phụ dao văn 7 -HKI

Làm bài văn theo các bước làm bài văn Cho đề văn sau: Phát biểu cảm nghĩ về bốn mùa quê hương em?. *Đề bài: Phát biểu cảm nghĩ về một chuyện vui hay chuyện buồn thời thơ ấu của em... Bài

TUẦN 9

RÈN CÁC BƯỚC LÀM BÀI VĂN BIỂU CẢM

A.Mục tiêu cần đạt.

Giúp H: - Hình thành thói quen làm bài văn theo trình tự các bước cần thiết

- Có kĩ năng làm các bước của bài văn biểu cảm

B.Tiến trình lên lớp.

1.Ổn định

2.Kiểm tra: ? Em hãy nêu các bước làm bài văn biểu cảm

3.Bài mới

? Làm bài văn theo

các bước làm bài văn

Cho đề văn sau:

Phát biểu cảm nghĩ về bốn mùa quê hương em

a.Tìm hiểu đề

- Kiểu bài: Văn biểu cảm

- Đối tượng: Bốn mùa quê hương em

- Tình cảm: cảm nghĩb.Tìm ý

- Giới thiệu về bốn mùa qhg em

- Tình cảm của em đối với bốn mùa quê hương

- Cảm nghĩ của em về mùa hè: có nắng vàng rực rỡ, có vekêu phượng đỏ, có nhiều thức qủa có mùi vị hấp dẫn…

- Cảm nghĩ của em về mùa thu: có gió heo may se lạnh,

có lá vàng, có mùi thơm của cốm của hoa sữa, có ngày khai trường rộn rã

- Cảm nghĩ của em về mùa xuân: mùa xuân gợi sức sống phơi phới, cây cối đc mưa xuân gột rửa, thay chiếc áo mớixanh non, có tết Nguyên Đán gđ đc sum vầy, tụ họp, em

đc thêm tuổi mới

- Cảm nghĩ của em về mùa đông: mùa đông có những cơngió lạnh cắt da cắt thịt, có ngô nếp nướng, có thú vui ngồi trong chăn ấm đọc truyện cười, …

- Bốn mùa gắn bó với tuổi thơ và sẽ còn theo mãi trong cđời em

c.Lập dàn ýd.Viết bài

2.Bài tập 2.

*Đề bài: Phát biểu cảm nghĩ về một chuyện vui (hay chuyện buồn) thời thơ ấu của em

Bài làm:

và viết một đoạn văn

biểu cảm

H tập viết đoạn văn

chú ý sử dụng yếu tố

mtả và tự sự

G y.cầu H viết bài ko

phụ thuộc vào bài

viết “Hoa học trò”

a Tìm hiểu đề

- Kiểu bài: Văn biểu cảm

- Đối tượng: một chuyện thời thơ ấu

- Tình cảm: Vui (hay buồn)

b Tìm ý

- Giới thiệu về kỉ niệm

- Cảm nghĩ về kỉ niệm

- Nội dung câu chuyện

- Suy nghĩ của em về câu chuyện

c.Lập dàn ý

d Viết bài

3 Bài tập 3.

Em hãy viết một đoạn văn biểu cảm về cây đa ở làng (xã)

em ( đoạn văn 10 – 15 dòng)

* Yêu cầu:

-Nêu đc cảm xúc sâu sắc về cây đa

- Có sử dụng yếu tố miêu tả hoặc tự sự

- Nội dung phải cụ thể, hợp với chủ đề

4 Bài tập 4.

Hãy viết một bài văn biểu cảm ngắn với tựa đề “Hoa phượng”

4 Củng cố, hướng dẫn

- Nắm đc các bước làm bài văn biểu cảm

- Luyện tập viết các bài văn theo dàn ý đã lập

TUẦN 10

Luyện viết văn biểu cảm về sự việc, con người

A Mục tiêu cần đạt:

- Tiếp tục ôn tập củng cố kiến thức về văn biểu cảm cho hoc sinh

- Rèn kĩ năng tìm ý, lập dàn ý, viết bài văn biểu cảm nói chung và biểu cảm về sự việc, con người nói riêng

B Tổ chức ôn tập

Để làm bài văn biểu cảm phải qua

mấy bước? Trong các bước trên theo

em bước nào quan trọng nhất tại sao?

? Dự kiến dàn ý của em

Bài 1: Phát biểu cảm nghĩ về loài cây

em yêu

* Tìm hiểu đề

- Thể loại: văn biểu cảm

- Phương tiện biểu cảm: loài cây em yêu

? Cây hoàng lan do ai trồng?

? Cây đã gắn bó với gia đình em ntn?

? Cây đã gắn bó với bản thân em ntn?

? Tình cảm của em với cây hoàng lan

ntn?

GV cho HS trình bày dàn ý, lớp bổ

sung thống nhất dàn ý

? GV hướng dẫn học sinh viết bài

GV cho HS viết mở bài, thân bài, kết

- Nhà tôi hai lần đổ nát, hai lần làm lại

- Kĩ niệm bạn bè tuổi thơ với cây hoàng lan

- Kĩ niệm thời cắp sách đến trường của hai anh em

bó với gia đình và tuổi thơ của tôi

Bài 2: Cảm xúc về con vật nuôi.

* Tìm hiểu đề:

- Thể loại: văn biểu cảm

- Nội dung biểu cảm: tình cảm của em đối với con vật nuôi.(chim, gà, thỏ )

? Hướng khơi nguồn cảm xúc của em

? Viết thành bài văn hoàn chỉnh?

GV hướng dẫn HS thực hiện các bước

tìm hiểu đề, tìm ý, lập dàn ý, viết bài

- Chọn con mèo

* Hướng khơi nguồn cảm xúc

- Hồi tưởng những kỉ niệm quá khứ

- Hồi tưởng những tình huống gợi cảm

- Miêu tả hình dáng, màu lông, nhận xét

- Đặc điểm tập tính của mèo

- Ấn tượng một lần thấy mèo bắt chuột

- Sự gần gữi giữa mèo với con người , với em

3 Kết bài : - Tình cảm đối với con mèo

* Viết bài:

Bài 3 : Phát biểu cảm nghĩ về một truyện

vui (hay buồn) thời ấu thơ

a, Lập dàn ý cho đề bài trên

b, Viết bài ban hoàn chỉnh

Bài 4: Phát biểu cảm nghĩ về một người

thân yêu của em

* Tìm hiểu đề:

- Thể loại văn biểu cảm

- Nội dung: bóngdáng người thân yêu (từ ‘bóng dáng”gợi người đi vắng, xa

Giúp H: - Rèn kĩ năng sử dụng yếu tố miêu tả, tự sự trong văn biểu cảm.

- Biết viết đoạn văn, bài văn biểu cảm có sử dụng các yếu tố miêu tả

? Em hãy tìm điểm chung về

nội dung biểu đạt trong ba ý

kiến sau:

? Em hãy viết một đoạn văn

biểu cảm ngắn, nội dung

diễn tả nỗi xúc động của em

khi được về thăm quê sau

một thời gian dài xa cách

Trong đoạn văn có sử dụng

yếu tố miêu tả và tự sự

1 Bài tập 1.

“Trời trong như ngọc, đất sạch như lau Ngủ dậy

lúc còn tối trời, anh ngồi uống nước đợi trời sáng thù uống chưa xong ấm nước, anh thấy có những

đám mây bỗng từ phía đông kéo tới giữa một nền

trời xanh ngăn ngắt một màu Ở đằng sau nhà,

chim hót ríu ran, đánh thức những con người còn đương thiêm thiếp Anh mở cửa nhìn ra ngoài thì

lá cây sạch bóng ra, lóng lánh như ở trong một bộ phim ảnh màu tuyệt đẹp; sương móc ban đêm rửa

hoa lá cỏ cây, rửa cả cát bụi trên các nẻo đường phố

(Vũ Bằng)

2 Bài tập 2.

a Vịnh cảnh ngụ tình là nét nghệ thuật đặc sắc của thơ ca trung đại

b Bẽ bàng mây sớm đèn khuya Nửa tình nửa cảnh như chia tấm lòng

TUẦN 12

RÈN KĨ NĂNG LÀM BÀI VĂN BIỂU CẢM

VỀ TÁC PHẨM VĂN HỌC

A Mục tiêu cần đạt.

Giúp H: - Rèn luyện cho học sinh các kĩ năng làm bài văn phát biểu cảm nghĩ

về tác phẩm văn học Giúp các em có khả năng viết được bài văn phát biểu cảm nghĩ về tác phẩm văn học theo đúng yêu cầu thể loại

Đề bài: Phát biểu cảm nghĩ về bài thơ “Bạn đến chơi

nhà” của nhà thơ Nguyễn Khuyến.

- Nguyễn Khuyến là nhà thơ lớn của dân tộc cuối thế kỉ

19 Được mệnh danh là nhà thơ của làng cảnh Việt Nam

- Bài thơ “Bạn đến chơi nhà” là bài thơ đặc sắc viết về tình bạn

- Bài thơ đã thể hiện tình cảm bạn bè chân thành, đằm thắm một cách hài hước, dí dỏm

? Em cảm nhận được gì

ở câu thơ thứ nhất

? 6 câu thơ tiếp theo

của Nguyễn Khuyến có

gì đặc sắc?

? Câu thơ cuối cùng của

bài thơ nói lên điều gì?

- Câu 1: “ Đã bấy lâu nay, bác tới nhà,”

+một lời nói dân dã, tự nhiên, một lời chào mộc mạc khi bạn đến nhà

+Cụm từ “đã bấy lâu nay” cho thấy người khách

đã lâu không tới thăm, từ ngữ xưng hô “bác” thể hiện sựthân mật

+ Bạn đến nhà thăm khi Nguyễn Khuyến đã cáo quan về ở ẩn thể hiện tình cảm bạn bè đằm thắm

- 6 câu tiếp: Những khó khăn của Nguyễn Khuyến

trong việc tiếp bạn

- Câu 2: Nhà thơ muốn tiếp bạn một cách thịnh soạn nhưng không được vì “trẻ đi vắng, chợ xa”

- Câu 3,4: Nhà thơ muốn tiếp bạn bằng những thức ăn ngon trong nhà cũng không được vì “ao sâu, nước cả; vừơn rộng, rào thưa”

- Câu 5,6: Mong muốn tiếp bạn bằng những thức

ăn dân dã của tác giả cũng không thành vì tất cả chỉ vừa mới bắt đầu chưa đến lúc thu hoạch

+ Đặc sắc nghệ thuật trong bốn câu thơ: đối (chữ,thanh, ý) cách sử dụng một loạt phó từ (chửa, mới, vừa, đương), liệt kê khéo léo

- Câu 7: Tình huống éo le ngoài sức tưởng tượng trong việc tiếp khách “trầu ko có”

=> 6 câu thơ cho thấy NK tiếp bạn trong một tìnhhuống thật trớ trêu, khó khăn, thiếu thốn đủ thứ NK đã rất khéo trong việc dựng nên tình huống đó nửa như đùavui, nửa như giãi bày Và cũng là để khẳng định điều được nói lên ở câu thơ cuối cùng

- Câu 8: Là lời khẳng định tình bạn thắm thiết.

- Tình bạn chân thành, đằm thắm vượt lên mọi nhu cầu vật chất tầm thường

+ Ngôn từ giản dị, mộc mạc, gần gũi

+ Nghệ thuật dùng từ ngữ điêu luyện

+ Giọng điệu dí dỏm, hài hước

- Là bài thơ được nhiều người yêu thích Là viên ngọc quí trong kho tàng VH VN

c Viết bài

a Đề bài: Phát biểu cảm nghĩ của em về bài thơ “Hồi

hương ngẫu thư” của tác giả Hạ Tri Chương.

* Câu thơ thứ hai: “Hương âm vô cải, mấn mao tồi”

- Câu thơ thứ hai cũng có hai vế đối nhau tuy khôngchỉnh về số câu chữ nhưng nội dung vẫn rất chỉnh

- Cụm từ “hương âm vô cải” cho thấy ý thức giữ gìnbản sắc quê hương của tác giả, từ đó làm lộ rõ tình yêuquê hương thường trực trong lòng tác giả sau bao năm

xa cách

- Cụm từ “mấn mao tồi” thể hiện sự thay đổi theo tuổitác do khách quan đem lại, cũng là làm nền cho tình yêuquê hương ở vế câu thứ nhất

G yêu cầu H tập viết

một số đoạn

G gọi 2, 3 học sinh đọc

đoạn văn - gọi H nhận

xét – G nhận xét, sửa

chữa, cho điểm

- Câu thơ vừa là lời tự nhận xét sau bao năm xa cáchvừa là lời khẳng định tình yêu đối với quê hương

* Câu thơ thứ ba: “Nhi đồng tương kiến, bất tương

thức”

- Câu thơ cho thấy tác giả rơi vào một hoàn cảnhnghịch lí trớ trêu: trở về quê hương, gặp người quêhương mà chẳng ai biết mình

- Tác giả trở về quê hương khi chẳng còn ai biết mình,những người cùng tuổi cùng thời với tác giả đều khôngcòn

- Hạ Tri Chương cảm thấy bị lạc lõng trước ánh mắtcủa bọn trẻ Chúng là những người đồng hương với nhàthơ nhưng lại nhìn nhà thơ với ánh mắt ngơ ngác củamột người xa lạ Ta cảm nhận được nỗi bùi ngùi của tácgiả trong câu thơ.*

*Câu thơ cuối: “Tiếu vấn: Khách tòng hà xứ lai?”

- Câu thơ thể hiện rõ nhất nỗi xót xa của nhà thơ Nỗixót xa ấy lại được ẩn giấu đằng tiếng cười hồn nhiên vàcâu hỏi vô tư của chúng Nhà thơ trở thành người khách

lạ trên chính mảnh đất quê hương mình

- Câu thơ khép lại và để lại cho người đọc một nỗi xót

xa, thương cảm

C Kết bài.

- Cả bài thơ là một bài ca đẹp về tình yêu quê hương.Khác với những bài thơ có cùng đề tài, tình yêu quêhương của Hạ Tri Chương được thể hiện ngay khi ôngvừa đặt chân lên mảnh đất quê hương

- Sự độc đáo và giá trị nội dung cũng như nghệ thuật của nó sẽ còn lại mãi với lịch sử văn học nhân loại

c Viết bài.

d Sửa chữa.

4 Củng cố, hướng dẫn

- Nhắc lại khái niệm, bố cục bài văn phát biểu cảm nghĩ về tác phẩm VH

- Về nhà tập viết thành bài văn hoàn chỉnh

Kiểm tra sự chuẩn bị bài của hs

*Hoạt động 2:Giới thiệu bài

*Hoạt động 3: ÔN TẬP

HOẠT ĐỘNG CỦA

? Từ Tiếng Việt được cấu

tạo như thế nào?

? Thế nào là từ đơn, từ

phức, từ ghép, từ láy?

- GV cho học sinh điền

khuyết theo dạng hoàn

thiện các câu sau

? Hoàn thiện các câu sau

I Lý thuyết.

1 Cấu tạo từ.

Hoàn thiện các câu sau

- Từ đơn là: Từ chỉ có 1 tiếng.(thần, dạy, dân)

- Từ phức là: Từ có 2 hoặc nhiều tiếng

+Từ ghép: Là từ được tạo ra bằng cách ghép lại các tiếng có quan hệ với nhau về nghĩa.vd chăn nuôi, chăm làm)

- Từ láy: Là những từ phức có quan hệ láy âm giữa các tiếng.Vd:trồng trọt,chăm chỉ

2 Nghĩa của từ.

-Nghĩa của từ là nội dung mà từ biểu thị.

- Nghĩa gốc(chân)

- Nghĩa chuyển(chân bàn, chân núi, chân trời)

3 Phân loại từ theo nguồn gốc

- Từ thuần việt

- Từ muợn

+Từ gốc hán.trượng

+Từ hán việt:tráng sĩ+ Từ mượn các ngôn từ khác(xà phòng, ti vi)

4 Từ loại và cụm từ

GV yêu cầu h/s nêu các

5.Phân biệt thành phần chính với thành phần phụ của câu

-Thành phần chính của câu là những thành phần bắt buộc phải

có mặt để câu có cấu tạo hoàn chỉnh và diễn đạt được 1 ý trọn vẹn.Thành phần ko bắt buộc có mặt được gọi là thành phần phụ

- Vị ngữ là thành phần chính của câu có khả năng kết hợp với các phó từ chỉ quan hệ thời gian và trả lời cho các câu hỏi làm gì? làm sao? Ntn? Hoặc là gì?

- Vị ngữ thường là động từ hoặc cụm động từ, tính từ hoặc cụm tính từ, danh từ hoặc cụm danh từ

- Câu có thể có 1 hoặc nhiều vị ngữ

- Chủ ngữ là thành phần chính của câu nêu tên sự vật hiện tượng có hành động, đặc điểm, trạng thái… được miêu tả ở vị ngữ.Chủ ngữ thường trả lời cho các câu hỏi Ai? Con gì? hoặc cái gì?

- Chủ ngữ thường là danh từ, đại từ, hoặc cụm danh từ Trong những trường hợp nhất định, động từ, tính từ, hoặc cụm động từ,cụm tính từ cũng có thể làm chủ ngữ

- Câu có thể có 1 hoặc nhiều chủ ngữ

II Luyện tập.

1.Bài tập 1.

- Bạn Hoa đang học bài

- Mùa xuân đẵ về trên mảnh đất Điện Biên

2.Bài tập 2.Viết đoạn văn chủ đề gia đình và chỉ ra các từ loại

đã học

Sau 1 tuần làm việc vất vả nhà em thường tổ chức bữa cơm cả

Gv nêu yêu cầu

Hs nêu yêu cầu

Yêu cầu hs viết thành

đoạn văn(15-18 dòng)

gia đình vào tối thứ 7 Cả gia đình cùng quây quần chuẩn bị cho bữa cơm………

3.Bài tập 3 ? Vì sao nói bài thơ Bạn đến chơi nhà của Nguyễn

Khuyến là một bài thơ hay nhất về tình bạn?

- Vì nó ca ngợi tình bạn chân thành, bất chấp mọi hoàn cảnh,điều kiện

bài thơ đậm đà,mộc mạc nhưng vẫn trọn niềm vui dân dã vì nótạo ra một tình huống bất ngờ mà thú vị rồi kết thúc bằng nụcười hóm hỉnh

C Hướng dẫn các hoạt động tiếp nối:

- Ôn lại toàn bộ phần lí thuyết

- Làm lại các bài tập.

TUẦN 14

RÈN KĨ NĂNG LẬP DÀN Ý VÀ PHÁT BIỂU CẢM NGHĨ

VỀ TÁC PHẨM VĂN HỌC

A Mục tiêu cần đạt:

Qua bài học, học sinh cần đạt được:

1.Kiến thức

-Học sinh nắm vững và chắc hơn kiến thức về lập dàn ý văn bản biểu cảm

-Biết làm các bài tập ứng dụng, biết lập các dàn ý, viết các bài biểu cảm

Kiểm tra sự chuẩn bị bài của hs

*Hoạt động 2:Giới thiệu bài

*Hoạt động 3: Bài mới.

+ Mb:- Giới thiệu khái quát tác giả, tác phẩm

- Cảm xúc khai quát về tác phẩm văn học đó+Tb: -Lần lượt trình bày nội dung nghệ thuật của tác phẩm , những giá trị đó có ý nghĩa như thế nào, cảm xúc, cảm nghĩ của em về gía trị của tác phẩm

-Khái quát giá trị của tác phẩm trong nền văn học nói chung và trong đời sống của con người nói riêng

- Bài học rút ra cho bản thân mình sau khi học

nghĩ của em về bài thơ Cảnh

khuya của Hồ Chí Minh?

II Luyện tập.

1.Bài tập 1.Lập dàn ý cho đề bài.

Hs xác định yêu cầu của đề bài

* Tìm hiểu đề.

- Cảnh thiên nhiên tươi đẹp nên thơ

- Lòng yêu mến thiên nhiên của Bác Hồ

- Tâm hồn nhạy cảm với thiên nhiên, lòng yêu nước sâu nặngcủa Bác

- Phong thái ung dung tự tại, lạc quan của Bác

-> Hình ảnh giản dị, cách so sánh độc đáo, kết hợp màu sắc cổđiển và hiện đại

* Dàn ý.

+ Mở bài:

- Giới thiệu bài thơ

- Cảm nghĩ chung của em

+ Thân bài:

- Cảm nhận về 2 câu đầu: Nghệ thuật so sánh - điệp ngữ -> Bức tranh thiên nhiên sống động, Vừa lộng lẫy vừa huyền

ảo, nhiều tầng bậc đan xen

-> Tâm hồn yêu thiên nhiên, hòa hợp với thiên nhiên của Bác

- Cảm nhận 2 câu kết: Xúc động trước tấm lòng của Bác ýthức trước vận mệnh của dân tộc

- Sự kết hợp hài hòa giữa tâm hồn thi sĩ và người chiến sĩtrong con người Bác

+ Kết luận.

- Tình cảm của em với bài thơ

? Lập dàn ý phát biểu cảm

nghĩ về bài thơ Bánh trôi

nước của Hồ Xuân Hương?

2 Bài tập 2.

a Tìm hiểu chung về bài thơ

- Thể thơ tứ tuyệt.Bài thơ gồm 4 câu, mỗi câu 7 chữ Gieo vầncâu 1-2- 4: Tròn, non, son

- Bài thơ được viết bằng chữ nôm ( Tiếng việt)

- Tính đa nghĩa là tính nhiều nghĩa, bài thơ thường có nhiềunghĩa

- Vừa nói về cái bánh trôi

- Vừa nói về phẩm chất của người phụ nữ

*.Miêu tả cái bánh trôi nước.

- Bánh có màu trắng được nặn thành viên, nhào bột nhiều nướcthì nhão, ít nước thì cứng Khi luộc đun sôi nước thì thả bánhvào khi bánh chín sẽ nổi lên

- Bánh được làm bằng nhân đường phên có màu đỏ

=> Miêu tả chân thực, chính xác về cái bánh trôi ở ngoài đời

và công việc làm bánh.

* Phẩm chất, thân phận của người phụ nữ trong xã hội xưa.

- Hình thể, phẩm chất, tấm lòng, số phận

- Hình thể: Xinh đẹp

- Phẩm chất: Trong trắng, thuỷ chung

- Số phận: Long đong, chìm nổi, lênh đênh không tự quyếtđịnh được cuộc đời, số phận của mình

- Căn cứ vào việc miêu tả cái bánh trôi nước của tác giả

- Từ ngữ: Trắng trong, chìm nổi, thân em

- Nghệ thuật sử dụng thành ngữ

- Bánh rắn hay nát là do tay người nặn khéo hay vụng

- Cuộc đời người phụ nữ sướng hay khổ là phụ thuộc vàongười khác => Người phụ nữ không quyết định được số phậncủa mình

- Có ý nghĩa khẳng định: tấm lòng thủy chung, trong trắng củangười phụ nữ

- Tác giả bộc lộ niềm tự hào về phẩm chất của người phụ nữ,oán trách xã hội bất công, thương cảm cho họ và có thái độtrân trọng trước vẻ đẹp tâm hồn chống chọi với cuộc đời vươnlên

- Nghĩa thứ nhất chỉ là phương tiện để truyền tải nghĩa thứ hai

- Nghĩa thứ hai mới tạo nên giá trị bài thơ

Vì với nét nghĩa thứ 2 Hồ Xuân Hương đã thể hiện một thái độvừa trân trọng vẻ đẹp của người phụ nữ, vừa cảm thương chothân phận chìm nổi của họ trong xã hội xưa Đây chính là tính

đa nghĩa trong thơ Hồ Xuân Hương

b Lập dàn ý