1426-1427)
Hoạt động 1:
HS Đọc mục 1 (SGK trang 89, 90)
Tình hình quân Minh thời gian này? Âm mưu
của Vương Thông?
(tiêu diệt chủ lực của ta, giành thế chủ động)
Trước ý đồ và hành động của quân giặc, ta
* Hoàn cảnh
- Tháng 10/1426, Vương Thông
→ Đông Quan → tấn công Cao
Bộ → tiêu diệt chủ lực củata,giành thế chủ động
Ta: Phục binh ở Tốt Động Chúc Động
Trang 6Trận Tốt Động – Chúc Động kết thúc như thế
nào?
(tiêu diệt phần lớn quân địch )
Vì sao coi đây là chiến thắng có ý nghĩa chiến
câu thơ:"Ninh Kiều máu chảy thành sông tanh hôi
vạn dặm,Tốt Động thây chất đầy nơi, nhơ để ngàn
năm".Trên đã thắng lợi, nghĩa quân Lam Sơn vây
thành Đông Quan, giải phóng nhiều châu huyện lân
cận
Hoạt động 2:
Sau thất bại ở Tốt Động – Chúc Động quân
Minh có hành động gì?
(tăng viện binh để giành lại thế chủ động)
GV Sử dụng LĐ: Chiến thắng Chi Lăng –Xương
Giang xác định đường tiến của 2 đạo quân Minh
Trước tình thế đó n quân có chủ trương gì?
(tiêu diệt đạo viện binh củ Liẽu Thăng)
Tại sao ta lại tập hợp lực lượng diệt viện binh
của Liễu Thăng ?
(đạo quân Liễu Thăng là lực lượng lớn hơn 10
vạn sẽ buộc Vương Thông đầu hàng)
GV Dùng lược đồ thuật diễn biến
GV Tổng kết: Sau khi đất nước được giải phóng,
Nguyễn Trãi viết "Bình Ngô đại cáo" tuyên bố với
toàn dân về việc đánh thắnggiặc Minh (Ngô) của
nghĩa quân Lam Sơn và đó là bản tuyên ngôn độc
lập của nước Đại Việt ở thế kỷ XV
HS Đọc: “Ngày mười tám….hội thề Đông Quan…
2 Trận Chi Lăng - Xương Giang (10/1427)
* Hoàn cảnh:
- Tháng10/1427, 15 vạn quânMinh chia làm 2 đạo → nước ta
- Ta tập trung lực lượng tiêu diệtviện binh- đạo quân của LiễuThăng
* Diễn biến:
- Ngày 8/10, Liễu Thăng → biêngiới nước ta → bị phục kích vàchết tại ải Chi Lăng
- Lương Minh → Xương Giang
→ liên tiếp bị ta phục kích ở CầuTram, Phố Cát
- Mộc Thạnh nghe tin Liễu Thăng
bị giết → chạy về nước
* Kết quả:
Trang 7Trận Chi Lăng –Xương Giang đã thu được kết
quả Như thế nào?
Hoạt động 3:
HS Đọc mục 3 (SGK trang 93)
Tại sao cuộc khởi nghĩa Lam Sơn giành thắng
lợi ?
(nhân dân có lòng yêu nước, bộ chỉ huy tài giỏi )
GV Phân tích nguyên nhân đưa đến thắng lợi của
khỉ nghĩa Lam Sơn
Khởi nghĩa Lam Sơn thắng lợi có ý nghĩa gì ?
* Giáo viên: sơ kết bài học chốt lại kiến thức
đã học
- Diệt phần lớn viện binh
- Vương Thông xin hoà → Hộithề Đông Quan (10/12)
- Ngày 3/01/1428 địch rút quân vềnước
3 Nguyên nhân thắng lợi và ý nghĩa lịch sử
* Nguyên nhân
- Lòng yêu nước, ý chí quyết tâmđánh giặc, tinh thần đoàn kết củanhân dân ta
- Đường lối chiến lược đúng đắn,sáng tạo của bộ chỉ huy: Lê Lợi,Nguyễn Trãi
Lược thuật diễn biến trận Chi Lăng – Xương Giang trên LĐ
Nguyên nhân thắng lợi và ý nghĩa lịch sử của khởi nghĩa Lam Sơn
V Hướng dẫn học tập:
Học bài cũ theo câu hỏi cuối bài trong SGK
Đọc soạn Bài 20: Nước Dại Việt thời Lê sơ(tiết 1)
Ngày soạn…………
Ngày giảng………
Trang 8Tiết 40
BÀI 20 NƯỚC ĐẠI VIỆT THỜI LÊ SƠ(1428-1527)
A Mục tiêu bài học
1.Kiến thức: Giúp học sinh hiểu:
- Bộ máy chính quyền thời Lê Sơ, chính sách đối với quân đội; điểm chính của bộluật Hồng Đức
- So với thời Lý -Trần nhà nước TƯ tập quyền thời Lê sơtương đối hoàn chỉnh
2 Tư tưởng:
Giáo dục lòng tự hào về thời thịnh trị của đất nước, có ý thức bảo vệ Tổ quốc
3 Kỹ năng: Phát triển khả năng đánh giá tình hình phát triển chính trị, quân sự, luật
pháp ở thời lịch sử Lê Sơ, vẽ sơ đồ
B Phương tiện dạy học
- Sơ đồ bộ máy chính quyền thời Lê Sơ Nội dung Bộ luật Hồng Đức
- Lược đồ hành chính nước Đại Việt thời Lê sơ(nếu có)
C Tiến trình dạy - học
I Tổ chức lớp
II Kiểm tra
Thuật lại chiến thắng Chi Lăng - Xương Giang ? Ý nghĩa lịch sử ?
III Dạy học bài mới
I TÌNH HÌNH CHÍNH TRỊ, QUÂN SỰ, PHÁP LUẬT
Hoạt động 1:
HS Đọc mục 1(SGK trang 94)
Sau khi đánh đuổi quân Minh, Lê Lợi làm gì?
(Lê Lợi lên ngôi Hoàng Đế,khôi phục quốc hiệu Đại
Việt, xây dựng bộ máy chính quyền)
Bộ máy chính quyền thời Lê sơđược tổ chức
như thế nào?
- Đứng đầu là ai ?
- Giúp việc cho vua có những bộ, cơ quan nào?
GV Phân tích chức năng của các bộ, chức danh đứng
đàu mỗi bộ
- Nhiệm vụ của các cơ quan chuyên môn ?
(Hàn lâu viện: Soạn thảo công văn,Quốc sử viện:
Viết sử, Ngự sử đài: Can gián vua và các triều thần)
Ở địa phương đơn vị hành chính được tổ chức
như thế nào?
(13 đạo thừa tuyên → phủ, huyện (châu), xã)
HS Sử dụng LĐ nước Đại Việt thời Lê sơxác đinh
1 Tổ chức bộ máy chính quyền
* Trung ương :
Vua đứng đầu nắm mọi quyền
Giúp vua có các quan lại đạithần, 6 bộ và một số cơ quanchuyên môn
Trang 913 đạo thừa tuyên.
Em có nhận xét gì về tổ chức bộ máy chính
quyền thời Lê sơ?Nó có gì khác so với bộ máy nhà
nước thời Lý - Trần? (hoàn chỉnh, tập quyền hơn)
GV HD học sinh chứng minh tính tập quyền NN
Hoạt động 2:
Quân đội thời Lê được tổ chức như thế nào ?
So với thời Lý có điều gì giống, khác ?
(c/s”ngụ binh ư nông”, 2 bộ phận)
Tại sao nói hoàn cảnh lúc đó chín độ: "Ngụ
binh ủ nông" là tối ưu ?
(Thường xuyên có giặc ngoại xâm (sx + cđ))
Nhà Lê quan tâm phát triển quân đội như thế
nào ?
HS Đọc phần chữ nhỏ (SGK t96)
Em có nhận xét gì về chủ trương của nhà
nước Lê sơđối với lãnh thổ của đất nước qua đoạn
trích trên?(Thực thi chính sách vừa cương, vừa nhu
với kẻ thù Đề cao trách nhiệm bảo vệ TQ đối với
mỗi người dân, trừng trị thích đáng kẻ bán nước)
Hoạt động 3:
HS Đọc phần 3(SGK t96)
GV.Kết hợp làm nổi bật kiến thức phần 2
Vì sao nhà Lê quan tâm đến luật pháp ?
(Giữ gìn kỉ cương XH,ràng buộc ND với CĐPK)
Luật pháp thời Lê sơđược xây dựng ntn?
GV Lê Thánh Tông ban hành bộ luật "Quốc triều
hình luật" luật Hồng Đức.Đây là bộ luật lớn nhất
có giá trị nhất của thời PK nước ta
Nội dungchủ yếu của Luật Hồng Đức?
GV Phân tích nội dung Luật Hồng Đức
Nội dung Luật Hồng Đức có gì giống và khác
với nội dung các bộ Luật thời Lý - Trần.
GV Nhấn mạnh tính tiến bộ của Luật Hồng Đức
- Đứng đầu mỗi đạo có 3 Ti phụtrách
⇒ Nhà nước tập quyền chuyên chế hoàn chỉnh.
2 Tổ chức quân đội
- Tổ chức theo chế độ "Ngụ binh
ư nông"
- Quân đội: 2 bộ phận + Quân triều đình+ Quân địa phương
- Quân đội: bộ binh, thuỷ binh,tượng binh, kị binh
- Thường xuyên luyện tập võnghệ, chiến trận
- Bố trí canh phòng,bảo vệ biêngiới
+ Bảo vệ một số quyền lợi củaphụ nữ
⇒ tương đối hoàn chỉnh, tiến bộ
IV Củng cố bài: - GV Yêu cầu 2 học sinh vẽ sơ đồ tổ chức chính quyền Lê Sơ
- Nêu nhận xét về tổ chức bộ máy chính quyền Lê Sơ
V Hướng dẫn học tập: Học bài cũ theo câu hỏi cuối bài trong SGK
Đọc soạn Bài 20: Nước Dại Việt thời Lê sơ(tiết 2)Ngày soạn…………
Ngày giảng………
Tiết 41
Trang 10BÀI 20 NƯỚC ĐẠI VIỆT THỜI LÊ SƠ(1428-1527)
(tiếp)
A Mục tiêu bài học
1.Kiến thức: Giúp HS hiểu:
Sau khi nhanh chóng khôi phục sản xuất, thời Lê sơkinh tế phát triển về mọi mặt, xãhội phân chia thành 2 giai cấp, đời sống nhân dân ổn định
2 Tư tưởng: Giáo dục lòng tự hào dân tộc, ý thức tự lực tự cường.
3 Kỹ năng: Rèn kỹ năng phân tích, so sánh, vẽ sơ đồ phân hoá XH thời Lê Sơ
B Phương tiện dạy học
- Lược đồ hành chính Đại Việt thời Lê sơ(nếu có)
- Sơ đồ phân hoá xã hội thời Lê Sơ
C Tiến trình dạy - học
I Tổ chức lớp
II Kiểm tra
Vẽ sơ đồ bộ máy chính quyền thời Lê sơ?
III Dạy học bài mới
II TÌNH HÌNH KINH TẾ XÃ HỘI
Hoạt động1:
HS Đọc mục 1 (SGK trang 97)
Để nhanh chóng khôi phục và phát triển kinh tế
nông nghiệp nhà Lê đã thi hành những chính sách gì?
(khẩn hoang, đặt phép quân điền…)
GV Giải thích: Khuyến nông sứ có trách nhiệm chiêu
tập dân phân tán về quê làm ruộng, Hà đê sứ: quản lý,
xây dựng đê điều…
* Phép quân điền: 6 năm chia lại ruộng,đất công
làng xã: quân được nhiều ruộng; phụ nữ, người có
hoàn cảnh khó khăn cũng được chia ruộng
Em có nhận xét gì về những biện pháp của Nhà
nước Lê sơ đối với nông nghiệp?
(biện pháp tích cực của Nhà nước)
Những chính sách tích cực của Nhà nước về
nông nghiệp đã đem lại kết qủa như thế nào?
Em có nhận xét gì về tình hình thủ công nghiệp
thời Lê Sơ? (phát triển)
Nêu những biểu hiện chứng tỏ sự phát triển của
1 Kinh tế
* Nông nghiệp:
- Khuyến khích khẩn hoang, đặtchức quan chuyên lo về nôngnghiệp
- Đặt phép quân điền, bảo vệsức kéo
- Tổ chức đắp đê, đào sông
⇒ sản xuất nông nghiệp đượcphục hồi, phát triển
* Thủ công nghiệp:
- Thủ công truyền thống ngàycàng phát triển
Trang 11thủ công nghiệp?
(Kể những ngành nghề phát triển, các làng nghề thủ
công nổi tiếng)
Vì sao công thương nghiệp thời Lê sơphát triển?
Đối với thương nghiệp, nhà Lê đã có c/s gì để
Thời Lê sơxã hội có những giai cấp, tầng lớp
nào? quyền lợi, địa vị của họ như thế nào?
Học sinh dựa SGK /98-99 trả lời
Xã hội thời Lê sơcó gì khác thời Lý -Trần?
(Không còn vương hầu, quí tộc, không có điền
trang thái ấp…)
Ở thời Lê Sơ, Nhà nước có chủ trương hạn chế
việc nuôi, mua bán nô tì, em có nhận xét gì về chủ
trương đó?
(duy trì lực lượng s/x, hạn chế quyền lực của qlại )
Em có nhận xét gì về tình hình xã hội thời Lê Sơ?
Giáo viên sơ kết toàn bài
- Nhiều làng thủ công chuyênnghiệp ra đời
- Các xưởng do Nhà nước quản
+ Thợ thủ công, thương nhânkhông được coi trọng
⇒ Xã hội ổn định, dân số tănglên Đại Việt trở hành quốc giacường thịnh nhất Đông Nam Á
IV Củng cố bài:
Tại sao có thể nói thời Lê sơlà thời thịnh đạt?
Vẽ sơ đồ các giai cấp, tầng lớp trong xã hội thời Lê sơ?
V Hướng dẫn học tập:
Học bài cũ theo câu hỏi cuối bài trong SGK
Đọc soạn Bài 20: Nước Dại Việt thời Lê sơ(tiết 3)
Ngày soạn…………
Ngày giảng………
Tiết 42
Trang 12BÀI 20 NƯỚC ĐẠI VIỆT THỜI LÊ SƠ(1428-1527)
(tiếp)
A Mục tiêu bài học
1.Kiến thức: Giúp HS hiểu:
- Chế độ giáo dục, thi cử thòi Lê sơđược coi trọng
- Những thành tựu tiêu biểu về năn hoá, khoa học, nghệ thuật thời Lê sơ
2 Tư tưởng:Giáo dục niềm tự hào về thành tựu văn hoá, giáo dục của Đại Việt thời
Lê Sơ, ý thức giữ gìn và phát huy văn hoá giáo dục
3 Kỹ năng: Nhận xét những thành tựu tiêu biểu về văn hoá, giáo dục thời Lê Sơ.
B Phương tiện dạy học
Tranh, ảnh về nhân vật và di tích lịch sử thời Lê sơ(ảnh Nguyễn Trãi - Lê Thái Tổ)
C Tiến trình dạy - học
I Tổ chức lớp
II Kiểm tra
Vẽ sơ đồ các giai cấp, tầng lớp trong xã hội thời Lê sơ?
III Dạy học bài mới
III TÌNH HÌNH VĂN HOÁ, GIÁO DỤC THỜI LÊ SƠ
Nội dung học tập thi cử chủ yếu là gì?Vì sao
Nho giáo được đề cao? So với thời Trần?
(Nho giáo đề cao trung - hiếu)
Chề độ khoa cử thời Lê sơnhư thế nào?
GV.Giới thiệu về các kì thi thời Lê Sơ
Để khuyến khích học tập và kén chọn nhân tài,
nhà Lê có biện pháp gì?
GV.Những người thi đỗ tiến sĩ trở lên được vua ban
mũ áo, phẩm tước, được vinh qui bái tổ, khắc tên vào
bia đá đặt ở Văn miếu Quốc Tử Giám gọi là bia tiến
sĩ Hiện nay có 81 bia
HS Đọc chữ nhỏ (100) "Khoa cử…kém"
Em có nhận xét gì về tình hình giáo dục, thi cử
1 Tình hình giáo dục và khoa cử
* Giáo dục:
- Dựng lại Quốc Tử Giám
- Mở trường học ở các lộ, đạo,phủ
- Nội dung học tập thi cử là sáchcủa đạo nho
* Khoa cử:
- Tổ chức thường xuyên, chặtchẽ
- 26 khoa thi tiến sĩ
⇒ Giáo dục khoa cử phát triển
Trang 13thời Lê sơ?
GV Kể một số danh nhân văn hoá thời Lê Sơ
Hoạt động 2:
HS Đọc mục 2(SGK trang 100, 101)
Những thành tựu nổi bật về văn học thời Lê
Sơ?
(văn học phát triển cả chữ Hán và chữ nôm)
Nêu những tác phẩm tiêu biểu và nội dung phản
ánh chủ yếu trong các tác phẩm đó?
HS liệt kê các tác phẩm - nêu nội dung
GV Nói thêm về những tác phảm Vh tiêu biểu, qua đó
giáo dục ý thức bảo vệ những tác phẩm đó
Em có nhận xét gì về văn học thời Lê sơ?
(thể loại p2 nhiều tp có giá trị (d/c),nội dung yêu nước)
Thời Lê sơcó những thành tựu KH tiêu biểu nào?
HS dựa SGK liệt kê
Nhận xét về KH thời kì này? So sánh với các
thời kì trước?
Nghệ thuật sân khấu thời Lơ sơ có gì đặc sắc ?
(ca, múa, nhạc được phục hồi)
GV Lương Thế Vinh biên soạn:"Hí phường phả lục"
nêu nguyên tắc biểu diễn múa hát…
Nghệ thuật điêu khắc, kiến trúc có gì tiêu biểu?
GV HD hs quan sát H.6, miêu tả cung điệu Lam Kinh
(Thanh Hoá)
2 Văn học, khoa học, nghệ thuật
* Văn học
- Văn học chữ Hán chiếm ưu thế
- Văn học chữ nôm phát triển
- Nội dung: chứa đựng lòng yêunước,niềm tự hào dân tộc
* Khoa học
- Sử học: nhiều tác phẩm đồ sộ
có giá trị như: Đại Việt sử kí
- Địa lí,y học, toán học: cónhiều tác phẩm nổi tiếng
IV Củng cố bài:
Nêu những thành tựu chủ yếu về văn hoá, giáo dục thời Lê Sơ?
Vì sao quốc gia Đại việt đạt được những thành tựu nói trên ?
(Công lao đóng góp - truyền thống thông minh hiếu học của nhân dân,đất nước tháibình, sự quan tâm của nhà nước)
V Hướng dẫn học tập: Học bài cũ theo câu hỏi cuối bài trong SGK
Đọc soạn Bài 20: Nước Dại Việt thời Lê sơ(tiết 4)
Tìm hiểu về: Lê Thánh Tông, Lương Thế Vinh,…
Ngày soạn…………
Ngày giảng………
Tiết 43
Trang 14BÀI 20 NƯỚC ĐẠI VIỆT THỜI LÊ SƠ(1428-1527)
(tiếp)
A Mục tiêu bài học
1.Kiến thức: Giúp HS hiểu:
Những nét chính về cuộc đời, cống hiến của các danh nhân văn hoá thời Lê sơtiêubiểu là Nguyễn Trãi và Lê Thánh Tông đối với sự nghiệp của nước Đại Việt ở thế kỷ XV
2 Tư tưởng: Giáo dục HS niềm tự hào và biết ơn những bậc danh nhân Lê Lợi, từ đó
hình thành ý thức trách nhiệm giữ gìn và phát huy truyền thống văn hoá dân tộc
3 Kỹ năng: sử dụng tranh ảnh,phân tích đánh giá các sự kiện lịch sử.
B Phương tiện dạy học
- Chân dung Nguyễn Trãi
- Sưu tầm truyện về danh nhân văn hoá (tư liệu lịch sử)
C Tiến trình dạy - học
I Tổ chức lớp
II Kiểm tra
Nêu một số thành tựu nổi bật về văn học, khoa học, nghệ thuật tiêu biểu.thời Lê sơ?
III Dạy học bài mới
IV MỘT SỐ DANH NHÂN VĂN HOÁ XUẤT SẮC CỦA DÂN TỘC
Hoạt động 1:
GV Dẫn dắt để HS tìm hiểu về Nguyễn Trãi
Nêu hiểu biết của em về Nguyễn Trãi ?
GV Sử dụng H.47 giới thiệu về Nguyễn Trãi
HS Đọc tư liệu (SGK t 102)
Qua nhân xét của Lê Thánh Tông, em hãy nêu
những đóng góp của Nguyễn Trãi ?
(cống hiến to lớn trong khởi nghĩa Lam Sơ, trong sự
nghiệp x/d đất nước)
Các tác phẩm của ông phản ánh nội dung gì ?
(thể hiện nhân đạo sâu sắc,tài năng, đức độ NTrãi
GV.Nguyễn Trãi là anh hùng dân tộc là bậc mưu lược
trong khởi nghĩa Lam Sơn; là nhà văn hoá kiệt xuất,
là tinh hoa của thời đại bấy giờ nên tên tuổi ông rạng
rỡ trong lịch sử GV có thể kể về vụ án Lệ Chi Viên
Hoạt động 2:
HS Đọc phần 2 (SGK t103)
1 Nguyễn Trãi (1380-1442)
- Nguyễn Trãi: nhà chính trị,quân sự đại tài, danh nhân vănhoá thế giới
- Viết nhiều tác phẩm có giá trịlớn về: văn học, sử:học,địa: lí –
- Nội dung: Thể hiện tư tưởngnhân đạo, yêu nước ,thương dân
2.Lê Thánh Tông(1424-1497)
Trang 15Trình bày hiểu biết của em về Lê Thánh Tông ?
(Sinh 20/7/1442- húy là Tư Thành,con thứ 4 của Lê
Thái Tông, mẹ là Ngô Thị Ngọc Giao…)
Nêu đống góp của Lê Thánh Tông trong lĩnh
vực KT- VH ở TK XV?
(Quan tâm phát triển kinh tế NN, TCN, đê Hồng Đức,
luật Hồng Đức,phát triển GD – VH)
Sự ra đời của Hội Tao đàn có ý nghĩa gì ?
(đánh dấu một bước phát triển cao về văn chương thời
bấy giờ)
Nội dung thơ văn của ông và Hội Tao đàn?
GV Lấy một số dẫn chứng minh hoạ
Nêu một số tác phẩm có giá trị mà em biết ?
KL:Lê Thánh Tông là nhân vật xuất sắc về nhiều mặt:
KT-CT-QS-VH-GD-văn học…
Hoạt động 3:
HS.Đọc 3(SGK 103)
Nêu hiểu biết của em về Ngô Sĩ Liên ?
GV Nêu khái quát nội dung và giá trị của tác phẩm
Đại Việt sử kí toàn thư
Hoạt động 4:
Lương Thế Vinh là người như thế nào ? Ông có
công lao gì đối với đất nước ?
(Nổi tiếng thần đồng, học rộng, tài trí…)
GV Giới thiệu: Ông sinh 1442 làng Cao Lương
-Thiên Bản (Vụ Bản - Nam Định)…
GV Kể một số giai thoại về Lương Thế Vinh
- Là vị vua anh minh, tài năngxuất sắc trên nhiều lĩnh vực:
- Nhà văn, nhà thơ lớn nổi tiếngtài ba
- Sáng lập Hội Tao đàn - chủsoái
- Nội dung: chứa đựng tinh thầnyêu nước, tinh thần dân tộc sâusắc
- Đánh giá của em về danh nhân văn hoá tiêu biểu thế kỷ XV
- Những danh nhân được nêu trong bài học đã có công lao gì đối với dân tộc ?
V Hướng dẫn học tập: Học bài cũ theo câu hỏi cuối bài trong SGK
Làm câu hỏi ôn tập chương IV (104)Ngày soạn…………
Ngày giảng………
Trang 16Tiết 44 BÀI 21 ÔN TẬP CHƯƠNG IV
A Mục tiêu bài học
1.Kiến thức:
Giúp học sinh khắc sâu những kiến thức cơ bản về lịch sử Việt Nam ở thế kỷ XV đầu thế kỉ XVI - Thời Lê sơ
2 Tư tưởng: Củng cố tinh thần yêu nước, niềm tự hào, tự cường dân tộc.
3 Kỹ năng: Rèn kỹ năng sử dụng bản đồ, so sánh, đối chiếu, hệ thống sự kiện
B Phương tiện dạy học
- Lược đồ lãnh thổ Đại Việt thời Lê sơ
- Sơ đồ tổ chức bộ máy nhà nước thời Trần - Lê sơ
C Tiến trình dạy - học
I Tổ chức lớp
II Kiểm tra
III Dạy học bài mới
Hoạt động 1:
GV Treo 2 sơ đồ bộ máy tổ chức nhà nước thời
Lý Trần - Lê sơ
Bộ máy nhà nước thời Lê sơ và Lý- Trần
khác nhau ở nnnnnhững điểm nào?
GV.Giống:Triều đình xây dựng nhà nước tập
quyền.Khác: Lý - Trần: bộ máy hchỉnh trên danh
nghĩa, thực chất đơn giản làng xã còn nhiều luật
lệ; Lê sơ NN tập qchuyên chế đã kiện toàn ở
mức hchỉnh nhất.Thời Lê Thánh Tông: bãi bỏ
quan trung gian cao cấp; hthống thanh tra, giám
sát hđộng của qlại được tăng cường TƯ tới xã)
Cách đào tạo tuyển dụng quan lại thời Lê
sơ có điểm gì khác?
GV Phương thức chủ yếu: học tập, thi cử làm
nguyên tắc tuyển lựa bổ nhiệm quan lại.Các cơ
quan và chức vụ giúp việc nhà nước ngày càng
được sắp xếp qui củ, đầy đủ (6 bộ)
- Triều Lê sơđược tổ chức chặt chẽ,hoàn chỉnh hơn:
+ Vua nắm mọi quyền hành+ Giúp vua có các quan đại thần+ 6 bộ - cơ quan chuyên môn
- Đơn vị hành chính + Lý -Trần: Lộ- Phủ→Huyện – Châu
→ Xã+ Lê sơ: Đạo→Phủ →Huyện – Châu
→ Xã
- Cách đào tạo tuyển chọn quan lại: + Lê sơ: học tập, thi cử
+ Lý -Trần: Quý tộc → quan lại
⇒ Nhà nước Lý - Trần: quân chủ quý tộc, nhà nước Lê Sơ:quân chủ quan liêu chuyên chế
2 Luật pháp thời Lê sơvà thời Lý Trần
-* Giống nhau: Nội dung chủ yếu boả
vệ quyền lợi của vua, quý tộc, quanlại, khuyến khích sản xuất
* Khác:
Lê sơ: đầy đủ, hoàn chỉnh hơn và có
Trang 17Hoạt động 3:
Tình hình kinh tế thời Lê sơcó gì giống,
khác thời Lý- Trần?
(thời Lê sơkinh tế phát triển mạnh mẽ hơn)
Biểu hiện sự phát triển kinh tế Lê sơ?
Hoạt động 4:
GV.Gọi 2 học sinh vẽ sơ đồ các tầng lớp, giai
cấp thời Lý - Trần - Lê Sơ
Hãy nêu những điểm giống và khác nhau
về xã hội thờii Lý - Trần và thời Lê Sơ?
Hoạt động 5:
GV Nêu những bước phát triển mới về VH- GD
KH- NT thời Lê sơqua đó nêu điểm giống và
khác nhau so với thời Lý - Trần?
một số điều luật tiến bộ
⇒ Luật pháp ngày càng hoàn chỉnh,
có nhiều điểm tiến bộ
3 Tình hình kinh tế thời Lê Sơ
* Giống nhau:kinh tế đều phát triển
* Khác:
- Lý - Trần: vương hầu quý tộc đông,nắm mọi quyền lực, nông dân, nô tìchiếm số đông
- Lê Sơ: tầng lớp nô tì giảm, địa chủ
tư hữu rất phát triển
⇒ phân chia giai cấp ngày càng sâu sắc.
5 Văn hoá, giáo dục, khoa học nghệ thuật
- GD – Vh- NT thời Le Sơ phát triểnKhác:
+ Phật giáo không còn phát triển vàchiếm ưu thế
+ Nho giáo chiếm địa vị độc tôn
IV Củng cố bài: Giáo viên sơ kết toàn bài theo mục tiêu
1 Lập bảng thống kê các tác phẩm văn học, sử học nổi tiếng
2 Lập bảng thống kê các bậc danh nhân ở thế kỉ XV
V Hướng dẫn học tập: Ôn tập chương IV - làm bài tập trê
Ngày soạn…………
Ngày giảng………
Tiết 45
Trang 18BÀI 22 LÀM BÀI TẬP LỊCH SỬ
(PHẦN CHƯƠNG IV)
A Mục tiêu bài học
1 Kiến thức: Giúp học sinh:
- Ôn lại các kiến thức trọng tâm của chương IV
- Kiểm tra mức độ nắm kiến thức của học sinh
2 Tư tưởng: Giáo dục hs niềm tự hào về những trang sử oanh liệt chống ngoại xâm,
những danh nhân có đóng góp to lớn cho đất nước
3 Kỹ năng: Phân tích, chọn sự kiện tiêu biểu, làm bài lịch sử
B Phương tiện dạy học
LĐ: Chiến thắng Tốt Động – Chúc Động và Chiến thắng Chi Lăng – Xgiang
Tranh ảnh các danh nhân dân tộc, các thành tựu văn hoá, nghệ thuật
Bài tập trắc nghiệm
C Tiến trình dạy - học
I Tổ chức lớp
II Kiểm tra
III Dạy học bài mới
Bài 1: Hãy thuật lại:
1 Chiến thắng Tốt Động – Chúc Động trên lược đồ
2 Chiến thắng Chi Lăng – Xương Giangtrên lược đồ
Bài tập 2:
1 Vẽ sơ đồ bộ máy nhà nước thời Lê Sơ
2 So sánh với bộ máy nhà nước thời Lý - Trần
Bài tập 3:
Khoanh tròn vào chữ cái đầu phương án mà em cho là đúng
1 Vì sao hào kiệt khắp nơi tìm về Lam Sơn?
A Vì Lê Lợi là người giàu có
B Vì uy tín của Lê Lợi, lòng yêu nước của các hào kiệt
Trang 194 Nói về nguyên nhân thắng lợi của cuộc khởi nghĩa Lam Sơn, có thể đưa ra một
số ý kiến sau.Hãy đánh dấu x vào ô trống trước ý trả lời đúng nhất
A Sự ủng hộ nhiệt tình, toàn diện của nhân dân
B Xây dựng được khối đoàn kết nhất trí, quy tụ được sức mạnh cả nước
C Có đường lối chiến lược, chiến thuật đúng đắn sáng tạo, bộ tham mưu tài giỏi D.Cả ba ý trên
Bài tập 4:
1 Điền vào chỗ trống những hiểu biết của em về cuộc khởi nghĩa Lam Sơn
- Người chỉ huy……… ( Lê Lợi, tự xưng là Bình Định Vương)
- Bộ chỉ huy……… (19 người)
- Nơi diễn ra hội thề……… (Lũng Nhai)
- Ngày khởi nghĩa ……… (7/2/1418)
2.Trong những nhân vật sau đây, những ai đã tham gia cuộc khởi nghĩa Lam Sơn, đánh dấu (x) vào ô đúng.
Bài tập 5
Điền sự kiện vào mốc thời gian cho sẵn:
1 Trình bày về một vấn đề: Xã hội, kinh tế, chính trị :
Trình bày tình hình xã hội nước ta thời Lê Sơ?
Trình bày những thành tựu văn học, khoa học, nghệ thuật thời Lê Sơ?
2 Dạng câu hỏi so sánh
Pháp luật thời Lý - Trần và thời Lê sơcó gì giống và khác nhau?
Bộ mày nhà nước thời Lê sơtổ chức hoàn chỉnh hơn thời Lý - Trần Hãy chướngminh?
IV Củng cố bài:GV nhận xét về giờ làm bài tập
V Hướng dẫn học tập:
- Ôn lại nội dung chương IV
- Làm các bài tập còn lại trong SBT Lịch sử
- Đọc, soạn Bài: 22.Sự suy yếu của nhà nước phong kiến tập quyền (XVI - XVIII)
Ngày soạn…………
Ngày giảng………
Tiết 46
Trang 20CHƯƠNG V ĐẠI VIỆT Ở CÁC THẾ KỶ XVI - XVIIIBÀI 22 SỰ SUY YẾU CỦA NHÀ NƯỚC PHONG KIẾN TẬP QUYỀN
(THẾ KỈ XVI - XVIII)
A Mục tiêu bài học
1 Kiến thức: Giúp HS hiểu:
- Sự suy yếu của triều đình phong kiến nhà Lê Sơ, những phe phấi dẫn đến xung đột
về chính trị, tranh giành quyền lực trong 20 năm
- Phong trào đấu tranh của nông dân phát triển mạnh ở đầu thế kỉ XVI
2 Tư tưởng: Giáo dục ý thức đấu tranh chống áp bức của nông dân
3 Kỹ năng: Đánh giá nguyên nhân suy yếu của triều đình phong kiến nhà Lê, sử
dụng LĐ, lập bảng niên biểu
B Phương tiện dạy học
Lược đồ phong trào nông dân khởi nghĩa thế kỷ XVI
C Tiến trình dạy - học
I Tổ chức lớp
II Kiểm tra
Tại sao nói nhà nước thời Lê sơ là nhà nước phong kiến tập quyền chuyên chế hoànchỉnh nhất?
III Dạy học bài mới
(TK XVI Lê Uy Mục, Lê Tương Dực lên ngôi →
nhà Lê suy yếu)
Nguyên nhân nào dẫn đến việc nhà Lê suy yếu?
GV Nội bộ triều đình chia rẽ, bè phái tranh giành
quyền lực (họ ngoại vua).Dưới triều Uy Mục: quí tộc
ngoại thích nắm quyền binh.Triều Tương Dực:
Tướng Trịnh Duy Sản gây thành phe phái đánh nhau
liên miên
Em có nhận xét gì về các vua Lê ở TK XVI so
với vua Lê Thánh Tông ?
Hoạt động 2:
1 Triều đình nhà Lê
- Thế kỉ XVI, nhà Lê suy yếu:+ Vua quan ăn chơixa xỉ+ Triều đình rối loạn+ Chiến tranh kéo dài 10 năm
2 Phong trào khởi nghĩa của
Trang 21HS Đọc “Nhân khi….khởi nghĩa” (SGK t105, 106)
Theo em nguyên nhân nào dẫn đến sự bùng
nổ của khởi nghĩa nông dân đầu TK XVI?
Vì sao đời sống nhân dân khổ cực ?
GV.Lương Đắc Bằng khi phái cựu thần tôn thất nổi
lên giết Uy Mục có đoạn:
"Tước đã hết mà lạm thưởng không hết, dân đã
cùng mà lạm thu không cùng, phú thuế hết tơ tóc mà
dùng như hùm đất… đãi công thần như chó ngựa, coi
dân chúng như cỏ rác"
GV HD học sinh khai thác lược đồ (106SGK)
- Xác định các cuộc k/n nông dân tiêu biểu
- Thủ lĩnh, địa bàn, vị trí,lực lượng
GV Nêu thêm và nói rõ về địa danh các cuộc khởi
nghĩa qua đó giáo dục học sinh ý thức bảo vệ môi
trường Nhấn mạnh tầm cỡ cuộc khởi nghĩa Trần
Cảo
Em có nhận xét gì về phong trào nông dân đầu
thế kỷ XVI?
(Quy mô rộng lớn nhưng nổ ra lẻ tẻ, chưa đồng loạt.)
Các cuộc khởi nghĩa bị thất bại nhưng có ý
nghĩa như thế nào ?
nông dân ở đầu TK XVI
* Nguyên nhân:
- Quan lại vơ vét, bóc lột ndân
- Đời sống nhân dân khổ cực
⇒ Mâu thuẫn:nông dân >< địachủ, nhân dân >< nhà nước PKxảy ra gay gắt → khởi nghĩa
* Các cuộc khởi nghĩa tiêu biểu:
- Trần Tuân (1511) - Hưng Hoá,Tây Sơn
Lê Hy, Trịnh Hưng (1512) Nghệ An ,Thanh Hoá
Phùng trương Tam Đảo (1515)
Trần Cảo (1516) Đông Triều Quảng Ninh
-⇒ góp phần làm cho triều Lê sơnhanh chóng sụp đổ
IV Củng cố bài:
- Nguyên nhân dẫn đến phong trào khởi nghĩa của nông dân TKXVI
- Ý nghĩa của phong trào nông dân TK XVI ?
- Lập bảng niên biểu về các cuộc k/n nông dân tuiêu biểu Tk XVI theo mẫu: (K/n,thời gian, lãnh đạo, địa bàn hoạt động)
GV Chính quyền mục nát của nhà Lê còn dẫn tới hậu quả như thế nào, bài sau chúng
ta sẽ tìm hiểu
V Hướng dẫn học tập:
- Học bài cũ theo câu hỏi cuối bài trong SGK
- Đọc, soạn P.II bài 22
Ngày soạn…………
Ngày giảng………
Tiết 47
Trang 22BÀI 22 SỰ SUY YẾU CỦA NHÀ NƯỚC PHONG KIẾN TẬP QUYỀN
(THẾ KỈ XVI - XVIII)
A Mục tiêu bài học
1 Kiến thức: Giúp học sinh hiểu:
Nguyên nhân bùng nổ các cuộc chiến tranh phong kiến thế kỷ XVI –XVII Tính chất,hậu quả của các cuộc chiến tranh phong kiến đối với dân tộc và sự phát triển của đất nước
2 Tư tưởng: Giáo dục ý thức đấu tranh, bảo vệ sự thống nhất đất nước, chống âm
mưu chia cắt lãnh thổ
3 Kỹ năng: Tập xác định vị trí địa danh, trình bày diễn biến của các sự kiện lịch sử
trên bản đồ, đánh giá nguyên nhân dẫn đến nội chiến
B Phương tiện dạy học
- Bản đồ Việt Nam
- Tranh ảnh liên quan đến bài
C Tiến trình dạy - học
I Tổ chức lớp
II Kiểm tra
Trình bày diễn biến, nguyên nhân, kết quả, ý nghĩa phong trào khởi nghĩa nông dân
ở thế kỷ XVI - ý nghĩa
III Dạy học bài mới
II CÁC CUỘC CHIẾN TRANH NAM - BẮC TRIỀU VÀ TRỊNH - NGUYÊN
Hoạt động 1:
HS Đọc mục 1 (SGK trang 107, 108)
Nguyên nhân hình thành Nam - Bắc triều ?
(Mạc Đăng Dung 1527 cướp ngôi lập ra nhà
Mạc.Nguyễn Kim chạy vào Thanh Hoá lập một
người thuộc dòng dõi nhà Lê làm vua lấy danh nghĩa
"Phù Lê diệt mạc" Nam triều)
GV Sử dụng bản đồ xác định danh giới lãnh thổ giữa
Nam triều - Bắc triều
Tại sao 2 tập đoàn phong kiến lại đánh nhau?
Diễn biến?
GV.Tường thuật sơ lược cuộc chiến tranh kéo dài
hơn 50 năm, diễn ra từ Thanh -Nghệ Tĩnh ra Bắc
Chiến tranh Nam -Bắc triều đã để lại hậu quả
+ Năm1533, Nguyễn Kim →Thanh Hoá , lập lại nhà Lê (Namtriều)
Trang 23-(tổn thất lớn về người và của:1570 nhiều người bị bắt
lính, đi phu.Năm 1572 ở Nghệ An mùa màng bị tàn
- Phủ chúa Trịnh rộng, có tường bao bọc quanh
- Bên trong, ngoài có nhiều nhà nhỏ, thấp (lính ở)
- Cung điện bên trong xây cao 2 tầng, có nhiều cửa,
các cửa đều đồ sộ nguy nga tất cả bằng gỗ lim
Chiến tranh Trịnh - Nguyễn dễn ra ntn?
(kéo dài 50 năm,không phân thắng bại.Cuối cùng 2
bên lấy sông Gianh làm ranh giới)
GV Sử dụng bản đồ Việt Nam xác định gianh giới
ĐTrong và ĐNgoài
Cuộc chiến tranh Trịnh - Nguyễn dẫn tới hậu
quả gì? (gây trở ngại cho giao lưu kinh tế, văn hoá,
làm suy giảm tiềm lực đất nước… )
Tính chất của cuộc chiến tranh?
(phong kiến phi nghĩa… )
Em có nhận xét gì về tình hình chính trị - xã hội
nước ta thế kỷ XVI - XVIII?
Nghệ Tĩnh
*Hậu quả: gây nhiều đau
thương, tổn hại cho dân tộc
⇒ chiến tranh phong kiến phinghĩa
2 Chiến tranh Trịnh Nguyễn và
sự chia cắt Đàng Trong, Đàng Ngoài
* Nguyên nhân:
- Năm 1545, Trịnh Kiểm nắmquyền
- Nguyễn Hoàng → trấn thủThuận - Quảng
⇒ chiến tranh bùng nổ
* Diễn biến: Chiến tranh diễn ra
hơn 50 năm, 7 lần không phânthắng bại
- Nêu hậu quả của các cuộc chiến tranh phong kiến? Hậu quả lớn nhất là gì?
- Bài học lịch sử rút ra từ nội chiến ở thế kỷ XVI – XVIII
V Hướng dẫn học tập: - Học bài cũ theo câu hỏi cuối bài trong SGK
- Đọc, soạn P.I bài 23
Trang 241 Kiến thức: Giúp học sinh hiểu:
- Sự khác nhau về kinh tế nông nghiệp Đàng Trong, Đàng Ngoài Nguyên nhân dẫnđến sự khác nhau đó
- Tình hình thủ công nghiệp, thương nghiệp thế kỉ XVII -XVIII
2 Tư tưởng: Nhận rõ tiềm năng kinh tế của đất nước, tinh thần lao động cần cù, sáng
tạo của nhân dân
3 Kỹ năng: Nhận biết được các địa danh trên bản đồ Việt Nam.
B.Phương tiện dạy học
- Bản đồ Việt Nam (nếu có)
- Tranh ảnh liên quan đến bài
C.Tiến trình dạy - học
I Tổ chức lớp
II Kiểm tra
Nguyên nhân,diễn biến, hậu quả của cuộc chiến tranh Nam – Băc triều và chiến tranhTrịnh - Nguyễn
III Dạy - học bài mới I KINH TẾ
Hoạt động 1:
HS Đọc mục 1 (SGK trang 109, 110)
Nêu những nét cơ bản về tình hình nông
nghiệp ĐNgoài? Nguyên nhân của tình trạng đó?
(NN giảm sút, do không chăm lo khai hoang,đất công
bị cường hào cầm bán…)
Cường hào đem cầm bán ruộng đất công ảnh
hưởng như thế nào đến s/x NN và đời sống nhân dân?
(Nông dân không có ruộng cày, mất mùa đói kém
bỏ làng…)
Kể tên một số vùng nông dân gặp khó khăn?
(Vùng Sơn Nam, Thái Bình…)
Chúa Nguyễn có biện pháp gì để khuyễn khích
khai hoang?Kết quả của chính sách đó?
(Cung cấp nông cụ, lương ăn, ……)
Để mở rộng đất đai, xây dựng căn cứ, chúa
Nguyễn đã làm gì?
(Mở rộng xuống Mĩ Tho, Hà Tiên, lập thôn xóm mới)
Phủ Gia Định gồm mấy dinh ?Thuộc những
tỉnh nào hiện nay? (2 dinh – 8 tỉnh)
GV Sử dụng bản đồ để xác định vị trí các địa danh
HS thảo luận: Tích tính tích cực của nhà Nguyễn
trong việc phát triển nông nghiệp?
(Lợi dụng thành quả lao động để chống đối họ
1 Nông nghiệp
* Đàng Ngoài
- Kinh tế nông nghiệp giảm sút
- Đời sống nhân dân đói khổ
* Đàng Trong
- Chúa Nguyễn khuyến khíchkhai hoang
- Đặt phủ Gia Định, lập làngxóm mới
⇒ Nông nghiệp phát triển ,năng suất lúa cao
Trang 25Trịnh,biện pháp chúa Nguyễn thúc đẩy nông nghiệp
ĐTrong phát triển)
Sự phát triển nông nghiệp Đàng Trong có ảnh
hưởng như thế nào đến tình hình xã hội?
(Hình thành tầng lớp địa chủ chiếm đoạt ruộng đất )
Tại sao kinh tế nông nghiệp ĐTrong và
ĐNgoài lại có sự khác nhau như vậy?
Hoạt động 2:
Ở thế kỷ XVII thủ công nghiệp phát triển như
thế nào? (phát triển, xuất hiện các làng thủ công)
GV Yêu cầu học sinh quan sát H.51, nhận xét.GV
Nhấn mạnh việc xuất hiện nhiều mặt hàng thủ công
giá trị, làng thủ công góp phần phát triển kinh tế đất
nước
Hãy kể tên những làng thủ công có tiếng ở
nước ta thời xưa và nay mà em biết?
(HS xác định trên bản đồ những làng thủ công ntiếng)
Hoạt động thương nghiệp phát triển ntn?
HS.Đọc “Một số người…” Nêu nhận xét gì về phố
phường?
Chúa Trịnh, chúa Nguyễn có thái độ như thế
nào trong việc buôn bán với nước ngoài?
(Ban đầu tạo điều kiện cho thương nhân Á - Âu vào
buôn bán nhờ mua vũ khí.Sau hạn chế nửa sau
thế kỷ XVIII thành thị suy tàn)
HS Quan sát H.52 - mô tả lại: phố xá đông đúc, nhộn
nhịp, thuyền bè đi lại tấp nập, thuận lợi gần bờ
Tại sao Hội An trở thành thương cảng lớn nhất
Đàng Trong? (Trung tâm buôn bán, trao đổi hàng
hoá,gần biển thuận lợi)
2 Sự phát triển của nghề thủ công và buôn bán
* Thủ công nghiệp
- Thế kiể XVII xuất hiện nhiềulàng thủ công nổi tiếng
- Kĩ thuật tinh xảo, điêu luyện
- Hàng hoá phong phú đa dạng
Tại sao vào thế kỷ XVIII ở nước ta xuất hiện một số thành thị?
Đánh dấu các làng thủ công nổi tiếng, các đô thị ở ĐTrong và ĐNgoài
Nông nghiệp ở ĐNgoài và ĐTrong thế kỷ XVII – XVIII có gì khác nhau? Vì sao?
V Hướng dẫn học tập:
Học bài cũ theo câu hỏi SGK
Đọc, soạn tiếp P.II Bài 23
Trang 26A.Mục tiêu bài học
1 Kiến thức: Giúp học sinh hiểu:
Những nét chính về tình hình văn hoá nước ta thế kỷ XVI - XVIII
2 Tư tưởng: Bồi dưỡng ý thức bảo vệ truyền thống văn hoá dân tộc.
3 Kỹ năng: Mô tả một lễ hội, trò chơi trong lễ hội ở quê; sử dụng tranh ảnh
B.Phương tiện dạy học
Tranh ảnh lễ hội, văn thơ thế kỷ XVI - XVIII
C.Tiến trình dạy - học
I Tổ chức lớp
II Kiểm tra
- Nêu những nét chính về tình hình NN Đàng Trong - Đàng Ngoài TK XVI -XVIII?
- Tại sao trong TK XVIII ở nước ta xuất hiện một số thành thị?
III Dạy - học bài mới II VĂN HOÁ
Hoạt động 1:
HS Đọc nục 1 (SGK trang113)
Ở thế kỷ XVI-XVII, nước ta có những tôn
giáo nào?
(Nho giáo, phật giáo, đạo giáo, thiên chúa
giáo.Nho giáo được đề cao…)
Vì sao lúc này nho giáo không còn chiếm
địa vị độc tôn? (Các thế lực phong kiến tranh
giành địa vị,Vua bù nhìn…)
H.53 Mô tả hoạt động nào? (Hội làng)
Kể một số lễ hội mà em biết?
Hình thức sinh hoạt văn hoá phong phú
có tác dụng gì?
(Thắt chặt tinh thần đ/k, tình yêu quê hương)
Câu ca dao "nhiễu điều…"nói lên điều
gì?Kể một vài câu ca dao có nội dung tương tự?
Đạo thiên chúa bắt nguồn từ đâu?Vì sao
lại xuất hiện ở nước ta? (châu Âu các giáo sĩ
phương Tây theo thuyền buôn truyền bá)
Thái độ của chính quyền Trịnh - Nguyễn
đối với đạo thiên chúa?
(Không hợp với cách cai trị dân →ngăn cấm)
Hoạt động 2:
Chữ Quốc ngữ ra đời trong hoàn cảnh
1 Tôn giáo
- Thế kỉ XVI – XVIII+ Nho giáo được đề cao
+ Phật giáo, đạo giáo phục hồi
+ Sinh hoạt văn hoá truyền thốngđược dyu trì, phát triển → bồi đắptình yêu quê hương đất nước
- Thế kỉ XVI: xuất hiện đạoThiên chúa → Nhà Nguyễn ngăncấm
2 Sự ra đời chữ quốc ngữ
- TK XVII, chữ quốc ngữ ra đời
Trang 27GV Nhấn mạnh vai trò của Alếchxăngđơrốt
Vì sao trong một thời gian dài, chữ quốc
ngữ không được sử dụng?
( Giai cấp phong kiến bảo thủ → không sử dụng)
Vì sao chữ Quốc ngữ tồn tại đến ngày
nay?(chữ viết tiện lợi, khoa học là công cụ thông
tin rất thuận tiện, quan trọng trong văn học viết)
Hoạt động 3:
Văn học giai đoạn này gồm mấy bộ
phận? (Văn học viết, văn học dân gian)
Em biết gì về Nguyễn BỈnh Khiêm và
Đào Duy Từ?
Thơ nôm xuất hiện ngày càng nhiều có ý
nghĩa như thế nào đối vơi tiếng nói và văn hoá
dân tộc? (Thể hiện ý chí tự lập tự cường)
GV."Thiên nam ngũ lục" dài hơn 8000 câu, rất
giá trị.Đây là bộ diễn ca lịch sử có tinh thần dân
tộc sâu sắc, sử dụng nhiều câu ca dao tục ngữ
Các tác phẩm bằng chữ nôm tập trung
phản ánh nội dung gì?
Em có nhận xét gì về VHDG thời kì? (thể
loại, nội dung )
(Thể loại p2, nội dung: phản ánh tinh thần, tình
cảm lạc quan yêu thương con người của nhân
dân lao động)
Nghệ thuật dân gian gồm mấy loại hình?
HS Quan sát H.54 Miêu tả Tượng phật bà Quan
Âm, nhận xét nghệ thuật tạc tượng
Sự phát triển của văn hoá, nghệ thuật
dân gian nói lên điều gì?(cs tinh thần phong phú)
chữ viết tiện lợi khoa học, dễ phổbiến
- Thời gian dài không được sử dụng
- Nay là chữ viết của dân tộc
3 Văn học và nghệ thuật dân gian
* Văn học
- Thế kỉ XVI-XVII: Văn học chữHán chiếm ưu thế, văn học chữ nômrất phát triển
- Đầu thế kỉ XVIII, văn học dân gianphát triển với nhiều thể loại phongphú
- Nội dung: hạnh phúc con người, tốcáo bất công xã hội thối nát
* Nghệ thuật dân gian
- Điêu khắc gỗ:
+ Nét chạm trổ đơn giản dứt khoát + Tác phẩm: Tượng phật bà QuanÂm
- Nghệ thuật sân khấu: đa dạngphong phú
IV Củng cố bài:
Nhận xét chung về tình hình văn hoá nước ta từ thế kỉ XVI – XVIII
Vì sao nghệ thuật dân gian thời kì này phát triển cao?
V Hướng dẫn học tập:
Học bài cũ theo câu hỏi SGK
Đọc, soạn Bài 24: Khởi nghĩa nông dân ở Đngoài thế kỉ XVIII
Ngày soạn:…………
Ngày giảng:…………
Tiết 50
Trang 28Bài 24 KHỞI NGHĨA NÔNG DÂN ĐÀNG NGOÀI THẾ KỶ XVIII
A.Mục tiêu bài học
1 Kiến thức: Giúp học sinh hiểu:
+ Sự mục nát của chính quyền phong kiến Đàng Ngoài làm cho kinh tế sa sút, nôngdân cực khổ vùng lên chống lại chính quyền phong kiến
+ Tính chất quyết liệt,quy mô rộng lớn của phong trào nông dân ĐN -TK XVIII
2.Tư tưởng: Bồi dưỡng ý thức căm ghét sự áp bức, cường quyền; đồng cảm với nỗi
khổ cực của nông dân;khâm phục tinh thần đấu tranh kiên cường của nông dân và các thủlĩnh nghĩa quân chống chính quyền phong kiến thối nát
3 Kỹ năng: Sưu tầm ca dao, tục ngữ, tập vẽ bản đồ, xác định địa danh, hình dung địa
bàn hoạt động, quy mô của từng cuộc khởi nghĩa lớn
B.Phương tiện dạy học
LĐ: Phong trào nông dân khởi nghĩa TK XVIII
C.Tiến trình dạy - học
I Tổ chức lớp
II Kiểm tra
Nêu nét chính về tình hình tôn giáo nước ta thế kỉ XVI - XVII
III Dạy học bài mới
Hoạt động 1:
Học sinh đọc P.1 (SGK trang 116 -117)
Chính quyền phong kiến Đàng Ngoài TK
XVIII như thế nào? Nhận xét?
( Vua- bù nhìn, Chúa ăn chơi sa đoạ, quan lại: bè
đảng, tham ô công khai, cửa quan: nơi vơ vét, bóc
HS Nhắc lại nguyên nhân bùng nổ phong trào đấu
tranh của nông dân
Hãy kể tên các cuộc khởi nghĩa nông dân ở
⇒ Nông dân nổi dậy đấu tranh
2 Những cuộc khởi nghĩa lớn
- Thời gian: 30 năm giữa thế kỷXVIII
- Địa bàn: Khắp vùng đồng bằngThanh - Nghệ
Trang 29(1738-1770) - Thanh - Nghệ; Nguyễn Danh Phương
(1440-1751) - Tam Đảo, Tây Sơn, Tuyên Quang;
Nguyễn Hữu Cầu; Hoàng Công Chất)
GV Giáo viên kết hợp giảng thuật qua LĐ
HS Sử dụng LĐ, xác định địa bàn hoạt động của
các cuộc khởi nghĩa
HS Tường fthuật 2 cuộc khởi nghĩa tiểu biểu
Em có nhận xét gì về phong trào nông dân
Đàng Ngoài ở TK XVIII? (Tính chất, quy mô, địa
bàn, kết quả)
GV Khởi nghĩa diễn ra liên tiếp, dồn dập, mạnh mẽ
hơn Địa bàn rộng , quyết liệt hơn)
Phong trào nông dân ĐNgoài thế kỉ
XVIII,có ý nghĩa như thế nào?
- Khởi nghĩa tiêu biểu :
+ Khởi nghĩa: Nguyễn Hữu Cầu+ Khởi nghĩa Hoàng Công Chất
- Kết quả: đều thất bại
- Ý nghĩa:
+ Làm chính quyền họ Trịnh lunglay
+ Nêu cao tinh thần đấu tranhchống áp bức, cường quyền
+ Tạo tiền đề cho thắng lợi củaphong trào nông dân Tây Sơn
IV Củng cố bài:
Vì sao thế kỉ XVIII ở ĐNgoài diễn ra nhiều cuộc khởi nghĩa của nông dân?.
Nhận xét chung về tính chất qui mô của phong trào nông dân ĐNgoài thế kỉ XVIII
So sánh với thời kì trước?
V.Hướng dẫn học tập:
Học bài cũ theo câu hỏi SGK
Đọc, soạn tiếp Bài 24: Khởi nghĩa nông dân ở Đngoài thế kỉ XVIII
Trang 30A Mục tiêu bài học
1 Kiến thức: Giúp học sinh hiểu:
Nguyên nhân bùng nổ khởi nghĩa nông dân ở Đàng Trong mà đỉnh cao là phong tràonông dân Tây Sơn Những diễn biến trong giai đoạn đầu của phong treào Tây Sơn
2.Tư tưởng: Bồi dưỡng lòng căm ghét chế độ cường quyền, giáo dục ý thức đấu
tranh chống áp bức bóc lột
3.Kỹ năng: Sử dụng lược đồ lịch sử kết hợp với tường thuật sự kiện
` B Phương tiện dạy học
- LĐ: Căn cứ địa của nghĩa quân Tây Sơn
- Tranh ảnh: Căn cứ Tây Sơn ở Quy Nhơn
C Tiến trình dạy - học
I Tổ chức lớp
II Kiểm tra
Nêu nhận xét về phong trào nông dân Đàng Ngoài thế kỉ XVIII
III Dạy học bài mới
I KHỞI NGHĨA NÔNG DÂN TÂY SƠN
GV Trích nhận xét của nhà bác học Lê Quý Đôn
về quan lại ở Đàng Trong
Sự mục nát của chính quyền họ Nguyễn
dẫn đến hậu quả gì?
(đời sống nhân dân cực khổ → phong trào nông
dân khởi nghĩa phát triển mạnh tiêu biểu: Năm
1695: Quảng Ngãi: cuộc khởi nghĩa Lành;1747:
Khởi nghĩa Lý Văn Quang ở Đông Phố - Gia
Định)
Nêu một vài nét về Chàng Lía?
GV.Đọc câu ca, câu vè ca tụng Chàng Lía
1 Xã hội Đàng Trong nửa sau thế
⇒ bùng nổ phong trào nông dân
b.Khởi nghĩa Chàng Lía
+ Địa bàn:Truông Mây (Bình Định)+ Chủ trương: "lấy của nhà giầu chiacho người nghèo"
+ Kết quả thất bại
Trang 31Hoạt động 2:
HS Đọc mục 2(SGK trang 121)
Em biết gì về 3 anh em Nguyễn Nhạc?
GV Giới thiệu thêm về lai lịch anh em Tây Sơn
HS Xác định căn cứ khởi nghĩa trên LĐ
GV Giới thiệu về căn cứ Tây Sơn Thượng Đạo
Em có nhận xét gì về căn cứ ban đầu của
nghĩa quân Tây Sơn?
(Địa thế hiểm yếu rộng xuống đồng bằng)
Anh em Nguyễn Nhạc đã chuẩn bị khởi
nghĩa như thế nào?
(Xây thành luỹ, lập kho tàng luyện nghĩa quân )
Tại sao nhân dân lại nhiệt liệt tham gia
k/n Tây Sơn từ đầu?
2 Khởi nghĩa Tây Sơn bùng nổ
Năm 1771, Nguyễn Nhạc, NguyễnHuệ, Nguyễn Lữ → Tây Sơn Thượngđạo, dựng cờ khởi nghĩa
- Xây thành luỹ, lập kho, luyện nghĩaquân
- Khẩu hiệu:"lấy của nhà giàu chiacho người nghèo"
- Lực lượng: chủ yếu là dân nghèo(đồng bào dân tộc, thợ thủ công)
⇒ Nhân dân nhiệt tình ủng hộ
IV Củng cố bài:
Vì sao thế kỉ XVIII ở ĐTrong diễn ra nhiều cuộc khởi nghĩa của nông dân?.
Nhận xét địa bàn, lực lượng, lãnh đạo khởi nghĩaTây Sơn?
V.Hướng dẫn học tập:
Học bài cũ theo câu hỏi SGK
Đọc, soạn tiếp Bài 25: Phong trào nông dân Tây Sơn
Trang 321 Kiến thức: Giúp học sinh hiểu:
Các mốc quan trọng của phong trào Tây Sơn nhằm đánh đổ tập đoàn phong kiến
phản động, tiêu diệt quân Xiêm từng bước thống nhất đất nước
2 Tư tưởng: Giáo dục lòng tự hào về truyền thống đấu tranh anh dũng của dân tộc,
những chiến công vĩ đại của nghĩa quân Tây Sơn
3 Kỹ năng: Rèn kỹ năng sử dụng LĐ trình bày diễn biến sự kiện lịch sử
B.Phương tiện dạy học
LĐ: Tây Sơn khởi nghĩa chống các thế lực phong kiến và chống quân xâm lượcnước ngoài; Chiến thắng Rạch Gầm - Xoài Mút
C.Tiến trình dạy - học
I Tổ chức
II Kiểm tra: Khởi nghĩa quân Tây Sơn đã bùng nổ như thế nào?
III Dạy học bài mới
II TÂY SƠN LẬT ĐỔ CHÍNH QUYỀN HỌ NGUYỄN VÀ ĐÁNH TAN QUÂN XÂM LƯỢC XIÊM
Hoạt động 1:
Học sinh đọc 1 (SGK trang 122)
Nghĩa quân Tây Sơn đã hạ thành Quy Nhơn ntn?
GV.Kể chuyện Nguyễn Nhạc hạ thành Quy Nhơn
GV.Đính liên đại 1773 vào địa danh QNhơn trên LĐ
Nhận xét cách đánh của Nguyễn Nhạc?
(Tminh, táo bạo, dcảm, bất ngờ địch bị động)
Việc hạ thành Quy Nhơn có ý nghĩa như thế
nào? (mở rộng vùng kiểm soát)
GV Yêu cầu h/s xác định vùng kiểm soát của nghĩa
quân trên LĐ (năm 1774)
Biết tin Tây Sơn nổi dậy, chúa Trịnh đã có hành
động gì? (Chúa Trịnh đánh Phú Xuân)
GV.Trịnh Sâm: "Họ Nguyễn vốn có thế thù với họ
Trịnh; sở dĩ bấy nay Trịnh phải làm thinh chẳng qua
cốt đợi thời Bây giờ cơ hội đến, Trịnh sao chịu bó tay
ngồi nhìn để họ Nguyễn ngang nhiên tranh hùng mãi”
Việc chúa Trịnh đánh chiếm Phú Xuân, ảnh
hưởng như thế nào đối với quân Tây Sơn?
(bất lợi:Bắc - Trịnh,Nam - Nguyễn)
GV Sử dụng LĐ giảng tình thế bất lợi của Tây Sơn
Để thoát khỏi thế bất lợi q Tây Sơn đã làm gì?
GV.Đính niên đại 1783 vào Gia Định
Việc lật đổ chính quyền họ Nguyễn có ý nghĩa
1 Lật đổ chính quyền họ Nguyễn
- T 9/1773, hạ thành Quy Nhơn
- Giữa 1774, nghĩa quân kiểmsoát: Quảng Nam → BìnhThuận
- Năm 1775, quân Trịnh → PhúXuân, chúa Nguyễn →Gia Định
→ Tây Sơn ở vào thế bất lợi
Trang 33ntn đối với nghĩa quân Tây Sơn?
Hoạt động 2:
Sau nhiều lần thất bại, Nguyễn Ánh đã có hành
động gì?Em có nhận xét gì về hành động của Nguyễn
Ánh?
(Nguyễn Ánh sang cầu cứu quân Xiêm → bán
nước, hại dân)
Quân Xiêm tiến vào nước ta như thế nào?
GV Sử dụng LĐ chỉ đường tiến của quân Xiêm →
GĐịnh
Thái độ cuả quân Xiêm như thế nào khi chiếm
được Gia Định?(Hung hăng, bạo ngược nhân dân
GV.Đính chính niên đại 1785 vào LĐ, sử dụng LĐ
tường thuật diễn biến chiến thắng RG -XM
Chiến thắng Rạch Gầm, Xoài Mút có ý nghĩa
như thế nào?
2 Chiến thắng Rạch Gầm Xoài Mút
-* Hoàn cảnh:
-N Ánh cầu cứu quân Xiêm
- Giữa 1784, q Xiêm chia 2 đạo
→ nước ta+Qthuỷ: 2vạn → Rạch Giá+Qbộ: 3v, qua Chân Lạp →Cần Thơ
- Cuối 1784, qXiêm chiếm TâyGia Định → tàn sát nhân dân - -
- T1/1785,NgHuệ → đại bảndoanh Mĩ Tho, chọn Rạch Gầm– Xoài Mút làm trận địa
* Diễn biến:
- N19/1/1785, ta nhử địch vàotrận địa
- Quân Xiêm bị tdiệt gần hết →rút về nước
IV Củng cố bài:
Các niên đại đính trên bản đồ gắn liền với các sự kiện quan trọng nào? Ý nghĩa của từng sự kiện
V.Hướng dẫn học tập:
+ Học bài cũ theo câu hỏi SGK
+ Đọc, soạn tiếp Bài 25 Phong trào nông dân Tây Sơn
Lập bảng thống kê hoạt động của nghĩa quân Tây Sơn năm 1771 đến năm 1789.Thứ tự Thời gian hoạt động Sự kiện có ý nghĩa Người chỉ đạo Kết qủaNgày soạn:…………
Ngày giảng:…………
Tiết 53
Bài 25 PHONG TRÀO TÂY SƠN
(tiếp theo)
A.Mục tiêu bài học
1 Kiến thức: Giúp học sinh hiểu:
Trang 34Mốc niên đại gắn liền với hoạt động của nghĩa quân Tây Sơn trong quá trình đánh đổchính quyền vua Lê, chúa Trịnh.
2 Tư tưởng: Giáo dục lòng tự hào về truyền thống đấu tranh anh dũng của dân tộc,
những chiến công vĩ đại của Tây Sơn.Cảm phục thiên tài Nguyễn Huệ
3 Kỹ năng: Rèn kỹ nănh sử dụng lược đồ trình bày diễn biến sự kiện lịch sử
B Phương tiện dạy học
LĐ.Tây Sơn khởi nghĩa chống các thế lực phong kiến và chống quân xâm lược
C Tiến trình dạy - học
I Tổ chức
II Kiểm tra
Thuật lại chiến thắng Rạch Gầm - Xoài Mút trên LĐ, nêu ý nghĩa của sự kiện đó?
III Dạy học bài mới
III TÂY SƠN LẬT ĐỔ CHÍNH QUYỀN HỌ TRỊNH ĐẶT NỀN TẢNG THỐNG NHẤT ĐẤT NƯỚC
Hoạt động 1.
Học sinh đọc P.1 (SGK trang 125)
Sau khi đánh tan quân Xiêm quân Tây Sơn
có ý định gì? (tiến ra Bắc, tiêu diệt quân Trịnh)
Quân Trịnh ở Phú Xuân lúc này như thế
nào?
(Quân Trịnh ở Phú Xuân hống hách, kiêu căng,
nhiễu nhân dân căm giận)
GV T6.1786 quân Tây Sơn đến trước thành Phú
Xuân nhờ nước sông lên cao thuyền Tây Sơn tiến sát
thành, cùng bộ binh giáp chiến với quân Trịnh
Quân Trịnh bị diệt nhanh chóng
GV Đính niên đại năm 1786 vào địa danh Phú Xuân
trên LĐ
Vì sao Nguyễn Huệ lại nêu danh nghĩa "Phù
Lê diệt Trịnh”?
GV Giảng giữa 1786 Nguyễn Huệ cho quân từ Phú
Xuân đánh ra Thăng Long chúa Trịnh bị bắt →
Chính quyền phong kiến họ Trịnh tồn tại 200 năm bị
sụp đổ: Ng Huệ giao quyền cho vua Lê rút về Nam
Việc Nguyễn Huệ giao lại chính quyền cho
vua Lê nói lên điều gì?
(Ng Huệ chính nhân quân tử: lời nói đi đôi việc làm)
GV.Đính niên đại 1786 vào địa bàn Thăng Long
trên LĐ
1 Hạ thành Phú Xuân, tiến ra Bắc Hà diệt họ Trịnh
- T6/1786, Nguyễn Huệ chỉ huy
hạ thành Phú Xuân → giải phóngĐàng Trong
- Giữa 1786: Nguyễn Huệ →Thăng Long, danh nghĩa "Phù Lêdiệt Trịnh" → Lật đổ họ Trịnh
⇒ tạo cơ sở thống nhất đất nước
2 Nguyễn Hữu Chỉnh mưu
Trang 35Hoạt động 2:
Tình hình Bắc Hà sau khi quân Tây Sơn rút
về Nam như thế nào?
(Con cháu họ Trịnh nổi loạn Lê Chiêu Thống bạc
nhược nhờ Nguyễn Hữu Chỉnh giúp)
GV.Kể thân thế Nguyễn Hữu Chỉnh,hành động phản
phúc mưu đồ của Chỉnh
GV Yêu cầu HS xác định /LĐ vị trí 3 anh em
Nguyễn Huệ đóng quân
(được nhân dân, nhiều sĩ phu nổi tiếng giúp đỡ,lực
lượng Tây Sơn hùng mạnh, cquyền nhà Lê thối nát)
Việc lật đổ các tập đoàn phong kiến họ Lê,
họ Trịnh có ý nghĩa gì ?
phản Nguyễn Huệ thu phục Bắc Hà
- Sau khi giúp vua Lê dẹp loạn
→ Nguyễn Hữu Chỉnh mưu phản
-Ng Huệ sai Vũ Văn Nhậm ra Bắcdiệt Chỉnh → Nhậm ý đồ riêng
- Giữa năm 1788, Nguyễn Huệ raBắc, thu phục Bắc Hà
⇒ Lật đổ chính quyền Lê - Trịnh
* Ý nghĩa:
- Xoá bỏ sự chia cắt đất nước
- Đặt cơ sở cho sự thống nhất đấtnước
+ Học bài cũ theo câu hỏi SGK
+ Đọc, soạn tiếp Bài 25: Phong trào nông dân Tây Sơn