Giáo án vật lí 7 bộ full

* Nhận xét : Trên màn chắn đặt phía sau vật cản có vùng chỉ nhận được ánh sáng từ một phần của nguồn sáng tới .Gọi là bóng nửa tối.. - Hình ảnh của vật quan sát được trong gương gọi

Trang 1

Tuần : ………… Ngày soạn : ……….

Tiết : ………… Ngày dạy : ………

CHƯƠNG I: QUANG HỌC

Bài 1: NHẬN BIẾT ÁNH SÁNG NGUỒN SÁNG VÀ VẬT SÁNG

- Mỗi nhóm : 01 đèn pin, 01 hộp kín bên trong có mảnh giấy và bóng đèn.

III.Hoạt động dạy-học:

1 Ổn định lớp: (1’)

2 kiểm tra bài cũû:

3 Nội dung bài mới:

- Các vấn đề sẽ được học trong chương trình vật lý 7.Giới thiêu trọng tâm của chương 1 (5’)

5’

8’

10’

I Nhận Biết Aùnh Sáng:

1.Quan sát và thí

nghiệm.

C1: Điều kiện là ánh sáng

truyền được tới mắt.

* Kết Luận:

Mắt ta nhận biết được ánh

sáng khi có ánh sáng

truyền vào mắt ta.

II Nhìn thấy một vật:

* HĐ 1: Giới thiệu bài

- Yêu cầu hs đọc phần giới thiệu bài như sách giáo khoa.

- Yêu cầu học sinh dự đoán xem

ai đúng ai sai.

* HĐ 2: Nhận biết ánh sáng.

- Khi nào thì mắt chúng ta nhận biết là có ánh sáng.

- Yêu cầu hs đọc phần quan sát thí nghiệm.

- Vậy trong 4 trường hợp đó trường hợp nào mắt ta nhận biết được có ánh sáng.

- Yêu cầu hs đọc C1.

- Yêu cầu hs thảo luận nhóm và trả lời C1.

- Nhận xét kết quả của các nhóm.

- Yêu cầu hs làm phần kết luận

- Đọc phần đoạn đối thoại đầu bài.

- Nghe nhận xét.

- Làm phần kết luận.

Trang 2

8’

1.Thí nghiệm.

C2.Ta nhìn thấy mảnh

giáy trắng khi đèn bật

sáng.Đó là vì đèn chiếu

sáng mảnh giấy ,mảnh

giấy hắt lại ánh sáng,ánh

sáng từ mảnh giấy truyền

vào mắt ta

.* Kết Luận:

Ta nhìn thấy một vật khi

có ánh sáng từ vật đó

truyền vào mắt

III Nguồn sáng và vật

sáng.

C3: Dây tóc bóng đèn

phát ra ánh sáng mảnh

giấy trắng hắt lại ánh

sáng.

* Kết Luận:

- Những vật tự nó phát ra

ánh sáng gọi là nguồn

sáng.

- Nguồn sáng và vật hắt

sáng gọi chung là vật

sáng.

.

IV.Vận dụng.

C 4 Bạn Thanh đúng.Vì

* HĐ 3: Nhìn thấy một vật.

- Để nhìn thấy một vật cần đảm bỏa yêu cầu gì?

- Gọi hs đọc thí nghiệm C2.

- Hướng dẫn cách làm thí nghiệm.

- Phát dụng cụ cho các nhóm làm và yêu cầu trả lới C2.

- Yêu cầu hs làm phần kết luận.

- Khi nào ta nhìn thấy một vật?

-Khẳng đinh kết luận

* HĐ 4: Khái niệm nguồn sáng – vật sáng.

- Để biết vật thế nào là nguồn sáng, thế nào là vật sáng.

- Gọi học sinh đọc và làm C3.

- Những vật tự nó phát ra ánh sáng gọi là nguồn sáng.

- Những vật tự nó không phát ra ánh sáng gọi là vật hắt sáng.Vật hắt lại ánhsáng khi nhận được ánh sáng từ nguồn sáng gọi là vật sáng.

- Yêu cầu hs làm phần kết luận

- Vậy nguồn sáng là gì vật sáng là gì?

* HĐ 5: Vận dụng.

- Đọc thí nghiệm C2.

- Nghe hướng dẫn cách làm.

- Nhận dụng cụ làm và trả lới C2:

-Đại diện nhóm trả lời C2.

- Nghe nhận xét,ghi nhận

-Ta nhìn thấy một vật khi có ánh sáng từ vật đó truyền vào mắt ta.

-Ghi bài.

- Đọc và làm C3: dây tóc bóng đèn phát ra ánh sáng mảnh giấy trắng hắt lại ánh sáng.

- Làm phần kết luận : dây tóc bóng đèn tự nó phát ra ánh sáng gọi là nguồn sáng dây tóc bóng đèn phát ra ánh sáng và mảnh giáy trắng hắt lại ánh sáng từ vật khác chiếu vào nó gọi chung là vật sáng.

- Những vật tự nó phát ra ánh sáng gọi là nguồn sáng.

- Nguồn sáng và vật hắt sáng gọi chung là vật sáng.

Trang 3

tuy đèn sáng nhưng không

chiếu thảng vào mắt

ta,không có ánh sáng từ

đèn truyền vào mắt,nên

mắt không nhìn thấy.

C 5 Khói gồm nhiều hạt

nhỏ li ti,các hạt khói được

đèn chiếu sáng trở thành

vật sáng.Các vật sáng nhỏ

li ti xếp gần nhau tạo

thành một vệt sáng mà ta

-Gọi hs trả lời C5 -Gọi hs khác nhận xét,bổ sung -Thảo luận,nhận xét ,hòan chỉnh câu trả lời

- Đọc và làm C4

- Trả lời câu C 4

- Nhận xét ,bổ sung

- Thảo luận, ghi bài.

-Đọc C5:

-Suy nghỉ, trả lời C5 -Nhận xét ,bổ sung -Thảo luận ,ghi bài.

IV/ Cũng cố:(3’)

-Ta nhìn thấy một vật khi nào?Nguồn sáng là gì ?

-Tại sao ta nhìn thấy tấm bảng có màu xanh? Giới thiệu có nhiều loại ánh sáng màu;vật đen.

-Nhận xét tiết dạy ,tuyên dương nhóm ,cá nhân tích cực xây dựng bài.

V/ Dặn dò(1’)

-Về học bài, đọc phần có thể em chưa biết , làm các bài tập trong SBT Xem trước và chuẩn bị bài 2

*Rút kinh nghiệm:

Trang 4

Tuần : ……… Ngày sọan :……….

Tiết : ……… Ngày dạy : ……….

Bài 2 :SỰ TRUYỀN ÁNH SÁNGI.Mục tiêu:

1.Kiến thức:

- Phát biểu được Định luật truyền thẳng ánh sáng

- Nhận biết được đặc điểm của 3 lọai chùm sáng

2 Kĩ năng:

- Hình thành kĩ năng làm TN để xác định được đường truyền của ánh sáng

- Biết vận dụng Định luật truyền thẳng ánh sáng vào xác định đường thẳng trong thực tế

3 Thái độ:

- Rèn luyện tính cẩn thận, chính xác, có ý thức hợp tác làm việc theo nhóm.

II.Chuẩn bị:

- 1 đèn pin , 1 ống nhựa cong ,1 ống nhựa thẳng Φ 3mm

dài 200mm , 3 màn chắn có đục lỗ như nhau, 3 đinh ghim mạï mũ nhựa to

1 Ổn định lớp:

2 Kiểm tra bài cũ: 7’

- Khi nào ta nhận biết được ánh sáng ?

- Khi n ào ta nhìn thấy vật ?

- Nguồn sáng là gì ? vật sáng là gì ?

3.Nội dung bài mới:

Câu C1: Ống thẳng :

nhìn thấy bóng đèn đang

cháy sáng : ánh sáng từ

dây tóc bóng đèn qua

ống thẳng tới mắt.

* Họat động 1: Tổ chức tình huống học tập :

- Cho HS đọc phần mở bài SGK.

- Em có suy nghĩ gì về thắc mắc của bạn Hải ?

* Họat động 2 : Nghiên cứu tìm quy luật đường truyền của ánh sáng :

- Yêu cầu HS dự đóan ánh sáng

đi theo đường nào? Đường thẳng ,đường cong hay đường gấp khúc ?

- Yêu cầu HS kiểm tra lại dự đóan qua TN kiểm chứng.

- Yêu cấu hs trả lời câu C1.

- Đọc phần mở bài SGK.

- Nêu ý kiến.

- Aùnh sáng từ đèn đi thẳng.

- các nhóm làm thi nghiệm kiểm tra đường truyền của ánh sáng.

- C1: Ống thẳng : nhìn thấy bóng đèn đang cháy sáng : ánh sáng từ dây tóc bóng đèn

Trang 5

8’

Câu C2 : Aùnh sáng

truyền theo đường

thẳng.

* kết luận : đường

truyền của ánh sáng

trong không khí là

đường thẳng.

* Định luật truyền

thẳng của ánh sáng:

Trong môi trường trong

suốt và đồng tính ánh

sáng truyền đi theo

đường thẳng

II/ Tia sáng và chùm

sáng:

1) Biểu diễn đường

truyền của ánh sáng :

*Quy ước : Biểu diễn

đường truyền của ánh

sáng bằng một đường

thẳng có mũi tên chỉ

hướng gọi là tia sáng.

2) Ba lọai chùm sáng :

C3 : a) không giao nhau

b) giao nhau

c) loe rộng ra

- Chùm sáng song song.

- Chùm sáng hội tụ.

- Chùm sáng phân kỳ.

III/ Vân dụng :

Câu C4 : : Làm TN

giống như 02 TN ta vừa

làm Aùnh sáng truyền

theo đường thẳng.

- C5: Đặt mắt sao cho

chỉ nhìn thấy kim gần

- Làm TN C2 cho hs quan sát.

- Vậy ánh sáng truyền theo đường gì?

- Thông báo : môi trường không khí ,nước ,tấm kính trong Gọi là môi trường trong suốt Mọi vị trí trong môi trường đó có tính chất như nhau gọi là đồng tính

- Yêu cầu hs phát biểu Định luật.

* Hoạt động 3 : Nghiên cứu thế nào là tia sáng ,chùm sáng:

- Hướng dẫn HS quy ước vẽ tia

sáng.

- Cho hs quan sát hình 2.5.

- Hướng dẫn HS về 03 loại chùm

sáng.

- Yêu cầu HS trả lời câu C3 :

*Họat động 4 : Vận dụng:

- Yêu cầu HS làm câu C4.

- Yêu cầu HS làm câu C5.

qua ống thẳng tới mắt.

- HS đọc C2.

- Quan sát TN.

- Aùnh sáng truyền theo đường thẳng.

- Nghe thông báo

- phát biểu Định luật.

- Nghe hướng dẫn.

- Quan sát hình 2.5.

C3 : a) Chùm sáng // Gồm các tia sáng không giao nhau trên đường truyền của chúng b) Chùm sáng hội tụ :Gồm các tia sáng giao nhau trên đường truyền của chúng c) Chùm sáng phân kỳ : Gồm các tia sáng loe rộng ra trên đường truyền của chúng C4 : Làm TN giống như 02

TN ta vừa làm Aùnh sáng truyền theo đường thẳng.

- C5: Đặt mắt sao cho chỉ nhìn thấy kim gần mắt nhất mà không nhìn thấy kim còn lại.

Trang 6

mắt nhất mà không nhìn

thấy kim còn lại.

Giải thích :Kim 1 là vật

chắn sáng của kim 2 ,

kim 2 là vật chắn sáng

của kim 3 Do ánh sáng

truyền theo đường thẳng

nên ánh sáng từ kim 2,3

bị chắn không tới mắt

Giải thích :Kim 1 là vật chắn

sáng của kim 2 , kim 2 là vật chắn sáng của kim 3 Do ánh sáng truyền theo đường thẳng nên ánh sáng từ kim 2,3 bị chắn không tới mắt

IV/ Cũng cố: 5’

- Phát biểu định luật truyền thẳng ánh sáng ?

- Biểu diễn tia sáng như thế nào ?

V/ Dặn dò: 2’

-Về học bài, làm các bài tập trong SBT Xem trước và chuẩn bị bài 3.

Trang 7

Tuần : …… Ngày sọan :……… Tiết : ……… Ngày dạy : ……….

Bài 3 ỨNG DỤNG ĐỊNH LUẬT TRUYỀN THẲNG CỦA ÁNH SÁNG

I.Mục tiêu:

- Nhận biết được bóng tối , bóng nửa tối và giải thích

- Giải thích được vì sao có hiện tượng nhật thực và nguyệt thực

2.kiểm tra bài cũ: 7’

- Phát biểu Định luật truyền thẳng ánh sáng ?

- Đường truyền của 1 tia sáng được biểu diển như thế nào ?

- có những loại chùm sáng nào?

C1: Phần màu đen hòan

tòan không nhận được

ánh sáng từ nguồn tới

Vì ánh sáng truyền theo

đường thẳng , bị vật

* HĐ 1: Tổ chức tình huống học tập:

- Ban ngày trời nắng ,không có

mây, ta nhìn thấy bóng của 1 cột đèn in rõ nét trên mặt đất Khi có 1 đám mây mỏng che khuất mặt trời thì bóng đó bị nhòe đi

Vì sao có sự biến đổi đó.

* HĐ 2: Quan sát , hình thành khái niệm bóng tối , bóng nửa tối:

- Yêu cầu hs đọc TN1.

- Làm TN1 cho hs quan sát.

- Yêu cầu các nhóm làm C1:

- Yêu cầu các nhóm trình bày kết quả.

- Đọc TN.

- Quan sát.

- Các nhóm làm.

- Trình bày kết quả.

Trang 8

chắn chận lại.

* Nhận xét : Trên màn

chắn đặt ở phía sau vật

cản có 1vùng không

nhận được ánh sáng từ

nguồn tới Gọi là vùng

bóng tối.

C2 : - Vùng bóng tối ở

giữa màn chắn

- Vùng sáng ở

ngòai cùng

- Vùng xen giữa

bóng tối ,vùng sáng gọi

là Bóng nửa tối

* Nhận xét : Trên màn

chắn đặt phía sau vật

cản có vùng chỉ nhận

được ánh sáng từ một

phần của nguồn sáng

tới Gọi là bóng nửa tối.

II/ Nhật thực - Nguyệt

thực :

C3: Nơi có nhật thực

tòan phần nằm trong

vùng bóng tối của Mặt

trăng bị Mặt trăng che

khuất không cho ánh

sáng Mặt trời chiếu

đến Vì thế đứng ở đó

,ta không nhìn thấy Mặt

trời và trời lại tối

C4 : Mặt trăng ở vị trí

số 1 là Nguyệt thực Ở

vị trí số 2 , 3 là trăng

sáng

- Yêu cầu hs làm phần nhận xét.

- Yêu cầu hs đọc TN2.

- Làm TN2 cho hs quan sát.

- Yêu cầu các nhóm làm C2:

- Yêu cầu hs làm phần nhận xét.

*HĐ 3 : Hình thành khái niệm

Nhật thực và Nguyệt thực :

- Mặt trăng chuyển động như thế nào so với Trái đất ?

- Trái đất chuyển động như thế nào so với Mặt trời?

- Khi Mặt trời Mặt trăng , Trái đất nằm trên cùng 1 đường thẳng như hình 3.3, thì trên trái đất xuất hiện bóng tối và bóng nửa tối

Đứng ở chỗ bóng tối, không nhìn thấy mặt trời,ta gọi là có nhật thực tòan phần.đứng ở chỗ nữa bóng tối, nhìn thấy một phần mặt trời, ta gọi có nhật thực 1 phần.

- Treo hình 3.3 cho hs quan sát.

- Yêu cầu hs đọc và trả lời C3?

- Nghe nhận xét.

- Làm phần nhận xét.

- Đọc TN2.

- Quan sát.

- Các nhóm làm.

- Làm phần nhận xét.

- Mặt trăng quay xung quanh Trái đất

- Trái đất quay xung quanh Mặt trời.

- Quan sát.

- Trả lời C3: Nơi có nhật thực tòan phần nằm trong vùng bóng tối của Mặt trăng bị Mặt trăng che khuất không cho ánh sáng Mặt trời chiếu đến

Vì thế đứng ở đó ,ta không nhìn thấy Mặt trời và trời lại tối

Trang 9

III/ VẬN DỤNG:

C5 : Khi miếng bìa lại

gần màn chắn hơn thì

vùng tối và vùng nửa tối

sẽ thu hẹp lại.

C6:- Bóng đèn dây tóc

có nguồn sáng nhỏ, Vật

cản lớn so với nguồn

nên không có ánh sáng

- Yêu cầu hs đọc và trả lời C4.

- Bóng tối – Bóng nửa tối là gì?

- Nhật thực tòan phần quan sát được nơi nào?

- Nhật thực một phần quan sát được nơi nào?

- Nguyệt thực xảy ra khi nào?

V/ Dặn dò: 2’

Trang 10

Tuần : ……… Ngày sọan :……… Tiết : ……… Ngày dạy : ……….

Bài 4

ĐỊNH LUẬT PHẢN XẠ ÁNH SÁNG

I.Mục tiêu:

- Phát biểu được Định luật phản xạ ánh sáng

- Biết xác định tia tới , tia phản xạ , góc tới , góc phản xạ

- 1 gương phẳng có giá đỡ

– 1 đèn pin có màn chắn đục lỗ để tạo ra tia sáng

– 1 tờ giấy dán trên tấm gỗ phẳng

– 1 thước đo độ

1.Ổn định lớp: 3’

- Hãy nêu khái niệm về bóng tối và bóng nửa tối ?

- Giải thích hiện tượng nhật thực và nguyệt thực ?

3’

* Quan sát :

C1: Tấm kim lọai nhẵn , mặt

nước phẳng ,mặt tường ốp

gạch men phẳng bóng.

* HĐ 2 : Tác dụng của gương

phẳng

- Hàng ngày trứơc khi đi học các

em thường đứng trước gương để là gì?

- Các em có thấy thấy gì ?

- Hình ảnh của vật quan sát được trong gương gọi là ảnh của vật tạo bởi gương phẳng.

- Yêu cầu HS trả lời câu C1.

* HĐ 3 : Khái niệm về sự phản

- Xem lại đầu tóc quần áo.

- Ảnh của các em trong gương.

- C1: Tấm kim lọai nhẵn , mặt nước phẳng ,mặt tường ốp gạch men phẳng bóng.

Trang 11

7’

sáng

1.Tia phản xạ nằm trong

mặt phẳng nào ?

* kết luận : Tia phản xạ

nằm trong cùng mặt phẳng

với tia tới và đường pháp

tuyến

2 Phương của tia phản xạ

quan hệ thế nào với phương

của tia tới :

* SIN = i Gọi là góc tới

* INR =i’ Gọi là góc phản xạ

* IN : đường pháp tuyến

vuông góc với gương tại I

* Kết luận : Góc phản xạ

luôn luôn bằng góc tới.

3 Định luật phản xạ ánh

sáng

- Tia phản xạ nằm trong cùng

mặt phẳng chứa tia tới và

đường pháp tuyến của gương

tại điểm tới

- Góc phản xạ bằng góc tới

4.Biểu diễn gương phẳng và

các tia sáng trên hình vẽ:

C3:

a.

xạ ánh sáng:

- Yêu cầu HS đọc TN.

- Yêu cầu HS nhận dụng cụ và làm TN như hình 4.2 SGK.

- Yêu cầu HS trả lời câu C2.

- Yêu cầu HS làm phần kết luận.

- Yêu cầu hs đọc thông tin trong sgk.

- Hướng dẫn cho hs đâu là góc tới đâu là góc

- Yêu cầu hs dự đoán xem góc tới và góc phản xạ có bằng nhau không?

- Để kiểm tra dự đóan của các

em có đúng không các em hoạt động nhóm hãy làm TN để kiểm tra lại vấn đề này.

- Ta tiến hành TN tương tự với các môi trường trong suốt khác,

ta cũng ra được hai kết luận như đ/v không khí Do đó hai kết luận trên được coi là nội dung định luật phản xa ánh sáng.

- Để biết gương và các tia sáng biểu diễn trên hình vẽ như thế nào ta sang 4.

- Hướng dẫn cách biểu diễn gương và các tai sáng.

- Yêu cầu hs làm C3

.

- Đọc TN.

- Nhận dụng cụ và làm

TN như hình 4.2 SGK C2 : Tia phản xạ IR nằm trong mặt phẳng tờ giấy chứa tia tới

- Đọc thông tin.

- Bằng nhau.

- làm TN.

- Nghe nhận xét.

- Làm C3.

Trang 12

- Nêu định luật phản xạ ánh sáng.

- Khi vẽ pháp tuyến thì vẽ thế nào so với gương.

V/ Dặn dò: 1’

R

S

I N

Trang 14

Tuần : ……… Ngày sọan :……… Tiết : ……… Ngày dạy : ……….

- Biết được tính chất của ảnh tạo bởi gương phẳng

- Vẽ được ảnh của một vật đặt trước gương phẳng.

- 1 gương phẳng có giá đỡ thẳng đứng.

- 1 tấm kính trong suốt có giá đỡ.

- 2 cây nến hoặc 2 viên phấn như nhau

- 1 tờ giấy trắng dán trên tấm gỗ phẳng

III.Hoạt động dạy học:

- Phát biểu định luật phản xạ ánh sáng ?

- Vẽ tia phản xa qua gương ứng với góc tới 45 0

3’

19’ I Tính chất của ảnh tạo

bởi gương phẳng:

* HĐ 1: Tổ chức tình huống học tập:

Bé Lan lần đầu tiên đi chơi Hồ Gươm.Bé kể lại rằng bé trông cái tháp và cái bóng của nó lộn ngược xuống nước (Hình 5-1) Bé thắc mắc không biết vì sao lại có bóng đó ? Bài học hôm nay sẽ trả lời câu hỏi đó

* HĐ 2: Tìm hiểu tính chất của ảnh tạo bởi gương phẳng:

- Yêu cầu HS đọc TN.

- Yêu cầu các nhóm nhận dụng cụ và làm.

- Yêu cầu hs cho biết thấy gì trong gương

- Đọc TN.

- Nhận dụng cụ và làm.

- Ảnh của vật trong gương.

Trang 15

1 Ảnh của vật tạo bởi

gương phẳng có hứng

được trên màn chắn

không?

C1: ảnh không hứng được

trên màn.

* Kết luận :

Ảnh của vật tạo bởi

gương phẳng không hứng

được trên màn chắn gọi là

ảnh ảo.

2 Độ lớn của ảnh có

bằng độ lớn của vật

không?

C2: độ lớn viên phấn thứ

hai đúng bằng độ lớn viên

phấn thứ nhất.

* Kết luận :

Độ lớn của ảnh của một

vật tạo bởi gương phẳng

bằng độ lớn của vật.

3 So sánh khoảng cách

từ một điểm của vật đến

gương và khoảng cách từ

ảnh của điểm đó đến

gương.

* Kết luận :

Điểm sáng và ảnh của nó

tạo bởi gương phẳng cách

gương một khoảng bằng

nhau.

II Giải thích sựï tạo

thành ảnh bởi gương

phẳng:

- Yêu cầu hs đọc C1:

- Yêu cầu các nhóm làm TN như câu C1 và làm phần kết luận.

- Bố trí Tn như hình 5.3 nhưng thay gương phẳng bằng một tấm kính trong suốt tấm kính là một gương phẳng nó vừa tạo ra ảnh của viên phấn thứ nhất, vừa cho

ta thấy các vật phía bean kia tấm kính.

- Kẻ đường MN đánh dấu vị trí của gương Điểm A là đỉnh của miếng bìa hình tam giác và A’ là ảnh của nó lấy bút chì đánh dấu

vị trí A và A’.

* HĐ 3: Giải thích sụ tạo thành

ảnh bởi gương phẳng:

- Hướng dẫn hs làm C4.

- Đọc C4.

Trang 16

C4 :

* Kết luận:

Ta nhìn thấy ảnh s’ vì các

tia phản xạ lọt vào mắt có

đường kéo dài đi qua ảnh

s’

- Yêu cầu hs đọc và làm kết

4 Cũng cố: 3’

- Nêu các tính chất của ảnh tạo bởi gương phẳng.

- Tại sao ta nhìn thấy ảnh s’ qua gương phẳng.

5 Dặn dò: 1’

-Về học bài, làm các bài tập trong SBT Xem trước bài 6 và chuẩn bị mẫu báo cáo tthực hành

IV Rút kinh nghiệm:

S

S’

Trang 17

Tuần : …… Ngày sọan : ……… Tiết : ……… Ngày dạy : ………

Bài 6 : THỰC HÀNH QUAN SÁT VÀ VẼ ẢNH CỦA VẬT TẠO BỞI GƯƠNG PHẲNG

I.Mục tiêu:

- Luyện tập vẽ ảnh của vật có hình dạng khác nhau đặt trước gương phẳng.

- Xác định được vùng nhìn thấy của gương phẳng.

- Tập quan sát được vùng nhìn thấy của gương ở mọi vị trí.

2.Kĩ năng:

- Hình thành kĩ năng làm TN để rút ra kết luận.

- Biết nghiên cứu tài liệu.

3.Thái độ:

- 1 gương phẳng có giá đỡ thẳng đứng.

- 1 bút chì, một thước đo độ.

- Aûnh tạo bởi gương phẳng có nhữûng tính chất nào?

- Hãy giải thích sự hình thành ảnh qua gương?

5’ I Chuẩn bị: 1 Nội dung thực hành.

1 xác định ảnh của vật

tạo bởi gương phẳng.

* HĐ 2: Tổ chức thực hành

- Chia nhóm.

- Yêu cầu hs trình bày mẫu báo cáo trên bàn.

- Yêu cầu hs đọc C1 SGK.

- Dùng gương và bút chì hướng dẫn HS làm thí nghiệm.

- Phát dụng cụ cho các nhóm hòan thành phần 1 mẫu báo cáo.

- Chia nhóm.

- Trình bày mẫu báo cáo trên bàn.

- Đọc C1 SGK.

- Quan sát và thảo luận nhóm.

- Nhận dụng cụ và hòan thành phần 1 mẫu báo cáo.

Trang 18

30’ 2 Xác định vùng nhìn thấy của gương phẳng:

C2: Di chuyển gương từ

từ ra xa mắt, bề rộng

vùng nhìn thấy của gương

sẽ giảm.

* HĐ 3: xác định vùng nhìn thấy của gương phẳng:

- Gọi hs đọc C4.

- Hướng dẫn hs làm.

- Ta nhìn thầy điểm nào vì sao?

- Ta không nhìn thầy ảnh của nó

vì sao?

- Yêu cầu hs thực hành.

- Yêu cầu hs nộp bản báo cáo.

- Nhận xét báo cáo của hs.

- Đọc C2.

- Tìm cách thực hành.

- Tiến hành thí nghiệm và trả lời C3 vào bảng báo cáo câu C2.

- Vì tia phản xạ của N không lọt vào mắt.

- Thực hành, hòan thành báo cáo và nộp báo cáo.

4 Cũng cố: 4’

- Aûnh tạo bởi gương phẳng có những tính chất nào?

- Nhận xét tiết thực hành Tuyên dương nhóm, cá nhân thực hành nghiêm túc.

5 Dặn dò: 1’

- Xem lại bài và chuẩn bị trước bài 7.

Trang 19

Tuần : ……… Ngày sọan : ………

Tiết : ……… Ngày dạy : ………

Bài 7: GƯƠNG CẦU LỒI

I.Mục tiêu:

- Nêu đượ tính chất ảnh của vật tạo bởi gương cầu lồi.

- Nhận biết được vùng nhìn thấy của gương cầu lồi rộng hơn vùng nhìn thấy của gương phẳng có cùng kích thước.

- Giải thích được các ứng dụng của gương cầu lồi.

- 1 gương phẳng có giá đỡ thẳng đứng, 1 gương cầu lồi

- Aûnh tạo bởi gương phẳng có những tính chất nào?

3’

13’

I Aûnh cảu vật tạo bởi

gương cầu lồi.

1 quan sát.

C1: 1 là ảnh ảo.

2 ảnh nhỏ hơn vật.

2 thí nghiệm kiểm tra.

H 7.2

3 Kết luận.

Aûnh của một vật tạo bởi

* HĐ1:Tổ chức tình huống học tập.

- Nhìn vào gương phẳng ta thấy ảnh mình trong gương như thế nào?

- Giới thiệu gương cầu lồi.

- Hình ảnh của một vật tạo bởi gương cầu lồi có giống với ảnh của vật tạo bởi gương phẳng?

- Nêu mục tiêu bài học.

* HĐ2: Aûnh cảu vật tạo bởi gương cầu lồi.

- Yêu cầu hs đọc sách giáo khoa và làm thí nghiệm hình 7.1.

- Gọi hs nêu dự đóan, trả lời C1.

- Gọi hs đọc thí nghiệm kiểm tra.

- Phân nhóm, phát dụng, yêu cầu nhóm làm thí nghiệm và rút ra

- Aûnh ảo, to bằng vật, khỏang cách từ ảnh tới gương bằng khỏang cách từ gương đến người.

- Nhận biết gương cầu lồi.

- Nêu dự đóan.

- Đọc sách giáo khoa và làm thí nghiệm hình 7.1.

- 1 là ảnh ảo.

2 ảnh nhỏ hơn vật.

- Đọc thí nghiệm kiểm tra - Phân nhóm, nhận dụng, yêu cầu nhóm làm thí nghiệm và

Trang 20

10’

gương cầu l6ì có những

tính chất sau:

- Aûnh là ảnh ảo không

hứng được trên nam.

- Aûnh quan sát được nhỏ

hơn vật.

II Vùng nhìn thấy của

gương cầu lồi.

1 thí nghiệm.

Hình 7.3

2 Kết luận.

Nhìn vào gương cầu lồi ta

quan sát được một vùng

rộng hơn so với khi nhìn

vào gương phẳnmg có

cùng kích thước.

III vận dụng.

C3: vùng nhìn thấy của

gương cầu lồi rộng hơn

vùng nhìn thấy của gương

phẳng, vì vậy giúp cho

người lái xe nhìn thấy

khảong rộng ở dằng sau

xe.

C4: người lái xe nhìn thấy

trong gương cầu lồi xe cô,

người… Bị các vật cản ở

phía bên kia che khuất,

tránh được tai nãn giao

- Yêu cầu hs nêu phương án xác định vùng nhìn thấy của gương cầu lồi.

- Gọi hs đọc thí nghiệm.

- Hãy tiến hành thí nghiệm, trả lời C2 và kết luận.

- Gọi đại diện nhóm trả lời C2 và kết luận.

- Gọi hs nhận xét bổ sung.

- Thảo luận hoàn chỉnh.

* HĐ4: Vận dụng.

- Gọi hs đọc và trả lời câu C3

- Thảo luận hoàn chỉnh câu trả lời của hs.

- Gọi hs đọc và trả lời câu C4.

- Hình 7.1, thảo luận và hoàn chỉnh câu trả lời của hs.

rút ra kết luận.

- Nêu kết luận.

- Nhận xét bổ sung.

- Dùng gương phẳng quan sát bạn ngồi sau, rồi tahy gương cầu lồi so sánh.

- Đọc thí nghiệm.

- Tiến hành thí nghiệm, trả lời C2 và kết luận.

- Trả lời C2 và kết luận.

- Đọc và trả lời câu C3

- Đọc và trả lời câu C4.

4 Cũng cố: 6’

- Nêu các tính chất của ảnh tạo bởi gươngcầu lồi.

- vùng nhìn thấy của gương cầu lồi như thế nào so với vùng nhìn thấy của gương phẳng có cùng kích thước.

5.Dặn dò: 1’

IV.Rút kinh nghiệm:

Trang 21

Tuần : …… Ngày sọan : ……… Tiết : ……… Ngày dạy : ……… Bài 8: GƯƠNG CẦU LÕM

I.Mục tiêu:

- Nêu được tính chất ảnh của vật tạo bởi gương cầu lõm.

- Nêu được tác dụng của gương cầu lõm trong cuộc sống và trong kĩ thuật.

- Giải thích được các ứng dụng của gương cầu lồi.

2.Kĩ năng:

- Làm TN để nghiên cứu tính chất của ảnh tạo bởi gương cầu lõm.

- Quan sát các tia sáng đi qua gương cầu lõm.

3.Thái độ:

- 1 gương phẳng có giá đỡ thẳng đứng, 1 gương cầu lõm.

-Đề

3’

12’

I Aûnh cảu vật tạo bởi

gương cầu lõm.

1.thí nghiệm.

C1: Aûnh ảo lớn hơn cậy

nến.

C2: đặt gương phẳng và

gương cầu lõm cùng kích

thước, đặt trước 2 gương 2

* HĐ1:Tổ chức tình huống học tập.

- Trong thực tế ,khkt đã giúp con người sử dụng năng lượng ánh sáng mặt trời vào việc chạy ô tô, dun bếp, làm pin…bằng cách sử dụng gương cầu lõm Vậy gương cầu lõm là gì? Gương cầu lõm có tính chất gì mà thu được năng lượng mặt trời.

* HĐ2: Aûnh cảu vật tạo bởi gương cầu lõm.

- Giới thiêu gương cầu lõm là gương có mặt phản xạ là mặt trong của 1 phần mặt cầu.

- Yêu cầu hs đọc thí nghiệm.

- Phát dụng cụ cho các nhóm yêu cầu các nhóm làm thí nghiệm, trả lời C1.

- Aûnh ảo, to bằng vật, khỏang cách từ ảnh tới gương bằng khỏang cách từ gương đến người.

- Nhận biết gương cầu lồi.

Trang 22

10’

cây nến có cùng kích

thước, cùng khoảng cách.

2 kết luận.

Đặt một vật gần sát

gương cầu lõm, nhìn vào

gương thấy ảnh ảo không

hứng đượ trên màn chắn

và lớn hơn vật.

II sự phản xạ ánh sáng

trên gương cầu lõm

1 đối với một chùm tia

tới song song.

C3: chùm tia phản xạ tụ

lại tại 1 điểm trước gương

cầu lõm.

* Kết luận.

Chiếu một chùm tia tới

song song lên một gương

cầu lõm, ta thu được một

chùm tia phản xạ hội tụ

tại 1 điểm trước gương.

C4: vì mặt trời ở xa:

Chùm tia tới gương là

chùm sán song song do đó

chùm tia phản xạ hội tụ

tại vật, nên vật nóng lên.

2 Đối với chùm tia tới

phân kì.

* kết luận.

Một nguồn sáng nhỏ s đặt

trước gương cầu lõm ở

một vị trí thích hợp, có

thể cho một tia phản xạ

- Thảo luận hòan chỉnh.

- Làm thí nghiệm thu ảnh thật bằng cách để vật ơ ûxa tấm kính lõm thu được ảnh qua màn.

- Yêu cầu hs nêu cách bố trí thí nghiệm để so sánh ảnh của một vật tạo bởi gương cầu lõmvới ảnh của một vật tạo bởi gương phẳng.

- Gọi hs khác nhận xét bổ sung.

- thảo luận hòan chỉnh.

- Phân nhóm, phát dụng, yêu cầu nhóm làm thí nghiệm và rút ra kết luận.

- Gọi đại diện nhóm nêu kết luận.

- Thảo luận hòan chỉnh.

* HĐ3: Nghiên cứu sự phản xạ ánh sáng của gương cầu lõm.

- Tiến hành thí nghiệm yêu cầu

hs quan sát và trả lời C3.

- Gọi hs trả lời C3.

- Gọi hs nêu kết luận.

- Gọi hs đọc và trả lời C4.

- Tiến hành thí nghiệm yêu cầu

hs quan sát và trả lời kết luận.

- Gọi hs đọc và trả lời kết luận.

- Gọi hs lên bảng vẽ hình.

hơn vật.

+ Vật xa gương : ảnh nhỏ hơn vật ( ngược chiều).

+ Kiểm tra ảnh ảo.

- Quan sát GV làm TN.

- Nêu cách bố trí thí nghiệm.

- Phân nhóm, nhận dụng, yêu cầu nhóm làm thí nghiệm và rút ra kết luận.

- Quan sát và trả lời C3.

- Trả lời C3: ánh sáng tụ lại tại 1 điểm.

- Đọc và trả lời câu C4

- Quan sát và trả lời kết luận.

- Trả lời kết luận.

- Vẽ hình S

Trang 23

song song.

III vận dụng.

C6: bóng đèn pin ở vị trí

xa gương tạo chùm sáng

phân kì tới gương- cho

chùm tia phản xạ song

song- ánh sáng đi xa.

- Gọi hs đọc và trả lời C6.

- Nghe giới thiệu.

- Quan sát và nghe hướng dẫn.

4 Cũng cố: 2’

- Nêu các tính chất của ảnh tạo bởi gươngcầu lõm.

- Sự phảnxạ ánh sáng trên gương cầu lõm ó những đặt điểm gì?

5 Dặn dò: 1’

Trang 24

Tuần : ……… Ngày sọan : ……….

Tiết : ……… Ngày dạy : ……….

CHƯƠNG II : ÂM HỌCBài 10: NGUỒN ÂM

I Mục tiêu:

- Nêu được đặc điểm chung của các nguồn âm,nhận biết được một số nguồn âm thường gặp trời đời sống

- Quan sát TN kiểm chứng để rút ra đặc điểm của nguồn âm là dao động

- Yêu thích môn học

- GV : + 1 cốc thủy tinh

+ Trống + búa cao su + con lắc bốc

- Mỗi nhóm hs:

+ 1 sợi dây cao su

+ 1 âm thoa + búa cao su

+ Tua giấy

+ Đàn ống nghiệm

III Tiến trình lên lớp

1 Oån định lớp: 1’

2 Kiểm tra bài cũ :(2 ‘)

- Phát bài kiểm tra,nhận xét bài kiểm tra

- Giới thiệu chương II âm học

- Gọi hs đọc phần mở bài SGK

- Nêu mục tiêu bài học,v/đ cần nghiên cứu:âm thanh được tạo ra như thế nào?

* HĐ 2: Nhận xét nguồn âm

- Yêu cầu hs đọc câu 1 sau

1 phút giữ yên lặng để trả lời câu hỏi câu 1

- Đọc C1

1 phút trật tự ,lắng nghe âm thanh trả lời câu 1

Trang 25

c3: Dây cao su dao động

và phát ra âm

C4: Cốc thủy tinh phát ra

âm Thành cốc thủy tinh

có rung động

Nhận biết :dán tua giấy

,treo con lắc bốc

C5 Âm thoa có dao động

Nhận biết:Dùng tay chạm

vào nhánh âm thoa,,dán

tua giấy hoặc dùng con lắc

bốc

2 Kết luận

- Khi phát ra âm các vật

điều dao động

- Vật phát ra âm gọi là nguồn âm

- Gọi hs trả lời câu 2,cho vd về các nguồn âm

- Gọi hs khác bổ sung

- Vậy nguồn âm có đặc điểm chung gì?

* HĐ 3: Tìm hiểu đặc

điiểm chung của nguồn âm.

- Gọi hs đọc TN 1 và câu 3

- Vị ttrí cân bằng của dây cao su là gì?

- Yêu cầu các nhóm làm TN,lắng nghe,quan sát trả lời câu 3

- Gọi hs đọc TN 2 ,và câu 4

- Làm TN ,yêu cầu hs quan sát trả lời câu 4

- Phải kiểm tra như thế nào để biết thành cốc thủy tinh rung động ?

- Cốc thủy tinh mõng,dể vở,thay cốc bằng trống yêucầu các nhóm làm TN

- Gọi hs đọc TN 3 và câu 5Đề nghị các nhóm tiến hành

TN và trả lời câu 5

- Phải kiểm tra như thế nào để biết âm thoa có dao động ?

- Đề nghị các nhóm kiểm tra bằng một trong các phương án đã đưa ra

- Qua các TN rút ra kết luậngì?

- Khẳng định kết luận

- Ghi bài

- Trống ,máy,rodiô,loa…

- Bổ sung thêm

- Đọc TN 1 và câu 3

- Là vị trí đứng yên ,nằm trên đường thẳng

- Làm TN lắng nghe quan sát ,trả lời câu 3

- Đọc TN 2 và câu 4

- Quan sát TN trả lời câu 4

- Dán tua giấy

- Nghe giải thích làm TN

- Đọc Tn và câu 5

- Tiến hành TN trả lời câu 5

- Dùng tay chạm vào ,tuagiấy hoặc con lắc bốc

Trang 26

9’ III vận dụng

C6 được

C7.tùy hs

C8 Dán tua giấy mỏng

vào miệng lọ sẽ thấy tua

giấy rung rung

C9 a) Oáng nghiệm và

nước ttrong ống nghiệm

dao động

b) Oáng nghiệm nhiều

nước nhất phát ra âm trầm

nhất,ống ít nước nhất phát

ra âm bổng nhất

c)Cột không khí trong

ống dao động

d)Oáng ít nước -> âm

bổng ống nhiều nuớc ->

âm trầm

*Hđ 4: Vận dụng

- Gọi hs đọc và trả lời C6

- Nếu các bộ phận đó đang phát ra âm muốn dừng lại thì làm thế nào?

-Gọi hs d0ọc câu 9

- Phát mỗi nhóm 1 đàn ống nghiệm,y/c làm TN trả lời câu 9

- Đọc và trả lời C6

- Giử cho vật đó không dao động

- Đọc C9

- Làm TN trả lời C9

4 Củng cố : (2’)

- Gọi hs đọc phần “có thể em chưa biết”

- Nguồn âm là gì?các nguồn âm có chung đặc điểm gì?

- Nhận xét tiết dạy,tuyên dương các hs tích cực xây dựng bày

Trang 27

Tuần : ………… Ngày sọan :……… Tiết : ………… Ngày dạy :……….

Bài 11: ĐỘ CAO CỦA ÂM I.Mục tiêu:

- Nêu được mối quan hện giữa độ cao và tần số của âm

- Sử dụng được thuật ngữ âm cao âm bổng,âm thấp (âm trầm) và tần số khi so sánh hai âm làm được các TN

- Có ý thức vận dụng kiến thức vào thực tế

II chuẩn bị:

Mỗi nhóm hs : + 1 giá TN

+ 1 con lắc đơn có chiều dài 20 cm

+ 1 đĩa phát âm có các hòng lỗ vòng quanh

- Các nguồn âm có đặc điểm nào gióng nhau ?làm bài tập 10.1

3 Bài mới

2’

10’

I Dao động nhanh ,

chậm tần số.

1 Thí nghiệm

C1:

*HĐ1 : Tổ chức tình huống học tập

- Cây đàn bầu chỉ có 1 dây ,tại sao khi người nghệ sỉ khigảy đàn lợi khéo léo rung lên làm cho bài hát khi thì thánh thót(âm bổng),lút thì trầm lắng xuống làm xao xuyến lòng người

Vậy nguyên nhân nào làm âm trầm,âm bổng khác nhau?

HĐ 2: Quan sát dao động nhanh ,chậm và nghiên cứu khái niệm tần số

- Gọi hs đọc TN 1 C1 - Đọc TN 1 C1.

Trang 28

* Số dao động trong 1 s

gọi là tần số.Đơn vị tần

số là Hz,kí hiệu là Hz

C2:con lắc có chiều dài

ngắn có tần số dao động

lớn hơn

2 Nhận xét:

Dao động càng

nhanh(chậm)tần số dao

động càng lớn(nhỏ)

II Aâm cao (âm

bổng),âm thấp (âm

trầm).

1 Thí nghiệm

C3:phần tự do của thước

dài dao động chậm ,âm

phát ra thấp

- Phần tự do của thước

ngắn dao động nhanh,âm

phát ra cao

C4: - Khi đĩa quay chậm,

góc miếng bìa dao động

(chậm), âm phát ra

(thấp)

- Khi đĩa quaynhanh, góc

- Chia nhóm phát dụng cụ ,hướng dẫn hs làm TN 1

- Thông tin :số dao dộng trong một giây gọi là tần số đơn vị ,kí hiệu

- Tần số là gì?

- Khẳng định khái niệm tần số

- Từ bảng Tn con lắc nào cótần số dao dộng lớn hơn ?

- Qua TN ,yêu cầu hs hòan thành nhận xét

- Thảo luận ,hòan thành phần nậhn xét

*HĐ 3: Nghiên cứu mối quan hệ giữa độ cao của âm với tần số.

- Hướng dẫn hs làm TN 2

- Phát dụng cụ ,yêu cầu hs làm TN điền từ câu 3

- Gọi đại diện nhóm trả lời câu 3

- Gọi hs nhóm khác nhân xét bổ sung

- Thảo luận hòan chỉnh

- Hướng dẫn hs làm TN 3

- Phát dụng cụ và yêu cầu các nhóm làm TN và trả lời câu 4

- Gọi đại diện nhóm trả lời

- Phân nhóm, nhận dụng cụ, làm thí nghiệm hoàn chỉnh C1

- Điền từ phần nhận xét

- Thảo luận, ghi bài

- Đọc TN2, và câu C3

- Nghe, quan sát GV hướng dẫn

- Nhận dụng cụ làm TN, hòan thành C3

- Nhận xét, bổ sung

- Ghi nhận

- Đọc TN3 và C4

- Quan sát, nghe giảng

- Nhận dụng cụ làm TN, hoàn thành C4

- Đại diện nhóm trả lời

Trang 29

miếng bìa dao động

(nhanh), âm phát ra

(cao)

2 Kết luận

Dao động càng nhanh

(hoặc càng chậm), tần số

dao động càng lớn (hoặc

càng nhỏ) âm phát ra

càng cao (hoặc càng

thấp)

III Vận dụng.

C5: -Vật có tần số 70 Hz

dao động nhanh hơn

- Vật có tần số 50 Hz

phát ra âm thấp hơn

C6: - dây đàn căng nhiều

thì âm phát ra cao (bổng),

tần số dao động lớn

- Dây đàn căng ít thì âm

phát ra thấp (trầm), tần

số dao động nhỏ

C7: Aâm phát ra cao hơn

khi chạm miếng bìavào

hàng lỗ ở gần vành đĩa

Số lỗ trên vành đĩa nhiều

hơn ở phần tâm đĩa do đó

miếng bìa dao động

nhanh hơn khi chạm vào

hàng lỗ gần vành đĩa và

phát ra âm cao hơn so với

khi chạm vào hàng lỗ

gần tâm đĩa

câu 4

- Qua các TN ta rút ra kết luận gì?

- Gọi hs khác nhận xét bổ sung

HĐ 4: Vận dụng.

- Gọi hs đọc ,yêu cầu nhóm thảo luận C6

- Gọi đại diện nhóm trả lời C6

- Gọi hs đọc C7

- Làm TN h11.4 yêu cầu hs quan sát và lắng nghe để trảlời C7

- Gọi hs trả lời C7

câu 4

- Ghi bài

- Nêu kết luận

- Ghi nhận

- Đọc, thảo luận C6

- Tần số là gì ? đơn vị?

- Khi nào âm phát ra cao, khi nào âm phát ra thấp

5 Dặn dò: (1’)

- Về nhà học bài và làm bài tập 11.1 đến 11.4 SBT Xem trước bài 12.

Trang 30

Tuần : ……… Ngày sọan : ……… Tiết : ……… Ngày dạy : ………

Bài 12: ĐỘ TO CỦA ÂM I.Mục tiêu:

- Nêu được mối liên hệ giữa biên độ dao động và độ to của âm phát ra

- Sử dụng được thuật ngữ âm to , âm nhỏ khi so sánh hai âm

II chuẩn bị:

- 1 thước đàn hồi hoặc 1 lá thép mỏng dài khoảng 20 – 30cm được vít chặt vào hộp gỗ rỗng như hình 12-1 SGK

- 1 cái trống và dùi gõ ; 1 con lắc bấc

III Tiến trình lên lớp

1 Oån định lớp: 1’

- Tần số là gì ? Đơn vị tần số ? Âm cao (thấp ) phụ thuộc như thế nào vào tần số ? Sửa bài tập 11-1, 11-2 SBT

3 Bài mới

2’

15’

I Aâm to, âm nhỏ – biên

độ dao động.

Aâm phát ra

to hay nhỏ

- Một vật dao động thường có độ cao nhất định Nhưng khi nào vật phát ra âm to khinào vật phát ra âm nhỏ?

*HĐ 2: Nghiên cứu về biên độ dao động; mối quan hệ giữa biên độ dao động và độ to âm phát ra.

- Yêu cầu hs đọc TN1 và câu C1 SGK

- Gọi đại diện các nhóm báo

- Suy nghỉ, dự đóan: khi vật dao động mạnh âm phát ra to

- Đọc TN1 và câu C1 SGK

Trang 31

* Độ lệch lớn nhất của

vật dao động so với vị trí

cân bằng của nó được gọi

là biên độ dao động

C2: dầu thước lệch khỏi

vị trí cân bằng càng

nhiều (hoặc ít), biên độ

dao động càng lớn (hoặc

nhỏ), âm phát ra càng to

(hoặc nhỏ)

C3: Quả cầu bắc lệch

càng nhiều ( hoặc ít),

chứng tỏ biên độ dao

động của mặt trống càng

lớn (hoặc nhỏ), tiếng

trống càng to (hoặc nhỏ)

2 Kết luận.

Aâm phát ra càng to khi

biên độ của nguồn âm

càng lớn

II Độ to của một số âm.

Độ to của âm được đo

bằng đơn vị đêxiben

Kí hiệu dB

Người ta dùng máy để đo

độ to của âm

cáo kết quả TN

- Thảo luận hòan chỉnh Bảng 1

- Thông báo về biên độ dao động

- Gọi hs điền từ C2

- Gọi các hs khác nhận xét, bổ sung

- Thảo luận hòan chỉnh C2

- Gọi hs đọc TN Và trả lời C3

- Phát dụng cụ và yêu cầu các nhóm làm TN, hoàng thành Câu C3

- Quan sát hs làm TN uốn nắn

- Gọi hs chọn từ thích hợp điền vào chỗ trống câu C3

- Thảo luận hòan chỉnh C3

- Qua các TN hoàn thành kết luận

- Khẳng định kết luận

* HĐ 3: Tìm hiểu độ to của một số âm.

-Yêu cầu hs đọc thông tin SGK

- Đơn vị đo độ to của âm là gì? Kí hiệu là gì?

- Để đo độ to của âm người

ta sử dụng máy đo, giới thiệu độ to của một số âm

- Tiếng sét to mấy lần tiếng nói bình thường?

- Độ to của âm là bao nhiêu thì làm đau tai?

cáo kết quả TN

- Ghi nhận

-Ghi bài

- Điền từ C2

- Thảo luận ghi nhận

- Đọc TN Và trả lời C3

- Nhận dụng cụ và yêu cầu các nhóm làm TN, hoàng thành Câu C3

- Chú ý làm

- Điền từ thích hợp điền vào chỗ trống câu C3

- Nhận xét bổ sung

- Thảo luận, ghi nhận

- Nêu kết luận

- Ghi kết luận

- Đọc thông tin SGK

- Độ to của âm được đo bằng đơn vị đêxiben

Kí hiệu dB

- nghe giảng, ghi bài

- Tiếng sét to gấp 3 lần tiếng nói bình thường

- Độ to của âm >= 130 dBthì làm đau tai

Trang 32

III Vận dụng.

C4: Khi gãy mạnh dây

đàn, tiếng đàn sẽ to vì

dây đàn lệch nhiều, biên

độ dao động lớn

C5: Biên độ dao độ hình

12.3 lớn hơn

C6: Biên độ dao động

của màng loa lớn khi

mày thu thanh phát ra âm

to Và ngược lại

C7: Độ to của tiếng ồn

trên sân trường giờ ra

chơi khỏang 70 dB

- Trong chiến tranh máy bayđịch thả bom xuống, người dân ở gần chỗ bom nổ tuy không chảy máu nhưng lại

bị điếc tai do độ của âm lớn hơn 130 dB làm cho màng nhĩ bị thủng

* HĐ 4: Vận dụng.

- Gọi hs khác bổ sung

- Thảo luận hòan chỉnh câu trả lời

- Gọi hs đọc và lần lượt trả lời các câu C5, C6, C7

- Gọi lần lượt các hs khác nhận xét, bổ sung

- Thảo luận hòan chỉnh từng câu trả lời đúng

- Bổ sung

C4: Khi gãy mạnh dây đàn, tiếng đàn sẽ to vì dây đàn lệch nhiều, biên độ dao động lớn

C5: Biên độ dao độ hình 12.3 lớn hơn

C6: Biên độ dao động của màng loa lớn khi màythu thanh phát ra âm to Và ngược lại

C7: Độ to của tiếng ồn trên sân trường giờ ra chơi khỏang 70 dB

- Ghi bài

4 Củng cố : (4’)

- Độ to của âm phụ thuộc như thế nào vào nguồn âm?

- Đơn vị đo độ to của âm là gì?

- Gọi hs đọc phần có thể em chưa biết

- Nhận xét tiết dạy, tuyên dương nhóm hs xây dựng bài

5 Dặn dò: (1’)

Trang 33

- Về nhà học bài và làm bài tập 12.1 đến 12.4 SBT Xem trước bài 13.

IV Rút kinh nghiệm sau tiết dạy

Trang 34

Tuần: ………… Ngày sọan : ……… Tiết :………… Ngày dạy : ……… Bài 13: MÔI TRƯỜNG TRUYỀN ÂM

I.Mục tiêu:

1 Kiến thức.

- Kể tên được một số môi trường truyền âm và không truyền được âm

- Nêu được ví dụ về môi trường truyền âm trong chất rắn, lỏng, khí

- Vận dụng các kiến thức đã học để giải thích một số hiện tượng trong tự nhiên

2 Kỹ năng.

- Làm thí nghiệm để chứng minh được âm truyền qua các môi trường nào?

- Tìm ra các phương án thí nghiệm

- Có kỹ năng quan sát kiểm chứng tư duy

3 Thái độ.

- Nghiêm túc, tập trung, hợp tác nhóm khi làm thí nghiệm

II Chuẩn bị:

1 Giáo viên :

- 2 trống ( mặt căng mỏng)

- 1 dùi cao su

- 2 quả cầu bấc,

- Giá đỡ 2 trống

- Giá đỡ thí nghiệm

- Tranh phóng to hình 13.4, bảng vận tốc truyền âm

2 Học sinh: (mỗi nhóm)

- Nguồn phát âm vi mạch,giá lắp pin, pin (nguồn điện)

- Bình đựng đầy nước

- Cốc thủy tinh đựng nước, khây để dụng cụ thí nghiệm

III Tổ chức hoạt động lên lớp

1 Ổn định lớp: (1’)

- Kiểm tra sĩ số lớp

2 Kiểm tra bài cũ : (3’)

- Biên độ dao động càng lớn âm phát ra như thế nào?

- Đơn vị đo độ to của âm là gì? Kí hiệu là gì?

- Tiếng nói thì thầm có độ to khỏang bao nhiêu đêxiben

3 Bài mới

Trang 35

TG NỘI DUNG HOẠT ĐỘNG CỦA GV HỌAT ĐỘNG CỦA HS

- C1: + Quả cầu bấc gần

trống 2 dao động

+ Chứng tỏ âm đã truyền

*HĐ1 : Tổ Chức Tình Huống Học Tập.

- Ngày xưa để phát hiện tiếng vó ngựa người ta thường áp tai xuống đất để nghe Tại sao phải phải làm như vậy

* Chuyển ý: Để giải quyết vấn đề trên ta tìm hểu bài

13 môi trường truyền âm

*HĐ2 : Tìm hiểu môi Trường Truyền Aâm.

* Chuyển ý: Các em dự đoán xem âm truyền qua được những môi trường nào?

- Để biết được dự đóan của các em có đúng không?

Chúng ta làm thí nghiệm

- Trong môi trường chất khí âm có truyền qua được không? Ta tìm hiểu mục 1

- Yêu cầu học sinh đọc thí nghiệm về sự truyền âm trong chất khí và câu C1

- Giới thiệu dụng cụ thí nghiệm

- Yêu cầu học sinh quan sát biên độ dao động của 2 quả cầu bấc treo gần trồng 1 và gần trống 2

- Làm thí nghiệm cho học sinh xem

- Yêu cầu học sinh trả lời C1

- Nghe giới thiệu, suy nghĩ, xác định vấn đề cầngiải quyết

- Đọc thí nghiệm và C1

- Nghe giới thiệu dụng cụ

Trang 36

được trong chất khí.

C2: + Quả cấu bấc thứ

hai có biên độ dao động

nhỏ hơn so với quả cầu

bấc thứ nhất

+ Kết luận: Độ to của âm

càng giảm khi càng ở xa

nguồn âm

2 Sự truyền âm trong

chất rắn.

- Yêu cầu học sinh nhận xét

- Chốt lại câu đúng

- Yêu cầu học sinh đọc và trả lời C2

- Yêu cầu học sinh khác nhận xét

- Chốt lại ý đúng

- Từ thí nghiệm ta thấy âm truyền được trong chất khí càng xa nguồn âm thì biên độ dao động của nguồn âm càng nhỏ Ví dụ ở trường học khi hết tiết người ta thường đánh trống và ta nghe được tiếng trống, các

em học ở phòng gần trống thì nghe được tiếng trống to còn các em học ở các phòng

xa trống thì nghe tiếng trốngnhỏ

* Chuyển ý: Âm truyền được trong chất khí Vậy âmtruyền được qua chất rắn hay không?

- Hướng dẫn cách làm thí nghiệm

- Để tiến hành thí nghiệm này thì người ta cần 3 em học sinh đóng vai 3 bạn là bạnA, bạn B, bạn C

được trong chất khí

+ Kết luận: Độ to của âmcàng giảm khi càng ở xa nguồn âm

Trang 37

- Em thứ nhất đóng vai bạn

A có nhiệm vụ gõ nhẹ vào

bàn,

- Em thứ hai đóng vai bạn B

ï đứng quay lưng lại và lắng

tai xem có nghe âm mà bạn

B gõ vào bàn hay không

- Em thứ ba đóng vai bạn C

áp tai xuống mặt bàn nghe

xem có nghe âm bạn A gõ

hay không

- Ở đây thầy cần thêm 1 em

học sinh nửa để đóng vai

bạn D

- Em thứ 4 đóng vai bạn D

làm trọng tài có nhiệm vụ

xem bạn A gõ mấy cái vào

bàn và kiểm tra xem bạn B

và bạn C ai nghe được tiếng

gõ của bạn A

- Chú ý khỏang cách từ bạn

A đến bạn B và bạn C là

bằng nhau

- Yêu cầu 4 học sinh làm thí

nghiệm

- Bạn D hỏi bạn B xem có

nghe được tiếng gõ của bạn

A không? Nếu có thì nghe

được bao nhiêu tiếng?

- Bạn D hỏi lại bạn A xem

bạn B trả lời có đúng như

bạn A gõ không?

- Bạn D hỏi bạn C xem có

nghe được tiếng gõ của bạn

A không? Nếu có thì nghe

được bao nhiêu tiếng?

- Bạn D hỏi lại bạn A xem

bạn C trả lời có đúng như

- Lắng nghe để thực hiện

Trang 38

- C3: Âm truyền đến tai

bạn C qua môi trường

chất rắn

3 Sự truyền âm trong

chất lỏng.

- C4: Âm truyền đến tai

qua môi trường chất rắn,

chất lỏng, chất khí

4 Âm có thể truyền

được trong chân không

hay không?

bạn A gõ không?

- Vậy bạn B và bạn C ai nghe được tiếng gõ chính xác

- Gọi học sinh khác nhận xét

- Chốt lại câu đúng

* Chuyển ý: Vậy âm truyền được trong chất khí, chất rắncòn chất lỏng thì sao?

- Yêu cầu học sinh đọc thí nghiệm về sự truyền âm trong chất lỏng

- Giới thiệu dụng cụ thí nghiệm

- Hướng dẫn cách làm thí nghiệm Chú ý đặt nguồn âm lơ lửng trong bình nước

- Chia nhóm, yêu cầu các nhóm trưởng nhận dụng cụ và yêu cầu các nhóm làm thí nghiệm và làm C4

- Theo dõi nhắc học sinh làm thí nghiệm

- Yêu cầu học sinh trả lời C4

- Yêu cầu học sinh nhóm khác nhận xét

- Chốt lại câu đúng nhất

- Yêu cầu các nhóm nộp lại dụng cụ thí nghiệm

* Chuyển ý: Âm truyền qua

- Đọc C3

- C3: Âm truyền đến tai bạn C qua môi trường chất rắn (gỗ)

- Nhận xét

- Ghi nhận

- Lắng nghe

- Đọc thí nghiệm

- Nghe và xem giới thiệu

- Nghe và xem hướng dẫn

- Chia nhóm nhận dụng cụ và làm thí nghiệm, làm C4

- C4: Âm truyền đến tai qua môi trường chất rắn, chất lỏng, chất khí

- Nhận xét

- Ghi nhận

- Nộp lại dụng cụ

- Lắng nghe

Trang 39

- C5: Âm không thể

truyền qua chân không

* Kết luận:

- Âm có thể truyền qua

những môi trường như:

rắn, lỏng, khí và không

thể truyền qua chân

không

- Ở các vị trí càng xa

nguồn âm thì âm nghe

càng nhỏ

5 Vận tốc truyền âm.

môi trường rắn, lỏng, khí

Có một môi trường nửa là môi trường chân không.Vậy trong chân không âm có truyền qua được không?

- Yêu cầu học sinh đọc nội dung mục 4 sách giáo khoa

- Treo hình 13.4 cho học sinh xem

- Giới thiệu dụng cụ và cáchlàm, kết quả thí nghiệm

- Yêu cầu học sinh nhận xét

- Chốt lại câu đúng nhất

- Yêu cầu học sinh tìm từ thích hợp điền vào chỗ trốngphần kết luận

- Dán bảng phụ phần kết luận cho học sinh ghi

- Gọi học sinh đọc lại kết luận

- Yêu cầu học sinh khẳng định lại dự đóan

* Chuyển ý: Âm có thể truyền qua 3 môi trường rắn,lỏng, khí Vậy vận tốc

- Đọc mục 4

- Xem hình 13.4

- Nghe giới thiệu dụng cụvà cách làm, kết quả thí nghiệm

- Ở các vị trí càng xa nguồn âm thì âm nghe càng nhỏ

- Nhận xét

- Ghi nhận

- Ghi bài

- Đọc lại kết luận

- Khẳng định dự đóan ở trên là đúng

- Lắng nghe

Trang 40

- C6: Thép>nước>không

khí

* Vận tốc truyền âm

trong chất rắn lớn hơn

trong chất lỏng, trong

chất lỏng lớn hơn trong

chất khí

II Vận dụng:

- C7: Môi trường không

khí

- C8: Lặn dưới sông nghe

tiếng máy chạy…

- C9: Vì mặt đất truyền

âm nhanh hơn không khí

nên ta nghe tiếng vó

ngựa từ xa khi ghé tai sát

mặt đất

- C10: Không Vì giữa họ

bị ngăn cách bởi chân

không bên ngoài bộ áo,

- Giới thiệu vận tốc truyền âm của 3 chất là không khí, nước, thép đều ở 200C

- Từ kết quả trên các em hãy rút ra kết luận vì về vậntốc truyền âm của chất rắn, lỏng, khí

- Dán kết luận vền vận tốc truyền âm cho học sinh ghi

* Chuyển ý: Để vận dụng kiến thức trên các em trả lờimột số câu hỏi ở phần vận dụng

* HĐ 3: Tiến hành vận dụng.

-Yêu cầu học sinh đọc và trả lời câu hỏi C7, C8, C9, C10

- Chú ý C8 khi lặn dưới sôngnên lặn gần trong bờ để không nguy hiểm

- Đọc mục 5 sách giáo khoa

- Xem bảng vận tốc truyền âm của một số chất

- Nghe giới thiệu

- C6: Thép>nước>không khí

- Vận tốc truyền âm trongchất rắn lớn hơn trong chất lỏng, trong chất lỏnglớn hơn trong chất khí

- Xem và ghi bài

- C10: Không Vì giữa họ

bị ngăn cách bởi chân không bên ngoài bộ áo, mũ

Định dạng
Số trang	114
Dung lượng	1,2 MB

Giáo án vật lí 7 bộ full

Aâm cao (âm bổng),âm thấp (âm

Âm có thể truyền được trong chân không