Giáo án sử 7 2012-2013

Bài mới : Các thành thị trung đại ra đời đã thúc đẩy sản xuất phát triển, vì vậy yêu cầu thị trường tiêu thụ được đặt ra, nền kinh tế hàng hoá đã dẫn đến sự sự suy vong của xã hội phong

Ngày soạn : 26/8/2012 Tuần 1 Tiết 1

Bài 1 : SỰ HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN CỦA XÃ HỘI PHONG KIẾN CHÂU ÂU

I MỤC TIÊU BÀI HỌC :

1/Kiến thức:

- HS nắm được quá trình hình thành xã hội phong kiến ở châu Âu, cơ cấu xã hội (bao gồm 2giai cấp cơ bản lãnh chúa và nông nô)

- Sự ra đời của phong kiến Châu Âu

- Hiểu biết sơ giản về thành thị trung đại, sự ra đời, các quan hệ kinh tế, sự hình thành tầnglớp thị dân

- Hiểu khái niệm lục địa phong kiến và đặc trưng của nền kinh tế lục địa

2/ Kĩ năng: - Biết sử dụng bản đồ châu Âu để xác định vị trí các quốc gia phong kiến Biết

vận dụng phương pháp so sánh, đối chiếu để thấy rõ sự chuyển biến từ xã hội chiếm hữu nô lệ

 xã hội phong kiến

3/Thái độ: - Bồi dưỡng cho HS về sự phát triển hợp quy luật của xã hội loài người, từ xã hội

chiếm hữu nô lệ  xã hội phong kiến

- GDMT: Đặc trưng lãnh địa phong kiến, hội chợ

II PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC:

GV: - Bản đồ châu Âu thời phong kiến

- Một số tranh ảnh mô tả hoạt động trong thành thị trung đại

- Một số tư liệu về chế độ chính trị, xã hội trong các lãnh địa phong kiến

HS: Chuẩn bị bài soạn ở nhà

III PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC: nêu vấn đề, thảo luận, trực quan

IV HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC :

1 Ổn định: (1’)

2 Kiểm tra bài cũ :

3 Bài mới : lịch sử loài người đã phát triển liên tục qua nhiều giai đoạn, chúng ta đã biết

nguồn gốc và sự phát triển của loài người khi học lịch sử 6 hô Hôm nay chùng ta sẽ học tiếp nối một thời kì mới của lịch sử Thời kì trung đại

* Hoạt động: I Sự hình thành xã hội phong kiến Châu

Âu : (15’)

? Các quốc gia cổ đại phương Tây tồn tại đến thế kỉ thứ 5

thì sự kiện gì xảy ra?(Bị người Giécman tiến công tiêu

diệt )

? Khi tràn vào lãnh thổ của đế quốc RôMa Người

Giecman đã làm gì ?

(thành lập nhiều vương quốc mới GV xác định trên bản

đồ châu Âu chia ruộng đất, phong tước vị.)

I Sự hình thành xã hội phong kiến Châu Âu :

- Do sự xâm nhập của ngườiGiecman  xã hội Tây Âu cónhững biến đổi :

- Bộ máy nhà nước của Rômasụp đổ, ruộng đất của chủ nôchia cho quốc tộc và nông dâncông xã

? Những việc làm ấy có tác động như thế nào đến sự hình

thành XH phong kiến Châu Âu ?

(Bộ máy nhà nước chiếm hữu nô lệ sụp đổ, các tầng lớp

mới xuất hiện )

? Những người như thế nào được gọi là lãnh chúa phong

kiến? (Có ruộng đất, có tước vị)

? Nông nô được hình thành từ những tầng lớp nào của xã

hội cổ đại? (Nô lệ và nông dân)

? Quan hệ giữa lãnh chúa và nông nô ở châu Âu như thế

nào? (nông nô phụ thuộc vào lãnh chúa)

- Nô lệ được giải phóng  nông

nô phụ thuộc vào lãnh chúa

- Các thủ lĩnh người GiecManđược cấp nhiều ruộng đất lãnh chúa  xã hội phong kiến

ở Châu Âu đã được hình thành

* Hoạt động : II Lãnh địa phong kiến : (12’) II Lãnh địa phong kiến :

HS quan sát hình 1 và đọc phần chữ in nghiêng trong

SGK (trang 4) và cho biết

? Em miêu tả lãnh địa phong kiến và cuộc sống của lãnh

chúa trong lãnh địa ? Tổ chức của lãnh địa ?

?Đất đai nhà cửa ? Đời sống trong lãnh địa ?

- Lãnh chúa sống đầy đủ, xa hoa, chiếm nhiều ruộng đất

Nông nô sống nghèo phụ thuộc, nghèo đói và khổ cực

- GDMT: Đặc trưng lãnh địa phong kiến, hội chợ

+ Tổ chức của lãnh địa :

- Đất đai

- Nhà cửa

+ Đời sống trong lãnh địa :

- Lãnh chúa sống nay đủ xa hoa

- Nông nô : sống nghèo khó cơcực, phụ thuộc

?Đặc điểm chính của nền kinh tế lãnh địa phong kiến là

gì? (Tự sản xuất và tiêu dùng , không trao đổi với bên

* Hoạt động : III Sự xuất hiện của thành thị trung

đại : (12’) Gv chia nhóm thảo luận

? Đặc điểm của “thành thị” là gì? (nơi giao lưu buôn bán,

tập trung đông dân cư)

? Thành thị trung đại xuất hiện như thế nào? (hàng hoá

nhiềucần trao đổi, buôn bánlập xưởng sản xuất, mở

rộng thành thịthành thị trung đại ra đời)

? Cư dân trong thành thị gồm những ai? (thợ thủ công và

thương nhân?

? Thành thị ra đời có ý nghĩa gì? (thúc đẩy sản xuất và

buôn bán phát triểntác động đến sự phát triển của

XHPK - GDMT: hội chợ

? Nền kinh tế trong các thành thị Trung đại có gì khác

với nền kinh tế lãnh địa?(Nhiều nghành nghề ,buôn

bán,trao đổi hàng hoá tấp nập, kinh tế hàng hoá phát

triển )

? HS quan sát hình 2, miêu tả về bức tranh vẽ “Hội chợ ở

Đức”? (đông người, sầm uất, hoạt động chủ yếu là buôn

bán, trao đổi hàng hoá)

III Sự xuất hiện của thành thị trung đại :

- Các tầng lớp sống trong thànhthị : thị dân

+ Vai trò của thành thị :

- Thúc đẩy xã hội phong kiếnchâu Âu phát triển

4 Củng cố: (3’)- Xã hội phong kiến châu Âu được hình thành như thế nào ?

- Thế nào là lãnh địa phong kiến ? Nền kinh tế thành thị Trung đại khác với nền kinh tế lãnh

địa ?

5 Hướng dẫn về nhà: (2’) - Học thuộc bài

- Chuẩn bị bài 2 : Sự suy vong của chế độ phong kiến và sự hình thành CNTB ở Châu Âu

*Câu hỏi: 1/Nguyên nhân, hệ quả các cuộc phát kiến địa lí ?

2/Quan hệ sản xuất TBCN ở Châu Âu được hình thành như thế nào ?

Rút kinh nghiệm sau tiết dạy

Ngày soạn : 26/8/2012 Tuần 1 Tiết 2

Bài 2: SỰ SUY VONG CỦA CHẾ ĐỘ PHONG KIẾN VÀ

SỰ HÌNH THÀNH CNTB Ở CHÂU ÂU

I MỤC TIÊU BÀI HỌC :

1/Kiến thức: HS hiểu nguyên nhân và hệ quả của các cuộc phát kiến địa lý như là một trong

những nhân tố quan trọng tạo tiền đề cho sự hình thành quan hệ sản xuất TBCN

- Quá trình hình thành quan hệ sản xuất trong lòng xã hội phong kiến Châu Âu

- Khái niệm, nội dung, ý nghĩa của phong trào văn hóa Phục hưng, cải cách tôn giáo, chiếntranh nông dân Đức

2/ Kĩ năng:- Biết dùng bản đồ thế giới để đánh dấu đường đi của ba nhà phát kiến địa lý đã

được nói tới trong bài, biết sử dụng khai thác, tranh ảnh lịch sử

3/Thái độ:

- Giúp HS thấy được tính tất yếu tính quy luật của quá trình phát triển từ PK  TBCN

- GDMT: Nguyên nhân dẫn đến phát kiến địa lý Tác dụng là mở rộng giao lưu

II PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC:

GV: - Bản đồ thế giới

- Tranh ảnh về những con tàu và những đoàn thuỷ thủ tham gia các cuộc phát kiến địa lý.HS: Sưu tầm tranh ảnh về các cuộc phát kiến địa lý

III PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC: nêu vấn đề, thảo luận, trực quan

IV HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC :

1 Ổn định: (1’)

2 Kiểm tra bài cũ :(4’) - Xã hội phong kiến châu Âu được hình thành như thế nào ?

- Thế nào là lãnh địa phong kiến ? Nền kinh tế thành thị trung đại có gì khác với nền kinh tế lãnh địa ?

3 Bài mới : Các thành thị trung đại ra đời đã thúc đẩy sản xuất phát triển, vì vậy yêu cầu thị

trường tiêu thụ được đặt ra, nền kinh tế hàng hoá đã dẫn đến sự sự suy vong của xã hội phong kiến và hình thành xã hội mới ở châu Âu

* Hoạt động : I Những cuộc phát kiến lớn về địa lý :

(17’)

GV cho HS nghiên cứu SGK

? Nêu nguyên nhân của các cuộc phát kiến địa lý ? (Do

sản xuất phát triển nên đã nảy sinh nhu cầu về thị trường,

nguyên liệu )

- GDMT: Nguyên nhân dẫn đến phát kiến địa lý Tác

dụng là mở rộng giao lưu

? Các cuộc phát kiến địa lí được thực hiện nhờ những

điều kiện nào? (Khoa học kỹ thuật tiến bộ: thuyền lớn, la

bàn )

Gv mô tả con tàu Caraven (nhiều buồm, to lớn, có bánh

lái )

? Nêu các cuộc phát kiến địa lí lớn trên thế giới?

(Vaxcơđơ Gama – C Cômlômbô – Ph Magien lăng)

I Những cuộc phát kiến lớn về địa lý :

* Nguyên nhân : Do sản xuấtphát triển nên đã nảy sinh nhucầu về thị trường, nguyên liệu + Điều kiện thực hiện phát kiếnđịa lý : Khoa học kỹ thuật tiến

? Kết quả của các cuộc phát kiến địa lý ? (Mở rộng môi

trường tiếp xúc của con người ở các châu lục Tìm ra

+ Các cuộc phát kiến địa lí lớn :

- Vaxcơđơ Gama

- C Cômlômbô

- Ph Magien lăng

+ Kết quả : Tìm ra những conđường mới, vùng đất mới đem

những con đường mới, vùng đất mới đem về cho giai cấp

TS những món lời lớn.)

- GV cần cho HS nắm được khái niệm “Phát kiến địa

lý” : quá trình tìm ra những con đường mới, những vùng

đất mới, những dân tộc mới của người châu Âu”

 quá trình tích luỹ tư bản đã xuất hiện và hình thức kinh

doanh TBCN vào đời

- Quan sát nhận xét hình 3 và hình 4

? Các cuộc phát kiến địa lí đó có ý nghĩa gì? (là cuộc

cách mạng về khoa học kĩ thuật, thúc đẩy thương nghiệp

phát triển)

về cho giai cấp TS những mónlời lớn

* Hoạt động : II Sự hình thành CNTB ở Châu Âu :

(18’)

GV cho HS nghiên cứu phần đầu SGK, chữ in nghiêng

? Sau phát kiến địa lý  các thương nhân Châu Âu đã

làm gì ? (quá trình tích luỹ tư bản dần dần được hình

thành)

? Biện pháp để tiến hành tích luỹ tư bản như thế nào ?

(cướp bóc thuộc địa, buôn bán nô lệ da đen, cướp biển,

rào đất cướp ruộng)

GV chia nhóm thảo luận các nội dung:

? Tại sao quý tộc phong kiến không tiếp tục sử dụng

nông nô để lao động? (sử dụng nô lệ da đen  thu lợi

nhiều hơn)

? Với nguồn vốn và nhân công có được, quý tộc và

thương nhân châu Âu đã làm gì? (lập xưởng sản xuất quy

mô lớn, lập công ti thương mại, lập đồn điền rộng lớn )

? Những việc làm đó có tác động gì đối với xã hội? (hình

thức kinh doanh tư bản thay thế chế độ tự cấp tự túc, các

giai cấp mới được hình thành)

? Giai cấp tư sản và vô sản được hình thành từ những

tầng lớp nào? (Tư sản: quý tộc, thương nhân, chủ đồn

điền Vô sản: người làm thuê bị bóc lột)

II Sự hình thành CNTB ở Châu Âu :

- Sau cuộc phát kiến địa lý quátrình tích luỹ tư bản đã hìnhthành

- Hậu quả của quá trình tích luỹ

tư bản:

+ Kinh tế : Hình thức kinh doanh

tư bản ra đời : công trường thủcông

+ Xã hội : giai cấp mới đượchình thành

- Giai cấp công nhân

- Giai cấp tư sản

? Quan hệ sản xuất TBCN được hình thành như thế nào?

( Hình thành trong lòng xã hội phong kiến ,giai cấp tư

sản mâu thuẫn quí tộc phong kiến  các cuộc đấu tranh

chống quí tộc , phong kiến  tạo điều kiện cho quan hệ

sản xuất TBCN phát triển )

+ GV giải thích kh-niệm “công trường thủ công”

GV kết luận : “Nền sản xuất mới TBCN ra đời ngay

trong lòng chế độ phong kiến.”

+ Chính trị :Giai cấp tư sản mâu thuẫn quítộc phong kiến  các cuộc đấutranh chống quí tộc , phongkiến

Tư sản bóc lột kiệt quệ vô sản.Quan hệ sản xuất tư bản hìnhthành

4 Củng cố: 3’(3’)

- Các cuộc phát kiến địa lý đã tác động như thế nào đến xã hội Châu Âu ?

- Quan hệ sản xuất TBCN ở Châu Âu được hình thành như thế nào ?

5 Hướng dẫn về nhà: (2’)-Học thuộc bài

-Chuẩn bị bài mới: Cuộc đấu tranh của giai cấp TS chống phong kiến thời kỳ trung đại ở

Châu Âu + Nguyên nhân và nộidung Thái độ của phong trào văn hoá Phục hưng

+ Nguyên nhân , nội dung phong trào cải cách tôn giáo?

+ Tác động của các phong trào đó đến xã hội phong kiến Châu Âu

Rút kinh nghiệm sau tiết dạy

Ngày soạn : 02/9/2012 Tuần 2 Tiết 3

Bài 3: CUỘC ĐẤU TRANH CỦA GIAI CẤP TƯ SẢN CHỐNG PHONG KIẾN THỜI HẬU KÌ TRUNG ĐẠI Ở CHÂU ÂU

GD môi trường: Bồi dưỡng ý thức bảo vệ di sản văn hóa.

II PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC:

GV: - Bản đồ thế giới – Bản đồ Châu Âu

- Một số tư liệu về nhân vật lịch sử danh nhân văn hoá tiêu biến phục hưng

HS: - Sưu tầm tranh ảnh hội họa về thời kỳ văn hóa phục hưng

III PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC: nêu vấn đề, thảo luận, trực quan

IV HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC :

1 Ổn định: (1’)

2 Kiểm tra bài cũ : (3’)

+ Vì sao có các cuộc phát kiến địa lý? Trình bày các cuộc phát kiến trên bản đồ?

+ CNTB ở châu Âu được hình thành ntn?

3 Bài mới :Ngay trong lòng xã hội phong kiến, chủ nghĩa tư bản đã hình thành Giai cấp tư

sản ngay càng lớn mạnh, tuy nhiên họ lại không có địa vị trong xã hội, do đó giai cấp tư sản chống lại phong kiến trên nhiều lĩnh vực Phong trào văn hoá phục hưng là minh chứng cho cuộc đấu tranh của giai cấp tư sản chống phong kiến

* Hoạt động :I Phong trào văn hoá phục hưng : (Thế

kỷ XIV  XVII) (20’)

? Chế độ phong kiến ở châu Âu tồn tại trong bao lâu? đến

thế kỉ XV nó đã bộc lộ những hạn chế nào? (từ thế kỉ

VXV – khoảng 10 thế kỉ)

Gv giảng: trong suốt 1000 năm đêm trường trung cổ, chế

độ phong kiến đã kìm hãm sự phát triển của xã hội Toàn

xã hội chỉ có trường học để đào tạo giáo sĩ, những di sản

của nền văn hoá cổ đại bị phá huỷ hoàn toàn do đó giai

cấp tư sản đấu tranh chống lại sự ràng buộc của Thái độ

phong kiến

? “Phục hưng” là gì? (khôi phục lại giá trị văn hoá Hi Lạp

và Rôma cổ đại, sáng tạo nền văn hoá mới của giai cấp tư

sản)

? Tại sao giai cấp tư sản lại chọn văn hoá làm cuộc mở

đường cho đấu tranh chống phong kiến? (văn hoá là tinh

hoa của nhân loại, việc khôi phục sẽ có tác động tập hợp

được động đảo dân chúng để chống lại phong kiến)

I Phong trào văn hoá phục hưng : (Thế kỷ XIV  XVII)

* Nguyên nhân : Giai cấp TS có thể lực về kinh tế nhưng không

có địa vị xã hội  đấu tranh, mở đầu bằng cuộc đấu tranh trên lĩnhvực văn hoá

- GV cho HS đọc phần 1 /SGK

? Kể tên một số nhà văn hoá, khoa học tiêu biểu mà

embiết? (Lêôna đơ Vanhxi, Côpecníc, Sêchxpia )

Gv giới thiệu một số tư liệu, tranh ảnh trong thời Văn hoá

Phục hưng

? Thành tựu nổi bật của phong trào Văn hoá Phục hưng là

gì? (KHKT tiến bộ vượt bậc, sự phong phú về văn học,

lĩnh vực nghệ thuật )

? Qua các tác phẩm của mình, các tác giả thời phục hưng

muốn nói lên điều gì ? (phê phán xã hội phong kiến và

giáo hội, đề cao giá trị con người )

?Ý nghĩa của phong trào văn hoá Phục hưng?(Mở đường

cho văn hoá nhân loại phát triển )

GD môi trường: Bồi dưỡng ý thức bảo vệ di sản văn hóa.

GV giáo dục học sinh ý thức bảo vệ các di sản văn hoá và

óc thẩm mỹ

* Nội dung :

- Phê phán xã hội phong kiến và giáo hội

- Đề cao giá trị con người

* Hoạt động :II Phong trào cải cách tôn giáo : (17’)

HS đọc phần 2 /SGK

GV nêu câu hỏi để HS thảo luận theo nhóm :

? Nêu nguyên nhân dẫn đến cuộc cải cách tôn giáo ? (giáo

hội cản trở sự phát triển của giai cấp tư sản đang lên)

HS dựa vào phần chữ in nghiêng cho biết Người khởi

xướng phong trào cải cách tôn giáo là ai ? (Lu thơ)

HS xem kênh hình 7

? Trình bày nội dung Thái độ cuộc cải cách tôn giáo của

Lu thơ và Canvanh? (Phủ nhận vai trò của giáo hội, bãi

bỏ những lễ nghi phiền toái Đòi quay về với giáo lý KiTô

nguyên thuỷ)

Gv giảng: giai cấp phong kiến châu Âu dựa vào giáo hội

để thống trị nhân dân về mặt tinh thần, giáo hội có thế lực

kinh tế rất hùng hậu, có nhiều ruộng đất giáo hội còn

ngăn cấm sự phát triển của khoa học tự nhiên, mọi Thái

độ tiến bộ đều bị cấm đoán

? Phong trào “cải cách tôn giáo” đã phát triển như thế

nào? (lan rộng sang nhiều nước Tây Âu)

? Tác động của phong trào cải cách tôn giáo đến xã hội

như thế nào ? (tôn giáo bị phân hoá thành 2 phái: Đạo tin

lành và Đạo Kitô

Gv có thể mở rộng, phân tích vai trò của Kitô giáo trong

xã hội châu Âu : Công cụ thống trị nhân dân về mặt tinh

thần Mặt hạn chế của phong trào này là giai cấp TS vẫn

không xoá bỏ tôn giáo mà chỉ thay đổi cho phù hợp với

* Nội dung của cải cách tôn giáocủa LuThơ:

- Phủ nhận vai trò của giáo hội,bãi bỏ những lễ nghi phiền toái

- Đòi quay về với giáo lý KiTônguyên thuỷ

* Tác động của phong trào cảicách tôn giáo:

- Thúc đẩy, châm ngòi cho cáccuộc khởi nghĩa nông dân tôngiáo bị phân hoá thành 2 phái :

- GV hướng dẫn HS trả lời các câu hỏi.

+Sự hình thành xã hội phong kiến ở Trung Quốc?

+Chính sách thời Tần – Hán?

+Chứng minh sự thịnh vượng của Trung Quốc dưới thời Đường?

Rút kinh nghiệm sau tiết dạy

Bài 4: TRUNG QUỐC THỜI PHONG KIẾN

I MỤC TIÊU BÀI HỌC :

1 Kiến thức:

- HS nắm được xã hội phong kiến Trung Quốc đã được hình thành ntn ?

- Tên gọi và thứ tự các triều đại phong kiến ở Trung quốc tổ chức bộ máy chính quyền phongkiến (6 dòng đầu mục 1 không dạy)

- Một số điểm nổi bật về kinh tế, chính trị, những thành tựu tiêu biểu nhất về văn hóa TrungQuốc thời phong kiến

2 Kĩ năng:- Biết lập bảng niên biểu về các triều đại Trung Quốc Biết vận dụng phương pháp

lịch sử để phân tích và hiểu các giá trị chính sách xã hội của mỗi triều đại cùng những thành tựu văn hoá

3 Thái độ:

- Nhận thức được Trung Quốc là một quốc gia phong kiến lớn, điển hình ở phươngđông 1 nước láng giềng gần gũi với Việt Nam và có ảnh hưởng không nhỏ đến quá trình pháttriển lịch sử VN

GD môi trường: Bồi dưỡng ý thức bảo vệ di sản văn hóa.

-GD du lịch: thành tựu văn hóa Trung Quốc

II PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC:

GV: - Bản đồ Trung Quốc thời phong kiến

- Tư liệu thành văn của các chính sách của nhà nước phong kiến

HS: - Tranh ảnh về một số công trình kiến trúc Trung Quốc thời phong kiến

III PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC: nêu vấn đề, thảo luận, trực quan

IV HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC :

1 Ổn định: (1’)

2 Kiểm tra bài cũ : (4’)

+Nguyên nhân nào dẫn đến các cuộc đấu tranh của giai cấp tư sản chống phong kiến ở châu Aâu? Phong trao văn hoá phục hưng có những thành tựu nào?

+ Phong trào cải cách tôn giáo diễn ra như thế nào? Kết quả ra sao?

3 Bài mới :Là một trong những quốc gia ra đời sớm và phát triển rất nhanh, Trung Quốc đã

đạt được nhiều thành tựu rực rỡ trên nhiều lĩnh vực, khác với các nước châu Âu, thời kì phongkiến đã bắt đầu sớm và kết thúc muộn

* Hoạt động : I Sự hình thành xã hội phong kiến ở

Trung Quốc : (13’)

GV giảng: từ 2000 năm TCN, người Trung Quốc đã xây

dựng đất nước bên lưu vực sông Hoàng Hà Với những

thành tựu văn minh rực rỡ thời cổ đại, Trung Quốc đóng

góp lớn cho sự phát triển của nhân loại

? Ở vùng đồng bằng Hoa Bắc người Trung Quốc xây

dựng đất nước đầu tiên của mình như thế nào ?

? Thời Xuân Thu Chiến Quốc trong sản xuất đã có những

tiến bộ gì ? (công cụ bằng sắt)

I Sự hình thành xã hội phong kiến ở Trung Quốc :

- Thời Xuân Thu - Chiến Quốc

đã xuất hiện công cụ bằng sắt

- Nhờ có kỹ thuật canh tác mới :+ Giao thông, thuỷ lợi phát triển.+ Diện tích gieo trồng tăng.+ Năng suất lao động tăng

? Công cụ bằng sắt có ảnh hưởng gì đến sản xuất ? (diện

tích gieo trồng mở rộng, năng suất lao động tăng)

? Những tiến bộ trong sản xuất làm cho xã hội Trung

Quốc có những biến đổi gì ? (xuất hiện giai cấp mới là

địa chủ và tá điền – nông dân lĩnh canh)

+ Xã hội có sự biến đổi giai cấpđịa chủ xuất hiện

- Nông dân bị phân hoá  quan

hệ sản xuất phong kiến hìnhthành

? Như thế nào được gọi là “Địa chủ”? (quý tộc cũ, nông

dân giàu có, có nhiều ruộng đất)

? Như thế nào gọi là “Tá điền”? (nông dân bị mất

ruộng, phải nhận ruộng của địa chủ và nộp địa tô)

 Như vậy quan hệ sản xuất trong xã hội phong kiến ở

? Kể tên một số công trình mà Tần Thuỷ Hoàng bắt

nông dân xây dựng? (Vạn lí trường thành, Cung A

Phòng, lăng Li Sơn )

-GD du lịch: thành tựu văn hóa Trung Quốc

? Nhận xét gì về những tượng gốm trong H8? (giống

người thật, số lượng lớn thể hiện uy quyền của Tần

Thuỷ Hoàng)

Gv giảng: chính sách tàn bạo, lao dịch nặng nề đã khiến

nông dân nổi dậy lật đổ nhà Tần và nhà Hán được thành

lập

? Thời nhà Hán đã thi hành những chính sách như thế

nào? (giảm thuế, lao dịch, xoá bỏ sự hà khắc )

? So sánh thời gian tồn tại của nhà Tần và Hán? Vì sao

có sự chênh lệch đó? (nhà Hán tồn tại lâu hơn vì có

những chính sách phù hợp với dân chúng)

II Xã hội Trung Quốc thời Tần Hán :

* Đối nội :+ Thời Tần chế độ phong kiếnTrung Quốc đã hình thành.+ Bộ máy nhà nước trung ươngđến địa phương được xác lập

+ Thống nhất tiền tệ đo lườnggiảm nhẹ tô, thuế, sưu dịch chonông dân, khuyến khích khaihoang SX nông nghiệp pháttriển

* Hoạt động : III Sự thịnh vượng của Trung Quốc

dưới thời Đường : (11’)

? Chính sách đối nội của nhà Đường có gì đáng chú ý?

(ban hành nhiều chính sách đúng đắn: cai quản vùng xa,

mở khoa thi để lựa chọn nhân tài, chia ruộng cho nhân

Gv liên hệ với Việt Nam

? Giải thích vì sao thời Đường xã hội phong kiến Trung

Quốc phát triển thịnh vượng? (đất nước ổn định, kinh tế

phát triển, bờ cõi được mở rộng)

III Sự thịnh vượng của Trung Quốc dưới thời Đường :

* Tổ chức bộ máy nhà nước :Hoàn thiện dần từ trung ươngđến địa phương, chế độ tuyểndụng quan lại bằng hình thức thicử

* Sự phát triển kinh tế : Giảm tô,thuế, chế độ quân điền  nôngnghiệp phát triển

* Chính sách đối ngoại : Mởrộng bờ cõi bằng những cuộcchiến tranh xâm lược với cácnước láng giềng

4 Củng cố :(3’)

a Xã hội phong kiến Trung Quốc được hình thành như thế nào ?

b Sự thịnh vượng của Trung Quốc dưới thời Đường thễ hiện ntn

5 Hướng dẫn về nhà: (2’)

-Học thuộc bài

- Chuẩn bị bài mới Phần II : Trung quốc thời phong kiến

+ Chính sách cai trị của nhà Tống, nhà Nguyên có gì khác nhau? Vì sao có sự khác nhau đó?

+ Những mầm móng tư bản chủ nghĩa dưới thời Minh – Thanh được xây dựng ntn ?

+ Nêu những thành tựu lớn về văn hóa khoa học kỹ thuật của nhân dân Trung Quốc thờiphong kiến?

Rút kinh nghiệm sau tiết dạy

Ngày soạn : 09/9/2012 Tuần 3 Tiết 5

Bài 4: TRUNG QUỐC THỜI PHONG KIẾN (TT)

I MỤC TIÊU BÀI HỌC :

1 Kiến thức:

- HS nắm được xã hội phong kiến Trung Quốc đã được hình thành ntn ?

- Tên gọi và thứ tự các triều đại phong kiến ở Trung quốc tổ chức bộ máy chính quyền phongkiến

- Một số điểm nổi bật về kinh tế, chính trị, những thành tựu tiêu biểu nhất về văn hóa TrungQuốc

2 Kĩ năng:- Biết lập bảng niên biểu về các triều đại Trung Quốc Biết vận dụng phương pháp

lịch sử để phân tích và hiểu các giá trị chính sách xã hội của mỗi triều đại cùng những thành tựu văn hoá

3 Thái độ:

- Nhận thức được Trung Quốc là một quốc gia phong kiến lớn, điển hình ở phương đông 1nước láng giềng gần gũi với Việt Nam và có ảnh hưởng không nhỏ đến quá trình phát triểnlịch sử VN

-GD du lịch: thành tựu văn hóa Trung Quốc

II PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC:

GV: Bản đồ Trung Quốc thời phong kiến

HS: Tranh ảnh về một số công trình kiến trúc thời phong kiến : Vạn lí trường thành

III PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC: nêu vấn đề, thảo luận, trực quan

IV HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC :

1 Ổn định: (1’)

2 Kiểm tra bài cũ : (4’)+ Xã hội phong kiến ở Trung Quốc hình thành như thế nào?

+ Vì sao nói Trung Quốc thời Đường phát triển thịnh vượng?

3 Bài mới : Sau khi phát triển đến độ cực thịnh dưới thời Đường, Trung Quốc lại lâm vào

tình trạng chia cắt suốt nữa thế kỉ (từ năm 907 đền năm 960) Nhà Tống thành lập năm 960, Trung Quốc tiếp tục thống nhất và không ngừng phát triển

* Hoạt động : I Trung Quốc thời Tống – Nguyên:

(12’)

HS nghiên cứu phần 4/SGK

? Thời nhà Tống đã thi hành những chính sách gì ? (thứ

thuế sưu dịch nặng nề, mở mang các công trình thuỷ lợi,

phát triển thủ công nghiệp  có nhiều phát minh quan

trọng )

? Nêu những phát minh quan trọng dưới thời Tống ? (la

bàn, thuốc súng, nghề in)

? Những chính sách đó có tác dụng gì ? (ổn định đời

sống nhân dân sau nhiều năm chiến tranh lưu lạc)

4 Trung Quốc thời Tống – Nguyên:

+ Nhà Tống : Đã có công thốngnhất đất nước và đã thi hành một

số chính sách nhằm ổn định đấtnước

- Xoá bỏ các thứ thuế sưu dịchnặng nề, mở mang các công trìnhthuỷ lợi, phát triển thủ côngnghiệp  có nhiều phát minhquan trọng

? Nhà Nguyên ở Trung Quốc được thành lập như thế

nào? (vua Hốt Tất Liệt diệt nhà Tống lập nên nhà

Nguyên)

? Nhà Nguyên đã thi hành những chính sách như thế

nào ? (phân biệt đối xử với người Hán)

? Sự phân biệt đối xử giữa người Mông Cổ và người

Hán được biểu hiện như thế nào?

+ Nhà Nguyên : Các vua chúaMông Cổ thi hành chính sáchphân biệt đôí xử (SGK)

 nhân dân Trung Quốc tiếnhành các cuộc khởi nghĩa chốngNguyên

* Hoạt động : II Trung Quốc thời Minh – Thanh:

(12’)

? Trình bày diễn biến chính trị của Trung Quốc từ sau

thời Nguyên đến cuối Thanh? (Năm 1368 nhà Minh

được thành lập - Khởi nghĩa Lý tự Thành lật đỗ nhà

Minh Sau đó quân Mãn Thanh từ phương Bắc tràn

xuống xác lập nhà Thanh)

? Xã hội Trung Quốc cuối thời Minh – Thanh có gì thay

đổi ?(XHPK lâm vào tình trạng suy thoái)

? Mầm móng kinh tế TBCN biểu hiện ở những điểm

nào? (xuất hiện nhiều xưởng dệt lớn, xưởng làm đồ

sứ với chuyên môn cao, thuê nhiều nhân công)

Gv giảng: thời Minh và Thanh tồn tại khoảng 500 năm

ở Trung Quốc Trong suốt quá trình lịch sử , mặc dù còn

có những mặt hạn chế song Trung Quốc cũng đạt được

những thành tựu trên nhiều lĩnh vực

5 Trung Quốc thời Minh – Thanh:

- Năm 1368 nhà Minh đượcthành lập

- Khởi nghĩa Lý tự Thành lật đỗnhà Minh

-Năm 1644 nhà Thanh thành lập

*Xã hội thời cuối Minh Thanh:

-Vua, quan sa đoạ -Nông dân đói khổ

-Mầm móng kinh tế TBCN xuấthiện

-Buôn bán nước ngoài được mởrộng

* Hoạt động : III Văn hoá khoa học, kỹ thuật Trung

Quốc thời phong kiến : (11’)

? Trình bày những thành tựu nổi bật về văn hoá Trung

Quốc thời phong kiến? (văn hoá: văn học, sử học, nghệ

thuật )

? Kể tên một số tác phẩm văn học lớn mà em biết? (Tây

du ký, Tam quốc diễn nghĩa )

? Nhận xét gì về trình độ sản xuất đồ gốm qua hình

10SGK? (đạt đến đỉnh cao, trang trí tinh xảo, nét vẽ

điêu luyện )

? Kể tên một số công trình kiến trúc lớn? quan sát cố

cung hình 9 em có nhận xét gì? (Cố cung, Vạn lí trường

thành, lăng tẩm công trình đồ sộ, rộng lớn, kiên cố,

kiến trúc hài hoà, đẹp )

-GD du lịch: thành tựu văn hóa Trung Quốc

? Trình bày hiểu biết của em về khoa học kĩ thuật của

Trung Quốc thời phong kiến ? (có nhiều phát minh lớn:

nghề in, thuốc súng, la bàn

6 Văn hoá, khoa học, kỹ thuật Trung Quốc thời phong kiến :

* Văn hoá :-Nho giáo là hệ Thái độ vào đạođức thống trị xã hội Trung Quốcthời phong kiến

-Văn học thơ ca : phát triển đặcbiệt là thơ Đường

* Khoa học kỹ thuật :Phát minh quan trọng : giấy viết, nghề in, la bàn, thuốc súng

- Các công trình kiến trúc, điêu khắc nổi tiếng

4 Củng cố: 3’(3’)

+ Chính sách cai trị của nhà Tống, nhà Nguyên có gì khác nhau? Vì sao có sự khác nhau đó?

+ Những mầm móng tư bản chủ nghĩa dưới thời Minh – Thanh được xây dựng ntn ?

+ Nêu những thành tựu lớn về văn hóa khoa học kỹ thuật của nhân dân Trung Quốc thờiphong kiến?

5 Hướng dẫn về nhà: (2’)- Học thuộc bài

- Chuẩn bị bài mới Bài 5 : Ấn Độ thời phong kiến

+ Lập niên biểu các giai đoạn phát triển lịch sử Aán Độ ?

+ Nêu những nghề thủ công truyền thống và những hàng thủ công nổi tiếng của Ấn Độ mà embiết

+ Người Ấn Độ đã đạt được những thành tựu về văn hoá ?

Rút kinh nghiệm sau tiết dạy

Ngày soạn : 09/9/2012 Tuần 3 Tiết 6

Bài 5: ẤN ĐỘ THỜI PHONG KIẾN

I MỤC TIÊU BÀI HỌC :

1 Kiến thức: HS nắm được các giai đoạn lớn của lịch sử Ấn độ từ thời cổ đại  giữa thế kỷ

XIX (Mục I không dạy)

- Những chính sách cai trị của các vương triều và những biểu hiện của sự phát triển thịnh đạtcủa Ấn Độ phong kiến

- Các vương triều văn hóa Ấn Độ

- Một số thành tựu của văn hoá Ấn độ thời Trung cổ, Trung Đại

2 Kĩ năng: Bồi dưỡng kĩ năng quan sát bản đồ HS biết tổng hợp kiến thức ở trong bài để đạt

được mục tiêu bài học

3 Thái độ: Giúp HS thấy được Ấn độ là một trong những trung tâm của văn minh nhân loại

có ảnh hưởng tới sự phát triển lịch sử, văn hoá của nhà dân tộc ĐNÁ

II PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC:

GV:- Bản đồ Ấn Độ – ĐNÁ

HS: Sưu tầm tranh ảnh về các công trình kiến trúc, điêu khắc Aán Độ và ĐNÁ Sưu tâm một

số đoạn trích từ các tác phẩm văn học Ấn Độ

III PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC: nêu vấn đề, thảo luận, trực quan

IV HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC :

1 Ổn định: (1’)

2 Kiểm tra bài cũ : (4’)

+ Sự suy yếu của xã hội Trung Quốc cuối thời Minh – Thanh được thể hiện ntn?

+trình bày những thành tựu lớn về Văn hoá- Khoa học – Kỹ thuật của Trung Quốc thời phong kiến.

3 Bài mới :Aân Độ là một trong những trung tâm văn minh lớn của nhân loại và cũng được

hình thành từ rất sớm Với một bề dày lịch sử và những thành tựu văn hoá vĩ đại,Aán Độ đã

có những đóng góp lớn lao trong lịch sử nhân loại

1/ Những trang sử đầu tiên :

Không dạy phần này

1/ Những trang sử đầu tiên :

Hs tham khảo SGK

* Hoạt động 1: / Ấn độ thời phong kiến : (20’)

? Sự phát triển của vương triều Gupta thể hiện ở những

mặt nào? (kinh tế – xã hội rất phát triển: chế tạo sắt

không rỉ, đúc tượng đồng, dệt vải với kĩ thuật cao, làm

đồ kim hoàn )

? Sự sụp đổ của vương triều Gupta diễn ra như thế nào?

(đầu thế kỉ XII người Thổ Nhĩ Kì tiêu diệt miền Bắc

ẤnVương triều Gupta sụp đổ)

HS đọc phần 2/SGK

? Em hãy nêu những chính sách cai trị của người hồi

giáo ở Vương triều Hồi giáo ĐêLi? (chiếm đoạt ruộng

đất của người Ấn, thi hành cấm đoán đạo Hinđu)

? Vương triều Đêli tồn tại trong thời gian bao lâu? (từ

XII XVI bị người Mông Cổ tấn công lật đổ)

? Vua Acơba đã áp dụng những chính sách gì để cai trị

Ấn Độ? (xoá bỏ sự kỳ thị tôn giáo, thủ tiêu đặc quyền

Hồi giáo, khôi phục và phát triển kinh tế văn hoá Aán

* Vương triều Hồi giáo ĐêLi :

- Thế kỷ XII  XVI các quí tộcthời giáo chiếm đoạt ruộng đấtcủa người Ấn, thi hành cấm đoánđạo Hinđu  Mâu thuẫn dân tộctrở nên căn thẳng

* Vương triều Ấn Độ MôGôn :

- Thế kỷ XVI  XIX, thi hànhnhiều biện pháp xoá bỏ sự kỳ thịtôn giáo, thủ tiêu đặc quyền Hồi

Gv giới thiệu thêm về Acơba

? Vương triều Môgôn tồn tại trong thời gian bao lâu?

(XVI giữa XIX bị thực dân Anh xâm lược)

GV kết luận :xã hội phong kiến được hình thành sớm ở

Ấn Độ thời Gup-ta, xác lập và phát triển thịnh vượng

dưới thời Môgôn

giáo, khôi phục và phát triển kinh

tế văn hoá Aán Độ

* Hoạt động 2: 3/ Văn hoá Ấn Độ : (15’)

HS nghiên cứu phần 3 SGK

? Chữ viết đầu tiên được người Ấn Độ sáng tạo là loại

chữ gì? Dùng để làm gì? (chữ Phạn, dùng để sáng tác

văn học, thơ ca, sử thi, các bộ kinh

Gv giảng: kinh Vêđa là bộ kinh cầu nguyện cổ nhất

Vêđa có nghĩa là “hiểu biết”

? Kể tên các tác phẩm văn học nổi tiếng của Ấn Độ?

(sử thi Maha bharata, Ramayana)

? Kiến trúc Ấn Độ có gì đặc sắc? (tháp nhọn nhiều

tầng, trang trí bằng phù điêu )

Gv giới thiệu tranh về kiến trúc Ấn Độ như lăng

TadjMahall, chùa hang Ajanta

3/ Văn hoá Ấn Độ :

* Chữ viết : chữ Phạn đã hìnhthành khoảng 1500 trước Cn

* Các bộ kinh khổng lồ : KinhVêđa của đạo Bà Lamôn và đạoHinđu, kinh phật

* Văn học : Giáo lí (trong các bộkinh, chính luận, luật pháp(Manu-Narađa) sử thi (Mahabharata, Ramayana) kịch thơ

* Nghệ thuật kiến trúc : Kiến trúcHinđu, kiến trúc Phật giáo

4 Củng cố: (3’)1/ Lập niên biểu các giai đoạn phát triển lịch sử Aán Độ ?

2/ Nêu những nghề thủ công truyền thống và những hàng thủ công nổi tiếng của Ấn Độ mà

em biết

3/ Người Ấn độ đã đạt được những thành tựu về văn hoá ?

5 Hướng dẫn về nhà: (3’)- Học thuộc bài

- Chuẩn bị bài mới “Các quốc gia phong kiến Đông Nam Á.”

+ Khu vực ĐNÁ ngày nay gồm những nước nào ? Xác định trên lược đồ

+ Sự hình thành và phát triển của các quốc gia phong kiến ĐNÁ đã diễn ra ntn ?

Rút kinh nghiệm sau tiết dạy

Ngày soạn : 16/9/2012 Tuần 4 Tiết 7

Bài 6: CÁC QUỐC GIA PHONG KIẾN ĐÔNG NAM Á

I MỤC TIÊU BÀI HỌC :

1 Kiến thức: HS biết khu vực Đông Nam Á gồm những nước nào - Tên gọi và vị trí địa lý

của các nước này có những gì tương đồng để tạo thành một khu vực riêng biệt

- Các giai đoạn phát triển lịch sử lớn của khu vực

- Nhận rõ các vị trí địa lý của Campuchia và Lào các giai đoạn phát triển của 2 nước

- Các quốc gia PK độc lập ở ĐNA Những nét nổi bật về chính trị, kinh tế, văn hóa

-GD môi trường: mối quan hệ kinh tế, văn hóa giữa các dân tộc trong khu vực; thành tựu văn

hóa, công trình kiến trúc

II PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC:

GV:- Bản đồ hành chính khu vực ĐNÁ

HS:- Tranh ảnh về một số công trình kiến trúc ĐNÁ

III PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC: nêu vấn đề, thảo luận, trực quan

IV HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC :

1 Ổn định: (1’)

2 Kiểm tra bài cũ : (4’)

+ sự phát triển của Aán Độ dưới vương triều Gup ta được biểu hiện ntn?

+ trính bày những thành tựu về mặt văn hoá mà Aán Độ đã đạt được thời trung đại

3 Bài mới :Đông Nam Á đã từ lâu được coi là khu vực có bề dày văn hoá, lịch sử Ngay từ

những thời kì đầu công nguyên các quốc gia đầu tiên ở đông nam á đã bắt đầu xuất hiện Trảiqua hàng ngàn năm lịch sử các quốc gia đó có nhiều chuyển biến Hôm nay chúng ta sẽnghiên cứu sự hình thành và phát triển của khu vực Đông Nam Á thời phong kiến

* Hoạt động : 1/ Sự hình thành các vương quốc cổ

Đông Nam Á : (15’)

? Kể tên các quốc gia trong khu vực Đông Nam Á hiện

nay và xác định vị trí các nước đó trên bản đồ? (học

sinh xác định trên bản đồ)

GV giới thiệu tên và vị trí trên bản đồ 11 quốc gia

ĐNÁ – tháng 5/2002 : có thêm Đông Timo

? Chỉ ra những đặc điểm chung về tự nhiên của các

nước Đông Nam Á? (ảnh hưởng của gió mùa)

- GV giới thiệu điều kiện địa lý của khu vực những nét

chung

Phân tích sâu về gió mùa, ảnh hưởng của gió mùa đến

sản xuất nông nghiệp

? Dựa vào bài viết trong SGK cho biết điều kiện tự

nhiên có những thuận lợi và khó khăn gì cho sự phát

triển nông nghiệp? (thuận lợi: thích hợp cho cây cối

sinh trưởng, phát triển Khó khăn: thiên tai)

-GD môi trường: mối quan hệ kinh tế, văn hóa giữa

các dân tộc trong khu vực; thành tựu văn hóa, công

trình kiến trúc

1/ Sự hình thành các vương quốc cổ Đông Nam Á :

Gv nhấn mạnh những mối quan hệ về kinh tế, văn hoá

của các dân tộc trong khu vực đã có từ lâu đời

? Các vương quốc cổ ĐNÁ được hình thành như thế

nào ? (từ những thế kỉ sau công nguyên – trừ Việt Nam

– xuất hiện trước công nguyên)

? Hãy kể tên một số quốc gia cổ và xác định vị trí trên

lược đồ? (Champa, Phù Nam )

-GD môi trường: mối quan hệ kinh tế, văn hóa giữa

các dân tộc trong khu vực; thành tựu văn hóa, công

trình kiến trúc

- Khoảng 10 thế kỷ đầu sau CNhàng loạt các vương quốc hìnhthành ( Vương quốc ChămPa,Vương quốc Phù Nam ở hạ lưusông Mêcông và hàng loạt cácquốc qia nhỏ khác )

* Hoạt động : 2/ Sự hình thành và phát triển các

quốc gia phong kiến ĐNÁ : (20’)

Gv giảng: các quốc gia phong kiến Đông Nam Á cũng

trải qua các giai đoạn hình thành, hưng thịnh và suy

vong Ở mỗi nước, các quá trình đó diễn ra trong thời

gian khác nhau Nhưng nhìn chung giai đoạn từ nửa sau

thế kỉ X XVIII là thời kì thịnh vượng nhất của các

quốc gia phong kiến Đông Nam Á

GV treo bản đồ ĐNÁ

HS nghiên cứu phần 2 /SGK

? Trình bày sự hình thành của quốc gia phong kiến

Inđônêxia?

? Thế kỷ XIII đã hình thành nên các quốc gia phong

kiến nào ở vùng hạ lưu sông Mê Nam và trung lưu của

sông Mêcông ?

? Kể tên một số thành tựu thời phong kiến của các quốc

gia Đông Nam Á ? (kiến trúc và điêu khắc với nhiều

công trình nổi tiếng)

? Nhận xét gì về kiến trúc của Đông Nam Á qua hình 12

và 13 ? (hình vòm, kiểu bát úp, có tháp nhọn, đồ sộ, khắc

hoạ nhiều hình ảnh sinh động – chịu ảnh hưởng của kiến

trúc Ấn Độ)

-GD môi trường: mối quan hệ kinh tế, văn hóa giữa

các dân tộc trong khu vực; thành tựu văn hóa, công

trình kiến trúc

2/ Sự hình thành và phát triển các quốc gia phong kiến ĐNÁ :

* Thế kỷ X  XVIII : thời kỳphát triển thịnh đạt của các quốcgia phong kiến ở ĐNÁ

4 Củng cố: (3’)

- Khu vực ĐNÁ ngày nay gồm những nước nào ? Xác định trên lược đồ

-Sự hình thành và phát triển của các quốc gia phong kiến ĐNÁ đã diễn ra ntn ?

- Lập niên biểu các giai đoạn phát triển lịch sử lớn của khu vực ĐNÁ đến giữa thế kỷ XIX

5 Hướng dẫn về nhà: (2’)

- Học thuộc bài

- Chuẩn bị bài mới: phần Vương quốc Campuchia và Lào

+ Sự phát triển của vương quốc Campuchia thời ĂngCo được biểu hiện ntn ?

+ Em hãy nêu các chính sách đối nội và đối ngoại của các Vua LạnXạng ?

Rút kinh nghiệm sau tiết dạy

Ngày soạn : 17/9/2012 Tuần 4 Tiết 8

Bài 6: CÁC QUỐC GIA PHONG KIẾN ĐÔNG NAM Á (TT)

I MỤC TIÊU BÀI HỌC :

1 Kiến thức: HS biết khu vực Đông Nam Á gồm những nước nào - Tên gọi và vị trí địa lý

của các nước này có những gì tương đồng để tạo thành một khu vực riêng biệt

- Các giai đoạn phát triển lịch sử lớn của khu vực

- Nhận rõ các vị trí địa lý của Campuchia và Lào các giai đoạn phát triển của 2 nước

- Các quốc gia PK độc lập ở ĐNA Những nét nổi bật về chính trị, kinh tế, văn hóa

2 Kĩ năng: Xác định vị trí địa lý của 2 nước Lập được biểu đồ các giai đoạn lịch sử phát

triển của Lào và Campuchia

3 Thái độ: Bồi dưỡng cho học sinh yêu quý, trân trọng truyền thống lịch sử của Lào và

Campuchia, thấy được mối quan hệ mật thiết của 3 nước Đông Dương

-GD môi trường: mối quan hệ kinh tế, văn hóa giữa các dân tộc trong khu vực; thành tựu văn

hóa, công trình kiến trúc

II PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC:

GV: - Bản đồ chính trị khu vực ĐNÁ

- Bản đồ bán đảo Đông Dương

HS: - Tranh ảnh về các công trình kiến trúc Lào-Campuchia

III PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC: nêu vấn đề, thảo luận, trực quan

IV HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC :

1 Ổn định: (1’)

2 Kiểm tra bài cũ : (4’)

- Khu vực ĐNÁ ngày nay gồm những nước nào ? Xác định trên lược đồ

- Sự hình thành và phát triển của các quốc gia phong kiến ĐNÁ đã diễn ra ntn ?

3 Bài mới : Campuchia và Lào là hai nước anh em cùng ở trên bán đảo Đông Dương với Việt

Nam Hiểu được lịch sử của hai nước bạn cũng góp phần hiểu thêm lịch sử nước mình

* Hoạt động : I Vương quốc Campuchia : (17’)

GVgiới thiệu sơ về Campuchia

? Từ khi thành lập đến năm 1863, lịch sử Campuchia

có thể chia thành mấy giai đoạn? (4 giai đoạn lớn)

? Cư dân ở Campuchia do tộc người nào hình thành ?

(Dân cổ Đông Nam Á, tộc người Khơme  vương

quốc Phù Nam tiếp thu đạo Bà Lamôn – Phật của Ấn

Độ – sử dụng chữ Phạn  chữ cổ Khơme)

? Tại sao thời kì phát triển của Campuchia lại được gọi

là “thời kì Ăngco” ? (Ăngco là kinh đô, có nhiều đền

tháp )

? Sự phát triển của thời kì Ăngco bộc lộ ở những điểm

nào? (nông nghiệp rất phát triển, nhiều công trình kiến

trúc độc đáo, quân đội hùng mạnh )

Gv giảng: “Ăngco” có nghĩa là “đô thị”, “kinh thành”

? Nhận xét gì về khu đền Ăngco Vat qua hình 14? (đồ

sộ, kiến trúc độc đáo thể hiện óc thẩm mĩ và trình độ

cao)

-GD môi trường: mối quan hệ kinh tế, văn hóa giữa

các dân tộc trong khu vực; thành tựu văn hóa, công

trình kiến trúc

3/ Vương quốc Campuchia :

* Thế kỉ I- VI : Nước Phù Nam

* Thế kỷ VI: hình thành nướcChân Lạp

* Giai đoạn ĂngCo(thế kỉIX XV)

Đối nội : phát triển sản xuấtnông nghiệp

- Đối ngoại : mở rộng lãnh thổ vềphí đông bằng vũ lực

*Thế kỉ XV-1863:Thời kì suy yếu

? Thời kì suy yếu của Campuchia là thời kì nào? (từ

sau TK XV đến năm 1863 – bị Pháp đô hộ)

* Hoạt động : II Vương quốc Lào : (18’)

- GV giới thiệu sơ qua về người Lao Thơng chủ nhân

của những chum đá (Xiêng Khoảng – cánh đồng chum)

? Chủ nhân đầu tiên trên đất Lào là ai ? Họ có những

sáng tạo gì ?

? Người Lào Lùm xuất hiện khi nào ? (Sự di cư của

người Thái  Lào  người Lào lùm)

? Các bộ tộc Lào sinh sống như thế nào ? (trong các

mường cổ, trồng lúa nương, săn bắn, nghề thủ công)

? Nước LạnXạng được thành lập khi nào? (năm 1353

-Triệu Voi)

? Trình bày những nét chính trong đối nội và đối ngoại

của vương quốc LạnXạng ? (chia đất nước thành các

mường, đặt quan cai trị, xây dựng quân đội vững mạnh,

giữ hoà hiếu với các nước nhưng cương quyết chống

quân xâm lược)

? Nguyên nhân nào dẫn đến sự suy yếu của vương quốc

LạnXạng? (tranh chấp quyền lực trong hoàng tộc)

? Kiến trúc Thạt Luổng của Lào có gì giống và khác

với các công trình kiến trúc của các nước trong khu

vực? (uy nghi, đồ sộ nhưng có phần không cầu kì, phức

tạp)

GV có thể mô tả “Thạt Luổng” (Tháp lớn của Lào)

-GD môi trường: mối quan hệ kinh tế, văn hóa giữa

các dân tộc trong khu vực; thành tựu văn hóa, công

trình kiến trúc

4 Vương quốc Lào :

- Người Lào Thơng là chủ nhânđầu tiên ở Lào, đến thế kỷ XIIIngười Thái di dân Lào  ngườiLào Lùm 1353 nước LanXangđược thành lập

- Sự phát triển thịnh vượng chonước LạnXạng :

+ Chia đất nước ra thành cácMường

+ Xây dựng quân đội

+ Giữ quan hệ hòa hiền vớiCampuchia và Đại Việt, chốngquân xâm lược nước ngoài

- Thế kỷ XVIII LạnXạng suy yếu

4 Củng cố: (3’)

1/ Sự phát triển của vương quốc Campuchia thời ĂngCo được biểu hiện ntn ?

2/ Em hãy nêu các chính sách đối nội và đối ngoại của các Vua LạnXạng ?

5 Hướng dẫn về nhà: (2’)

- Học thuộc bài

- Chuẩn bị bài mới Bài 7 : “ Những nét chung về xã hội phong kiến”

+ Nêu sự hình thành và phát triển của xã hội phong kiến ?

+ Cơ sở kinh tế của xã hội phong kiến là gì ? Trong xã hội này có những giai cấp cơ bản nào? Quan hệ ra sao ?

+ Thế nào là chế độ quân chủ ?

Rút kinh nghiệm sau tiết dạy

Ngày soạn : 23/9/2012 Tuần 5 Tiết 9

Bài 7: NHỮNG NÉT CHUNG VỀ XÃ HỘI PHONG KIẾN

I MỤC TIÊU BÀI HỌC :

1 Kiến thức:

- HS nắm được thời gian hình thành và tồn tại của xã hội phong kiến Nền tảng kinh tế

và 2 giai cấp cơ bản trong xã hội phong kiến Thể chế chính trị của nhà nước phong kiến

- Trình bày được những nét chung nhất của xã hội PK Phương Đông, Phương Tây: sựhình thành, phát triển, cơ sở kinh tế, xã hội, nhà nước PK

2 Kỹ năng :

- HS làm quen với phương pháp tổng hợp và khái quát hóa các sự kiện biến cố lịch sử

để rút ra kết luận

3 Thái độ:

- GD niềm tin và lòng tự hào về truyền thống lịch sử, những thành tựu kinh tế, văn hoá

mà các dân tộc đã đạt được trong thời kỳ phong kiến

-GD môi trường: mối quan hệ kinh tế , văn hóa giữa các dân tộc trong khu vực; thành tựu văn

hóa, công trình kiến trúc

II PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC:

GV:- Bản đồ hành chính khu vực Đông Nam Á

HS:- Tranh ảnh một số công trình kiến trúc Campuchia, Lào

III PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC: nêu vấn đề, thảo luận, trực quan

IV HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC :

1 Ổn định: (1’)

2 Kiểm tra bài cũ : (4’)

- Sự phát triển của vương quốc Campuchia thời ĂngCo được biểu hiện ntn ?

- Em hãy nêu các chính sách đối nội và đối ngoại của các Vua LạnXạng ?

3 Bài mới : Qua các tiết học trước, các em đã biết được sự hình thành, phát triển của chế

phong kiến ở cả phương Đông và phương Tây Chế độ phong kiến là một giai đoạn quantrọng trong quá trình phát triển của lịch sử nhân loại

* Hoạt động : I/ Sự hình thành và phát triển xã hội

phong kiến :

GV cho HS nghiên cứu SGK (không dạy)

I/ Sự hình thành và phát triển

xã hội phong kiến :

Học sinh tham khảo SGK

* Hoạt động : II Cơ sở kinh tế xã hội của xã hội

phong kiến : (20’)

GV nghiên cứu phần 2 SGK

? Cơ sở kinh tế của xã hội phong kiến ở phương Đông

và phương Tây có gì giống và khác nhau? (Nền kinh tế

nông nghiệp là chủ yếu nhưng phương Đông sản xuất

nông nghiệp đóng kín trong công xã nguyên thuỷ, còn

Châu Âu trong các lãnh địa)

? Trình bày các giai cấp cơ bản trong XHPK ở cả

phương Đông và châu Âu? (+ Phương Đông : Địa chủ

và nông dân Châu Âu : Lãnh chúa và nông nô )

? Về phương thức bóc lột có gì giống nhau ? (Tô thuế.)

GV Củng cố thêm: sau khi thành thị Trung Đại xuất

hiện  kinh tế công thương nghiệp phát triển tầng lớp

mới ra đời đó là thị dân

II Cơ sở kinh tế xã hội của xã hội phong kiến :

* Về cơ sở kinh tế : Nền kinh tế

nông nghiệp là chủ yếu

+ Phương Đông : sản xuất nôngnghiệp đóng kín trong công xãnguyên thuỷ, còn Châu Âu trongcác lãnh địa

-GD môi trường: mối quan hệ kinh tế , văn hóa giữa

các dân tộc trong khu vực; thành tựu văn hóa, công

trình kiến trúc

* Hoạt động : III Nhà nước phong kiến : (15’)

HS nghiên cứu phần SGK

? Trong XHPK ai là người nắm nhiều quyền lực? (vua)

? Thế nào là chế độ quân chủ ? (thể chế nhà nước do

vua đứng đầu)

? Chế độ quân chủ ở phương Đông và phương Tây có

gì khác ?

GV Củng cố:

+ Phương Đông : nhà nước quân chủ ngày càng hoàn

thiện  vua chuyên chế có thêm quyền lực  hoàng đế,

đại vương

+ Phương Tây: lúc đầu hạn chế trong các lãnh địa Thế

kỷ XV quyền hành tập trung trong tay vua

III Nhà nước phong kiến :

- Ở phương Đông và Châu Âuđều hình thành chế độ quân chủ

- Chế độ quân chủ là thể chế nhànước do vua đứng đầu do giaicấp địa chủ, lãnh chúa phongkiến thiết lập nên

4 Củng cố: (3’)

1/ Nêu sự hình thành và phát triển của xã hội phong kiến

2/ Cơ sở kinh tế của xã hội phong kiến là gì ? Trong xã hội này có những giai cấp cơ bản nào?

5 Hướng dẫn về nhà: (2’)

- Học thuộc bài

- Chuẩn bị bài mới: “Làm bài tập lịch sử”

+ So sánh chế độ phong kiến phương đông và châu Âu?

+ Xác định vị trí các nước Đông Nam Á, sự hình thành và phát triển?

Rút kinh nghiệm sau tiết dạy

Ngày soạn : 23/9/2012 Tuần 5 Tiết 10

BÀI TẬP LỊCH SỬ

I MỤC TIÊU BÀI HỌC :

1 Kiến thức : HS hệ thống lại kiến thức đã học, vận dụng kiến thức làm bài tập

2 Kĩ năng:

- HS biết lập niên biểu các sự kiện lịch sử theo thời gian

- Biết sắp xếp và hệ thống hoá các kiến thức đã học ở chương I

- Rèn kĩ năng đọc và chỉ bản đồ

3 Thái độ: Đánh giá đúng đắn lịch sử trung đại, có tinh thần yêu thích môn lịch sử.

II PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC :

GV:- Bản đồ thế giới

HS: Chuẩn bị bài theo hướng dẫn

III PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC: nêu vấn đề, thảo luận, trực quan

IV HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC :

1 Ổn định:

2 Kiểm tra bài cũ : Kiểm tra 15’

1 Cơ sở kinh tế của xã hội phong kiến là gì ? Trong xã hội này có những giai cấp cơ bản nào?Quan hệ ra sao ? (6đ)

2 Thế nào là chế độ quân chủ? (4đ)

Đáp án:

Câu 1 Cơ sở kinh tế xã hội của xã hội phong kiến :

* Về cơ sở kinh tế : (3đ) Nền kinh tế nông nghiệp là chủ yếu

+ Phương Đông : sản xuất nông nghiệp đóng kín trong công xã nguyên thuỷ, còn Châu Âutrong các lãnh địa

* Các giai cấp cơ bản : (3đ)

+ Phương Đông : Địa chủ và nông dân + Châu Âu : Lãnh chúa và nông nô

* Quan hệ: bóc lột tô thuế

Câu 2 Nhà nước phong kiến :

- Ở phương Đông và Châu Âu đều hình thành chế độ quân chủ (2đ)

- Chế độ quân chủ là thể chế nhà nước do vua đứng đầu do giai cấp địa chủ, lãnh chúa phong kiến thiết lập nên (2đ)

-Thời gian phát triển?

-Thời gian suy vong?

-Cơ sở kinh tế – xã hội?

-Thể chế nhà nước?

Gv yêu cầu, hướng dẫn học sinh kẻ

bảng so sánh – làm việc theo nhóm

Đại diện nhóm học sinh lên bảng

điền kết quả vào bảng phụ

Gv cho các nhóm tiến hành nhận

xétGv kết luận các đặc điểm cơ

bản của xã hội phong kiến phương

Đông và châu Âu

Bài tập 1 :Lập bảng so sánh chế độ phong kiến

phương Đông và châu Âu:

Phương Đông Châu ÂuThời gian hình

thành

Trước côngnguyên

Thế kỉ V

Cơ sở kinh tế Nông nghiệp

(công xã nôngthôn)

Nông nghiệp(lãnh địa phongkiến)

Cơ sở xã hội nôĐịa chủ và

nông dân lĩnhcanh

Lãnh chúaphong kiến vànông

Thời gian pháttriển TK VII – VIII XI – XVIThời gian suy

vong

XVI – XIX XV – XVI

Nhà nước Quân chủ (vua

đứng đầu)

Quân chủ (vuađứng đầu)

*Hoạt động:2 Bài tập 2 : (10’)

Xác định vị trí các nước Đông Nam

Á trên bản đồ thế giới và nêu những

nét giống nhau về quá trình hình

thành, phát triển và suy vong của

các quốc gia phong kiến Đông Nam

Gv chia lớp thành 2 đội chơi với 2

gói câu hỏi khác nhau và nêu thể lệ

trò chơi: Mỗi đội cử ra 1 đội trưởng

có nhiệm vụ đặt câu hỏi hoặc dùng

hành động biểu diễn để tổ của mình

tìm ra đáp án đúng nếu đội mình

trong thời gian 10s không trả lời

được thì đội bạn sẽ trả lời Mỗi câu

trả lời đúng là 5 đ Đội nào có số

điểm cuối cùng lớn hơn sẽ là đội

chiến thắng

-Học sinh mỗi tổ chuẩn bị tìm ra

đáp án Gv theo dõi, chấm điểm và

tổng kết

Bài tập 2 : Xác định vị trí các nước Đông Nam Á trên

bản đồ thế giới và nêu những nét giống nhau về quátrình hình thành, phát triển và suy vong của các quốcgia phong kiến Đông Nam Á:

-Học sinh lên bảng xác định 11 nước Đông Nam Átrên bản đồ

* Nét giống nhau:

-Trong khoảng 10 thế kỉ sau công nguyên các quốc gia

cổ Đông Nam Á hình thành-Khoảng nửa sau TK Xđầu TK XVIII là thời kì pháttriển thịnh vượng

-Từ nửa sau TK XVIII các quốc gia phong kiến ĐôngNam Á bước vào thời kì suy yếu, dần trở thành phụthuộc hoặc thuộc địa của tư bản phương Tây

Bài tập 3 : Trò chơi “Đoán ý đồng đội”

-Nêu đặc điểm cơ bản của nhà nước phong kiến phương Đông và châu Âu?

-Nêu những nét giống nhau trong quá trình hình thành, phát triển và suy vong của các quốc

gia phong kiến Đông Nam Á?

5 Hướng dẫn về nhà: (2’)

- Hoàn thành bài tập

- Chuẩn bị bài : Nước ta ở buổi đầu độc lập

+ Ngô Quyền dựng nền độc lập như thế nào?

+ Đinh Bộ Lĩnh thống nhất đất nước như thế nào?

Rút kinh nghiệm sau tiết dạy

Ngày soạn : 30/9/2012 Tuần 6 Tiết 11

Phần hai: LỊCH SỬ VIỆT NAM TỪ THẾ KỈ X ĐẾN GIỮA THẾ KỈ XIX

Chương 1: BUỔI ĐẦU ĐỘC LẬP THỜI NGÔ – ĐINH – TIỀN LÊ (thế kỉ X)

Bài 8: NƯỚC TA BUỔI ĐẦU ĐỘC LẬP

I MỤC TIÊU BÀI HỌC :

1 Kiến thức : HS hiểu rằng Ngô Quyền xây dựng nền độc lập không phụ thuộc vào các triều

đại phong kiến nước ngoài nhất là về tổ chức nhà nước (Danh sách 12 sứ quân của mục 2không dạy)

- Công lao của Ngô Quyền và Đinh Bộ Lĩnh

- Nắm được quá trình thống nhất đất nước của Đinh Bộ Lĩnh

- Sự ra đời của các triều đại Ngô-Đinh

- Những nét lớn về chính trị ở buổi đầu độc lập

2 Kĩ năng : Kỹ năng lập biểu đồ, sử dụng bản đồ khi học bài, trả bài bằng việc xác định vị trí

trên bản đồ và biết điền ký hiệu vào những vị trí cần thiết

3 Thái độ: GD HS ý thức độc lập tự chủ của dân tộc, thống nhất đất nước của mọi người dân.

-GD môi trường: phải thống nhất để phát triển vững mạnh.

II PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC:

GV: - Sơ đồ tổ chức bộ máy nhà nước

- Bản đồ 12 sứ quân

HS: - Một số tranh ảnh (Vua Đinh, Vua Lê)

III PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC: nêu vấn đề, thảo luận, trực quan

IV HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC :

1 Ổn định: (1’)

2 Kiểm tra bài cũ : (kiểm tra vở bài tập) (4’)

3 Bài mới : Sau hơn 1000 năm kiên cường và bền bỉ chống lại ách đô hộ của phong kiến

phương Bắc, cuối cùng nhân dân ta đã giành lại được nền độc lập Với trận Bạch Đằng lịch sửnăm 938, nước ta bước vào thời kì độc lập, tự chủ

* Hoạt động : 1 Ngô Quyền dựng nền độc lập : (12’)

- GV nhắc lại các sự kiện lịch sử chính, cuộc đấu tranh

giành độc lập kết thúc bằng chiến thắng Bạch Đằng

(938)

? Chiến thắng Bạch Đằng năm 938 có ý nghĩa gì?

(chấm dứt hơn 10 thế kỉ thống trị của các triều đại

phong kiến phương Bắc)

? Sau chiến thắng Bạch Đằng - khi lên ngôi vua Ngô

Quyền đã làm gì ? (bãi bỏ bộ máy cai trị của họ Khúc

để thiết lập triều đình mới)

? Việc làm của Ngô Quyền thể hiện điều gì ? (nền độc

lập của đất nước)

? Em hãy vẽ sơ đồ tổ chức bộ máy nhà nước thời Ngô

Quyền ?

? Vua có vai trò gì trong bộ máy nhà nước? (đứng đầu

triều đình, quyết định mọi công việc chính trị, ngoại

giao, quân sự)

? Em có nhận xét gì ? (Tổ chức này còn rất đơn giản )

GV kết luận lại ý thức độc lập độc lập, tự chủ của Ngô

Thứ sứ các châu (Châu Hoan, Châu Phong)

* Hoạt động 2 Tình hình chính trị cuối thời Ngô(10’)

HS nghiên cứu phần 2 SGK

? Sau khi Ngô Quyền mất tình hình đất nước như thế

nào ? (đất nước lâm vào cảnh rối ren, hào trưởng nổi

dậy ở khắp nơi )

Gv giảng: năm 950, Ngô Xương Văn giành lại được

ngôi vua song uy tín của nhà Ngô đã giảm sútđất

nước không ổn định loạn 12 sứ quân.)

(Danh sách 12 sứ quân của mục 2 không dạy)

? Việc chiếm đóng của các sứ quân có ảnh hưởng như

thế nào đến đất nước? (đất nước chiến tranh, loạn

lạcđiều kiện thuận lợi cho giặc ngoại xâm tấn công

đất nước)

2 Tình hình chính trị cuối thời Ngô :

+ Sau khi Ngô Quyền mất, đất nước lâm vàocảnh rối ren, hào trưởng nổi dậy ở khắp nơi loạn 12 sứ quân

* Hoạt động : 3 Đinh Bộ Lĩnh thống nhất đất nước :

(13’)

Gv giảng: loạn 12 sứ quân gây biết bao tang tóc cho

nhân dân, trong khi đó nhà Tống đang có âm mưu xâm

lược nước ta Do vậy việc thống nhất đất nước trở nên

cấp bách hơn bao giờ hết

-GD môi trường: phải thống nhất để phát triển vững

mạnh

HS nghiên cứu phần phần 3 SGK

? Đinh Bộ Lĩnh là ai ? (Con thứ sử Đinh Công Trứ

người Hoa Lư - Ninh Bình.)

GV kể sơ qua về thời ấu thơ của Đinh Bộ Lĩnh (SHD

phần chữ in nghiêng SGK /27)

? Ông đã làm gì để chuẩn bị dẹp yên 12 sứ quân? (tổ

chức lực lượng, rèn vũ khí, xây dựng căn cứ )

- GV dựa theo lược đồ tường thuật lại quá trình thống

nhất đất nước của Đinh Bộ Lĩnh

? Vì sao Đinh Bộ Lĩnh lại dẹp yên được các sứ quân?

(được nhân dân ủng hộ, có tài đánh đâu thắng đó )

-GD môi trường: phải thống nhất để phát triển vững

mạnh

? Việc Đinh Bộ Lĩnh dẹp loạn 12 sứ quân có ý nghĩa gì?

(thống nhất đất nước, lập lại hoà bình, trong cả nước để

 Các sứ quân lần lược bị đánh bạihoặc xin hàng

 967 đất nước trở lại yên bình, thốngnhất

4 Củng cố: (3’)

1/ Em hãy cho biết những biểu hiện về ý thức tự chủ của Ngô Quyền trong việc xây dựng đất nước ?

2/ Tại sao xảy ra loạn 12 sứ quân ?

3/ Em hãy trình bày công lao của Ngô Quyền và Đinh Bộ Lĩnh đối với nước ta ở buổi đầu độclập

5 Hướng dẫn về nhà: (2’)

-Học thuộc bài

-Chuẩn bị bài mới “Nước Đại Cồ Việt thời Đinh – Lê.”

+ Nhà Đinh đã làm gì để xây dựng đất nước ?+ Hãy mô tả bộ máy chính quyền trung ương và địa phương thời Tiền Lê

+ Trình bày diễn biến của khánh chiến chống Tống do Lê Hoàn lãnh đạo?

Rút kinh nghiệm sau tiết dạy

Ngày soạn : 30/9/2012 Tuần 6 Tiết 12

Bài 9: NƯỚC ĐẠI CỒ VIỆT THỜI ĐINH – TIỀN LÊ

I/ TÌNH HÌNH CHÍNH TRỊ, QUÂN SỰ

I MỤC TIÊU BÀI HỌC :

1 Kiến thức : HS nắm được thời Đinh – Tiền Lê, bộ máy nhà nước đã xây dựng tương đối

hoàn chỉnh không còn đơn giản như thời Ngô Quyền

- Nhà Tống xâm lược nước ta, nhưng chúng ta đã bị quân và dân ta đánh bại

- Biết trình bày cuộc kháng chiến chống Tống lần thứ 1

2 Kỹ năng : Kỹ năng vẽ sơ đồ, sử dụng bản đồ khi học bài trả lời câu hỏi kết hợp với xác

định trên bản đồ, điền ký hiệu vào vị trí cần thiết

3 Thái độ : Lòng tự hào, tự tôn dân tộc, ý thức độc lập, tự chủ trong công cuộc chống ngoại

xâm Lòng biết ơn đối với những người có công xây dựng, bảo vệ đất nước trong buổi đầuđộc lập

-GD MT: chọn nơi đóng đô Giáo dục ý thức giữ gìn, tôn tạo di tích.

II PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC:

GV: - Lược đồ nước Đại Cồ Việt thời Đinh – Tiền Lê

- Một số hiện vật

HS: - Tranh ảnh về đền thờ vua Đinh và vua Lê tại Ninh Bình

III PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC: nêu vấn đề, thảo luận, trực quan

IV HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC :

1 Ổn định: (1’)

2 Kiểm tra bài cũ : (4’)

- Em hãy cho biết những biểu hiện về ý thức tự chủ của Ngô Quyền trong việc xây dựng đất nước ?

- Tại sao xảy ra loạn 12 sứ quân ?

- Em hãy trình bày công lao của Ngô Quyền và Đinh Bộ Lĩnh đối với nước ta ở buổi đầu độc lập

3 Bài mới : sau khi dẹp yên 12 sứ quân, đất nước lại được thanh bình, thống nhất Đinh

Bộ Lĩnh lên ngôi vua, tiếp tục xây dựng một quốc gia vững mạnh mà Ngô Quyền đã đặt nền móng

I/ Tình hình chính trị, quân sự :

* Hoạt động : 1/ Nhà Đinh xây dựng đất nước : (12’)

? Sau khi thống nhất đất nước, dẹp loạn các sứ quân,

Đinh Bộ Lĩnh đã làm gì ? (Đinh Bộ Lĩnh lên ngôi

Hoàng đế đặt tên nước là Đại Cồ Việt, đóng đô tại Hoa

Lư, phong vương cho các con, cắt cử quan lại )

Gv giải thích thêm tên nước: “Đại Cồ Việt” có nghĩa là

nước Việt to lớn ngang hàng với Trung Hoa

? Tại sao Đinh Tiên Hoàng lại đóng đô ở Hoa Lư ?

(quê hương của Đinh Tiên Hoàng, đất hẹp, nhiều đồi

núi, thuận lợi cho việc phòng thủ)

-GD MT: chọn nơi đóng đô Giáo dục ý thức giữ gìn,

tôn tạo di tích Gv nhấn mạnh vị trí địa lí của Hoa Lư

? Việc nhà Đinh đặt tên nước, không dùng niên hiệu

của hoàng đế TQ nói lên điều gì ?

(Nhằm khẳng định nước Đại Cồ Việt độc lập ngang

hàng với TQ chứ không phụ thuộc)

I/ Tình hình chính trị, quân sự :

1/ Nhà Đinh xây dựng đất nước :

- Năm 968 Đinh Bộ Lĩnh lên ngôiHoàng đế đặt tên nước là Đại CồViệt, đóng đô tại Hoa Lư

-Phong vương cho các con -Cắt cử quan lại

-Dựng cung điện, đúc tiền

-Xử phạt nghiêm kẻ phạm tội

Gv giải thích thêm khái niệm “Vương” và “Đế”

Gv giảng: thời Đinh nước ta chưa có luật pháp cụ thể,

vua sai đặt vạc dầu và chuồng cọp trước điện răn đe kẻ

phản loạn

? Những việc làm của Đinh Bộ Lĩnh, nó có ý nghĩa

như thế nào ? (ổn định đời sống xã hội, là cơ sở để xây

dựng và phát triển đất nước)

GV củng cố – tổng kết lại

* Hoạt động : 2/ Tổ chức chính quyền thời Tiền Lê :

(12’)

? Nhà Tiền Lê được thành lập trong hoàn cảnh nào?

(Cuối năm 979, tình hình đất nước ta vô cùng nguy

ngập : vua Đinh còn nhỏ, Quân tống lâm le xâm lược

nước ta  các tướng lĩnh và quân đội đã suy tôn Lê

Hoàn lên làm vua)

GV giới thiệu sơ qua về cuộc đời của Lê Hoàn

? Vì sao các tướng lĩnh suy tôn Lê Hoàn lên ngôi vua ?

(là người có tài, có chí lớn, mưu lược, thống lĩnh quân

độilòng người quy phục)

* GV kể về sự kiện thái hậu họ Dương ủng hộ việc suy

tôn Lê Hoàn lên ngôi vua  đây là việc làm đáng ca

ngợi

? Việc Thái hậu Dương Vân Nga trao áo bào cho Lê

Hoàn nói lên điều gì? (đặt lợi ích quốc gia trên lợi ích

dòng họ, vượt lên quan niệm phong kiến )

? Sau khi lên ngôi vua Lê Hoàn đã tổ chức bộ máy nhà

nước như thế nào ?

Gv hướng dẫn học sinh vẽ sơ đồ

2/ Tổ chức chính quyền thời Tiền Lê :

? Quân đội thời Tiền Lê được tổ chức như thế nào ?

(gồm cấm quân và quân địa phương)

- Về đối ngoại Lê Hoàn đã thi hành chính sách ntn ?

GV có thể so sánh thời nhà Đinh để thấy được nhà tiền

Lê đã tiến thêm một bước trong việc xây dựng chính

quyền độc lập, tự chủ

- Quân đội : 10 đạo chia thành2 bộphận: cấm quân và quân địaphương

- Đối ngoại : tiếp tục mối banggiao với nhà Tống

* Hoạt động : 3/ Cuộc kháng chiến chống Tống của

Lê Hoàn : (11’)

? Quân Tống xâm lược nước ta trong hoàn cảnh nào?

(cuối năm 979 nội bộ nhà Đinh lục đụcquân Tống

3/ Cuộc kháng chiến chống Tống của Lê Hoàn :

VUA

Thái sư – Đại sư

TăngquanQuan võ

Quanvăn

10 lộ

xâm lược)

*GV cho HS nghiên cứu phần 3 SGK

?Tóm tắt diễn biến kháng chiến chống Tống năm 981?

GV tường thuật diễn biến cuộc kháng chiến (như SGK)

trên bản đồ Giảng thêm về chi tiết Lê Hoàn chọn Bạch

Đằng để chặn giặckế thừa tài quân sự của Ngô

Quyền trước đây

 HS tường thuật lại

*GV chia nhóm thảo luận:

? Cuộc kháng chiến chống Tống thắng lợi có ý nghĩa

như thế nào ? (Khẳng định quyền làm chủ đất nước,

đánh bại âm mưu xâm lược của kẻ thù, củng cố nền

độc lập )

?Sau kháng chiến Lê Hoàn đã thực hiện chính sách

đối ngoại như thế nào?(Sai sứ sang Trung Quốc trao

trả tù binh và đặt lại quan hệ bình thường với nhà

Tống

* Diễn biến :-Năm 981 Quân Tống do HầuNhân Báo chỉ huy  nước ta theo

2 đường bộ và thuỷ

-Ta chặn quân thuỷ ở sông BạchĐằng, diệt cách quân bộ ở biêngiới phía bắc thắng lợi

* Ý nghĩa :

- Khẳng định quyền làm chủ đấtnước

- Đánh bại âm mưu xâm lược của

- Chuẩn bị bài mới: “II Sự phát triển kinh tế, văn hoá”

+ Nguyên nhân nào làm cho nền kinh tế thời Đinh - Tiền Lê có bước phát triển?

+ Đời sống xã hội – văn hoá nước Đại cồ Việt có gì thay đổi?

Rút kinh nghiệm sau tiết dạy

Ngày soạn : 07/10/2012 Tuần 7 - Tiết 13

Bài 9: NƯỚC ĐẠI CỒ VIỆT – THỜI ĐINH – TIỀN LÊ (TT)

II SỰ PHÁT TRIỂN KINH TẾ VĂN HOÁ :

I MỤC TIÊU BÀI HỌC :

1 Kiến thức : HS nắm được sự phát triển kinh tế văn hoá thời kỳ Đinh – Tiền Lê, nền sản

xuất nông nghiệp thủ công nghiệp và thương nghiệp để phát triển thuận lợi do có những chínhsách thích hợp

- Đời sống kinh tế: quyền sở hữu ruộng đất, khai hoang, đào vét kênh ngòi, một sốnghề thủ công, đúc tiền, các trung tâm buôn bán

- Các giai tầng trong xã hội

2 Kỹ năng : Kỹ năng phân tích và rút ra ý nghĩa thành tựu kinh tế, văn hoá thời Đinh – Tiền

Lê

3 Thái độ : Lòng tự hào dân tộc, biết quý trọng các truyền thống văn hoá của ông cha thời

Đinh – Tiền Lê

-GD MT: chọn nơi đóng đô Giáo dục ý thức giữ gìn, tôn tạo di tích.

II PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC:

GV: -Tranh vẽ đền thờ vua Lê (Ninh Bình)

-Tư liệu thành văn về các triều đại Đinh, Tiền Lê

HS: Sưu tầm tranh ảnh về kinh tế, văn hoá thời Đinh – Tiền Lê

III PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC: nêu vấn đề, thảo luận, trực quan

IV HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC :

1 Ổn định: (1’)

2 Kiểm tra bài cũ : (4’)

1/ Nhà Đinh đã làm gì để xây dựng đất nước ?2/ Hãy mô tả bộ máy chính quyền trung ương và địa phương thời Tiền Lê 3/ Trình bày diễn biến của khánh chiến chống Tống do Lê Hoàn lãnh đạo ?

3 Bài mới :Cuộc kháng chiến chống Tống thắng lợi đã đánh bại âm mưu xâm lược của kẻ

thù, khẳng định quyền làm chủ đất nước của nhân dân ta và củng cố nền độc lập, thống nhất của nước Đại Cồ Việt Đó là cơ sở để xây dựng nền kinh tế, văn hoá buổi đầu độc lập

* Hoạt động : 1 Bước đầu xây dựng nền kinh tế tự

chủ: (17’)

HS nghiên cứu phần 1/SGK

? Tình hình nông nghiệp thời Đinh – Tiền Lê như thế

nào ?

? Ruộng đất được chia cho những ai ? Họ có nghĩa vụ

phải làm gì khi được chia ruộng ?

? Nhà Lê đã làm gì để phát triển sản xuất nông nghiệp?

? Vua Lê Đại Hành tổ chức lễ cày tịch điền để làm gì?

(vua quan tâm đến sản xuất, khuyến khích nhân dân làm

nông nghiệp)

Gv nhấn mạnh về công cuộc khai khẩn đất hoang, làm

thuỷ lợi giáo dục xây dựng tinh thần, ý thức lao động

cho học sinh

1 Bước đầu xây dựng nền kinh

tế tự chủ :

* Về sản xuất nông nghiệp :

- Ruộng đất  ruộng công làng

xã Nông dân được chia ruộng đểcày cấy  có nghĩa vụ nộp thuế đilính cho vua, đào đường, xâythành làm thuỷ lợi

- Nha Lê chú ý đào vét kênhmương

 nông nghiệp phát triển

? Sự phát triển của thủ công nghiệp thể hiện ở những

mặt nào? (các xưởng thủ công được thành lập)

GV giảng: vì đất nước đã độc lập, các nghề được tự do

phát triển, không bị kìm hãm

? Hãy mô tả về kinh đô Hoa Lư để thấy được sự phát

triển của nước ta thời Tiền Lê? (cột dát vàng bạc, nhiều

* Về thủ công nghiệp :

- Xây dựng một xưởng thủ côngcủa nhà nước Phát triển nghề dệt,kéo tơ, làm giấy, đồ gốm

điện, đài tế, chùa chiền quy mô hoành tráng hơn)

? Thương nghiệp phát triển như thế nào?(nhiều khu chợ

được hình thành, buôn bán với nước ngoài phát triển )

? Việc thiết lập quan hệ bang giao với nhà Tống có ý

nghĩa gì? (củng cố nền độc lập, tạo điều kiện cho ngoại

thương phát triển

* Về thương nghiệp :Đúc tiền đồng,nhiều trung tâmbuôn bán, chợ làng quê được hìnhthành

* Hoạt động : 2/ Đời sống xã hội và văn hoá : (18’)

* GV chuẩn bị về sơ đồ tổ chức xã hội

? Xã hội gồm những giai cấp nào ? (2 giai cấp cơ bản:

thống trị và bị trị)

? Giai cấp thống trị gồm những ai ? (vua, quan và một

số nhà sư)

*GV chia nhóm thảo luận:

? Tại sao nhà sư lại thuộc giai cấp thống trị và được

trọng dụng ? (Đạo Phật rất phát triển, nhà sư có học,

làm cố vấn trong ngoại giao )

Gv kể thêm chuyện đón tiếp sứ thần nhà Tống của nhà

sư Đỗ Thuận

? Giai cấp bị trị gồm những ai ? (nông dân, thợ thủ

công, người buôn bán, địa chủ và nô tì)

2/ Đời sống xã hội và văn hoá :

* Tổ chức xã hội : Gồm 2 giai cấp+ Giai cấp thống trị :

Vua, quan lại, một số nhà sư

+ Giai cấp bị trị :Nông dân, thợ thủ công, người buôn bán, một số

ít địa chủ và nô tì

? Đời sống sinh hoạt của người dân diễn ra như thế nào?

(bình dị, nhiều loại hình văn hoá dân gian: ca hát, nhảy

múa, đua thuyền )

? Vào những ngày vui nhà vua cũng thích đi chân đất,

cầm xiên lợi đâm cá, cử chỉ này chứng tỏ điều gì ? (gần

gũi với nhân dân)

-GD MT: chọn nơi đóng đô Giáo dục ý thức giữ gìn,

tôn tạo di tích

Gv giáo dục ý thức của người dân trong việc giữ gìn,

tôn tạo các di tích lịch sử của Hoa Lư

4 Củng cố: 3’(3’)

1/ Nguyên nhân nào làm cho nền kinh tế thời Đinh - Tiền Lê có bước phát triển?

2/ Đời sống xã hội – văn hoá nước Đại cồ Việt có gì thay đổi?

5 Hướng dẫn về nhà: (2’)

+ Học thuộc bài

+ HS chuẩn bị bài mới Bài 10 : Nhà Lý đẩy mạnh công cuộc xây dựng đất nước

- Nhà Lý được thành lập như thế nào ?

- Nhà Lý đã tổ chức chính quyền trung ương và địa phương như thế nào ?

- Nhà Lý đã làm gì để củng cố thống nhất quốc gia ?

Rút kinh nghiệm sau tiết dạy

Ngày soạn : 08/10/2012 Tuần 7 - Tiết 14

CHƯƠNG II: NƯỚC ĐẠI VIỆT THỜI LÝ Bài 10: NHÀ LÝ ĐẨY MẠNH CÔNG CUỘC XÂY DỰNG ĐẤT NƯỚC

I MỤC TIÊU BÀI HỌC :

1 Kiến thức : Nắm vững các sự kiện về việc thành lập nhà Lý cùng với việc dời đô về Thăng

Long: nguyên nhân, ý nghĩa

- Việc tổ chức lại bộ máy nhà nước, xây dựng luật pháp Bộ luật đầu tiên của nước ta và chínhsách đối ngoại, đối nội của Nhà Lý Tổ chức quân đội

2 Kĩ năng : Phân tích và nêu ý nghĩa của các chính sách xây dựng và bảo về đất nước của nhà

Lý

-Rèn kĩ năng đánh giá công lao của các nhân vật lịch sử tiêu biểu

3 Thái độ: Lòng tự hào dân tộc Ý thức chấp hành pháp luật và nghĩa vụ bảo vệ tổ quốc.

II PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC:

GV: - Bản đồ Đại Việt thời Lý

HS: - Tranh ảnh về giai đoạn này

III PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC: nêu vấn đề, thảo luận, trực quan

IV HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC :

1 Ổn định: (1’)

2 Kiểm tra bài cũ : (3’)-Nguyên nhân nào làm cho nên kinh tế thời Đinh tiền Lê có bước phát

triển?

-Đời sống xã hội – văn hoá nước Đại cồ Việt có gì thay đổi?

3 Bài mới : Vào đầu thế kỉ XI nội bộ nhà Tiền Lê lục đục, vua Lê không cai quản được đất

nước Nhà Lý thay thế, đất nước ta đã có những thay đổi như thế nào

* Hoạt động : 1/ Sự hình thành nhà Lý : (18’)

* GV trình bày tình hình nước ta sau khi Lê Hoàn

mất

? Khi Long Đĩnh chết, quan lại trong triều tôn ai lên

làm vua? (Lý Công Uẩn)

? Tại sao Lý Công Uẩn được suy tôn lên làm vua? (là

người vừa có đức, vừa có uy tín nên được triều thần

quý trọng)

? Nêu những việc làm Lý Công Uẩn sau khi lên ngôi?

(dời đô về Đại La vào năm 1010 đổi tên là Thăng

Long.)

? Tại sao nhà Lý lại dời đô về Thăng Long ? (vì có địa

thế thuận lợi)

GV cho học sinh đọc“Chiếu dời đô” SGK và sử dụng

bản đồ chỉ rõ vị trí của Hoa Lư và Thăng Long

GV giảng lướt qua về việc xây dựng cung điện, thành

luỹ, chùa tháp ở Thăng Long

? Việc dời đô về Thăng Long của vua Lý nói lên ước

nguyện gì của ông cha ta? (muốn xây dựng đất nước

giàu mạnh và khẳng định ý chí tự cường của dân tộc)

GV giảng: năm 1054, nhà Lý đổi tên nước thành Đại

Việt, xây dựng chính quyền từ trung ương đến địa

phương

1/ Sự hình thành nhà Lý :

- Tháng 10/1005 Long Việt lênngôi nhưng sau đó Long Đĩnh tựlập làm vua

- 1009 Lê Long Đĩnh qua đời triềuđình tôn Lý Công Uẩn lên ngôi vua

 Nhà Lý thành lập

- Nhà Lý quyết định dời đô về Đại

La vào năm 1010 đổi tên là ThăngLong

- 1054 Nhà Lý đổi tên nước là ĐạiViệt

*HS nghiên cứu phần chữ trong sách giáo khoa  vẽ * Sơ đồ bộ máy nhà nước thời Lý:

sơ đồ.

*HS làm việc theo nhóm:

? Vẽ sơ đồ bộ máy nhà nước chính quyền trung ương

thời Lý ?

? Tại sao nhà Lý lại giao các chức vụ quan trọng cho

những thân cận nắm giữ ? (bảo đảm cho triều Lý tồn

tại lâu dài)

? So sánh với bộ máy nhà nước thời Đinh – Tiền Lê

như thế nào ? (bộ máy nhà nước thời Lý hoàn thiện

hơn)

GV Củng cố: 3’Nhà Lý quan tâm đến đời sống nhân

dân, luôn coi dân là gốc rể lâu bền của chính quyền

* Chính quyền Trung Ương:

* Chính quyền địa phương :

Lộ, phủ Huyện Hương xã Hương xã

- Vua đứng đầu nhà nước giữ mọiquyền hành, củ người thân giữchức vụ quan trọng

- Cả nước chia thành 24 lộ phủ …

* Hoạt động : 2/ Luật pháp và quân đội: (17’)

? Nhà Lý đã ban hành bộ luật gì ? Nội dung như thế

nào ? Em có nhận xét gì ? (Ban hành bộ luật Hình thư

bảo vệ nhà vua, cung điện và tài sản của nhân dân)

? Về tổ chức quân đội như thế nào ? Gồm các binh

chủng gì ? sử dụng các loại vũ khí nào ? (Thi hành

chính sách ngụ binh ư nông Gồm các binh chủng : bộ

thuỷ, kị và tượng binh.Vũ khí : giáo mác, đao, kiếm,

cung, nỏ, máy bắn đá.)

* GV dùng bảng phân chia trong SGK để phân tích về

nhiệm vụ cũng như cách tuyển chọn loại quân

* GV sử dụng bản đồ Đại Việt thời Lý, phân tích vùng

biên giới phía Bắc nước ta là nơi cư trú dân tộc ít

người  các chính sách ngoại giao của Lý Công Uẩn

? Chính sách ngoại giao thời này như thế nào? (Gả

công chúa, ban chức tước cho các tù trưởng miền núi

Đối với nhà Tống vẫn giữ quan hệ bình thường)

2/ Luật pháp và quân đội:

* Luật pháp : Ban hành bộ luậtHình Thư bảo vệ nhà vua, cungđiện và tài sản của nhân dân

* Quân đội :

- Cấm quân, quân địa phương

- Thi hành chính sách ngụ binh ưnông

- Gồm các binh chủng : bộ, thuỷ,

kị và tương binh Vũ khí : giáomác, đao, kiếm, cung, nỏ, máy bắnđá

4 Củng cố: 3’(3’)- Nhà Lý được thành lập như thế nào ?

- Nhà Lý đã tổ chức chính quyền trung ương và địa phương như thế nào ?

5 Hướng dẫn về nhà: (2’) - Học bài theo câu hỏi SGK

- HS chuẩn bị bài mới15 : Cuộc kháng chiến chống quân xâm lược Tống

+ Trình bày lại âm mưu xâm lược của nhà Tống đối với Đại Việt ?

+ Vua tôi nhà Lý đã làm gì trước âm mưu xâm lược của nhà Tống ?

Rút kinh nghiệm sau tiết dạy

VUAQuan đại thần

Quan võQuan

văn

Ngày soạn : 14/10/2012 Tuần 8 - Tiết 15

Bài 11: CUỘC KHÁNG CHIẾN CHỐNG QUÂN XÂM LƯỢC TỐNG (1075-1077)

I GIAI ĐOẠN THỨ NHẤT (1075 – 1076)

I MỤC TIÊU BÀI HỌC :

1 Kiến thức : Giúp HS hiểu được âm mưu xâm lược nước ta thời đó của nhà Tống, là nhằm

bành trướng lãnh thổ, đồng thời giải quyết những khó khăn về tài chính và xã hội trong nước

và hiểu được cuộc tiến công, tập kích sang đất Tống (giai đoạn thứ nhất 1075) của Lý ThườngKiệt là hành động tự vệ chính đáng của ta  Nhà Lý chủ động tiến công trước để tự vệ

2 Kĩ năng: Sử dụng bản đồ trong khi học và trả lời câu hỏi

3.Thái độ : GD tinh thần yêu nước ý thức bảo vệ độc lập dân tộc trước nguy cơ bị xâm lược.

GD môi trường: sáng tạo trong việc chọn điều kiện tự nhiên để chiến đấu.

II PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC:

GV: - Bản đồ Đại Việt thời Lý – Trần

- Lược đồ về cuộc tiến công phòng vệ của nhà LÝ

HS: Chuẩn bị bài ở nhà

III PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC: nêu vấn đề, thảo luận, trực quan tường thuật…

IV HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC :

1 Ổn định : (1’)

2 Kiểm tra bài cũ : (4’)

- Nhà Lý được thành lập như thế nào? Nhà Lý đã tổ chức chính quyền trung ương và địa

phương như thế nào ?

? Vì sao nhà Tống âm mưu xâm lược nước ta?

(Muốn thống trị nước ta và để giải quyết những khó khăn

ở trong nước của chúng : kinh tế khó khăn ,tài chính cạn

kiệt, bộ tộc Liêu- Hạ quấy nhiễu …)

GV trích dẫn câu nói của vua Tống Thần Tông “Sau

khi Giao Chỉ thua ……các nước Liêu-Hạ sẽ kiêng nể”

GV kết luận – ghi bảng

?Âm mưu –thủ đoạn của nhà Tống như thế nào ?

(Xúi Chăâmpa đánh lên từ phía nam,dụ dỗ các tù

trưởng miền núi , khiêu khích xâm lược …)

? Sớm phát hiện được những âm mưu, vua tôi nhà Lý

đã đối phó như thế nào ? (cử Thái uý Lý Thường Kiệt

làm tổng chỉ huy tổ chức kháng chiến)

? Kể sơ về tiểu sử của Lý Thường Kiệt ?

Gv giảng: Lý Thường Kiệt tên thật là Ngô Tuấn ,sinh

năm 1019 phường Thái Hoà –Thăng Long Là người

có chí lớn , tài năng phi thường …

GV dùng lược đồ về cuộc kháng chiến chống Tống

năm 1075- 1077 Trình bày cuộc hành quân tiến đánh

2/ Nhà Lý chủ động tấn công để phòng vệ :

*Chuẩn bị : cử Lý Thường Kiệt làmtổng chỉ huy tổ chức cuộc khángchiến

-Quân đội luyện tập canh phòng ngàyđêm

-Chủ động tiến đánh Chăm pa

Chăm pa của nhà Lý

? Lý Thường Kiệt thực hiện chủ trương đánh giặc như

thế nào?

? Câu nói của Lý Thường Kiệt “ngồi yên đợi giặc…

chặn thế mạnh của giặc” thể hiện điều gì? (đây là cuộc

tấn công tự vệ chứ không phải xâm lược)

? Nêu sơ lược diễn biến cuộc tập kích vào đất Tống của

Lý Thường Kiệt (tháng 10 – 1075, 10 vạn quân ta chia

làm 2 đạo tấn công vào đất Tống, Lý Thường Kiệt cho

yết bảng nói rõ mục đích cuộc tiến công tự vệ…)

-GV tường thuật diễn biến trên bản đồ

? Mục đích của việc yết bảng là gì? (tranh thủ sự ủng

hộ của nhân dân Trung Quốc)

?Kết quả cuộc tiến công của nhà Lý ?

*GV cho lớp thảo luận nhóm: “Tại sao nói đây là cuộc

tấn công tự vệ mà không phải là cuộc tấn công xâm

lược”

(Ta chỉ tấn công các căn cứ quân sự, kho lương thảo đó

là những nơi quân Tống tập trung lực lượng, lương

thực để tấn công Đại Việt Đồng thời, khi hoàn thành

mục đích quân ta chủ động rút lui về nước)

GD môi trường: sáng tạo trong việc chọn điều kiện tự

nhiên để chiến đấu

*Chủ trương : tiến công để tự vệ

*Diễn biến:sgk

*kết quả :Thắng lợi

*Ý nghĩa :-Làm cho quân Tống hoang man daođộng lam chạm quá trình xâm lược …-Tạo điều kiện có lợi cho cuộc khángchiến của ta

? Việc chủ động tấn công có ý nghĩa như thế nào? (làm

thay đổi kế hoạch và làm chậm lại cuộc tấn công xâm

lược của nhà Tống, tạo điều kiện có lợi cho cuộc kháng

chiến của ta )

4 Củng cố: (3’)

- Trình bày lại âm mưu xâm lược của nhà Tống đối với Đại Việt ?

- Vua tôi nhà Lý đã làm gì trước âm mưu xâm lược của nhà Tống ?

5 Hướng dẫn về nhà : (2’)

-Học thuộc bài

-Chuẩn bị bài mới: “II Giai đoạn 2 (1067-1077)”

+Em hãy trình bày cuộc chiến đấu trên phòng tuyến Như Nguyệt của nhân dân ta theo lược đồtrên ?

+Vai trò của dân tộc ít người trong cuộc kháng chiến ?

+Vì sao nhân dân ta chống Tống thắng lợi ? Ý nghĩa lịch sử của chiến thắng này?

Rút kinh nghiệm sau tiết dạy

Ngày soạn : 15/10/2012 Tuần 8 - Tiết 16

Bài 11: CUỘC KHÁNG CHIẾN CHỐNG QUÂN XÂM LƯỢC TỐNG

(NĂM 1075 – 1077) (tt)

II GIAI ĐOẠN THỨ HAI (1076 – 1077)

I MỤC TIÊU BÀI HỌC :

1 Về kiến thức : HS hiểu được giai đoạn thứ 2 của cuộc kháng chiến chống Tống

- Tường thuật diễn biến theo lược đồ, tóm tắt kết cục cuộc kháng chiến chống Tống của NhàLý

- Tài năng và công lao của Lý Thường Kiệt : chủ động tấn công trước, lập phòng tuyếnNhư Nguyệt, chỉ huy quân đội chống Tống, chủ động giảng hòa

2 Về kỹ năng : Tường thuật trận đánh trên bản đồ.

3 Về thái độ : GD lòng yêu nước, ý thức bảo vệ nền độc lập dân tộc.

GD môi trường: sáng tạo trong việc chọn điều kiện tự nhiên để chiến đấu.

II PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC:

GV: -Lược đồ của kháng chiến chống Tống

HS:-Chuẩn bị bài ở nhà

III PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC: nêu vấn đề, thảo luận, trực quan tường thuật

IV HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC :

1 Mờ bài : (1’)

2 Kiểm tra bài cũ : (4’)

1) Trình bày lại âm mưu xâm lược của nhà Tống đối với Đại Việt ?

2) Vua tôi nhà Lý đã làm gì trước âm mưu xâm lược của nhà Tống ?

3 Bài mới :

* Hoạt động :1/ Kháng chiến bùng nổ : (15’)

-HS đọc sgk

? Sau khi rút quân về nước Lý thường Kiệt đã làm gì ?

(hạ lệnh cho các địa phương chuẩn bị bố phòng)

GV: dự kiến địch kéo vào nước ta theo 2 hướng, Lý

Thường Kiệt đã bố trí (sử dụng lược đồ): chặn giặc ở

vùng biển Quảng Ninh, không cho thuỷ quân địch vượt

qua; xây dựng chiến tuyến Như Nguyệt không cho giặc

vào sâu Ngoài ra các tù trưởng dân tộc ở gần biên giới

đã cho quân mai phục ở những vị trí chiến lược quan

- Xây dựng lực lượng thuỷ binh đóng

ở Đông Kênh

- Xây dựng phòng tuyến Như Nguyệt.(SGK)

? Tại sao Lý Thường Kiệt chọn sông Cầu làm phòng

tuyến chống Tống? (vị trí chặn ngang các hướng tấn

công của địch, được ví như chiến hào tự nhiên khó vượt

qua)

GD môi trường: sáng tạo trong việc chọn điều kiện tự

nhiên để chiến đấu

? Phòng tuyến sông Cầu được xây dựng như thế nào?

(đắp bằng đất cao vững chắc, nhiều giậu tre dày đặc)

? Sau thất bại ở Ung Châu, nhà Tống đã làm gì? (cho

quân xâm lược Đại Việt)

? Nhà Tống đã đem quân sang xâm lược nước ta như

thế nào ?

GV sử dụng lược đồ trang 43/SGK mô tả cuộc tấn công

của quân Tống và trận chiến trên phòng tuyến sông Như

Nguyệt của quân dân ta

Quân tống xâm lược nước ta :

-Cuối năm 1076 quân Tống chia làmhai đạo thuỷ bộ tiến vào nước ta doQuách Quỳ và Triệu Tiết chỉ huy.-Quân ta chặn đánh quyết liệt -Quân Tống bị chặn lại ở phòng tuyếnNhư Nguyệt

* Hoạt động 2/ Cuộc chiến đấu trên phòng tuyến sông

Như Nguyệt: (20’)

? Cuộc chiến đấu trên phòng tuyến Như Nguyệt đã diễn

ra như thế nào ? (quân Tống tấn công nhiều lần nhưng

đều bị đánh lui về phía bắc…

GD môi trường: sáng tạo trong việc chọn điều kiện tự

nhiên để chiến đấu

GV cho HS đọc bài thơ “Nam quốc Sơn hà”  nêu ý

chính của bài thơ?

2/ Cuộc chiến đấu trên phòng tuyến sông Như Nguyệt :

*Diễn biến :-Quân Tống nhiều lần tấn công quân

ta nhưng đều bị đẩy lùi về phía Bắc

? Lý thường Kiệt đã bất ngờ tấn công quân Tống ra

sao ? Kết quả như thế nào ? (Mùa xuân năm 1077 Lý

Thường Kiệt chỉ huy cuộc tấn công lớn vào trận tuyến của

địch  quân Tống thua to  lâm vào tình thế khó khăn)

-GV :Dùng lược đồ cuộc chiến tại phòng tuyến Như

Nguyệt tường thuật diễn biến trên lược đồ

-HS tường thuật lại

GV chia nhóm thảo luận :

? Vì sao Lý Thường Kiệt lại cử người đến thương lượng

giảng hòa với Quách Quỳ ? (đảm bảo mối quan hệ bang

giao hoà hiếu giữa hai nước và không làm tổn thương

đến danh dự của nước lớn đảm bảo nền hoà bình lâu

dài)

? Trận chiến trên phòng tuyến Như Nguyệt thắng lợi là

do đâu? (tinh thần đoàn kết và chiến đấu anh dũng của

nhân dân ta, sự chỉ huy tài tình của Lý Thường Kiệt)

? Chiến thắng ở phòng tuyến Như Nguyệt có ý nghĩa

gì? (là trận đánh tuyệt vời trong lịch sử chống giặc

ngoại xâm, nền độc lập được củng cố, buộc nhà Tống

phải từ bỏ mộng xâm lược Đại Việt)

-Đại diện nhóm trình bày , nhận xét , bổ sung

-GV kết luận

Gv nhấn mạnh sự sáng tạo của cha ông ta trong việc

dựa vào điều kiện tự nhiên để chiến đấu bảo vệ tổ quốc

-Mùa xuân năm 1077 Lý Thường Kiệtchỉ huy cuộc tấn công lớn vào trận tuyếncủa địch

* Kết quả: Quân ta thắng lớn , quânTống 10 phần chết đến 5, 6 phần -Lý Thường Kiệt chủ động giảng hoà.Quân Tống rút về nước

Ý nghĩa : Kết thúc cuộc kháng chiến,quân Tống phải từ bỏ mộng xâm lược.Nền độc lập, tự chủ của Đại Việtđược bảo vệ

4 Củng cố : (3’)

-Em hãy trình bày cuộc chiến đấu trên phòng tuyến Như Nguyệt của nhân dân ta theo lược đồ trên ?

-Vai trò của dân tộc ít người trong cuộc kháng chiến ?

-Vì sao nhân dân ta chống Tống thắng lợi ? Ý nghĩa lịch sử của chiến thắng này?

5 Hướng dẫn về nhà : (2’)

-Học thuộc bài

-Hoàn thành các bài tập

-Chuẩn bị bài mới “Làm bài tập lịch sử”

+Lập niên biểu lịch sử Việt Nam thế kỉ X – XII*

+Đọc bản đồ lịch sử Việt Nam thế kỉ X - XII

Rút kinh nghiệm sau tiết dạy

Ngày soạn : 17/10/2012 Tuần 9 - Tiết 17

-Lập niên biểu các sự kiện lịch sử theo thời gian

3 Về thái độ : giáo dục lòng tự hào dân tộc

II PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC:

GV: - Bản đồ Việt Nam thế kỉ X – XII

- Bản đồ trận chiến tại phòng tuyến Như Nguyệt

HS: - Sơ đồ bộ máy nhà nước thời Lý

III PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC: nêu vấn đề, thảo luận, trực quan

IV HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC :

1 Oån định : (1’)

2

Kiểm tra bài cũ : (4’)

- Nêu tình hình giáo dục, văn hoá nước ta thời Lý?

3

Bài mới :

HĐ1/ Lập niên biểu lịch sử Việt Nam từ thế kỉ X - XII:

(12’)

? Lập bảng niên biểu lịch sử Việt Nam từ thế kỉ X đến

thế kỉ XII

-Gv yêu cầu, hướng dẫn học sinh kẻ bảng niên biểu theo

mẫu (học sinh làm việc theo nhóm)

-Đại diện các nhóm lên bảng điền kết quả vào bảng phụ

-Các nhóm khác nhận xét bổ sung

Gv dựa vào bảng niên biểu khái quát lại tình hình lịch sử

Việt Nam từ thế kỉ X – XII (sử dụng bản đồ Đại Việt thế

kỉ X – XII, xác định kinh đô qua các triều đại và địa

điểm xảy ra các cuộc khởi nghĩa)

HĐ2/ Trò chơi “Đoán ý đồng đội”: (8’)

Gv chia lớp thành 2 đội chơi với 2 gói câu hỏi khác

nhau:

-Mỗi đội cử ra 1 đội trưởng có nhiệm vụ đặt câu hỏi –

dùng hiểu biết của mình để diễn giải mà không vi phạm

về đáp án các thành viên trong đội sẽ nhanh chóng phát

hiện ra kiến thức lịch sử đúng Đội nào trả lời đúng nhiều

hơn sẽ thắng cuộc

Gv theo dõi phần chơi của 2 đội, chấm điểm và tổng kết

HĐ3/ Đọc và vẽ bản đồ lịch sử: (15’)

Gv dùng bản đồ “phòng tuyến sông Như Nguyệt”

? Muốn đọc được bản đồ, lược đồ lịch sử, trước hết ta

1/ Lập niên biểu lịch sử Việt Nam

từ thế kỉ X - XII:

939 Ngô Quyền xưng vương

nhà Ngô thành lập, đóng đô

ở Cổ Loa 965-967 Loạn 12 sứ quân 968-980 Nhà Đinh thành lập, đóng

đô ở Hoa Lư 980-1009 Nhà Tiền Lê thành lập

(kháng chiến chống Tống 981)

1009-1226 Nhà Lý thành lập, dời đô

về Thăng Long (kháng chiến chống Tống 1075- 1077)

2/ Trò chơi “Đoán ý đồng đội”:

Đội 1

-Cổ Loa -Sứ quân -Lý Công Uẩn -Đại Việt -Văn Miếu -Hình thư -Khổng Tử -Lê Hoàn -Lễ Tịch điền -Đạo Phật

Đội 2

-Thăng Long -Đại Cồ Việt -Lý Thường Kiệt -Ngụ binh ư nông -Nhà Tống -Bạch Đằng -Như Nguyệt -Vân Đồn -Dệt -Quốc Tử Giám

phải làm gì?

 trước hết phải đọc kĩ phần chú giải, biết được ý nghĩa

các kí hiệu trên bản đồ, lược đồ

? Trình bày cách đọc lược đồ lịch sử trận chiến phòng

tuyến sông Như Nguyệt? (học sinh lên bảng trình bày)

Gv hướng dẫn cách vẽ lược đồ lịch sử (kiểm tra dụng cụ

vẽ: giấy bút, màu tô…)

 học sinh tiến hành vẽ biểu đồ

Gv sơ kết tiết bài tập ghi điểm cho cá nhân, nhóm xuất

-Chuẩn bị bài mới “Ôn tập”

+Ôn lại toàn bộ kiến thức đã học từ đầu năm

Rút kinh nghiệm sau tiết dạy

Ngày soạn : 17/10/2012 Tuần 9 - Tiết 18

ÔN TẬP

I MỤC TIÊU BÀI HỌC :

1 Về kiến thức : giúp học sinh hệ thống hoá, củng cố lại kiến thức lịch sử thế giới

trung đại và phần lịch sử Việt Nam từ thế kỉ X – XII

2.Về kỹ năng : Rèn kỹ năng phân tích các sự kiện lịch sử

Biết hệ thống hóa các kiến thức đã học

3 Thái độ: Giáo dục học sinh lòng tự hào dân tộc, nhận thức đúng đắn lịch sử

II PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC:

GV: - Bản đồ Đại Việt thời Lý – Trần

- Lược đồ về cuộc tiến công phòng vệ của nhà LÝ

HS: Chuẩn bị bài ở nhà

III PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC: nêu vấn đề, thảo luận, trực quan

IV HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC :

1 Ổn định (1’)

2 Kiểm tra bài cũ : (4’)

-Em hãy trình bày cuộc chiến đấu trên phòng tuyến Như Nguyệt của nhân dân ta trên lược đồ?-Vì sao nhân dân ta chống Tống thắng lợi ? Ý nghĩa lịch sử của chiến thắng này?

3 Bài mới :

*Hoạt động I/ Lịch sử thế giới: (15’)

Gv đặt câu hỏi sau khi giới thiệu về sự hình thành và

phát triển của xã hội phong kiến

? Những đặc điểm chúnh của chế độ phong kiến?

? Xã hội phong kiến phương Đông và phương Tây có gì

khác nhau? Nêu dẫn chứng để chứng minh?

Gv chuẩn bị bảng phụ để học sinh so sánh

Hs làm việc theo nhóm đại diện nhóm trình bày

điền nội dung vào bảng so sánh

 Học sinh dẫn chứng cụ thể một số nớc châu Aâu và

phương Đông

Gv kết luận và nhấn mạnh kiến thức trọng tâm

*Hoạt động II/ Lịch sử Việt Nam từ thế kỉ X – XII:

(20’)

1 Chính trị:

? Từ thế kỉ X – XII, nước ta đã trải qua các triều đại

nào? Thời gian thành lập? (Ngô (939) – Đinh (968) –

Tiền Lê (979) – Lý (1009))

? Cho biết công lao to lớn của Ngô Quyền, Đinh Bộ

Lĩnh, Lê Hoàn và Lý Công Uẩn?

Gv dùng bản đồ nước ta ở thế kỉ XI – XII Học sinh xác

định vị trí, ranh giới và kinh đô (đặc biệt là kinh đô

-Hình thành trên sự tan rã của xã hội

cổ đại-Cơ sở kinh tế: nông nghiệp-Giai cấp cơ bản:

+Phương Đông: địa chủ và nông dân+Châu Aâu: lãnh chúa và nông nô-Thể chế chính trị: quân chủ chuyênchế

2 Sự khác nhau giữa phong kiến phương Đông và phương Tây:

? Học sinh điền vào sơ đồ trống về bộ máy nhà nước?

Giải thích và nhận xét?

(Thời Ngô: bộ máy nhà nước đơn giản, sơ sài Thời

Tiền Lê: hoàn chính hơn Thời Lý: hoàn chỉnh và chặt

chẽ thêm)

2 Kinh tế – văn hoá – pháp luật – quân đội:

Gv hướng dẫn học sinh lập bảng thống kê những nét

chính về sự phát triển kinh tế, văn hoá ở triều đại Ngô –

Đinh – Tiền Lê

Gv cho học sinh ngồi theo nhóm: 2 bàn là 1 nhóm thảo

luận và ghi lại nội dung

 Đại diện các nhóm trình bày, nhận xét và bổ sung

? Trình bày việc phát triển quân đội và pháp luật thời

Lý?

3 Quân sự:

? Trong quá trình xây dựng đất nước từ thế kỉ X – XII,

nhân dân ta đã trải qua những cuộc kháng chiến chống

quân xâm lược nào? ( hai cuộc kháng chiến chống

Tống)

Gv dùng lược đồ Đại Việt thế kỉ XI – XV, giải thích kí

hiệu và xác định địa điểm xảy ra các cuộc kháng chiến

-Năm 981: trận thuỷ chiến trên sông Bạch Đằng và trận

chiến trên bộ ở biên giới phía bắc

-Kháng chiến chống Tống năm 1075 – 1077:

+Giai đoạn 1: cuộc tấn công của ta vào đất Tống để tự

vệ

+Giai đoạn 2: xác định các hướng tiến công của nhà

Tống trận chiến quyết liệt trên chiến tuyến Như

Nguyệt

Gv giao nhiệm vụ về nhà: Trình bày diễn biến, nguyên

nhân thắng lợi và ý nghĩa lịch sử cuộc kháng chiến

chống Tống năm938 và năm 1075 – 1077

? Tại sao nói kháng chiến chống Tống năm 1075 – 1077

của nhà Lý là trận chiến tuyệt vời trong lịch sử chống

giặc của dân tộc? (cuộc kháng chiến có những nét độc

đáo: chủ trương đánh giặc – tiến công trước để phòng

vệ, biết phòng thủ chờ thời cơ để tấn công, đánh vào

lòng người – đọc thơ, cách kết thúc chiến tranh khi

giành thắng lợi – thương lượng giảng hoà, thể hiện rõ

tinh thần đoàn kết, chiến đấu anh dũng của nhân dân ta

và sự chỉ huy tài tình của Lý Thường Kiệt… kháng

chiến đã giữ vững độc lập dân tộc trước âm mưu nham

hiểm của kẻ thù, buộc nhà Tống phải từ bỏ mộng xâm

lược Đại Việt)

*Nhận xét: chính quyền độc lập, tựchủ hoàn toàn

*Bộ máy nhà nước ngày càng hoànchỉnh

2 Kinh tế – văn hoá – pháp luật – quân đội:

a Kinh tế – văn hoá:

Triều đại Kinh tế Văn hoá

Ngô – Đinh – Tiền Lê -Nhà nước ổnđịnh

-Thủ công nghiệp: phát triển các nghề thủ công cổ truyền -Trung tâm buôn bán, chợ… hình thành

-Giáo dục chưa phát triển -Đạo Phật được truyền bá rộng rãi -Các loại hình văn hoá dân gian phát triển

b Quân đội – pháp luật:

-Quân đội gồm 2 bộ phận: cấm quân

và quân địa phương-Pháp luật: Luật Hình Thư (thời Lý)

-Cách kết thúc chiến tranh: thươnglượng, giảng hoà…

4 Củng cố: 3’(3’)

- Nêu sự khác nhau của nhà nước phong kiến phương Đông và châu Âu ?

- Phát biểu cảm nghĩ về lịch sử Việt Nam qua các triều đại Ngô – Đinh – Tiền Lê -

Lý?

5 Hướng dẫn về nhà : (2’)

-Học thuộc bài, nắm vững nội dung ôn tập

-Chuẩn bị bài mới: “Kiểm tra 1 tiết”

+ Ôn lại toàn bộ kiến thức theo nội dung ôn tập

+ Chú ý lấy dẫn chứng qua các bài học

Rút kinh nghiệm sau tiết dạy