Văn 9 Tuần 29

Bài mới: GtbBến quê là một trong những truyện ngắn xuất sắc của Nguyễn Minh Châu.Qua một cốt truyện giản dị,một tình huống nghịch lí nhưng cũng rất đời thường,nhà văn đã phát hiện ra n

Tuần : 29, Tiết : 136 NS: 23/03/2013 ; ND 25/03/2013Hướng dẫn đọc thêm: BẾN QUÊ

Nguyễn Minh Châu

A MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT

1 Kiến thức

- Những tình huống nghịch lí, những hình ảnh giàu ý nghĩa biểu tượng trong truyện

- Những bài học mang tính triết lí về con người và cuộc đời, những vẻ đẹp bình dị và quý giá từ những điều gần gũi xung quanh ta

2 Kỹ năng:

- Đọc – hiểu một văn bản tự sự có nội dung mang tính triết lí sâu sắc

- Nhận biết và phân tích những đặc sắc của nghệ thuật tạo tình huống, miêu tả tâm lí nhân vật, hình ảnh biểu tượng ….trong truyện

3.Thái độ

-Biết quí trọng vẻ đẹp bình dị, quí giá từ những diều gần gũi xung quanh ta

-Đồng cảm với nỗi đau của nhân vật

B.CHUẨN BỊ

1 Giáo viên: - Tư liệu về tác giả, tác phẩm

- Tranh minh hoạ cho nội dung bài dạy

2 Học sinh: - Soạn bài

C TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY –HỌC

1 Kiểm tra bài

- Đọc thuộc lòng bài thơ Nói với con của Y Phương

- Nêu nội dung chính của văn bản “ nói với con”

2 Bài mới:

(Gtb)Bến quê là một trong những truyện ngắn xuất sắc của Nguyễn Minh Châu.Qua một cốt truyện giản dị,một tình huống nghịch lí nhưng cũng rất đời thường,nhà văn đã phát hiện ra những chiều sâu mới của đời sống với bao quy luật và nghịch lí,vượt ra khỏi giới hạn chật

hẹp của những cách nhìn,cách nghĩ trước đĩ của xã hội và của chính tác giả.Triết lí trong Bến quê muốn gĩp phần cái cuộc đời đa sự,con người thường đã đoan và cĩ ý nghĩa tổng kết cuộc đời một con người.(Cho hs xem chân dung tác giả)

* Hoạt động 1: Hướng dẫn

hs tìm hiểu chung văn bản

- GV đọc mẫu một đoạn,

hướng dẫn HS đọc tiếp - Đọc văn bản

I.Ti ̀m hiểu chung

1 Tác giả: Nguyễn Minh

Châu (1930 – 1989) quê ở Nghệ An

- Yêu cầu HS giới thiệu vài

nét chính về tác giả Nguyễn

Minh Châu và truyện ngắn

“Bến quê”

- GV giới thiệu thêm về tác

giả và tác phẩm dựa vào

phần “Những điều cần lưu ý”

- Là cây bút xuất sắc của văn học Việt Nam hiện đại, được Nhà nước truy tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh

2 Tác phẩm:

- Yêu cầu HS giải nghĩa một

số từ khó (VD: bằng lăng,

lập thu, chơi phá cơ chế,

khoát khoát )

- Nêu xuất xứ, đại ý?

- Yêu cầu HS tóm tắt ngắn

- HS trả lời theo suy nghĩ cá nhân

a Thể loại:: truyện ngắn

b Xuất xứ: “Bến quê” in

trong tập truyện ngắn cùng tên, 1985

c Đại ý: Những cảm nhận,

suy ngẫm của nhân vật Nhĩ vào lúc cuối đời trên giường bệnh về gia đình, về cuộc

gọn truyện - HS tóm tắt (đã chuẩn bị ở

nhà) đời, về quê hương.d Tóm tắt: (vở soạn)

* Hoạt động 2:Hướng dẫn hs t ìm hiểu văn bản

- Truyện được trần thuật

theo cái nhìn và tâm trạng

của nhân vật nào?

- Nhân vật chính của truyện

- HS suy nghĩ phát biểu

 Theo cái nhìn và tâm trạng của nhân vật Nhĩ

II Tìm hiểu văn bản:

1 Hoàn cảnh của Nhĩ:

- Trước kia từng đi đây đó khắp nơi trên thế giới

là ai?

Nhân vật Nhĩ ở vào hoàn

cảnh như thế nào?

- Khai thác tình huống nhằm

- Nhĩ là nhân vật chính

- Ở hoàn cảnh đặc biệt: căn bệnh hiểm nghèo khiến Nhĩ hầu như bị liệt toàn thân, mọi sinh hoạt của anh đều phải nhờ vào sự giúp đỡ của người khác, nhất là Liên, vợ anh

- Bị bệnh hiểm nghèo  liệt toàn thân  mọi sinh hoạt nhờ vào vợ và gia đình

 Tạo tình huống nghịch lí để chiêm nghiệm một triết lí về đời người

thể hiện điều gì?

- Sự khai thác tình huống

của Nguyễn Minh Châu có

gì khác với các nhà văn

khác?

 Để cho nhân vật nhìn đoạn đời mình đã đi qua để suy nghĩ về cuộc sống, từ đó nêu lên những triết lí về cuộc sống

- Trong hoàn cảnh đặc biệt

ấy, Nhĩ có những cảm nhận

- HS tìm chi tiết trong văn bản  trả lời Rút ra các ý:

2 Cảm nhận của Nhĩ về thiên nhiên, con người và cuộc đời:

mới mẻ nào về cuộc sống?

 Gợi ý:

- Đầu tiên là cảm nhận mới

mẻ về thiên nhiên Cảnh

thiên nhiên được miêu tả

qua cái nhìn và cảm xúc của

nhân vật Nhĩ như thế nào?

a Về thiên nhiên:

- Trời sắp lập thu, hoa bằng lăng đậm sắc hơn

- Sông Hồng đỏ nhạt, mặt sông như rộng thêm ra

- Vòm trời như cao hơn

- Những tia nắng sớm từ từ di chuyển

- Em có nhận xét gì về cảnh

vật thiên nhiên ở đây?

- Hãy nêu cảm nhận của em

về cái nhìn và cảm xúc của

nhân vật Nhĩ đối với cảnh

+ Vùng phù sa

 Cảnh đẹp, đầy màu sắc

- HS phát biểu tự do theo cảm nhận

- Vùng phù sa phô ra một màu vàng thau xen màu xanh non

 Cảnh thiên nhiên gần gũi, quen thuộc, đẹp, đầy màu sắc, căng tràn sức sống

vật thiên nhiên vốn rất gần

gũi, quen thuộc ngay trước

cửa sổ nhà mình?

- Nhĩ đã bao giờ cảm nhận

và quan tâm đến cảnh vật

này chưa?

 Diễn giảng sơ kết và

chuyển ý.

Ngoài thiên nhiên, Nhĩ còn

có những cảm nhận khác về

nhưng lại như rất mới mẻ,

xa lắc với Nhĩ, tưởng chừng như lần đầu tiên anh mới để

ý và cảm nhận được tất cả vẻ đẹp của nó

- Lần lượt phát hiện và đọc b Về gia đình.- Lần đầu tiên thấy Liên mặc

Liên, về mái ấm gia đình

mình Hãy tìm và đọc những

câu văn thể hiện điều đó?

- Từ đó, Nhĩ đã có cảm xúc

như thế nào về vợ, về gia

đình?

- Chốt lại những ý tiêu biểu

- “Suốt đời anh chỉ làm khổ em mà em vẫn nín thinh”… áo vá

- Liên vẫn giữ nguyên vẹn những nét tần tảo và chịu đựng hi sinh

- Nhĩ đã tìm được nơi nương tựa là gia đình trong những ngày này

và ghi bảng

 Câu hỏi thảo luận:

- Từ những cảm nhận mới

mẻ của Nhĩ về cảnh đẹp

của thiên nhiên, về vai trò

quan trọng của người vợ và

gia đình, em hãy lí giải tại

sao Nhĩ lại có được những

- Thảo luận 3’

 Cảm nhận tinh tế, nhạy cảm của người sắp từ giã cõi đời đối với những gì quen thuộc, gần gũi, thiêng liêng ngay trước mặt mà trước đây có thể mình đã vô tình hờ hững, không để ý

 Biết ơn sâu sắc

cảm nhận, cảm xúc đó?

- Như trên đã nói, căn bệnh

hiểm nghèo của Nhĩ là một

tình huống mà từ đó đã dẫn

đến những điều rất trớ trêu

như một nghịch lí Em có

phát hiện ra đó là những

nghịch lý nào không?

* Gợi ý:

-Trước khi bệnh, Nhĩ đã

từng là một người như thế

nào?

- Vậy mà lúc cuối đời, căn

bệnh quái ác lại buộc chặt

- Nhĩ làm một công việc có điều kiện đi đến hầu khắp

mọi nơi trên thế giới, “đã

từng đi tới không sót một xó xỉnh nào trên trái đất”.

- Nhĩ phãi “thu hết tàn lực

lết dần, lết dần trên chiếc phản gỗ Nhấc mình ra được

anh vào giường bệnh Ngay

vào buổi sáng hôm ấy, khi

Nhĩ chỉ muốn nhích người

đến bên cửa sổ để ngắm

nhìn cảnh vật bên kia sông

thì tình thế lại ra sao?

bên ngoài phiến nệm nằm, anh tưởng như mình vừa bay được nưa vòng trái đất”, rồi

anh “mệt lử, đau nhức”.khi

muốn nằm xuống tấm phản lại phải nhờ vào sự trợ giúp của đám trẻ con hàng xóm:

- Khát khao được đặt chân

- Rồi khi phát hiện thấy vẻ

đẹp lạ lùng của cái bãi bồi

bên kia sông, Nhĩ đã có

niềm khát khao gì?

- Tại sao Nhĩ lại có khát

khao ấy? Điều đó có ý

nghĩa gì?

- Không thể thực hiện điều

lên bãi bồi bên kia sông

- Vì Nhĩ biết mình sắp phải từ giã cõi đời  bừng dậy niềm khát khao vô vọng

- Điều ham muốn cuối cùng

… sang bên kia sông

mình muốn, Nhĩ đã trông

cậy vào đứa con Nhưng rồi

Nhĩ có thực hiện được ước

muốn của mình không? Vì

sao?

- Từ trò chơi phá cờ thế của

con, và chính bản thân mình

cũng đã từng trải qua, đã

- Không, vì đứa con trai không hiểu được ước muốn thiêng liêng của cha nên làm một cách miễn cưỡng và sau đó lại bị cuốn hút vào trò chơi phá cờ thế  Lỡ chuyến đò

- Đọc đoạn văn trang 105 để - Nhờ con trai thực hiện ước

cho Nhĩ một suy ngẫm gì về

con người trong đường đời?

* Thảo luận:

- Từ những tình huống

nghịch lý, trớ trêu của hoàn

cảnh nhân vật Nhĩ trong

truyện, em có những suy

tìm ý trả lời

- Thảo luận nhóm 3 phút

- Đại diện mỗi nhóm trình bày ý kiến

 Cuộc sống và số phận con người chứa đầy những điều bất thường, những

muốn  con trai miễn cưỡng

… mới … đi được … bên kia đường … sà vào … đám người chơi cờ thế  lỡ chuyến đò

 Con người ta trên đường đời thật khó tránh khỏi những cái điều vòng vèo

ngẫm như thế nào về nghịch

lí của cuộc đời

- Nhận xét, khái quát lại ý

chính và ghi bảng

- Ở cuối truyện, tác giả

miêu tả chân dung và cử chỉ

của Nhĩ khác thường như

nghịch lý, ngẫu nhiên, vượt

ra ngoài những dự định và ước muốn của con người

- Dựa vào đoạn cuối SGK

trang 106 “mặt mũi

Nhĩ một người nào đó”

hoặc chùng chình

thế nào?

-Hãy giải thích ý nghĩa của

các chi tiết ấy?

(Câu hỏi này tương đối khó,

dành cho HS khá giỏi và có

sự gợi ý của GV)

- Chốt ý

- Qua đây, em có nhận xét

- Suy nghĩ, trả lời

- Mặt mũi đỏ … khác thường Hai mắt long lanh … mười đầu ngón tay bíu chặt … run lẩy bẩy … thu mọi sức lực … giơ cánh tay gầy guộc …

gì về ngòi bút miêu tả tâm

lý của Nguyễn Minh Châu?

- Tìm những chi tiết, hoàn

cảnh vừa mang ý nghĩa

thực, vừa mang ý nghĩa biểu

tượng trong bài?

(Đây là câu hỏi tương đối

- Tác giả rất tinh tế khi miêu tả đời sống nội tâm nhân vật với diễn biến tâm trạng sâu sắc

- Suy nghĩ, trả lời:

+ Hình ảnh bãi bồi, bến sông, khung cảnh thiên nhiên  vẻ đẹp của đời

khoát khoát khẩn thiết

 Ý muốn thức tỉnh mọi người về những cái vòng vèo, chùng chình mà chúng

ta đang sa vào trên đường đời, để dứt ra khỏi nó, để hướng tới những giá trị đích thực, giản gị, gần gũi và bền

khó, GV có thể đưa ra các

chi tiết, hoàn cảnh để HS

nêu ý nghĩa tượng trưng)

sống bình dị, gần gũi, thân

*Hoạt động 3: Hướng dẫn

hs tổng kết

- Phương thức biểu đạt của

văn bản này là gì?

Phương thức tự sự có kết hợp miêu tả

- Dựa vào ghi nhớ SGK để

III Tơ ̉ng kết

1 NT: Cốt truyện đơn giản, nhân vật tư tưởng, những tình huống có tính chất đối lập, miêu tả tâm lí

- Nét chính trong nội dung,

nghệ thuật của văn bản?

- Gọi HS đọc lại phần ghi

gia đình, quê hương

D Củng cớ- Dặn dò GV gọi HS nêu lại cách làm bài văn biểu cảm về một tác phẩm văn học Các yếu tố tạo nên văn bản biểu cảm

- Những đặc trưng của văn biểu cảm

- Chuẩn bị bài cho tiết sau Ơn tập tiếng việt

==================================================================

Tuần 29 Tiết: 137 NS: 24/02/2013 ; ND 26/03/2013

ÔN TẬP PHẦN TIẾNG VIỆT

I – MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT

1 Kiến thức

- Nắm vững những kiến thức về phần Tiếng Việt đã học trong học kì II

- Hệ thống kiến thức về khởi ngữ, các thành phần biệt lập, liên kết câu và liên kết đoạn,

2 Kỹ năng:

- Rèn kỹ năng tổng hơp và hệ thống hoá một số kiến thức về phần Tiếng Việt

- Vận dụng những kiến thức đã học trong giao tiếp, đọc – hiểu và tạo lập văn bản.B.CHUẨN BỊ

1 Giáo viên: giáo án

2 Học sinh: - Soạn bài

C TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY –HỌC

1 Kiểm tra bài ( khơng)

2 Bài mới:

Giới thiệu bài mới

Nhăm khăc sâu kiến thức về phần tiếng Việt , tiết học hơm nay chúng ta sẽ cùng ơn tập

* Hoạt động 1: Hướng dẫn hs tìm hiểu Khởi ngữ và thành phần biệt lập

- GV kẻ bảng tổng kết

SGK/ 109  cho HS đọc

BT 1

- Cho HS cử mỗi tổ 1

bạn lên điền vào  GV

theo dõi nhận xét, sửa

-HS chuẩn bị ở nhà

- Tổ cử 1 bạn lên ghi vào bảng tổng kết

I.Khởi ngữ và thành phần biệt

lập:

Bảng tổng kết:

Khởi ngữ Thành phần biệt lậpTình

thái Cảm thán Gọi đáp Phụ chúXây Dường vất Thưa những

làng ấy

như vả

quá! ông người con gái

… nhìn

ta như vậy

* Hoạt động 2 : Hướng dẫn hs tìm hiểu Phép liên kết :

II.Phép liên kết

- GV kẻ bảng tổng kết

trang 110 lên bảng

- HS đọc bài tập, 2 – 3

bạn lên chọn và điền

vào bảng tổng kết

HS đọc bài tập  lên bảng điền vào 1 Bảng tổng kết:

Phép liên kết

GV cho HS đọc đoạn

Lập từ ngữ

Đồng nghĩa, trái nghĩa và liên tưởng

Thế Nối

Từ ngữ

Cô bé

- cô

Cô bé – nó

Nhưng Nhưng

văn đã chuẩn bị ở nhà

viết về truyện ngắn

“Bến quê”của Nguyễn

ra sao

tương ứng bé “bây giờ…

nữa”, thế

rồi Và

2 Viết đoạn văn ngắn giới thiệu

truyện ngắn Bến quê của Nguyễn

Minh Châu, trong đó có ít nhất một câu chứa khởi ngữ và một câu chứa

thành phần tình thái Nêu sự liên kết về nội dung, hình thức giữa các câu trong đoạn

D Cu ̉ng cớ- dặn dò

- Cho nêu ý cơ bản về Khởi ngữ và thành phần biệt lập, Phép liên kết

- Chuẩn bị cho tết sau: xem các câu hỏi cịn lại, Ơn tập tiếng việt

* Rút kinh nghiệm

………

………

=================================================================Tuaàn 29 Tieát: 138 NS: 25/03/2013 ; ND 27/03/2013

ÔN TẬP PHẦN TIẾNG VIỆT

A MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT

1 Kiến thức

- Nắm vững những kiến thức về phần Tiếng Việt đã học trong học kì II

- Nghĩa tường minh và hàm ý

2 Kỹ năng:

- Rèn kỹ năng tổng hơp và hệ thống hoá một số kiến thức về phần Tiếng Việt

- Vận dụng những kiến thức đã học trong giao tiếp, đọc – hiểu và tạo lập văn bản.B.CHUẨN BỊ

1 Giáo viên: giáo án

2 Học sinh: - Soạn bài

C TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY –HỌC

1 Kiểm tra bài ( không)

2 Bài mới:

Giới thiệu bài mới

* Hoạt động1 Hướng dẫn hs tìm hiểu Nghĩa tường minh và hàm ý:

GV cho HS đọc bài tập

- GV hướng dẫn cho HS

làm bài tập 2/111 (a)

“Ý đồ của Tuấn hỏi Nam

là gì

-Nam có trả lời theo ý

- HS đọc bài tập 2/111 (a)

-Tuấn muốn hỏi đội bóng chơi hay, (dở) ?-Nam cố ý nói mơ hồ tránh bàn luận về việc

các ông”

Bài tập 2:

a Từ, câu in đậm cĩ thể hiểu là

- "Đội bĩng luyện chơi khơng hay"

- "Tơi khơng muốn bình luận về việc này

đồ đó không? Vậy chữ

in đậm, hàm ý được tạo

ra bằng cách cố ý vi

phạm phương châm hội

thoại nào?

- GV hướng dẫn HS làm

bài tập 2(b)/111

- Câu in đậm hàm ý gì?

này (hàm ý là đội bóng chơi không hay)

- HS đọc BT 2b

 Hàm ý là “Tớ chưa

báo cho Nam và Tuấn”

Người nĩi cố ý vi phạm phương châm qua hệ

b Hàm ý của câu in đậm là "Tớ chưa báo cho Nam và Tuấn"

Có đáp đúng câu hỏi của

Lan không?

- Lẽ ra Huệ phải đáp

như thế nào mới đủ ?

 Cố ý vi phạm phương châm về lượng (nội dung đáp còn thiếu)

→ Người nĩi cố ý vi phạm phương châm về lượng (nội dung đáp còn thiếu)

D Củng cố- Dặn dò :

-Nắm chắc lại nội dung đã ơn tập

-Xem lại cách làm bài Nghị luận về một đoạn thơ, bài thơ

-Tìm hiểu kĩ các đề bài tập làm văn trang 79-80, chuẩn bị làm bài Tập làm văn

số 7: nghị luận về đoạn thơ, bài thơ

* Rút kinh nghiệm

………

……… ==========================================================

Tuần 29; Tiết 139 NS: 24/3/2013; 26/3/2013

LUYỆN NÓI : NGHỊ LUẬN VỀ MỘT ĐOẠN THƠ, BÀI THƠ

A MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT

1 Kiến thức

- Nắm vững hơn những kiến thức cơ bản của bài nghị luận về một đoạn thơ, bài thơ

- Những yêu cầu đối với luyện nói khi bàn luận về một đoạn thơ, bài thơ trước tập thể

2 Kỹ năng:

- Lập ý và cách dẫn dắt vấn đề khi nghị luận về một đoạn thơ, bài thơ

- Trình bày miệng một cách mạch lạc những cảm nhận, đánh giá của mình về một đoạn thơ, bài thơ