Giáo án vật lí 7 cả năm full

Gương phẳng * Quan sát - HS làm theo HD của GV - Hình ảnh của một vật quan sát được trong gương gọi là ảnh của vật tạo bởi gương.. - GV: Cho HS đọc tình huống vào bài SGK HĐ2 : Nghiên cứ

Tuần: Ngày soạn:

Tiết: Ngày dạy:

- Phân biệt được nguồn sáng và vật sáng Nêu được thí dụ về nguồn sáng và vậtsáng

2 Kỹ năng: - Làm và quan sát các thí nghiệm để rút ra điều kiện nhận biết ánh

sáng và vật sáng

3 Thái độ: - Nghiêm túc trong làm thí nghiệm quan sát hiện tượng khi chỉ nhìn

thấy vật mà không cầm được, và trong hoạt động nhóm

B Chuẩn bị của giáo viên và học sinh

- Hộp kín bên trong có bóng đèn, đèn pin và pin

HĐ1 : Giới thiệu bài học(5’)

- GV : Giới thiệu nôi dung chương trình bộ môn vật lý 7, và các yêu cầu của bộmôn

HĐ 2:Tổ chức tình huống học tập(5')

- Yêu cầu học sinh thu thập phần

thông tin của chương

- Giáo viên yêu cầu 2 hoặc 3 HS nhắc

tờ giấy là chữ gì ?

- Yêu cầu học sinh đọc tình huống

của bài

Để biết bạn nào sai ta hãy tìm xem

khi nào ta nhận biết được ánh sáng ?

- Học sinh đọc tình huống

- Dự đoán : Hải sai, Thanh sai

HĐ3: Tìm hiểu khi nào ta nhận biết được ánh sáng (10’)

Quan sát và thí nghiệm

- Yêu cầu học sinh trả lời trường

hợp nàomắt ta nhận biết được ánh

-Học sinh trả lời : trường hợp 2,3

- Học sinh ghi bài C1: trường hợp 2,3 có điều kiện như nhau

có ánh sáng và mở mắt nên ánh sáng lọt vào mắt

KL: SGK

HĐ4: Nghiên cứu trong điều kiện nào ta nhìn thấy vật (10’)

- ở trên ta đã biết: Ta nhận biết được

ánh sáng khi có ánh sáng truyền vào

mắt ta Vậy nhìn thấy vật có cần có

cần ánh sáng từ vật đến mắt không?

Nếu có thì ánh sáng phải đi từ đâu?

- Yêu cầu HS đọc câu C2 và làm

theo lệnh C2

- Yêu cầu học sinh lắp thí nghiệm

như SGK Hướng dẫn để học sinh

- Nêu nguyên nhân nhìn thấy tờ giấy

HĐ5: Phân biệt nguồn sáng và vật sáng (5’)

điểm gì giống và khác nhau?

- GV thông báo: Vậy dây tóc bóng

- Cá nhân HS trả lời câu hỏi của GV

- Học sinh rút ra kết luận và ghi vở KL

HĐ6 : Củng cố- Vận dụng- Hướng dẫn về nhà(10’)

- Yêu cầu học sinh vận dụng kiến thức

đã học để trả lời câu C4 , C5

- Tại sao ta lại nhìn thấy cả vệt sáng?

- Qua bài học , yêu cầu HS rút ra kiến

- Cá nhân trả lời câu hỏi của GV

- Yêu cầu HS nêu được:

+Ta nhận biết được ánh sáng khi +Ta nhìn thấy một vật khi

+Nguồn sáng là vật tự nó

+Vật sáng gồm

+ Nhìn thấy màu đỏ -> có ánh sáng màu đỏ đén mắt

Học thuộc phần ghi nhớ

- làm bài tập 1.1 đến 1.5 ( Tr.3 SBT)

+ Có nhiều loại ánh sáng màu + Vật đen không trở thành vật sáng D Rút kinh nghiệm:

Tuần: Ngày soạn:

Tiết: Ngày dạy:

Bài 2: SỰ TRUYỀN ÁNH SÁNG

A Mục tiêu

1- Kiến thức: - Biết làm thí nghiệm xác định được đường truyền của ánh sáng.

Phát biểu được định luật truyền thẳng ánh sáng

- Biết vận dụng định luật truyền thẳng ỏnh sỏng vào xỏc định đường thẳng trongthực tế.

- Nhận biết được đặc điểm của ba loại chựm sỏng

2- Kỹ năng: - Bước đầu biết tỡm ra định luật truyền thẳng ỏnh sỏng bằng thực

nghiệm

- Biết dựng thớ nghiệm để kiểm chứng lại một hiện tượng về ỏnh sỏng

3- Thỏi độ: - Nghiờm tỳc trong làm thớ nghiệm và hoạt động nhúm Biết vận dụng

kiến thức vào cuộc sống

B Chuẩn bị của giỏo viờn và học sinh

+ Ống nhựa cong, ống nhựa thẳng Nguồn sỏng dựng pin Màn chắn cú đục lỗnhư nhau Đinh ghim mạ mũ nhựa to

* Kiểm tra bài cũ:

HS1 : - Khi nào ta nhận biết được ỏnh sỏng ? Khi nào ta nhỡn thấy vật ?

- Giải thớch hiện tượng nhỡn thấy vệt sỏng trong khúi hương ?

- Em cú suy nghĩ gỡ về thắc mắc của bạn Hải ?

-Trả lời theo HD của GV

HĐ2 : Nghiên cứu tìm hiểu quy luật của đờng truyền ánh sáng.(12’)

- Ánh sáng đi theo đờng cong hay

gấp khúc ? Nêu phơng án thí

nghiệm ?

- Chúng ta cùng làm TN

- GV phát dụng cụ thí nghiệm cho

các nhóm yêu cầu từng HS quan sát

- Mọi vị trí trong môi trờng có tính

chất nh nhau gọi là môi trờng đồng

- HS nêu phơng án TN

1.Thí nghiệm :

- HS đọc SGK-HS làm thí nghiệm

C1 ánh sáng từ dây tóc bóng đèn truyềntrực tiếp đến mắt ta theo ống thẳng

-HS nêu phơng án, -C2 Làm TN theo hớng dẫn của GV

Ba lỗ A, B, C thẳng hàng vậy ánhsáng thuyền theo đờng thẳng

2 Kết luận : Đờng truyền của ánh sáng

trong không khí là đ ờng thẳng

* Định luật truyền thẳng của ánh

sáng : Trong môi trờng trong suốt và

tính các nhà bác học đã rút ra định

luật truyền thẳng ánh sáng nh sau :

- yêu cầu một vài HS đọc sau đó nhắc

- GV thụng bỏo và cho ghi, vẽ hỡnh,

biểu diễn trờn tấm bỡa

- Thực tế thường gặp chựm sỏng gồm

nhiều tia sỏng vậy gồm những loại

chựm sỏng nào ?

- Cho HS đọc SGK

- GV làm thớ nghiệm tạo ra ba loại

chựm sỏng, yờu cầu quan sỏt và trả lời

cõu hỏi C3 SGK

- GV vẽ hỡnh và hướng dẫn học sinh

vẽ hỡnh vào vở, điền từ thớch hợp vào

chỗ trống

-GV quan sỏt và sửa chữa cho HS

- Vậy chựm sỏng như thế nào gọi là

chựm sỏng phõn kỡ, hội tụ, song song,

hóy biểu diễn ?

II.Tia sỏng và chựm sỏng

- HS đọc SGK

1 Biểu diễn đường truyền của tia sỏng

- Quy ước biểu diễn đường truyền củatia sỏng bằng một đường thẳng cú mũitờn chỉ hướng là một tia sỏng

2 Ba loại chựm sỏng

- HS đọc SGK, trả lời theo hướng dẫncủa GV

C3 a) Chựm sỏng song song gồm cỏc tia

sỏng khụng giao nhau trờn đường

* Củng cố: - Yờu cầu đọc ghi nhớ

*Vận dụng: GV Y/C HS thảo luận

bài đỏp ỏn đỳng

- Khi ngắm phõn đội em thẳng hàng

em phải làm như thế nào ? Giải

thớch ?

* Hớng dẫn về nhà: - Học bài, đọc “

Có thể em cha biết ”

- Làm bài tập SBT 2.1 đến 2.4

C5 - Đặt mắt sao cho chỉ nhỡn thấy kim gần mắt nhất khụng nhỡn thấy hai kim cũn lại

- Giải thớch : Kim 1 là vật chắn sỏng của kim 2, kim 2 là vật chắn sỏng của kim 3

Do ỏnh sỏng truyền theo đường thẳng nờn ỏnh sỏng từ kim 2, kim 3 bị chắn khụng tới mắt

- HS trả lời theo hướng dẫn

D Rỳt kinh

nghiệm:

Tuần: Ngày soạn:

Tiết: Ngày dạy:

Bài 3: ỨNG DỤNG ĐỊNH LUẬT TRUYỀN THẲNG CỦA

ÁNH SÁNG

A Mục tiờu

1 Kiến thức:

- Nhận biết được búng tối.

- Giải thớch được vỡ sao cú hiện tượng nhật thực và nguyệt thực

2 Kỹ năng:

- Vận dụng định luật truyền thẳng của ánh sáng giải thích một số hiện tượngtrong thực tế và hiểu được một số ứng dụng của định luật truyền thẳng ánh sáng.

3 Thái độ :

- Nghiêm túc trong làm thí nghiệm và hoạt động nhóm

B Chuẩn bị của giáo viên và học sinh

- Đèn pin, pin tiểu, tấm bìa, màn chắn

* Kiểm tra bài cũ:

- HS1: Phát biểu định luật truyền thẳng ánh sáng ? Đường truyền của ánh sángđược biểu diễn như thế nào ? Hãy biểu diễn đường truyền của tia sáng , BT 2.2SBT

- HS2 : Nêu ba loại chùm sáng, Biểu diễn trên hình vẽ ?

* Tổ chức tình huống học tập:

- GV: Cho HS đọc tình huống vào bài SGK

- HS đọc theo hướng dẫn

HĐ2 : Quan sát hình thành khái niệm bóng tối, bóng nửa tối.(14’)

- Yêu cầu đọc TN, nêu dụng cụ TN

- HD : Để đèn ra xa để quan sát bóng

đèn rõ hơn, chú ý quan sát vùng sáng,

tối để trả lới câu hỏi C1

- Yêu cầ trả lời câu hỏi SGK

- Vì sao có vùng sáng hoàn toàn và

vùng tối hoàn toàn, vùng sáng mờ ?

I Bóng tối- bóng nửa tối

* Thí nghiệm 1 :

- HS đọc TN, nghiên cứu và làm thínghiệm theo nhóm dưới sự HD củaGVđể trả lời câu hỏi C1

C1 Trên màn chăn vùng tối ở giữa,vùng sáng ở xung quanh

- Vùng tối : Do vật cản nên không nhậnđược ánh sáng từ nguồn sáng chiếu tới

- Vùng sáng : Nhận được ánh sáng từnguồn sáng chiếu tới

* Nhận xét :Trên màn chắn đặt phía sau vật cản cómột vùng không nhận được ánh sáng từ

nguồn sáng tới gọi là bóng tối.

* Thí nghiệm 2 :

- HS làm TN theo HD

C2 Vùng tối : Vùng 1 Vùng được chiếu sáng đầy đủ :Vúng 3

Vùng còn lại : Vùng 2 ( Sáng hơn

- Hãy điền cụm từ thích hợp vào

*HĐ3 : Hình thành khái niệm nhật thực và nguyệt thực.(12’)

- Yêu cầu đọc thông tin SGK

- GV kể câu truyện gấu ăn mặt trăng

và đội quân La Mã

- Nhật thực là gì ?

- Ban ngày lúc Mặt Trăng ở khoảng

giữa Trái Đất và Mặt Trời Bóng tối

của Mặt Trăng n trên Trái Đất Lúc

này đứng ở chỗ bóng tối ta có quan

sát được Mặt Trời không ?

- Yêu cầu trả lời C3 ?

- Mặt Trăng phản chiếu ánh sáng Mặt

Trời nên ban đêm ta nhìn thấy Mặt

Trăng

- Quan sát H3.4 cho biết chỗ nào trên

Trái Đất là ban đêm ?

Mặt Trời gọi là nhật thực toàn phần,

đứng ở chỗ bóng nửa tối chỉ nhìn thấy

một phần của Mặt Trời gọi là nhật thực

một phần.

C3 Đứng ở nơi nhật thực toàn phần takhông nhìn thấy Mặt Trời Trời tối lại vìlúc đó Mặt Trăng che hết Mặt Trời ( vậtchắn ) không cho ánh sáng từ Mặt Trờiđến Trái Đất

2 Nguyệt thực

- Phía sau Trái đất không nhận được ánhsáng Mặt Trời ( điểm A)

- Vị trí 1 là bóng tối của Trái Đất

* Khi Mặt Trăng bị Trái Đất che khôngđược Mặt Trời chiếu sáng nữa, lúc đó takhông nhìn thấy Mặt Trăng gọi là hiện

tượng nguyệt thực.

C Mặt Trăng đứng ở vị trí 1 thì có

- Yêu cầu trả lời C4 nguyệt thực, vị trí 2 thì Trăng sáng.

HĐ4 : Củng cố - Vận dụng - Hướng dẫn về nhà.(11’)

* Củng cố

- Yêu cầu đọc ghi nhớ

* Vận dụng

- GV: Y/C HS hoạt động nhóm làm C5

- Hướng dẫn HS làm TN để trả lời

- GV : Y/C HS hoạt động cá nhân trả

lời C6

* Hướng dẫn học tập

- Học bài

- Làm bài tập SBT

- Làm lại TN với miếng bìa,

quyển sách

III Vận dụng

- HS : Hoạt động nhóm làm C5

C5.Miếng bìa cáng gần màn chắn thì vùng bóng nửa tối càng thu hẹp, khi miếng bìa sát màn chắn thì vùng bóng nửa tối hàu như mất hẳn chỉ còn bóng tối

- HS hoạt động cá nhân trả lời C6

C6 – Bóng đèn sợi đốt ( dây tóc ) : Nguồn sáng hẹp nên phía sau quyển sách là vùng tối

- Bóng đèn ống : Nguồn sáng rộng nên phía sau quyển sách có một vùng tối và vùng nửa tối ta vẫn đọc được sách

D Rút kinh

nghiệm:

Tuần: Ngày soạn: Tiết: Ngày dạy: Bài 4: ĐỊNH LUẬT PHẢN XẠ ÁNH SÁNG A Mục tiêu 1 Kiến thức :

- Tiến hành được TN để nghiên cứu đường đi của tia sáng phản xạ trên gương

- Biết xác định tia tới, tia phản xạ, góc tới, góc phản xạ

- Phát biểu được định luật phản xạ ánh sáng

- Biết ứng dụng định luật phản xạ ánh sáng để đổi hướng đường truyền ánh sáng theo mong muốn

2 Kỹ năng: - Biết làm TN, đo góc, quan sát đường truyền của ánh sáng để tìm ra

quy luật phản xạ ánh sáng

3.Thái độ: - Nghiêm túc trong làm thí nghiệm và hoạt động nhóm

B Chuẩn bị của giáo viên và học sinh

- Gương phẳng Nguồn sáng tạo tia sáng Thước đo độ Tờ giấy, hộp vuông

* Kiểm tra bài cũ:

- HS1: Hãy giải thích hiện tượng nhật thực và nguyệt thực?

- HS2: Kiểm tra vở bài tập

* Tổ chức tình huống học tập: - Cho HS quan sát hiện tượng phản xạ ánh sáng

dưới nước ở trong ảnh

- Tại sao có hiện tượng đó ?

- HS quan sát

- GV : Để biết và giả thích chính xác hiện tượng đó Bài mới

HĐ2 : Nghiên cứu sơ bộ tác dụng của ánh sáng(10’)

- Cho HS soi gương

- Thấy hiện tượng gì trong gương ?

- GV thông báo KN ảnh của vật trong

gương

- Yêu cầu HS trả lời C1

- GV kể truyện soi gương dưới nước

của các cô gái thời xưa

- Vậy ánh sáng tới gương thì đi tiếp như

thế nào ?

I Gương phẳng

* Quan sát

- HS làm theo HD của GV

- Hình ảnh của một vật quan sát được trong

gương gọi là ảnh của vật tạo bởi gương.

C1 Vật nhẵn bóng, phẳng đều có thể làgương phẳng ví dụ : Tấm kính, tấm kim loại,mặt nước phẳng…

HĐ3 : Hình thành khái niệm phản xạ ánh sáng và định luật(18’)

- Yêu cầu đọc TN, nêu dụng cụ, GV giới

thiệu dụng cụ và HD HS làm TN

- GV chỉ ra tia tới, tia phản xạ

- ánh sáng đến gương phẳng sau đó còn

có hướng như cũ nữa hay không ?

- GV giới thiệu đường pháp tuyến và

mặt phẳng chứa tia tới và đường pháp

- SI : Tia tới ; IR : Tia phản xạ

- Vẽ hình và trả lời câu hỏi

S N R

I Hiện tượng ánh sáng đến gương phẳng bị

phản xạ nằm trong mặt phẳng nào

- HD : Đặt tờ giấy trùng với mặt phẳng

chứa tia tới và đường pháp tuyến sau đó

thay đổi mặt phẳng tờ giấy quan sát xem

có hứng được tia phản xạ không

- Từ TN hãy điền kết luận SGK ?

- Yêu cầu HS đọc thông tin về góc tới và

góc phản xạ SGK

- Hãy dự đoán về số đo của góc phản xạ

so với góc tới ?

- HD HS làm TN và đo góc tới, góc

phản xạ so sánh điền vào bảng kết quả

- Từ TN hãy điền từ vào kết luận

- Kết luận trên cũng đúng với các môi

trường trong suốt khác

- Yêu cầi đọc 2 kết luận SGK, đó là nội

dung định luật phản xạ ánh sáng

- Yêu cầu đọc thông tin SGK

GV vẽ và HD HS vẽ theo

- Yêu cầu HS vẽ tia phản xạ ở C

đổi hướng gọi là hiện tượng phản xạ ánhsáng

1 Tia phản xạ nằm trong mặt phẳng nào ?

C2 IN : Đường pháp tuyến

- HS làm theo HD

* Kết luận :

Tia phản xạ nằm trong cùng mặt phẳng với

tia tới và đường pháp tuyến

2 Phương của tia phản xạ quan hệ thế nào với phương của tia tới ?

Góc SIN = i gọi là góc tớiGóc NIR = r gọi là góc phản xạa) HS dự đoán

- HD : Muốn vẽ tia phản xạ ta phải biết

điều gì ?

- Hãy đo góc tới để vẽ tia phản xạ sao

cho góc tới bằng góc phản xạ ?

IR : Tia phản xạ Góc SIN = i gọi là góc tới Góc NIR = r gọi là góc phản xạ

IN : Pháp tuyến

C3 – HS lên bảng vẽ

HĐ4 : Củng cố - Vận dụng - Hướng dẫn về nhà.(9’)

* Củng cố: - Yêu cầu đọc ghi nhớ

* Vận dụng: - Cho HS làm C4

- HD : b) Vẽ tia phản xạ thẳng đứng từ

dưới lên

Vẽ pháp tuyến là phân giác của

góc hợp bởi tia tới và tia phản xạ

Vẽ gương vuông góc với pháp

tuyến

- HS đọc ghi nhớ

C4 a) HS tự vẽ b)

N R

S

I G

* Hướng dẫn về nhà: - Học bài - Làm bài tập SBT D Rút kinh nghiệm:

Tuần: Ngày soạn:

Tiết: Ngày dạy:

Bài 5: ẢNH CỦA MỘT VẬT TẠO BỞI GƯƠNG PHẲNG

A Mục tiêu

1 Kiến thức : - Nêu được tinh chất của ảnh tạo bởi gương phẳng.

- Vẽ được ảnh của một vật đặt trước gương phẳng

được vị trí của ảnh để nghiên cứu tính chất của ảnh qua gương phẳng

3 Thái độ : - Nghiêm túc khi nghiên cứu hiện tượng trừu tượng.

B Chuẩn bị của giáo viên và học sinh

• Gương phẳng Tấm kính trong 2 quả pin Tờ giấy

* Kiểm tra bài cũ:

• HS1: Phát biểu định luật phản xạ ánh sáng ? Xác định tia tới trong hình vẽ ?

- GV: Cho HS đọc tình huống vào bài SGK

HĐ2 : Nghiên cứu tính chất của ảng tạo bởi gương phẳng.(16’)

- Yêu cầu HS đọc TN, quan sát, làm

+ So sánh ảnh với vật, dự đoán+ Kích thước ảnh so với vật ( bằng nhau)

+ Khoảng cách từ ảnh đến gương vàkhoảng cách từ vật đến gương(bằngnhau)

ảnh của một vật tạo bởi gương phẳng

không hứng được trên màn chắn, gọi là

ảnh ảo.

của quả pin sau tấm kính ( gương ),

đặt giấy ở dưới kính, kẻ đường thẳng,

đặt quả pin ở trước gương ( vật ) và

quả pin ở sau gương trùng ảnh trên

đường thẳng đó

- Yêu cầu điền KL

- Từ đó điền KL 3 sau khi đo và so

* Kết luận : Độ lớn của ảnh của một vật

tạo bởi gương phẳng bằng độ lớn của

vật

3 So sánh khoảng cách từ một điểm của vật đến gương và khoảng cách từ ảnh của điểm đó đến gương.Dùng TN

ở H 5.3 để dự đoán.

* Kết luận : Điểm sáng và ảnh của nó

tạo bởi gương phẳng cách gương phẳng

một khoảng bằng nhau.

HĐ3 : Giải thích sự tạo thành ảnh bởi gương phẳng.(12’)

- Yêu cầu đọc C4 và làm theo

- GV gọi HS lên bảng làm từng bước

- Yêu cầu điền KL

- HD : Điểm giao nhau của hai tia

phản xạ xuất hiện ở đâu ?

- Cho HS đọc thông tin SGK

- ảnh của một vật qua gương phẳng là

S

I K

S’

* Kết luận : Ta nhìn thấy ảnh ảo S’ vì

các tia phản xạ lọt vào mắt có đường

kéo dài đi qua ảnh S’

* ảnh của một vật là tập hợp ảnh của tất

cả các điểm trên vật.

HĐ4 : Củng cố - Vận dụng - Hướng dẫn về nhà.(9’)

- Yêu cầu đọc ghi nhớ

- Làm C5, C6 SGK

*Hướng dẫn về nhà

- Học bài và làm bài tập SBT

A

III/ Vận dụng

C5 : B

B’

A’ C6:Bóng cái tháp ở dưới nước chính là ảnh

của tháp qua gương phẳng là mắt nước D Rút kinh nghiệm:

Tuần: Ngày soạn:

Tiết: Ngày dạy:

Bài 6: KIỂM TRA THỰC HÀNH : QUAN SÁT VÀ VẼ ẢNH CỦA MỘT VẬT TẠO BỞI GƯƠNG PHẲNG

A Mục tiêu

1- Kiến thức: - Xác định được ảnh của một vật tạo bởi gương phẳng và vùng nhìn

thấy của gương phẳng

2- Kĩ năng: - Làm thực hành và báo cáo thực hành

3- Thái độ: - Nghiêm túc trong hoạt động nhóm

B Chuẩn bị

Gương phẳng Mẫu báo cáo thực hành Bút chì Thước thẳng

* Kiểm tra bài cũ:

HS1: Nêu tính chất về ảnh của vạt tạo bởi gương phẳng ? làm bài tập 5.4 SBT

HS2: Trình bày hai cách vẽ ảnh của một vật tạo bởi gương phẳng? Làm bài tập

5.2

Hoạt động của thầy

*HĐ2: Tìm hiểu nội dung bài thực

hành và yêu cầu về ý thức thái độ làm

việc.(5’)

GV: Nêu nội dung buổi thực hành:

1 Xác định ảnh của 1 vật tạo bởi

gương phẳng

GV: Nêu yêu cầu về ý thức thái độ

trong khi làm việc

*HĐ3 : Thực hành(10’)

- Yêu cầu HS nghiên cứu câu C1

Gọi 1 – 2 HS nêu yêu cầu của câu hỏi

- GV: Phát mẫu báo cáo thực hành,

yêu cầu HS làm báo cáo theo cá nhân

II Nội dung thực hành

1 Xác định ảnh của một vật tạo bởi gương phẳng

1 Xác định ảnh của 1 vật tạo bởi gươngphẳng

– 2 HS nêu yêu cầu của câu C1

a Tìm cách đặt bút chì trước gương

- ảnh song song cùng chiều với vật

- ảnh cùng phương ngược chiều với vật

b vẽ ảnh của 2 bút chì trong 2 trường hợp

HS tiến hành thí nghiệm Ghi lại kết quả và báo cáo thí nghiệm

vẽ ảnh vào báo cáo

III Kết quả “Mẫu báo cáo thực hành”

1 Xác định ảnh của một vật tạo bởi gương phẳng

C1: a) Đặt bút chì song song với gương (2đ) Đặt bút chì vuông góc với gương (2đ)

b) Vẽ hình (6đ)

* Điểm bài thực hành

= (Báo cáo thực hành + Kĩ năng thực

hành)/2

HĐ5: Củng cố (10’)

- Thu bài, nhận xét tiết thực hành

- Củng cố lại kiến thức “vẽ ảnh

của một vật tạo bởi gương

phẳng”

* Hướng dẫn về nhà:

- Học bài

- Làm bài tập SBT

D Rút kinh

nghiệm:

Tuần: Ngày soạn:

Tiết: Ngày dạy:

Bài 7: GƯƠNG CẦU LỒI

A Mục tiờu

1 Kiến thức: Nờu được tớnh chất ảnh của vật tạo bởi gương cầu lồi.

- Nhận biết được vựng nhỡn thấy của gương cầu lồi rộng hơn vựng nhỡn thấy

của gương phẳng cú cựng kớch thước

- Giải thớch được cỏc ứng dụng của gương cầu lồi

2 Kĩ năng : Làm thớ nghiệm để xỏc định được tớnh chất ảnh của gương cầu lồi.

3 Thỏi độ: Biết vận dụng cỏc phương ỏn thớ nghiệm để tỡm ra phương ỏn kiểm

tra tớnh chất ảnh của vật qua gương cầu lồi

B Chuẩn bị

Gươnng cầu lồi Gương phẳng cựng kớch thước Hai quả pin giống nhau

* Kiểm tra bài cũ:

HS1 : Cho điểm M nằm trước gương phẳng Hóy xỏc định vựng nhỡn thấy củagương phẳng ?

HS2 : Vẽ ảnh của vật tạo bởi gương phẳng ?

* Tổ chức tỡnh huống học tập

- GV cho HS quan sỏt một số vật nhẵn búng cú mặt phản xạ lừm, lồi sau đú yờucầu quan sỏt ảnh

- ảnh cú giống mỡnh khụng ?

- GV giới thiờu gương cầu lồi, gương cầu lừm

HĐ2 : Ảnh của một vật tạo bởi gương cầu lồi(15’)

- Yờu cầu HS đọc C1, nờu dụng cụ TN

- GV phỏt dụng cụ TN, HD HS làm TN để

trả lời C1

- Vậy chỳng ta làm TN như thế nào để kiểm

tra ảnh nhỏ hơn vật, ảnh ảo?

-GV HD HS làm TN dựng màn chắn hứng

ảnh để kết luận ảnh ảo So sỏnh ảnh qua

gương phẳng để kết luận ảnh nhỏ hơn vật

I Ảnh của một vật tạo bởi gương cầu

* Thớ nghiệm kiểm tra :

- HS nờu phương ỏn kiểm tra

- Làm TN như SGK để trả lời cõu hỏi

* Kết luận :

1 Là ảnh ảo khụng hứng được trờn

màn chắn

2 ảnh nhỏ hơn vật

HĐ3 : Xác định vùng nhìn thấy của gơng cầu lồi.(10’)

- Muốn so sánh độ rộng vùng nhìn thấy của II Vùng nhìn thấy của g ơng cầu lồi

gơng phẳng và gơng cầu lồi có cùng kích

th-ớc ta lamg nh thế nào ?

- Cho HS làm TN trả lời C2

*Thí nghiệm :

- HS nêu phơng án tN

- Làm TN theo nhóm

* Kết luận :

Nhìn vào gơng cầu lồi, ta quan sát đợc

một vùng rộng hơn so với khi nhìn vào

gơng phẳng có cùng kích thớc

HĐ4 : Củng cố - Vận dụng(10’)

- Yêu cầu đọc ghi nhớ SGK

- Cho trả lời vận dụng C3

- GV có thể cho HS quan sát vùng nhìn thấy

ở chỗ khuất với gơng phẳng và gơng cầu lồi

- Cho HS quan sát h 4.7 trả lời C4

- Cho HS đọc có thể em cha biết

- Yêu cầu HS vẽ tia phản xạ trong trờng hợp

ở gơng cầu lồi theo định luật phản xạ ánh

sáng

HD : Coi gơng cầu lồi là một tập hợp các

g-ơng phẳng nhỏ ghép lại với nhau Vẽ gg-ơng

phẳng nhỏ tiếp xúc với gơng cầu lồi

- Vì sao gơng cầu lồi có vùng nhìn thấy rộng

hơn gơng phẳng có cùng kích thứơc, Quan

sát đợc chỗ đờng gấp khúc

III Vận dụng

HS: Trả lời vận dụng C3

C3: Gơng cầu lôid ơe xe ô tô, xe máy giúp ngời lái xe quan sát đợc vùng rộng hơn ở phía sau

HS quan sát h 4.7 trả lời C4

C4: Chỗ đờng gấp khúc gơng cầu lồi giúp ngời lái xe nhìn thấy ngời, xe cộ

và các vật cản bên đờng che khuất tránh tai nạn

HS đọc có thể em cha biết

- Do gơng cầu lồi là tập hợp các gơng phẳng nhỏ ghép lại với nhau, mỗi gơng phẳng quay đi một hớng nên vùng nhìn thấy của gơng cầu lồi rộng hơn gơng phẳng cùng kích thớc và quan sát đợc chỗ gấp khúc

HĐ5: Hớng dẫn về nhà (1’)

- Học bài làm bài tập SGK

- Vẽ vùng nhìn thấy của gơng cầu lồi

D Rỳt kinh

nghiệm:

Tuần: Ngày soạn:

Tiết: Ngày dạy:

Bài 8: GƯƠNG CẦU LếM

A Mục tiờu

1 Kiến thức:- Nhận biết được ảnh tạo bởi gương cầu lừm

- Nờu được tớnh chất của ảnh ảo tạo bởi gương cấu lừm

- Nờu được tỏc dụng của gương cầu lừm trong cuộc sống, trong kỹ thuật

2 Kỹ năng:

- Bố trí được thí nghiệm để quan sát ảnh ảo của một vật tạo bởi gương cầu lõm

- Bố trí được nguồn sáng để tạo ra chùm tia phản xạ trên gương cầu lõm là chùmsong song và chùm hội tụ

3 Thái độ: - Nghiêm túc trong làm thí nghiệm và hoạt động nhóm

B Chuẩn bị của giáo viên và học sinh

Gương cầu lõm có giá đỡ thẳng đứng Gương phẳng có cùng kích thước vớigương cầu lõm Quả pin tiểu Bộ nguồn dùng pin tạo chùm sáng.Màn chắn cógiá di chuyển được Đèn pin có pin

* Kiểm tra bài cũ:

HS1: Hãy nêu đặc điểm của ảnh ảo tạo bởi gương cầu lồi?

HS2: Vẽ vùng nhìn thấy của gương cầu lồi (Trình bày cách vẽ)

* Tổ chức tình huống học tập

- Cho HS quan sát gương cầu lồi và gương cầu lõm trong bộ thí nghiệm

- Nêu sự giống nhau và khác nhau của hai gương ?

- Vậy gương cầu lồi có tạo ảnh giống gương cầu lõm không ? Ta cùng nhau vào T8

HĐ2- Nghiên cứu ảnh của một vật tạo bởi gương cầu lõ.(13’)

Như phần trên ta biết gương cầu lõm có

mặt phản xạ là mặt trong của một phần

hình cầu, gương cầu lồi có mặt phản xạ

là mặt ngoài của một phần hình cầu vậy

gương cầu lõm có tính chất ảnh như thế

nào ta cùng nhau nghiên cứu phần I và

làm thí nghiệm

- Giáo viên yêu cầu đọc thí nghiệm, nêu

dụng cụ, cách tiến hành

- GV hướng dẫn:

+ b1- Thay cây nến bằng quả pin, đặt

quả pin sát trước gương rồi quan sát ảnh

+ b2- Di chuyển cây nến từ từ ra xa

gương đến khi không nhìn thấy ảnh nữa

- Yêu cầu trả lời câu hỏi c1

- Đấy là ta quan sát bằng mắt, vậy làm

thí nghiệm như thế nào để kiểm tra?

-Yêu cầu HS làm thí nghiệm, quan sát và

điền kết luận

I ảnh tạo bởi gương cầu lõm

1.Thí nghiệm :

- HS đọc, nêu dụng cụ, cách tiếnhành, tiến hành thí nghiệm

HS: Trả lời câu hỏi c1

C1 ảnh lớn hơn vật, ảnh ảo

C2 HS nêu phương án thí nghiệm dùng gương phẳng có cùng kíchthước như bài trước

HS làm thí nghiệm theo nhóm

2 Kết luận :

Đặt một vật gần sát gương cầu lõm,

nhìn vào gương thấy một ảnh ảo

không hứng được trên màn chắn và

lớn hơn vật

hội tụ, chùm sáng phân kì

HĐ3- Nghiên cứu sự phản xạ ánh sáng trên gương cầu lõm.(15’)

- Nêu các loại chùm sáng đã học ?

- Các chùm sáng này qua gương cầu lõm

cho tia phản xạ như thế nào ?

- Yêu cầu HS đọc thí nghiệm, nêu dụng

cụ

- GV hướng dẫn: thay đèn pin bằng bộ

nguồn, hướng dẫn cách đặt thí nhgiệm,

làm thí nhgiệm, quan sát chùm tia phản

xạ và nêu đặc điểm của nó

- Hãy điền vào kết luận

- Yêu cầu trả lời c4 SGK

- Hướng dẫn : Do mặt ở rất xa nên coi

chùm sáng từ mặt trời đến gương là

chùm sáng song song

- Làm thí nghiệm tương tự trên nhưng ta

điều chỉnh đèn sao cho có chùm tia tới là

chùm phân kỳ Di chuyển bộ nguồn sao

cho thu dược chùn phản xạ là chùm song

song

- Từ thí nghiệm trên hãy điền kết luận ?

II Sự phản xạ ánh sáng trên gương cầu lõm

1- Đối với chùm tia tới song song

*Thí nghiệm

- HS đóc thí nghiêm, nêu dụng cụ-HS làm thí nhgiệm theo nhóm

- C3 Chùm tia phản xạ hội tụ tại mộtđiểm

*Kết luận :

Chiếu một chùm tia tới song songlên một gương cầu lõm, ta thu được

một chùm tia phản xạ hội tụ tại một

điểm ở trước gương

C4 Mặt trời ở rất xa nên ánh sáng từmặt trời đến gương là chùm sángsong song cho chùm phản xạ làchùm hội tụ tại một điểm trướcgương: Vì ánh sáng mặt trời có nhiệtnăng nên vật để chỗ ánh sáng hội tụ

- GV hướng dẫn các nhóm mở pha đèn

pin để HS quan sát

- Pha đèn và bóng đèn có đặc điểm gì?

- GV hướng dẫn xoay pha đèn để được

chùm phản xạ song song, yêu cầu HS trả

lời C6 SGK

GV : Yêu cầu HS trả lời C7 SGK

GV : Yêu cầu trả lời các câu hỏi sau :

+ ảnh tạo bởi gương cầu lõm khi đặt vật

gần sát mặt gương có những tính chất gì?

+ ánh sáng chiếu tới gương cầu lõm có

những tính chất gì?

+ Hãy cho biết đặc điểm và tác dụng của

gương phản xạ trong đèn pin ?

- Pha đèn giống như một gương cầulõm, bóng đèn đặt trước gương cóthể di chuyển được

C6 Nhờ có gương cầu lõm trong phađèn pin khi bóng đèn pin ở vị trí tạochùm tia tới phân kỳ cho chùm tiaphản xạ song song⇒tập trung ánhsáng đi xa

C7 Bóng đèn ra xa tạo chùm tia tớisong song⇒chùm tia phản xạ tậptrung tại một điểm

- HS trả lời theo câu hỏi của GV

HĐ5: Hướng dẫn về nhà (1’)

- Học bài làm bài tập SGK Làm bài tập SBT

-Trả lời câu hỏi tự kiểm tra phần ôn tập

D Rút kinh

nghiệm:

Tuần: Ngày soạn:

Tiết: Ngày dạy:

Bài 9: TỔNG KẾT CHƯƠNG I : QUANG HỌC

3- Thái độ: - Có ý thức học tập bộ môn

B Chuẩn bị

• Nghiên cứu SGK, tài liệu, bảng phụ (hoặc máy chiếu đa năng)

Hoạt động của thầy

* HĐ1 : Trả lời câu hỏi tự kiểm tra.

(13’)

- GV cho HS trả lời lần lượt các câu

hỏi tự kiểm tra sau đố nhận xét và

bởi gương phẳng và gương cầu lồi

suy ra điểm giống và khác nhau ?

8 Đặt ba câu có nghĩa trong đó mỗi

câu có 4 cụm từ trong 4 cột SGK

(25)

9 So sánh vùng nhìn thấy của gương

phẳng và gương cầu lồi có cùng kích

thước ?

*HĐ2 : Vận dụng(15’)

- Yêu cầu HS đọc, cho vẽ

a) Vẽ ảnh ảo của mỗi điểm sáng tạo

bởi gương phẳng

Hoạt động của trò I/ Tự kiểm tra

1 C

2 B

3 …trong suốt…… đồng tính……đường thẳng

4 a) …tia tới….pháp tuyến b)………góc tới

6 ảnh tạo bởi gương phẳng và gươngcầu lồi có những tính chất giống và khácnhau:

+ Giống : Đều là ảnh ảo+ Khác : ảnh tạo bởi gương phẳng bằngvật

ảnh tạo bởi gương cầu lồi nhỏhơn vật

8 ảnh ảo tạo bởi gương cầu lõm khônghứng được trên màn chắn và lớn hơn vật

- ảnh ảo tạo bởi gương cầu lồi khônghứng được trên màn chắn và nhỏ hơnvật

- ảnh ảo tạo bởi gương cầu phẳng khônghứng được trên màn chắn và lớn bằngvật

9 Vùng nhìn thấy của gương cầu lồirộng hơn vùng nhìn thấy của gươngphẳng có cùng ích thước

II/ Vận dụng

C2 S1 K M

S

thời nhìn thấy cả hai ảnh ?

- C2 GV yêu cầu đọc câu hỏi, HD

làm

C3 GV HD HS vẽ tia sáng là đ]ờng

truyền từ mỗi HS đến nhau, nếu

không có vật cản thì nhìn thấy nhau,

có vật cản thì không nhìn thấy nhau

Thanh An

Hải Hà

4- Củng cố

* HĐ3 : Trò chơi ô chữ.(6’)

- GV cho hS chơi trò chơi ô chữ

- Chia thành hai đội

- Đọc câu hỏi cho trả lời

+ Giống nhau : Đều là ảnh ảo, giống vật+ Khác nhau : ảnh ảo tạo bởi gương phẳng bằng vật

ảnh ảo tạo bởi gương cầu lồi nhỏ hơn vật

ảnh ảo tạo bởi gương cầu lõm lớn hơn vật

ĐỀ BÀI I- TRẮC NGHIỆM KHÁCH QUAN: (7 điểm)

Câu 1 Vì sao ta nhìn thấy một vật?

A Vì ta mở mắt hướng vào phía vật

B Vì mắt ta phát ra tia sáng hướng vào phía vật

C Vì có ánh sáng từ vật truyền vào mắt ta

D Vì vật được chiếu sáng

Câu 2 Đứng trên mặt đất, trường hợp nào dưới đây ta thấy có nguyệt thực?

A Ban đêm, khi nơi ta đứng không nhận được ánh sáng Mặt Trời

B Ban đêm, khi Mặt Trăng không nhận được ánh sáng Mặt Trời vì bị Trái Đất che khuất

C Khi Mặt Trời che khuất Mặt Trăng, không có ánh sáng từ Mặt Trăng tới TráiĐất

D Khi Mặt Trăng che khuất Mặt Trời, không có ánh sáng từ Mặt Trăng tới TráiĐất

Câu 3 Ảnh của vật qua gương phẳng:

A Luôn nhỏ hơn vật

B Luôn lớn hơn vật

C Luôn bằng vật

D Có thể lớn hơn hoặc nhỏ hơn vật tùy thuộc vào vật ở gần hay ở xa gương

Câu 4.Tia phản xạ trên gương phẳng nằm trong cùng mặt phẳng với

A tia tới và đường vuông góc với tia tới

B tia tới và pháp tuyến với gương

C đường pháp tuyến với gương và đường vuông góc với tia tới

D tia tới và pháp tuyến của gương tại điểm tới

Câu5 Ảnh của vật sáng tạo bởi gương cầu lồi là:

A Ảnh ảo , lớn hơn vật B Ảnh thật , lớn hơn vật

C Ảnh thật , nhỏ hơn vật D Ảnh ảo , nhỏ hơn vật

Câu 6 Gương cầu lõm thường được ứng dụng:

A Làm đèn pha xe ô tô , đèn pin B Tập trung năng lượng Mặt Trời

C Đèn chiếu dùng để khám bệnh tai ,mũi , họng D.Cả ba ứng dụng trên

Câu 7 Một cái giường dài 2,2m đặt dọc trước gương phẳng, một phần đầu giường

cạnh gương cách gương 1m Một người quan sát mép đuôi gường cách ảnh của nó là

A 2,4m B 1,7m C.6,4m D 3,2m

II TỰ LUẬN (3điểm)

Câu 8 (1đ) Nêu khái niệm nguồn sáng, vật sáng?

.Câu 9 (2 đ) Dựa vào tính chất ảnh tạo bởi gương phẳng, hãy vẽ ảnh của vật sáng

AB đặt trước gương phẳng ?

II Đáp án biểu điểm.

I- TRẮC NGHIỆM KHÁCH QUAN: (7 điểm)

- Học bài, ôn tập lại các kiến thức đã học, từ đầu năm tới nay

- Tiết sau kiểm tra một tiết

D.Rút kinh

nghiệm: .

B’

A’

TuầnX: Ngày soạn:26/ 10/ 2012

Ngày dạy :Chiều 29/ 10/ 2012.Tiết 4 lớp 7A.Chiều 30/10/2012 Tiết 4 lớp 7B.

Điều chỉnh:………

Tiết 10: KIỂM TRA

I Mục tiêu:

1 Kiến thức: - Kiểm tra việc nắm kiến thức của HS về phần quang học.

2 Kĩ năng:- Rèn luyện kỹ năng về ảnh của vật tạo bởi gương phẳng.

3 TháI độ:- Tạo cho HS thói quen làm việc khoa học, cẩn thận, chính xác, trung

thực

II Chuẩn bị:

- HS: Ôn các kiến thức từ đầu năm tới nay

- GV: Chuẩn bị đề kiểm tra

III Thiết lập ma trận hai chiều.

MA TRẬN ĐỀ VÀ ĐỀ KIỂM TRA 1 TIẾT HỌC KÌ I (tiết 10 ppct)

Môn Vật lí 7 III.I - MỤC ĐÍCH ĐỀ KIỂM TRA:

1 Phạm vi kiến thức: Từ tiết 1 đến tiết 8 theo phân phối chương trình

2 Mục đích:

- Học sinh: Đánh giá việc nhận thức kiến thức về phần quang học

Đánh giá kỹ năng trình bày bài tập vật lý

- Giáo viên: Biết được việc nhận thức của học sinh từ đó điều chỉnh phương pháp dạy phù hợp

III.II - HÌNH THỨC KIỂM TRA:

Đề kết hợp (trắc nghiệm 30% - tự luận 70%)

Thời gian 12 phút TNKQ = 6 câu + 33 phút TNTL =3 câu

1 BẢNG TRỌNG SỐ NỘI DUNG KIỂM TRA THEO PHÂN PHỐI

CHƯƠNG TRÌNH.

tiết

Lí thuyết

2 TÍNH SỐ CÂU HỎI CHO CÁC CHỦ ĐỀ

Ghi chú: +Tự luận phản xạ ánh sáng: 01 câu cho cả cấp độ (1,2) và (3,4)

+Tự luận phản xạ ánh sáng: 01 câu cho cả cấp độ (1,2) và (3,4)

+ Tỉ trọng được thể hiện bằng điểm số

III.III.KHUNG MA TRẬN ĐỀ KIỂM TRA

5.Biểu diễn đượcđường truyền của ánh sáng (tia

6.Giải thích được một số ứngdụng của định

ánh sáng

3 tiết

vật khi có ánh sáng từ các vật

đó truyền vào mắt ta

2.Nêu được ví

dụ về nguồn sáng và vật sáng

3 Phát biểu được định luậttruyền thẳng của ánh sáng

4 Nhận biết được ba loại chùm sáng:

song song, hội

tụ và phân kì

sáng) bằng đoạn thẳng có mũi tên

luật truyền thẳngánh sáng trong thực tế: ngắm đường thẳng, bóng tối, nhật thực, nguyệt thực,

-Phát biểu được định luậtphản xạ ánh sáng

8.Nhận biết được tia tới, tia phản xạ, góc tới, góc phản xạ, pháp tuyến đối với

sự phản xạ ánhsáng bởi gương phẳng

9 Nêu được những đặc

10 Biểu diễn được tia tới, tia phản xạ, góc tới, góc phản xạ, pháp tuyến trong

sự phản xạ ánh sáng bởi gương phẳng

11 Vẽ được tia phản xạ khi biết tia tới đối với gương phẳng và ngược lại, theo hai cách là vận dụng định luật phản xạ ánh sánghoặc vận dụng đặc điểm của ảnh ảo tạo bởi

12 Dựng được ảnh của một vật đặt trước gương phẳng

điểm chung vềảnh của một vật tạo bởi gương phẳng,

đó là ảnh ảo,

có kích thước bằng vật, khoảng cách

từ gương đến vật và đến ảnh

ảo của một vậttạo bởi gươngcầu lồi

14 Nêu đượccác đặc điểmcủa ảnh ảo củamột vật tạobởi gương cầulõm

15 Nêu được

ứng dụng chính của gương cầu lõm là có thể biếnđổi một chùm tia song song thành chùm tia phản xạ tập trung vào mộtđiểm, hoặc có thểbiến đổi chùm tia tới phân kì thành một chùm tia phản xạ song song

16 Nêu được

ứng dụng chính của gương cầu lồi là tạo ra vùngnhìn thấy rộng

A Truyền ánh sáng đến mắt ta B Chiếu ánh sáng vậtxung quanh

C Phản chiếu ánh sáng D Tự nó phát ra ánhsáng

Câu2.(0,5đ) Hình vẽ nào dưới đây biểu diễn đường truyền của tia sáng trong

C Là ảnh ảo, bằng vật D Là ảnh ảo,lớn hơn vật

Câu 4.(0,5đ) Cùng một vật đặt trước ba gương, cách các gương cùng một khoảng

gần gương, gương nào tạo ảnh ảo lớn hơn vật ?

A Gương phẳng C Gương cầu lồi

B Gương cầu lõm D Không gương nào

Câu 5.(0,5đ) Gương cầu lõm thường được ứng dụng:

A Làm đèn pha xe ô tô , đèn pin B Tập trung năng lượng Mặt Trời

C Đèn chiếu dùng để khám bệnh tai, mũi, họng D.Cả ba ứng dụng trên

Câu 8 (0,5đ) Tại sao trong các lớp học, người ta lắp nhiều bóng đèn ở các vị trí

khác nhau mà không dùng một bóng đèn có công suất lớn?

Câu 9: (2,25điểm)

Cho vật AB có dạng một mũi tên và một gương phẳng như hình vẽ A

B

a) Vẽ ảnh A’B’ của vật AB qua gương phẳng

b) Nêu cách vẽ ảnh A’B’ của vật AB qua gương phẳng

Câu 1.(0,5đ) Vật nào dưới đây không phải là nguồn sáng:

A Ngọn nến đang cháy B Mặt trời

C Vỏ chai sáng chói dưới trời nắng D.Đèn ống đang sáng

Câu2.(0,5đ) Hình vẽ nào dưới đây biểu diễn đường truyền của tia sáng trong

C Là ảnh ảo bé hơn vật D Là ảnh thật, bé hơn vật

Câu 4.(0,5đ) Cùng một vật đặt trước ba gương, cách gương cùng một khoảng gần

gương Gương nào tạo ảnh ảo nhỏ hơn vật?

A Gương cầu lõm B Gương cầu lồi

C Gương phẳng D Ba gương trên

Câu 5.(0,5đ) Gương cầu lõm có tác dụng biến đổi :

A Chùm tia tới song song thành chùm tia phản xạ phân kì

B Chùm tia tới song song thành chùm tia phản xạ hội tụ vào một điểm.

C Chùm tia tới song song thích hợp thành chùm tia phân kì

D Chùm tia tới song song thành chùm tia phản xạ song song

Câu 6.(0,5đ) Một cái giường dài 2,5m đặt dọc trước gương phẳng, một phần đầu

giường cạnh gương cách gương 1m Một người quan sát mép đuôi gường cách ảnhcủa nó là

Đề: 02

A 5m B 5,5m C.7m D 3,5m

B TRẮC NGHIỆM TỰ LUẬN (33 phút)

Câu 7: (2đ) Nêu khái niệm nguồn sáng, vật sáng? Lấy hai ví dụ về vật sáng và hai

ví dụ về nguần sáng ?

Câu 8: (0,5đ) Khi xảy ra hiện tượng nhật thực toàn phần, thì những người đứng ở

đâu trên Trái Đất có thể quan sát được hiện tượng nhật thực toàn phần?

Câu 9: (2,25điểm)

Cho vật CD có dạng một mũi tên và một gương phẳng như hình vẽ

a) Vẽ ảnh C’D’ của vật CD qua gương phẳng

b) Nêu cách vẽ ảnh C’D’ của vật CD qua gương phẳng

III.V ĐÁP ÁN BIỂU ĐIỂM

A TRẮC NGHIỆM KHÁCH QUAN (12 phút): Mỗi câu đúng được 0,5 điểm

- Phát biểu đúng định luật như SGK được (1đ)

- Đường truyền của ánh sáng được biểu diễn bằng một đường thẳng có hướng gọi

là tia sáng (0,5đ)

- Chùm sáng bao gồm nhiều tia sáng gộp lại (0,5đ)

Câu 8: (0,5đ) Vì để tránh bóng tối và bóng nữa tối khi HS viết bài.

Câu 9: (2,25đ) a) Vẽ ảnh A’B’ của vật AB qua gương phẳng đúng (1đ

b)

- Từ điểm A, kẻ đường thẳng AH vuông góc với gương

Trên đường thẳng AH lấy điểm A’ sao cho HA’ = HA

Khi đóA’ là ảnh của điểm A qua gương (0,5đ)

- Từ điểm B, kẻ đường thẳng BK vuông góc

với gương Trên đường thẳng BK lấy điểm B’

sao cho KB’ = KB Khi đóB’ là ảnh của điểm B qua gương (0,5đ)

- Nối A' với B', ta có A'B' là ảnh của AB qua gương phẳng (0,25 đ)

Câu 10: (2,25đ)

a) Vì Mặt Trời ở rất xa nên các tia sáng Mặt Trời tới gương coi như là những tia sáng song song, sau khi phản xạ trên gương sẽ cho chùm tia phản xạ tập trung ở một điểm, nghĩa là toàn bộ ánh sáng từ Mặt trời đến gương đều tập trung ở điểm trước gương (1đ)

b) Vùng nhìn thấy của gương cầu lồi rộng hơn vùng nhìn thấy của gương phẳng, vìvậy giúp cho người lái xe quan sát được khoảng rộng hơn phía đằng sau.(1,25đ)

Câu 7: ( 2 đ):

- Nêu khái niệm nguồn sáng, vật sáng? (1đ)

- Lấy ví dụ về vật sáng và ví dụ về nguần sáng ?(1đ)

Câu 8: (0,5đ) Khi xảy ra hiện tượng nhật thực toàn phần, thì những người đứng ở

trong v ùng bóng tối trên Trái Đất có thể quan sát được hiện tượng nhật thực toàn phần

Câu 9: (2,25đ) a) Vẽ ảnh C’D’ của vật CD qua gương phẳng đúng (1đ).

b)

- Từ điểm C, kẻ đường thẳng CH vuông góc với gương

Trên đường thẳng CH lấy điểm C’ sao cho HC’ = HC

Khi đóC’ là ảnh của điểm C qua gương (0,5đ)

- Từ điểm D, kẻ đường thẳng DK vuông góc

với gương Trên đường thẳng DK lấy điểm D’

sao cho KD’ = KD Khi đóD’ là ảnh của điểm D qua gương (0,5đ)

- Nối C' với D', ta có C'D' là ảnh của CD qua gương phẳng (0,25 đ)

a) Vì gương cầu lõm biến đổi chùm sáng tới phân kì thành chùm sáng phản xạ song song, mà bóng đèn ở gần pha đèn nên tạo ra chùm sáng tới pha đèn là phân

kì, do đó pha đèn đã cho nó phản xạ thành chùm sáng song song truyền được đi xa hơn chùm sáng phân kì.(1đ)

b) Người lái xe nhìn thấy trong gương cầu lồi xe cộ và người bị các vật cản ở trên đường che khuất, tránh được tai nạn.(1,25đ)

VI: Rót kinh nhiÖm: ………

………

………

………

Tuần: Ngày soạn:

Tiết: Ngày dạy:

Chương II : ÂM HỌC

Bài 10: NGUỒN ÂM

A Mục tiêu:

1- Kiến thức: - Nêu được đặc điểm chung của các nguồn âm.

- Nhận biết được một số nguồn âm thường gặp trong cuộc sống

2- Kĩ năng - Quan sát TN kiểm chứng để rút ra đặc điểm chung của nguồn âm

- Yêu cầu đọc thông báo đầu chương

- Âm học nghiên cứu gì ?

- Cho HS đọc phần mở đầu SGK

HĐ2 : Nhận biết nguồn âm(8’)

- Yêu cầu đọc C1 và tả lời

- GV thông báo vật phát ra âm gọi là

- HS: Vị trí cân bằng của sợi dây cao

su là vị trí đứng yên, nằm trên đườngthẳng

- HS làm TN

C3: Dây cao su rung động và nghêđược âm phát ra

2 Thí ngiệm :

( ở TN này GV có thể thay cốc TT bằng

trống và dùi )

-Yêu cầu trả lời tương tự

- GV thông báo KN dao động

- Yêu cầu HS làm TN3 quan sát và trả lời

C5

- GV : Cho HS điền từ thích hợp vào KL

-HS: Gõ vào thành cốc thuỷ tinhmỏng

C4: Vật phát ra âm là thành cốc thuỷtinh

Vật đó có dao động Nhận biết : Sừ tay hoặc đổ nướcvào trong cốc thấy nước dao động.( Vật phát ra âm là mặt trống, mặttrống có dao động, nhận biết bằngcách : Đặt mẩu giấy lên mặt trốngthấy giấy nẩy lên hoặc dùng quả cầubấc treo vào giá đặt sát mặt trống thìkhi đó quả cầu nảy lên )

* Khái niệm: Sự rung động ( chuyển

động) qua lại vị trí cân bằng gọi làdao động

3 Thí ngiệm :

- HS làm TN theo nhóm

C5: Âm thoa có dao độngKiểm tra : Dùng quả cầu treo trêngiá đặt sát vào một nhánh âm thoathì quả cầu nảy lên khi âm thoa daođộng

-Yêu cầu trả lời C8

- Có thể cho HS thổi nắp bút, yêu cầu nêu

phương án kiểm tra cột không khí trong

- HS quan sát và trả lời…

C9: a) Bộ phận dao động phát ra âm :Phần nước ở trong ống

b) ống phát ra âm trầm nhất : ồngnhiều nước

ống phát ra âm bổng nhất : ống ítnước

c) Cột không khí trong ống d) ống phát ra âm trầm nhất, bổngnhất ngược lại phần b)

Tuần: Ngày soạn:

Tiết: Ngày dạy:

Bài 11: ĐỘ CAO CỦA ÂM

A Mục tiêu:

1 Kiến thức:

- H/S hiểu được mối liên hệ giữa độ cao và tần số của âm

- H/S nhận biết được thuật ngữ âm cao (âm bổng), âm thấp (âm trầm) và tần

số khi so sánh 2 âm

2 Kỹ năng: - HS làm được một số thí nghiệm đơn giản để xác định được độ cao

của âm

3 Thái độ : - Cẩn thận, nghiêm túc, tích cực trong quá trình học tập

- Có ý thức tìm hiểu các hiện tượng vật lý

B Đồ dùng giảng dạy:

- 1 con lắc đơn có chiều dài 20 cm

- 1 con lắc đơn có chiều dài 40 cm

- Đĩa quay và đông cơ quay

- Các mẫu vật: thước kẻ sắt hoặc nhựa mỏng

C Các hoạt động dạy học :

HĐ1 : Kiểm tra bài cũ - Đặt vấn đề (7’)

* Kiểm tra bài cũ

- Thê nào gọi là nguồn âm?

- Khi phát ra âm, các vật có dao động không?

* Đặt vấn

- Ta đã học hết chương 1 quang học

- Ta tiếp tục nghiên cứu về âm Thế nào là âm trầm? Thế nào là âm bổng?

Đó là nội dung bài học hôm nay: “Độ cao của âm”

Hoạt động của GV Hoạt động của HS

HĐ2: dao động nhanh; chậm - tần số:(12’)

- Yêu cầu đọc TN, nêu dụng cụ TN

- GV HD HS tìm hiểu như thế nào là một

dao động

- Hãy quan sát và đếm số dao động của

từng con lắcn trong 10s và ghi kết quả

C1: Conlắc

Dao độngnhanh, châm

Số daođộng/1s

Số daođộng/1s

a d đ chậm 20 2

b d đ nhanh 30 3

• Số dao động trong 1s gọi là tần số

• Đơn vị của tần số là héc kí hiệu là

HZ

HS: Trả lời C2 để điền từ thích hợp vào