giao an 10 cbhk1 (giam tai)

Về kỹ năng: - Biết lấy ví dụ về mệnh đề, mệnh đề phủ định của một mệnh đề, xác định được tính đúng sai của một mệnh đề trong những trường hợp đơn giản.. I.Mục tiêu:Qua bài học HS cần: +

Trang 1

-HS biết thé nào là một mệnh đề, mệnh đề phủ định, mệnh đề chứa biến.

-Biết ký hiệu phổ biến ( )∀ và ký hiệu tồn tại ( )∃ .

-Biết được mệnh đề kéo theo và mệnh đề tương đương.

-Phân biệt được điều kiện cần và điều kiện đủ, giả thiết và kết luận.

+ Về kỹ năng:

- Biết lấy ví dụ về mệnh đề, mệnh đề phủ định của một mệnh đề, xác định được tính đúng sai của một mệnh đề trong những trường hợp đơn giản.

- Nêu được mệnh đề kéo theo và mệnh đề tương đương.

- Biết lập được mệnh đề đảo của một mệnh đề cho trước.

+ Về tư duy: Phát triển tư duy trừu tượng, tư duy khái quát hóa, tư duy lôgic,…

+ Về thái độ: Học sinh có thái độ nghiêm túc, say mê trong học tập, biết quan sát và phán đoán chính

xác.

II Chuẩn bị :

GV: Giáo án, phiếu học tập, câu hỏi trắc nghiệm, …

HS: Đọc và soạn bài trước khi đến lớp, bảng phụ,…

III Nội dung và tiến trình lên lớp:

Bức tranh bên phải các câu có

cho ta tính đúng sai không?

GV: Các câu bên trái là những

khẳng định có tính đúng sai:

•Phan-xi-păng là ngọn núi

cao nhất Việt Nam là Đúng.

• π <2 9,86là Sai.

Các câu bên trái là những mệnh

HS: Quan sát tranh và suy nghĩ trả lời câu hỏi…

Trang 2

GV: Các câu bên phải không thể

cho ta tính đúng hay sai và

những câu này không là những

mệnh đề

GV: Vậy mệnh đề là gì?

GV: Phát phiếu học tập 1 cho

các nhóm và yêu cầu các nhóm

thảo luận đề tìm lời giải

GV: Gọi HS đại diện nhóm 1

trình bày lời giải

Một mệnh đề không thể vừa đúng, vừa sai

HS: Suy nghĩ và trình bày lời giải

HS: Nhận xét và bổ sung thiếu sót (nếu có)

Phiếu HT 1: Hãy cho biết các câu sau, câu nào là mệnh đề, câu nào không phải là mệnh đề? Nếu là mệnh

đề thì hãy xét tính đúng sai.

a)Hôm nay trời lạnh quá!

b)Hà Nội là thủ đô của Việt Nam c)3 chia hết 6;

d)Tổng 3 góc của một tam giác không bằng 180 0 ;

e)Lan đã ăn cơm chưa?

ta thêm (hoặc bớt) từ “không”

(hoặc từ “không phải”) vào trước

vị ngữ của mệnh đề đó

GV: Chỉ ra mối liên hệ của hai

mệnh đề P và P ?

GV: Lấy ví dụ và yêu cầu HS

suy nghĩ tìm lời giải

GV: Gọi HS nhóm 3 trình bày

lời giải, HS nhóm 4 và 5 nhận

xét bổ sung (nếu có)

GV: Cho điểm HS theo nhóm

HS: Suy nghĩ và trả lời câu hỏi …

HS: Trình bày lời giải …HS: Nhận xét lời giải và bổ sung thiếu sót (nếu có)

II PHỦ ĐỊNH CỦA MỘT MỆNH ĐỀ:

Ví dụ: Hai bạn Minh và Hùng tranh luận:

Minh nói: “2003 là số nguyên tố”Hùng nói: “2003 không phải số nguyên tố”

Bài tập: Hãy phủ định các mệnh đề sau:

P: “ 3 là số hữu tỉ”

Q:”Hiệu hai cạnh của một tam giác nhỏ hơn cạnh thứ ba”

Xét tính đúng sai của các mệnh đề trên và mệnh đề phủ định của chúng.

HĐ 4: Hình thành và phát biểu

mệnh đề kéo theo, chỉ ra tính

đúng sai của mệnh đề kéo theo

*Mệnh đề “Nếu P thì Q” được gọi là

Trang 3

GV: Cho HS xem SGK để rút ra

khái niệm mệnh đề kéo theo

GV: Mệnh đề kéo theo ký hiệu:

GV: Bổ sung thiếu sót (nếu có)

và cho điểm HS theo nhóm

HĐ 5:

GV: Vậy mệnh đề P⇒Qsai khi

nào? Và đúng khi nào?

GV: Phát phiếu HT 2 và yêu cầu

HS các nhóm thảo luận tìm lời

giả.

GV: Gọi HS đại diện nhóm 3

trình bày lời giải.

GV: Gọi HS nhóm 2 nhận xét và

bổ sung thiếu sót (nếu có).

GV: Bổ sung (nếu cần) và cho

HS: Phát biểu mệnh đề

P⇒Q: “Nếu ABC là tam

giác đều thì tam giác ABC

có ba đường cao bằng nhau”

Mệnh đề P⇒Qlà một mệnh đề đúng

HS: Suy nghĩ và trả lời câu hỏi…

Mệnh đề P⇒Qchỉ sai khi

P đúng và Q sai Đúng trong các trường hợp còn lại

HS: Suy nghĩ và thảo luận theo nhóm để tìm lời giải

HS: Trình bày lời giải …

HS: Nhận xét và bổ sung lời giải của bạn (nếu có)

mệnh đề kéo theo, ký hiệu: P⇒Q

Ví dụ: Từ các mệnh đề:

P: “ABC là tam giác đều”

Q: “Tam giác ABC có ba đường cao bằng nhau”

Hãy phát biểu mệnh đề P⇒Q và xét tính đúng sai của mệnh đề P⇒Q

*Mệnh đề P⇒Q chỉ sai khi P đúng

và Q sai.

*Nếu P đúng và Q đúng thì P⇒Q đúng.

*Nếu Pđúng và Q sai thì P⇒ Q sai.

Định lý toán học thường có dạng:

“Nếu P thì Q”

P: Giả thiết, Q; Kết luận Hoặc P là điều kiện đủ để có Q, Q là điều kiện cần để có P.

*Phiếu HT 2:

Nội dung;

Cho tam giác ABC Từ mệnh đề: P:”ABC là tram giác cân có một góc bằng 60 0 ”

Q: “ABC là một tam giác đều”.

Hãy phát biểu định lí P⇒Q Nêu giả thiếu, kết luận và phát biểu định

lí này dưới dạng điêù kiện cần, điều kiện đủ.

TH: GV nêu vấn đề bằng các ví

dụ; giải quyết vấn đề qua các

IV MỆNH ĐỀ ĐẢO – HAI MỆNH

ĐỀ TƯƠNG ĐƯƠNG:

Trang 4

hoạt động:

HĐ 1:

GV: Phát phiếu HT 1 và cho HS

thảo luận để tìm lời giải theo

nhóm sau đó gọi HS đại diện

nhóm 6 trình bày lời giải.

GV: Gọi HS nhóm 5 nhận xét và

bổ sung thiếu sót (nếu có).

GV: Bổ sung thiếu sót (nếu cần)

và cho điểm HS theo nhóm.

là một tam giác đều”, đây

là một mệnh đề sai.

b) Q⇒P :”Nếu ABC là một tam giác có ba góc bằng nhau thì ABC là một tam giác đều”, đây là một mệnh đề đúng.

GV: Cho HS nghiên cứu ở SGK

và hãy cho biết hai mệnh đề P

và Q tương đương với nhau khi

nào?

GV: Nêu ký hiệu hai mệnh đề

tương đương: P⇔Q và nêu các

cách đọc khác nhau:

+P tương đương Q;

+P là điều kiện cần và đủ để có

Q, hoặc P khi và chỉ khi Q, …

HS: Nhgiên cứu và trả lời câu hỏi: Nếu cả hai mệnh

đề P⇒Q và Q⇒P đều đúng ta nói P và Q là hai mệnh đề tương đương.

HĐ 4: Dùng ký hiệu ∀và ∃ để

viết các mệnh đề và ngược lại

thông qua các ví dụ:

GV: Yêu cầu HS xem ví dụ 6

SGK trang 7 và xem cách viết

gọn của nó.

GV: Ngược lại, nếu ta có một

mệnh đề viết dưới dạng ký hiệu

IV KÝ HIỆU ∀VÀ ∃:

Ví dụ1: Phát biểu thành lời mệnh đề

Trang 5

thảo luận theo nhóm để tìm lời

giải sau đó gọi một HS đại diện

nhóm 2 trình bày lời giải.

HS: Nhận xét và bổ sung (nếu có).

Ví dụ 8:

Ta có: P:”Mọi số thực đều có bình phương khác 1”.

P :”Tồn tại một số thực mà bình phương bằng 1”

*Phiếu HT 2:

Nội dung: Cho mệnh đề:

P:”Mọi số nhân với 1 đều bằng 0” Q: “Có một số cộng với 1 bằng 0” a)Hãy phát biểu mệnh đề phủ định của các mệnh đề trên.

b) Dùng ký hiệu ,∀ ∃để viết mệnh đề

P, Q và các mệnh đề phủ định của nó Cho biết các mệnh đề đó, mệnh đề nào đúng, mệnh đề nào sai?

Trang 6

I.Mục tiêu:

Qua bài học HS cần:

+ Về kiến thức: Nắm được kiến thức cơ bản của: Mệnh đề, mệnh đề phủ định, mệnh đề chứa biến,

mệnh đề kéo theo và mệnh đề tương đương

Biết áp dụng kiến thức cơ bản đã học vào giải toán, xét được tính đúng sai của mệnh đề, suy ra được mệnh đề đảo, mệnh đề phủ định của một mệnh đề, phát biểu được mệnh đề dưới dạng điều kiện cần, điều kiện đủ, điều kiện cần và đủ, sử dụng các ký hiệu ,∀ ∃để viết các mệnh đề và ngựoc lại

+ Về tư duy và thái độ: Tích cực hoạt động, trả lời các câu hỏi Biết quan sát phán đoán chính xác.

II.Chuẩn bị :

GV: Câu hỏi trắc nghiệm, giáo án, các bài tập.

HS: Ôn tập kiến thức và làm bài tập trước ở nhà (ôn tập kiến thức của bài Mệnh đề, làm các bài tập

trong SGK trang 9 và10)

III.Nội dung và tiến trình dạy học:

là Q⇒P 6.Hai mệnh đề P và Q tương đương nếu hai mệnh đề P⇒Q và Q⇒P đều đúng.

Câu 1: Trong các câu sau, câu nào

là mệnh đề, câu nào là mệnh đề chứa biến?

Trang 7

để trao đổi và trả lời các câu

hỏi trắc nghiệm sau:

-Mời đại diện nhóm 1 giải

a)3 + 2=5; b) 4+x = 3;

c)x +y >1; d)2 - 5 <0.

Câu 2: Xét tính đúng sai của mỗi

mệnh đề sau và phát biểu mệnh đề phủ định của nó.

a)1794 chia hết cho 3;

lời giải cảu bạn.

GV ghi lời giải, chính xác

Tam giác có hai đường trung

tuyến bằng nhau là tam giác

cân.

Hai tam giác có diện tích

HS: Thảo luận theo nhóm và

cử đại diện báo cáo kết quả.

-HS theo dõi bảng và nhận xét, ghi chép sửa sai.

II.Bài tập:

Câu 3 Cho các mệnh đề kéo theo:

-Nếu a và b cùng chia hết cho c thì

a + b chia hết cho c (a, b, c là những số nguyên).

-Các số nguyên có tận cùng bằng 0 đều chia hết cho 5.

-Tam giác cân có hai trung tuyến bằng nhau.

-Hai tam giác bằng nhau có diện tích bằng nhau.

a)Hãy phát biểu mệnh đề đảo của mỗi mệnh đề trên.

b)Phát biểu mệnh đề trên, bằng cách sử dụng khái niệm”điều kiện cần”, “điều kiện đủ”.

Trang 8

-Điều kiện đủ để một tam

giác có hai đường trung

tuyến bằng nhau là tam giác

-Điều kiện cần để một tam

giác là tam giác cân là hai

đường trung tuyến của nó

HS chú ý theo dõi và ghi chép.

HS thảo luận theo nhóm và cử đại diện báo cáo.

Nội dung:(Bài tập 5 SGK trang 10) Nội dung:

-Xem lại các bài tập đã giải.

-Làm các bài tập đã hướng dẫn và gợi ý.

-Đọc và soạn trước bài mới: Tập hợp.

-

Tiết PP: 04

Trang 9

Vận dụng được các khái niệm tập hợp con, hai tập hợp bằng nhau vào giải bài tập.

+ Về tư duy và thái độ: Tích cực hoạt động, trả lời các câu hỏi Biết quan sát phán đoán chính xác,

biết quy lạ về quen

II.Chuẩn bị:

GV: Giáo án, các dụng cụ học tập, phiếu học tập,…

HS: Soạn bài trước khi đến lớp , chuẩn bị bảng phụ để thảo luận nhóm,…

III Nội dung và tiến trình dạy học:

câu đó theo yêu cầu đề ra

Gọi một HS lên bảng trình bày

gọi là tập) là một khái niệm cơ

bản của toán học không định

HS suy nghĩ và cho kết quả:

)3

a ∈Z ; ) 2 b ∉¤

HS nhận xét và bổ sung, sửa chữa, ghi chép

HS chú ý theo dõi trên bảng…

Trang 10

và lấy ví dụ minh họa.

-Như đã biết để biểu diễn một

tập hợp ta thường biễu diễn

x +1 =0 vô nghiệm

Ví dụ: Tập hợp A gồm các số tự nhiên nhỏ hơn 5

Biểu diễn bằng biểu đồ Ven:

A

*Tập hợp rỗng: (xem SGK)

1 .2 3 .4

Trang 11

Vậy với phương trình x2+x+1

=0 vô nghiệm ⇒Tập A không

GV Nhìn vào hình vẽ hãy cho

biết tập M có là tập con của

tập N không? Vì sao?

GV giải thích và ghi ký hiệu

lên bảng

Từ khái niệm tập hợp con ta có

các tính chất sau đây (GV yêu

Tập B con tập A ký hiệu: B⊂A (đọc là A chứa B)

Hay A⊃B (đọc là A bao hàm B)

M N

Tập M không là tập con của N ta viết: M⊄N(đọc là M không chứa trong N)

.x y

(∀ ∈ ⇒ ∈x B x A)⇔ ⊂B A

.a x

.

c .t

d .v

,

Trang 12

GV yêu cầu HS xem nội dung

-Xem và học lý thuyết theo SGK.

Làm lại các bài tập 1, 2 và 3 SGK trang 13;

-Soạn trước bài: Các phép toán tập hợp.

Trang 13

-Hiểu được các phép toán giao cảu hai tập hợp, hợp của hai tập hợp, phần bù của một tập con.

Sử dụng đúng các ký hiệu: A B A B A B C A∪ , ∩ , \ , E ,

Thực hiện được các phép toán lấy giao của hai tập hợp, hợp của hai tập hợp, hiệu của hai tập hợp, phần bù của một tập con

Biết dùng biểu đồ Ven để biểu diễn giao của hai tập hợp, hợp của hai tập hợp

nội dung tương tự) và

thảo luận suy nghĩ, trả lời

GV lấy ví dụ minh họa và

yêu cầu HS suy nghĩ trả

lời…

HS xem nội dung HĐ1 trong SGK

và thảo luận suy nghĩ trình bày lời giải …

HS nhận xét, bổ sung và sửa chữa, ghi chép

HS suy nghĩ và trìnhbày lời giải…

I.Giao của hai tập hợp:

Tập hợp C gồm các phần tử vừa thuộc A, vừa thuộc B được gọi là giao của A và B

Ký hiệu C = A∩B(phần tô đậm ở

hình vẽ)

A B

Trang 14

HĐTP1: (Hoạt động hỡnh

thành khỏi niệm phộp

toỏn hợp của hai tập hợp)

GV yờu cầu HS xem nội

thảo luận theo nhúm đó

phõn cụng và cử đại diện

{Minh B, ảo, Cường, Hoa, Lan}

Tập hợp C như trờn được

gọi là hiệu của A và B

Vậy thế nào là hiệu của

hai tập hợp A và B?

-Thụng qua vớ dụ trờn ta

thấy, tập C gồm cỏc phần

tử thuộc A nhưng khụng

thuộc B⇒Khỏi niệm hiệu

HS xem nội dung HĐ3 trong SGK

và thảo luận tỡm lời giải

HS nhận xột, bổ sung và ghi chộp, sửa chữa

HS chỳ ý theo dừi trờn bảng…

HS suy nghĩ và trả lời…

Hiệu của hai tập hợp A và B là gồm tất cả cỏc phần tử thuộc A nhưng khụng thuộc B

III.Hiệu và phần bự của hai tập hợp:

A\B

Tập hợp C gồm cỏc phầntử thuộc A nhưng khụng thuộc B gọi là hiệu của

Trang 15

trang 15 sau đó cho HS

thảo luận tìm lời giải và

gọi HS đại diện trình bày

GV yêu cầu HS xem nội

dung bài tập 2 trong

- Xem và học lý thuyết theo SGK

- Xem lại các bài tập đã giải và giải lại các bài tập đã hướng dẫn

-Đọc và soạn trước bài các tập hợp số

-

Trang 16

o0o -Tuần 03 Bài 4: CÁC TẬP HỢP SỐ - KIỂM TRA 15 PHÚT Tiết PP: 06

I Mục tiêu:

Qua bài học HS cần nắm:

+ Về kiến thức:

Trang 17

Nắm vững khái niệm khoảng, đoạn, nửa khoảng.

Tìm được hợp, giao, hiệu của các khoảng, đoạn và biểu diễn chúng trên trục số

II Chuẩn bị:

- Các số hữu tỷ được biểu

diễn dưới dạng số thập phân

gì?

- Nếu hai phân số a µc

v

cùng biểu diễn một số hữu tỉ

khi và chỉ khi nào?

- Tập hợp các số không biểu

được dưới dạng số thập phân

hữu hạn hay vô hạn tuần

hoàn, tức là các số biểu diễn

được dưới dạng số thập phân

HS suy nghĩ và trả lời…

-Tập hợp số tự nhiên là gồm các

số 0; 1; 2; 3; …., ký hiệu: ¥Tập hợp các số nguyên gồm các

sô …; -3; -2; -1; 0; 1; 2; 3; …

Ký hiệu: Z

-Tập hợp các số hữu tỷ là gồm tất cả các số có dạng

íi , µ 0

a

b ∈Z ≠ và ký

hiệu: ¤ Các số hữu tỷ được

biễu diễn dưới dạng số thập phân hữu hạn hoặc thập phân vô hạn tuần hoàn

-Tập hợp số thực là gồm tất cả các số hữu tỷ và vô tỷ, ký hiệu:

I Các tập hợp số thường gặp.

Trang 18

vô hạn không tuần hoàn được

nửa khoảng và hình biểu

diễn các đoạn, khoảng, nửa

khoảng trên trục số)

GV nêu các tập con của tập

hợp các số thực: đoạn

khoảng, nửa khoảng

(GV nêu và biểu diễn các tập

hợp, hiệu của các khoảng,

đoạn, nửa khoảng )

HĐTP1: (Bài tập về hợp của

các đoạn, khoảng, nửa

khoảng và biểu diễn trên trục

số)

bài tập 1 trong SGK và cho

HS thảo luận tìm lời giải GV

gọi 4 HS đại diện 4 nhóm lên

bảng trình bày lời giải

GV gọi HS nhận xét, bổ sung

(nếu cần)

GV nêu lời giải chính xác

HĐTP 2: (Bài tập về giao các

đoạn, khoảng, nửa khoảng)

bài tập 2 trong SGK và cho

HS thảo luận tìm lời giải GV

gọi HS đại diện nhóm 5 và 6

HS xem nội dung bài tập 1 và thảo luận, suy nghĩ trình bày lời giải…

HS nhận xét, bổ sung và ghi chép sửa chữa

HS trao đổi và rút ra kết quả:

HS xem nội dung bài tập 2 a) c)

và thảo luận, suy nghĩ trình bày lời giải…

Trang 19

lên bảng trình bày lời giải bài

tập a) c)

GV gọi HS nhận xét, bổ sung

(nếu cần)

GV nêu lời giải chính xác

HĐTP 3: (Bài tập về hiệu của

các đoạn, khoảng, nửa

-Xem lại và học lý thuyết theo SGK

-Xem lại lời giải của các bài tập đã giải và làm thêm các bài tập còn lại trong SGK

-Soạn và làm trước phần bài tập bài : Số gần đúng sai số

+ Về kiến thức: Nhận thức được tầm quan trọng của số gần đúng , ý nghĩa của số gần đúng Nắm

được thế nào là sai số tuyệt đối, thế nào là sai số tương đối, độ chính xác của số gần đúng.

+ Về kĩ năng : Biết tính các sai số, biết cách quy tròn.

Trang 20

+ Về tư duy và thái độ: Tích cực hoạt động, trả lời các câu hỏi Biết quan sát phán đoán chính xác, biết

quy lạ về quen

Hs : Nghiên cứu bài trước soạn các hoạt động, bảng phụ để làm nhóm

Gv: Đèn chiếu, bảng phụ, thước dây.

III.Nội dung và tiến trình lên lớp:

Trong quá trình tính toán và

đo đạc thường khi ta được

kết quả gần đúng Sự chênh

lệch giữa số gần đúng và số

đúng dẫn đến khái niệm sai

số.

Trong sai số ta có sai số

tuyệt đối và sai số tương

đối.

Gọi HS đọc đ/n sai số tuyệt

đối.

Trên thực tế, nhiều khi ta

không biết a nên không thể

∆ Sai số tuyệt đối Khi đó:

∆a = a a−

d > 0 ∆ ≤a d

Vd1: a = 2

a = 1,41 ∆a = a a−

= 2 1, 41− ≤ 0,01 a

∆ ≤d ⇒a = a ±d d: độ chính xác của số gần đúng.

Trang 21

Trong hai phép đo của nhà

thiên văn và phép đo của

Nam trong ví dụ (trang 21

SGK), phép đo nào có độ

chính xác cao hơn ?

Thoạt nhìn, ta thấy dường

như phép đo của Nam có độ

chính xác cao hơn của các

nhà thiên văn.

Để so sánh độ chính xác của

hai phép đo đạc hay tính

toán, người ta đưa ra khái

niệm sai số tương đối.

Gọi HS đọc đ/n SGK.

Từ định nghĩa sai số tương

đối ta có nhận xét gì về độ

chính xác của phép đo ?

Lưu ý: Ta thường viết sai số

tương đối dưới dạng phần

trăm.

Trở lại vấn đề đã nêu ở trên

hãy tính sai số tương đối

HS tập trung nghe giảng.

III Quy tròn số gần đúng

Nếu chữ số ngay sau hàng quy tròn nhỏ hơn 5 thì ta chỉ việc thay thế chữ số đó và các chữ số bên phải nó bởi 0

Nếu chữ số ngay sau hàng quy tròn lớn hơn hay bằng 5 thì ta thay thế chữ số đó và các chữ số bên phải nó bởi 0 và cộng thêm một đơn vị vào chữ số ở hàng quy tròn.

Nhận xét: (SGK) Chú ý: (SGK)

Trang 23

hiệu và phần bù của hai tập hợp Khoảng, đoạn, nửa khoảng Số gần đúng Sai số, độ chính xác Quy tròn số gần đúng.

- Nhận biết được điều kiện cần, điều kiện đủ, điều kiện cần và đủ, giả thiết, kết luận của một định lí Toán học

-Biết sử dụng các ký hiệu ,∀ ∃ Biết phủ định các mệnh đề có chứa dấu ∀và ∃

- Xác định được hợp, giao, hiệu của hai tập hợp đã cho, đặc biệt khi chúng là các khoảng, đoạn

- Biết quy tròn số gần đúng

+ Về tư duy và thái độ:

-Tích cực hoạt động, trả lời các câu hỏi Biết quan sát phán đoán chính xác, biết quy lạ về quen.

Gv: bảng phụ, thước.

c) C = {( 1) \− n n∈ Ν}Định nghĩa hiệu giao hợp,

giao của hai tập hợp

Cho học sinh thực hiện

bài tập 11

Theo dõi thực hiện và trình bày 11 Giả sử A, B là hai tập hợp số và

x là một số đã cho Tìm các mệnh đề tương đương trong các mệnh đề sau:

làm tròn số

Cho học sinh thực hiện

bài tập 14

Theo dõi thực hiện và trình bày 14 Chiều cao của một ngọn đồi là h

= 347,13m±0,2m Hãy viết số quy tròn của số gần đúng 347,13.

IV.Củng cố, dặn dò:

Trang 24

- Xem lại các dạng bài tập đã thực hiện

- Làm một số bài tập tương tự trong sách bài tập

Trang 25

-Biết tìm tập xác định của các hàm số đơn giản.

- Tích cực hoạt động, trả lời các câu hỏi Biết quan sát phán đoán chính xác, biết quy lạ về quen.

Gv: Giáo án, phiếu học tập( các câu hỏi của các hoạt động trong SGK)

Bài 1 HÀM SỐ

HĐ1( ): ( Ôn tập về hàm

số)

Vào bài: Giả sử ta có hai

đại lượng biến thiên x và

y, trong đó x nhận giá trị

thuộc tập D Nếu với mỗi

giá trị của x thuộc D thì

I.Ôn tập về hàm số:

1)Hàm số Tập xác định của hàm số:

Nếu mỗi giá trị của x thuộc tập D có một và chỉ một giá trị tương ứng của y thuộc tập số thực ¡ thì ta có một hàm số.

Ta gọi x là biến số và y là hàm số của

Trang 26

GV gọi HS đại diện các

nhóm trình bày lời giải

Ví dụ: Tìm tập xác định của hàm số sau: y= 2x−1

Trang 27

GV lấy ví dụ minh họa và

phân tích hướng dẫn giải:

Biểu thức 2x−1 có

nghĩa khi nào?

Từ điều kiện có nghĩa của

Tương tự hãy xem nội

dung hoạt động 5 trong

HS nêu khái niệm tập xác định

HS chú ý theo dõi và suy nghĩ trả lời …

Biểu thức 2x−1có nghĩa khi

Trang 28

GV gọi HS nêu khái niệm

GV gọi HS đại diện ba

nhóm trình bày lời giải

y = x+ 1 a)f(-2)=-1, f(-1) = 0, … y= 1 2

2x g(-2) = 2, g(0) =0,…

b)Tìm x sao cho f(x) = 2 f(x) = 2 ⇔x +1 = 2⇔x = 1 Tìm x sao cho g(x) = 2 g(x) = 2 ⇔ 1 2

sự biến thiên của hàm số)

GV ôn tập lại sự biến

trái sang phải Nếu ta lấy

2 giá trị của x trên đồ thị

thuộc khoảng (-∞; 0) sao

cho: x 1 <x 2 thì giá trị của

hàm số tương ứng như

thế nào( f(x 1 ) và f(x 2 ))?

Vậy giá trị của biến số

tăng thì giá trị của hàm

số giảm Khi đó ta nói

HS chú ý theo dõi và ghi chép

II.Sự biến thiên của hàm số:

Trang 29

hàm số y = x 2 nghịch biến

trên khoảng (-∞; 0).

GV phân tích và hướng

dẫn tương tự khi lấy các

giá trị x 1 , x 2 thuộc khoảng

Kết quả xét chiều biến

thiên dựa vào đồ thị ta có

thể minh họa trong bảng

sau( bảng biến thiên)

thế nào? Tương tự câu hỏi

đối với hàm số đồng biến

trên khoảng (0;+∞).

Vậy để diễn tả hàm số

nghịch biến trên khoảng

(-∞; 0) ta vẽ mũi tên đi

xuống (từ +∞ đến 0).

Để diễn tả hàm số đồng

biến trên khoảng (0;+∞)

ta vẽ mũi tên đi lên ( từ 0

đến +∞)

Vậy khi nhìn vào bảng

biến thiên ta có thể hình

dung được đồ thị hàm số

đi lên trong khoảng nào

và đi xuống trong khoảng

trên khoảng (-∞; 0) ta vẽ mũi tên

đi xuống từ +∞ đến 0 và để diễn

tả hàm số đồng biến trên khoảng (0;+∞) ta vẽ mũi tên đi lên từ 0 đến +∞

2.Bảng biến thiên:

Bảng biến thiên của hàm số

y = x 2 :

x -∞ 0 +∞ +∞ +∞

y 0

Để diễn tả hàm số nghịch biến trên khoảng (-∞; 0) ta vẽ mũi tên đi xuống (từ +∞ đến 0);

Để diễn tả hàm số đồng biến trên khoảng (0;+∞) ta vẽ mũi tên đi lên ( từ 0 đến +∞).

HĐ2(Tính chẵn lẻ của

đồ thị hàm số)

III.Tính chẵn lẻ của hàm số:

1.Hàm số chẵn, hàm số lẻ:

Trang 30

GV gọi HS đại diện 3

nhóm lên trình bày lời

giải kết quả của nhóm

mình

GV gọi HS nhận xét, bổ

sung (nếu cần)

GV nhận xét (nếu cần) và

nêu lời giải đúng…

HS chú ý theo dõi và suy nghĩ nêu khái niệm hàm số chẵn, hàm

số lẻ

HS nêu khái niệm hàm số chẵn, hàm số lử trong SGK trang 38

HS các nhms xem nội dung hoạt động 8 trong SGK và thảo luận tìm lời giải

HS đại diện các nhóm trình bày lời giải của nhóm mình như đã phân công

HS nhận xét, bổ sung và sửa chữa, ghi chép

HS thảo luận và cho kết quả:

a)y = 3x 2 -2 TXĐ: D = ¡

§ : \ 0

1

b y x

x D

∀ ∈ thì − ∈x D và f( )− =x f x( )

Hàm số y = f(x) với tập xác định D gọi là hàm số lẻ nếu:

x ; c)y = x

Trang 31

số lẻ.

HS chú ý và theo dõi trả lời…

Hàm số y = x2 đối xứng nhau qua trục tung Oy và đồ thị của hàm số

y = x nhận gốc tọa đệ làm tâm đối xứng

HS chú ý theo dõi …

2.Đồ thị của hàm số chẵn, hàm số lẻ.

Đồ thị của một hàm số chẵn nhận trục tung Oy làm trục đối xứng;

-Hiểu được sự biến thiên và đồ thị của hàm số bậc nhất

-Hiểu cách vẽ đồ thị hàm số bậc nhất và đồ thị hàm số y= x Biết được đồ thị hàm số y= x nhận trục

Oy là trục đối xứng

Trang 32

-Thành thạo việc xác định chiều biến thiên và vẽ đồ thị của hàm số bậc nhất

-Vẽ được đồ thị y = b và y= x

-Biết tìm tọa độ giao điểm của hai đường thẳng có phương trình cho trước

-Tích cực hoạt động, trả lời các câu hỏi Biết quan sát phán đoán chính xác, biết quy lạ về quen.

Hs : Nghiên cứu bài và trước soạn các hoạt động, bảng phụ để làm nhóm

Gv: Giáo án, phiếu học tập (nếu cần), các câu hỏi trắc nghiệm,…

biến, nghịch biến trên

khoảng nào? Vì sao?

Dựa vào chiều biến thiên

nêu viết tóm tắt trên bảng

HS chú ý theo dõi và suy nghĩ trả lời…

Vậy …

HS suy nghĩ và vẽ bảng biến thiên…

HS nhận xét, bổ sung và sửa chữa ghi chép

HS suy nghĩ và vẽ đồ thị hàm số, rút ra kêts luận

HS chú ý theo dõi trên bảng

y 0

*Đồ thị:

y

1

- 1 O 1 x Hàm số y =|x| là một hàm số chẵn, nhận trục Oy làm trục đối xứng.

IV Củng cố, dặn dò:

-Gọi HS nhắc lại:

Trang 33

+Sự biến thiên của đồ thị hàm số và bảng biến thiên;

+ Tính chẵn, lẻ của đồ thị hàm số;

+Sửa bài tập 1d và 2a , 3, 4a SGK trang 42

*Hướng dẫn học ở nhà:

-Xem lại và học lý thuyết theo SGK

-Làm các bài tập trong SGK trang 42

-Hiểu và vận dụng được sự biến thiên và đồ thị của hàm số bậc nhất vào giải các bài tập

-Hiểu cách vẽ đồ thị hàm số bậc nhất và đồ thị hàm số y= x Biết được đồ thị hàm số y= x nhận trục

Oy là trục đối xứng

Trang 34

-Vận dụng thành thạo việc xác định chiều biến thiên và vẽ đồ thị của hàm số bậc nhất.

-Vẽ được đồ thị y = b và đồ thị hàm số cĩ dạng y= x

-Biết tìm tọa độ giao điểm của hai đường thẳng cĩ phương trình cho trước

-Tích cực hoạt động, trả lời các câu hỏi Biết quan sát phán đốn chính xác, biết quy lạ về quen.

Hs : Nghiên cứu và làm bài tập trước khi đến lớp.

Gv: Giáo án, các dụng cụ học tập.

*Kiểm tra bài cũ:

Giáo viên gọi 1 học sinh lên bảng trả bài: vẽ bảng biến thiên của hàm số y= ax + b, vẽ đồ thị hàm số y= -2x + 1.

Yêu cầu học sinh nhận xét các khoảng đồng biến, nghịch biến của 2 hàm số trên, ghi cụ thể các khoảng đồng biến, nghịch biến.

một vài giá trị đặc biệt của

HS suy nghĩ và trình bày lời giải:

-2

Trang 35

hàm số và vẽ đồ thị Không

nên đi tìm chiều biến thiên,

vì đề ra không yêu cầu.

HĐ2( ): (Bài tập về xác

định các hệ số a, b của hàm

số y = ax+b)

GV gọi một HS lên bảng

trình bày lời giải bài tập 2a)

GV nêu câu hỏi:

Nếu đồ thị hàm số y = ax+ b

đi qua hai điểm A và B thì

tọa độ của 2 điểm đó

nghiệm đúng phương trình

nào?

Vậy từ đây ta thay tọa độ

của các điểm A và B vào

GV nhận xét và sửa chữa sai

sót (nếu HS trình bày lời

đi qua hai điểm A và B, nên tọa

độ của hai điểm A và B nghiệm đúng phương trình y = ax + b

5

a b a

+ =

⇒ = −

Vậy …

2.Xác định các hệ số a và b để đồ thị hàm số y = ax+ b đi qua các điểm:

GV gọi hai HS lên bảng

trình bày lời giải

Câu3a) giải tương tự câu

2a);

Câu 3b):

Hai đườngthẳng song song

với nhau khi nào?

(Hai đường thẳng song

chữa và nêu lời giải đúng

HS suy nghĩ và trình bày lời giải…

HS nhận xét, bổ sung và sửa chữa ghi chép

Vì đi qua điểm A(1;-1), nên đường thẳng đó là;

Trang 36

-Xem lại các bìa tập đã giải.

-Đọc và soạn trước bài mới: Hàm số bậc hai, trả lời các câu hỏi trong các hoạt động

Tiết PP: 13

I Mục tiêu:

+ Về kiến thức: hiểu được đặc điểm ( hình dạng, đỉnh, trục đối xứng ) của hàm số bậc 2 và

chiều biến thiên của nó.

+ Về kĩ năng: vẽ được bảng biến thiên , đồ thị của một hàm số bậc 2 và giải được 1 số bài

toán đơn giản như: tìm phương trình của hàm số bậc 2 khi biết 1 số yếu tố.

+ Về tư duy : rèn luyện năng lực tìm tòi và bồi dưỡng tư duy cho học sinh.

Trang 37

Giới thiệu bài: ở lớp 9 các em

đã học và vẽ đồ thị hàm số y=

ax 2 (a≠0), nay ta xét thêm dạng

mở rộng của hàm số đó là y=

ax 2 + bx + c (a≠0), hàm số đó

gọi là hàm số bậc 2.

Hoạt động 1 : giáo viên yêu

cầu học sinh 2 nhóm treo 2

bảng vẽ đồ thị 2 hàm số đã vẽ

ở nhà lên bảng sau đó yêu cầu

học sinh ghi lại các khoảng

đồng biến, nghịch biến lên

bảng (chú ý bề lõm đồ thị).

Giáo viên yêu cầu học sinh

nhận xét đỉnh, trục đối xứng

Giáo viên yêu cầu học sinh

nhận xét trả lời:

+ a>0 ⇒y ≥ ? I là điểm như

thế nào so với tất cả những

điểm còn lại của đồ thị.

O x

Đồng biến trên (−∞;0).

Nghịch biến trên (0; +∞).

b I( ; )

y a

1) Nhận xét: đồ thị hàm số y =

-∆

Có trục đối xứng là

Trang 38

+ Gv treo bảng vẽ đồthị của

hàm số y = ax 2 + bx + c chỉ rõ

cho học sinh trục đối xứng

đỉnh.

Gv: yêu cầu học sinh dựa vào

đồ thị hàm số trên bảng nêu

cách vẽ đồ thị của hàm số y =

ax 2 + bx + c

Gv: Chia học sinh làm 4 nhóm

vẽ đồ thị 2 nhóm nào làm hoàn

thành trước treo lên bảng yêu

cầu các nhóm khác nhận xét.

Gv yêu cầu 2 nhóm học sinh đã

chia sẵn nhận xét chiều biến

thiên của hàm số y = ax 2 + bx

+ c (a≠0) và ghi lên bảng (2

TH a>0 và a<0).

+

4

y a

−∆

≤

+Tìm tọa độ đỉnh

b I( ; )2a 4a

−

Parabol này có bề lõm quay lên nếu a>0 và bề lõm quay xuống nếu a<0.

Giải + Đỉnh I (1;2) + Trục đối xứng: x=1 + Bảng giá trị:

Trang 39

Gv cho học sinh tra lại bằng

cách yêu cầu học sinh đứng tại

chỗ đọc nội dung định lý trong

sách giáo khoa và tự ghi vào

IV Củng cố, dặn dò:

Giáo viên yêu cầu học sinh nhắc lại cách vẽ đồ thị hàm số y= ax 2 + bx + c (a≠0) Chú ý công thức tính tọa độ điểm

Vẽ bảng biến thiên của hàm số y= ax 2 + bx + c (a≠0)

Yêu cầu học sinh làm bài tập 1a, b, 2a, b, 3, 4 sách giáo khoa trang 49, 50

Tiết PP: 14

I Mục tiêu

Qua bài học HS cần:

+ Về kiến thức: Hiểu được đặc điểm ( hình dạng, đỉnh, trục đối xứng ) của hàm số bậc 2 và

chiều biến thiên của nó.

+ Về kĩ năng: vẽ được bảng biến thiên , đồ thị của một hàm số bậc 2 và giải được 1 số bài

toán đơn giản như: tìm phương trình của hàm số bậc 2 khi biết 1 số yếu tố.

Định dạng
Số trang	79
Dung lượng	2,06 MB