- HS ghi TK: Sự xuất hiện của thành thị là yếu tố cơ bản thúc đẩy nền kinh tế hành hóa ở châu Âu phát triển + Học bài theo câu hỏi SGK, nắm vững kiến thức - Bài mới: Chuẩn bị bài “Sự suy
Trang 1SỰ HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN CỦA XÃ HỘI PHONG
KIẾN Ở CHÂU ÂU (Thời sơ kì - trung kì trung đại)
I Mục tiêu
1 Kiến thức
- Học sinh, ghi nhớ, trình bày, phân tích được sự ra đời của xã hội phong kiến
ở châu Âu, cơ cấu XH gồm hai giai cấp cơ bản: lãnh chúa và nông nô Lãnh địa phong kiến, lãnh chúa phong kiến và đặc trưng của nền kinh tế lãnh địa Thành thị trung đại
xuất hiện như thế nào? Kinh tế trong thành thị trung đại khác với kinh tế trong lãnh địa
ra sao? Tích hợp môi trường p1, 2, 3.
2 Kĩ năng
- HS biết, phân biệt, so sánh, đối chiếu để thấy rõ sự chuyển biến từ xã hội
chiếm hữu nô nệ sang XHPK
2 Học sinh: Sưu tầm tranh ảnh, những tư liệu đề cập đến chế độ chính trị, kinh
tế, xã hội trong các lãnh địa
* Giới thiệu bài (3p)
H Hãy kể tên các quốc gia cổ đại phương Tây đã tìm hiểu ở lớp 6?
(Đó là Hi Lạp và Rô- ma)
GV dẫn dắt vào bài mới: Các quốc gia cổ đại phương Tây tồn tại đến thế kỉ V thìsuy vong sụp đổ và thay vào đó là một xã hội khác: Xã hội phong kiến Xã hội phongkiến châu Âu đã hình thành và phát triển như thế nào? Có những đặc điểm gì? Giờ hômnay cô cùng các em đi tìm hiểu
Trang 2
Hoạt động của thầy và trò Nội dung
Hoạt động 1 (13p): Tìm hiểu sự hình
thành xã hội phong kiến ở châu Âu
- Mục tiêu: Hiểu được hoàn cảnh lịch
sử hình thành xã hội phong kiến và
những biến đổi trong xã hội Hiểu khái
- GV kết luận - HS ghi tiêu đề
H Khi tràn vào lãnh thổ của đế quốc
Rô- ma, Người Giéc-man đã làm gì ?
HS trả lời, GV chốt, HS ghi
- GV mở rộng: Khi đế quốc Rô-ma
còn cường thịnh, người Giéc-man sống
lệ thuộc, chịu sự thống trị của các chủ
nô Rô-ma Đến khi Rô-ma suy yếu, các
bộ tộc người Giéc-man bắt đầu nổi dậy,
tràn vào đế quốc Rô-ma lật đổ nhà nước
này lập nên các vương quốc “man tộc”
b Biến đổi trong xã hội
- Người Giéc-man chiếm ruộng đất của chủ
nô Rô-ma, rồi chia cho nhau
- Phong cho các tướng lĩnh, quý tộc cáctước vị cao thấp khác nhau
- Hình thành các tầng lớp mới+ Lãnh chúa phong kiến+ Nông nô
=> XHPK ở châu Âu đã được hình thành
Trang 3có tước vị, có nhiều ruộng đất, có
quyền thế và rất giàu có
+ Nông nô: là những nô lệ được giải
phóng và nông dân, không có ruộng
đất, làm thuê, phụ thuộc vào lãnh chúa
H Em có nhận xét gì về quá trình
hình thành xã hội phong kiến ở châu
Âu ?
HS trả lời
GV bổ sung: Đó là điều tất yếu, một
chế độ xã hội mới phát triển hơn thay
thế cho CĐXH cũ Tầng lớp mới xuất
hiện, tiếp tục
- GV khái quát mục 1: XHPK châu Âu
hình thành trên sự tan rã của
CĐXHCHNL
Hoạt động 2 (9p): Tìm hiểu về lãnh
địa phong kiến.
- Mục tiêu: HS hiểu thế nào là lãnh địa,
đời sống trong lãnh địa
HS tự nghiên cứu kênh chữ đầu mục 2
H Hãy miêu tả và nêu nhận xét về
lãnh địa phong kiến ?
- HS mô tả
- GV nhận xét, chốt kiến thức (Trong
đó có lâu đài và thành quách -> lãnh địa
như một đất nước thu nhỏ
GV mở rộng về lãnh địa Tài liệu tham
* Đời sống trong lãnh địa
+ Lãnh chúa sống đầy đủ, xa hoa+ Nông nô sống phụ thuộc khổ cực đóinghèo
Trang 4GV mở rộng: Lãnh chúa có quyền sở
hữu tối cao về ruộng đất, có quyền đặt
ra các loại sưu thuế, tô thuế Đứng đầu
cơ quan pháp luật, có quyền thống trị
nông nô
H Đặc điểm chính của nền kinh tế
lãnh địa là gì ? Em hiểu như thế nào
là kinh tế tự cấp, tự túc?
HS trả lời - GV chốt kiến thức, HS ghi
H Phân biệt sự khác nhau giữa xã
hội cổ đại và xã hội phong kiến?
TK: Lãnh địa PK là đơn vị kinh tế,
chính trị độc lập -> đây là biểu hiện của
sự phân quyền trong xã hội phong kiến
châu Âu
Hoạt động 3 (13p): Tìm hiểu sự xuất
hiện các thành thị trung đại
- Mục tiêu: Hiểu được nguyên nhân
xuất hiện các thành thị trung đại, đặc
điểm kinh tế và cư dân thành thị
- GV cung cấp thông tin “ lãnh địa…
thủ công nào đó” (SGK- Tr4,5)
- HS nghe
- HS đọc từ “ Nhưng từ cuối -> trung
đại (SGK - Tr5)
H Nguyên nhân nào dẫn đến sự xuất
hiện các thành thị thời kì trung đại ?
- Từ cuối thế kỉ XI, hàng thủ công sản xuất
ra ngày càng nhiều đòi hỏi có sự trao đổibuôn bán -> xuất hiện các thành thị
b Hoạt động của thành thị
- Cư dân chủ yếu của thành thị là thợ thủcông và thương nhân, họ lập các phườnghội, thương hội để cùng sản xuất và buônbán
Trang 5+ Kinh tế lãnh địa: tự cấp, tự túc
+ Nền kinh tế của thành thị: nền kinh
tế hàng hoá (hàng hóa mang ra trao đổi,
+ Miêu tả khung cảnh sôi động của việc
buôn bán -> nền kinh tế rất phát triển
Bên cạnh hội chợ là hình ảnh lâu đài,
nhà thờ với những kiến trúc đặc sắc,
hiện đại
+ Bức tranh phản ánh thành thị không
chỉ là trung tâm kinh tế mà còn là trung
tâm văn hóa Không khí dân chủ cũng
được thể hiện qua việc giao lưu hàng
hóa
H Em có đánh giá gì về sự ra đời của
thành thị trung đại ?
- GV kết luận: Thành thị ra đời phá vỡ
nền kinh tế tự cấp tự túc, yêu cầu trao
đổi buôn bán thu nhiều lợi nhuận ->
thúc đẩy XHPK châu Âu phát triển
- HS ghi
TK: Sự xuất hiện của thành thị là yếu tố
cơ bản thúc đẩy nền kinh tế hành hóa ở
châu Âu phát triển
+ Học bài theo câu hỏi SGK, nắm vững kiến thức
- Bài mới: Chuẩn bị bài “Sự suy vong của xã hội phong kiến và sự hình thành CNTB ở châu Âu”
+ Học sinh đọc và trả lời các câu hỏi SGK để hiểu được vì sao chế độ phong kiếnsuy vong CNTB hình thành như thế nào?
Trang 6Ngày soạn: 18/8/2014
Ngày giảng: 21/8/2014
Tiết 2 - Bài 2
SỰ SUY VONG CỦA CHẾ ĐỘ PHONG KIẾN VÀ SỰ HÌNH
THÀNH CHỦ NGHĨA TƯ BẢN Ở CHÂU ÂU
I Mục tiêu
1 Kiến thức
- HS nhận biết, trỡnh bày, phõn tớch nguyên nhân, ý nghĩa của các cuộc phát
kiến địa lý Sự hình thành CNTB ở châu Âu
2 Kĩ năng
- HS ghi nhớ, xác định, trình bày địa danh của các cuộc phát kiến địa lí trên bản
đồ Các sự kiện lịch sử và ý nghĩa của nó
3 Thái độ
- HS nhận thức được tính tất yếu, tính quy luật của quá trình phát triển từ xã hội
PK lên XH TBCN ở châu Âu
2 Kiểm tra đầu giờ: (4p)
H Vì sao thành thị trung đại xuất hiện ? Nền kinh tế lãnh địa có gì khác nền
kinh tế thành thị ?
Trả lời:
- Nguyên nhân: Thế kỉ XI, hàng thủ công sản xuất ra ngày càng nhiều đòi hỏi có
sự trao đổi buôn bán -> xuất hiện các thành thị
*Giới thiệu bài: (2p)
Sự ra đời của thành thị trung đại có một vai trò quan trọng đối với sự phát triểncủa xã hội phong kiến ở châu Âu Thành thị ra đời đã góp phần phá vỡ nền kinh tế tựcung, tự cấp tạo điều kiện cho kinh tế hàng hóa phát triển, mang lại tự do & sự pháttriển tri thức cho con người, thúc đẩy sản xuất phát triển Do sản xuất phát triển mộtyêu cầu mới được đặt ra những cuộc phát kiến địa lý đã được thực hiện mà hệ quả của
Trang 7nó là một trong những nhân tố quan trọng tạo điều kiện cho sự hình thành một quan hệsản xuất mới, đó là quan hệ sản xuất TBCN Quá trình này diễn ra như thế nào? Chúng
ta cùng tìm hiểu bài học hôm nay
Hoạt động của thầy và trò Nội dung
Hoạt động 1(22p): Tìm hiểu những
cuộc phát kiến lớn về địa lý
- Mục tiêu: HS trình bày được nguyên
nhân, kết quả, ý nghĩa của các cuộc phát
kiến lớn về địa lí
HS nghiên cứu kênh chữ to SGK - Tr6
H Nguyên nhân dẫn đến các cuộc
phát kiến địa lý là gì?
HS trả lời, bổ sung
GV bổ sung, chốt kiến thức, HS ghi
- Do nền SX phát triển
- Lấy thị trường buôn bán
- Lấy nguyên liệu để SX, buôn bán
- Tiến bộ về kĩ thuật hàng hải: la bàn, hải
đồ, kĩ thuật đóng tàu
GV mở rộng: TK XIV - XV, ở châu
Âu , nền kinh tế hàng hóa đã phát triển,
nhu cầu về nguyên liệu, vàng bạc, đá
quí, thị trường ngày một tăng “ Cơn sốt
vàng” của những người tham gia các
đoàn thám hiểm là tiền đề quan trọng của
các cuộc phát kiến đại lí Trong khi đó
con đường giao lưu buôn bán qua Tây Á
và Địa Trung Hải bị người Thổ Nhĩ Kì
chiếm độc quyền, bởi vậy việc tìm kiếm
con đường sang ấn Độ, Trung Quốc trở
con đường mới, những vùng đất mới,
những dân tộc mới của người châu Âu
HS đọc kênh chữ nhỏ SGK – Tr 6
H Kể tên các cuộc phát kiến cuối TK
XV đầu XVI?
GV treo lược đồ (H5) yêu cầu HS lên chỉ
sơ lược hành trình trên lược đồ
GV nhận xét - giới thiệu thêm (tài liệu
tham khảo SGV - Tr18)
HS quan sát H4, nêu hiểu biết về ông ?
1 Những cuộc phát kiến lớn về địa lý
Trang 8HS trả lời, GV nhận xét, bổ sung
Năm 1492 Cô-lôm-bô cùng 90 thủy thủ
đi trên 3 chiếc tàu đã đến Cu-Ba và một
số quần đảo Ăng - ti Chính ông là người
phát hiện ra Châu Mĩ nhưng đến chết
ông vẫn tưởng đấy là ấn Độ
Yêu cầu HS quan sát H3 SGK - Tr6 và
GV mở rộng: Hải cảng, đường biển và
tác dụng trong phát triển kinh tế: chuyên
chở hàng hóa trên biển nhanh hơn đường
bộ
Là cuộc cách mạng về KH -KT, thúc đẩy
thương nghiệp phát triển
TK: Các cuộc phát kiến địa lý đã giúp
cho việc giao lưu kinh tế, văn hoá được
đẩy mạnh Quá trình tích luỹ TBCN đã
được hình thành Đó là quá trình tạo ra
vốn ban đầu và nhiều người làm thuê ->
CNTB hình thành
Hoạt động 2 (13p): Tìm hiểu sự hình
thành chủ nghĩa tư bản ở châu Âu
- Mục tiêu: HS trình bày được sự xuất
hiện của CNTB ở châu Âu Hậu quả của
- Đặt cơ sở cho việc mở rộng thị trườngcủa các nước Châu Âu
Trang 9
-HS đọc mục 2 SGK - Tr 7
H Quý tộc và thương nhân châu Âu
đã tích luỹ vốn và giải quyết nhân
công bằng cách nào?
- HS trả lời, bổ sung
+ Cướp bóc tài nguyên từ thuộc địa
+ Buôn bán nô nệ da đen
+ Đuổi nông nô ra khỏi lãnh địa ->
không có việc làm -> phải làm thuê
- GV k/luận: => Quá trình tích luỹ tư bản
nguyên thuỷ
- HS ghi
H Với nguồn vốn và nhân công có
được, quý tộc và thương nhân châu
GV gọi HS chốt lại kiến thức
- Sự ra đời của giai cấp tư sản: Quý tộc,thương nhân trở nên giàu có nhờ cướpbóc của cải và tài nguyên ở các nướcthuộc địa
- Về kinh tế + Lập xưởng sản xuất với quy mô lớn + Lập đồn điền
- Về xã hội: các giai cấp mới hình thành:
Tư sản và vô sản
- Về chính trị : TS bóc lột vô sản => quan hệ SXTB hình thành
Trang 10+ Học bài theo các câu hỏi SGK
- Bài mới: Chuẩn bị bài “Các cuộc đấu tranh của giai cấp tư sản chống phong kiến thời hậu kì trung đại ở châu Âu”
+ Đọc sgk và trả lời các câu hỏi tìm nội dung
Sự hình thànhCNTB
Tạo vốn và
người làm
thuê
Kinh doanh TBCN
TS bóc lột vô sản
TBCN
Trang 11Ngày soạn: 22/8/2014
Ngày giảng: 25/8/2014
Bài 3 - Tiết 3 CUỘC ĐẤU TRANH CỦA GIAI CẤP TƯ SẢN CHỐNG PHONG
KIẾN THỜI HẬU KÌ TRUNG ĐẠI Ở CHÂU ÂU
I Mục tiêu
1 Kiến thức
- Học sinh nhận biết, hiểu và phân tích được nguyên nhân xuất hiện và nội
dung tư tưởng của phong trào văn hoá Phục hưng Nguyên nhân dẫn tới phong trào cảicách tôn giáo và những tác động trực tiếp của phong trào này đến xã hội phong kiếnchâu Âu lúc bấy giờ
II Chuẩn bị
1 Phương pháp / KTDH
- Phương pháp: Trao đổi, phân tích, nêu vấn đề, sử dụng đồ dùng trực quan
- Kĩ thuật: Bản đồ tư duy dạng 2 bọt nước
IV Tổ chức giờ học
1 Ổn định tổ chức: (1p)
2 Kiểm tra bài cũ: (4p)
H Kể tên các cuộc phát kiến địa lí, kết quả và ý nghĩa của nó?
* Các cuộc phát kiến địa lý lớn
- 1487 Đi-a-xơ vòng qua cực Nam châu Phi
- 1492 Cô- lôm- bô tìm ra châu Mĩ
- 1498 Va-xcô-đơ Ga-ma đến ấn Độ
- 1519- 1522 Ma-gien-lan đi vòng quanh Trái Đất
* Kết quả
- Tìm ra những vùng đất mới, con đường mới, tộc người mới
- Đem lại những nguồn lợi khổng lồ
- Thúc đẩy thương nghiệp châu Âu phát triển
* ýnghĩa
- Là cuộc cách mạng về giao thông và tri thức
3 Tiến trình tổ chức các hoạt động
* Giới thiệu bài: (1p)
CNTB hình thành và phát triển trên thế giới Giai cấp tư sản có thế lực về kinh tếnhưng lại không có quyền lợi, địa vị trong xã hội Vì vậy họ đã đứng dậy đấu tranh đểgiành địa vị xã hội tương xứng Đó là nội dung chúng ta cần tìm hiểu hôm nay
Trang 12Hoạt động 1(13p): Tìm hiểu phong trào
văn hoá phục hưng
- Mục tiêu: HS hiểu được nguyên nhân xuất
hiện và nội dung của phong trào văn hoá phục
hưng
- GV cung cấp: Chế độ phong kiến tồn tại gần
10 thế kỉ (Từ thế kỉ V- XV) Trong suốt 1000
năm đêm trường trung cổ, chế độ phong kiến
đã kìm sự phát triển của xã hội…
H Vì sao giai cấp tư sản lại đứng lên chống
giai cấp quý tộc phong kiến?
H Em hiểu Phục Hưng là gì?
- Khôi phục lại giá trị của nền văn hoá Hi Lạp
và Rô Ma cổ đại, sáng tạo nền văn hoá mới
của giai cấp tư sản
Phong trào bắt đầu từ nước ý, rồi lan nhanh
sang các nước châu Âu
H Vì sao phong trào lai bắt đầu tư nước ý?
- Là cái nôi của nền văn hoá cổ Rô-ma…
HS đọc đoạn chữ nhỏ và kể tên một số nhà
văn hoákhoa học tiêu biểu
H Nhận xét về những thành tựu mà văn
hoá phục hưng đã đạt được?
- KHKT phát triển vượt bậc, sự phong phú về
văn hoá, sự nở rộ tài năng…
H Qua các tác phẩm của mình, các tác giả
thời phục hưng nói lên điều gì?
GV yêu cầu HS đọc thầm “Phong trào nhân
loại”
H Phong trào văn hoá phục hưng có ý
nghĩa gì?
Hoạt động 2 (12p): Tìm hiểu về phong
trào cải cách tôn giáo
- Mục tiêu: HS hiểu được nguyên nhân dẫn
đến phong trào cải cách tôn giáo và những tác
1 Phong trào văn hoá phục hưng ( Thế kỉ XIV- XVII )
a Nguyên nhân
- Giai cấp tư sản có thế lực về kinh
tế nhưng lại không có địa vị xã hội,
2 Phong trào cải cách tôn giáo
Trang 13động trực tiếp của phong trào với xã hội
phong kiến châu Âu lúc đó
HS đọc sgk: “ Trong suốt … Giỏo hội đó”
H Vì sao lại xuất hiện phong trào cải cách
cho biết nội dung cải cách của Lu- thơ?
H Nhận xét về nội dung cải cách của
Lu-thơ?
+ Chống lại những chính sách của giáo hội…
+ Hạn chế là không thể xoá bỏ tôn giáo mà
chỉ thay đổi cho phù hợp với “ kích thước của
nó”
HS đọc thầm “ Nhưng từ Châu Âu”
H Phong trào cải cách tôn giáo đã phát
triển như thế nào? Tác động đến xã hội ra
sao?
+ Lan rộng sang châu Âu…
H Sự phân chia của Ki tô giáo thành hai
giáo phái có sự mâu thuẫn đã chứng tỏ điều
gì?
- Tư tưởng của Ki tô giáo không còn phù hợp
Hoạt động 3 (10p): Tìm hiểu về chiến
tranh nông dân Đức.
- Mục tiêu: Nêu được nguyên nhân, diễn
biến và ý nghĩa của cuộc chiến tranh nông
- Ảnh hưởng của cải cách tôn giáo
* Diễn biến.
Trang 14- Lãnh đạo là Tô-mát Muyn-xe,trong giai đoạn đầu phong tràonông dân chiếm được 1/3 lãnh thổĐức.
- Do nội bộ nghĩa quân khôngthống nhất, bọn PK đã đàn áp,phong trào thất bại
Cuộc ĐT của GCTS chống PK
Chống PK
để củng cố
địa vị XH
Tấn công vào những giáo lí
cổ hủ
Đòi qua về giáo hội ki-tô cũ
Đề cao giá trị
con người,
KHTN
Trang 15- Bài mới: Chuẩn bị bài “Trung Quốc thời phong kiến”
+ Sự hình thành xã hội phong kiến ở châu Âu
+ Xã hội Trung Quốc qua các thời Tần, Hán và Đường
- HS nhận biết, hiểu,đánh giá được nét nổi bật tình hình chính trị thời phong kiến:
Tổ chức bộ máy nhà nước thời Tần, Hán, Đường, Nguyên và sách đối ngoại
2 Kĩ năng
- HS biết, thực hiện, phân tích khai thác kênh hình, lập niên biểu các triều đại
phong kiến Trung Quốc
3 Thái độ
- Nhận thức được Trung Quốc là một quốc gia PK lớn ở phương Đông Là nước láng giềng với Việt Nam, ảnh hưởng không nhỏ tới quá trình phát triển của lịch sử Việt Nam
II Chuẩn bị
1 Giáo viên: Bản đồ Trung Quốc thời phong kiến (nếu có) Tranh ảnh văn hóa,kiến trúc của Trung Quốc H.8 (SGK- Tr11) Tượng gốm trong lăng mộ Tần ThuỷHoàng
2 Học sinh: Sưu tầm tranh ảnh kiến trúc của Trung Quốc thời phong kiến
2 Kiểm tra bài cũ: (5p)
H Trình bày nguyên nhân, nội dung, ý nghĩa của phong trào văn hoá Phục
- Phê phán XHPK và Giáo hội Ki-tô, đả phá trật tự XHPK
- Đề cao giá trị con người, đề cao KHTN
c ý nghĩa: + Phát động quần chúng đấu tranh chống lại chế độ phong kiến
+ Mở đường cho sự phát triển cao hơn của văn hoá châu Âu và nhân loại
3 Tiến trình tổ chức các hoạt động
* Giới thiệu bài: (1p)
Là một trong những quốc gia ra đời sớm và phát triển rất nhanh, Trung Quốc đãđạt được nhiều thành tựu rực rỡ trên mọi lĩnh vực Khác với các nước …
Để giúp các em hiểu rõ về Trung Quốc giờ hôm nay chúng ta cùng tìm hiểu
Trang 16Hoạt động của thầy- trò Nội dung chính
Hoạt động 1(25’) Tìm hiểu tổ chức bộ máy
nhà nước
- Mục tiêu:
- HS biết được chính trị, kinh tế và thành tựu
văn hóa của TQ thời Tần – Hán
- GV yêu cầu HS quan sát niên biểu ( sgk
trang 11) xác định thời gian tồn tại của nhà
H: Ngoài việc thi hành các chính sách trên
nhà Tần còn bắt nhân dân phải làm gì ?
TL:
+ Bắt hàng vạn người dân đi lính, đi phu xây
đắp
H: Em đã xem bộ phim Tần Thuỷ
Hoàngcủa điện ảnh Trung quốc Em hãy
kể lại vài hình ảnh ghi lại tội ác của Tần
Rất cầu kì, giống người thật, số lượng lớn
thể hiện uy quyền của Tần thuỷ Hoàng
1.Tổ chức bộ máy nhà nước
a.Thời Tần ( 221 – 206 TCN).
- Chia đất nước thành các quận,huyện và trực tiếp cử quan lại đếncai trị; thi hành chế độ cai trị rất hàkhắc
Trang 17- GV giới thiệu: Năm 1976, sau một thời gian
tham dò, tìm kiếm, các nhà khoả cổ đã tìm
thấy khu mộ này Trải dài trên diện tích 11
Km2 Khu mộ gồm hai phần chính : vùng lăng
tẩm và vùng phê tích cung điện
Lăng Li Sơn là ngôi mộ của Tần Thuỷ
Hoàng được xây dựng ngay khi ông mới lên
ngôi ở núi Li Sơn phía đông Hàm Dương,
dài 2,5 km, cao150 m đỉnh lăng trạm đủ các
vì sao ttên trời dưới lăng bố trí sông
biển,hàng ngàn binh mã bằng đất nung, châu
báu, vật quí vô kể, xung quanh có máy bắn
tên, đổ thuỷ ngân tạo thành 100 con sông,
biển ở dưới
.- Trong mộ gồm 6500 pho tượng tướng sĩ
bằng đất nung Các pho tượng có kích thước
bằng kích thước người thật và đều được tô
màu: quần áo màu phấn hồng, phấn lục và
xanh lam; chân tay và mặt màu phấn trắng;
con ngươi của mắt, lông mày và râu được vẽ
bằng mực nho; tóc bôi màu đỏ sẫm hoặc xanh
xám Để hoàn thành những bức tượng này
Tần Thuỷ Hoàng đã huy động hàng vạn thợ
điêu khắc Khi công việc hoàn tất TTH đã
chôn sống những người làm việc ở đây vì sợ
họ tiết lộ bí mật của mình hình dáng khác
nhau- thể hiện uy quyền của nhà Tần,
- Vạn Lí Trường Thành dài 3000 km từ Lâm
Thao đến Liêu Đông đây là công trình phòng
thủ huy động 2 tr người trong vòng 10 năm
trời khổ cực thiếu thốn có đi không trở về
"tiếng khóc nàng Mạnh Khương "- Tần
Thuỷ Hoàng là kẻ độc tài, tàn ác, thích chém
giết để ra uy
- GV chuyển ý: Chính sách tàn bạo , Bắt lao
dịch nặng nề đã khiến nông dân nổi dậy lậy
Trang 18tại trong thời gian lâu dài
- Đại diện nhóm điều hành – chia sẻ
+ Cử người cai quản các địa phương
+ Mở khoa thi chọn người tài
+ Giảm thuế, chia ruộng đất cho nông dân,
Giáo viên giảng: Nửa thế kỉ đầu nhà Tống
thịnh vượng sau đó suy yếu.Trong lúc Tống
suy yếu mâu thuẫn với nhà Kim, Liêu, thì
người Mông Cổ nổi lên do Thành Cát Tư Hãn
cầm đầu thành lập nhà nước đại Mông Cổ,
lần lượt diệt Kim, Liêu, Tống chiếm toàn bộ
Trung Quốc thành lập ra nhà Nguyên.
H:Nhà Nguyên ở Trung Quốc được thành
lập như thế nào ?
- Vua Mông Cổ là Hốt Tất Liệt tiêu diệt nhà
Tống lập nên nhà Nguyên ở Trung Quốc
GV: Thế kỉ XIII quân Mông Cổ rất hùng
mạnh, vó ngựa của người Mông Cổ đã tràn
ngập lãnh thổ các nước châu Âu cũng như
châu á Khi tiến vào Trung Quốc người Mông
mở nhiều khoa thi để tuyển chọnnhân tài
d Thời Nguyên
Trang 19H: Dưới thời Nguyên các ông vua đã thi
hành những chính sách gì ?
Thi hành nhiều biện pháp phân biệt đối xử
giữa các dân tộc.
H: Sự phân biệt đối xử giữa người Mông
Cổ và người Hán được thể hiện như thế
nào ?
+ Người Mông Cổ có địa vị cao nhất, hưởng
mọi đặc quyền
+ Người Hán địa vị thấp kém và bị cấm đoán
đủ thứ như cấm mang vũ khí, cấm luyện tập
võ nghệ, thậm chí không được ra đường và
họp chợ vào ban đêm.
- GVKL:
H: Chính sách đó đã dẫn đến hậu quả gì ?
Nhân dân Trung Quốc đã nhiều lần nổi dậy
khởi nghĩa chống lại ách thống trị của nhà
Nguyên
- GVKL và chuyển ý: Sau khi nhà Nguyên
được thành lập đã thi hành chính sách phân
biệt đối xử giũa người Mông cổ và người Hán
Nhân dân khởi nghĩa chống lại nhà Nguyên
và nhà Nguyên chỉ tồn tại đến năm 1368 thì
bị lật đổ → nhà Minh lên ngôi
Hoạt động 2 (8’) Tìm hiểu chính sách
- Mục tiêu: HS hiểu được chính sách đối
ngoại của Trung Quốc
H:Em hãy cho biết chính sách đối ngoại
của nhà Tần, Hán, Đường, Nguyên?
- Thi hành nhiều biện pháp phân biệtđối xử giữa các dân tộc: NgườiMông Cổ có địa vị cao nhất, hưởngmọi đặc quyền; người Hán có địa vịthấp kém và bị cấm đoán đủ thứ,
2.Chính sách đối ngoại
- Các triều đại phong kiến TrungQuốc đều tiến hành mở rộng lãnh thổbằng các cuộc chiến tranh xâm lược :Triều Tiên, Nội Mông, Đại Việt…,mỗi khi xâm lược Đại Việt đều bịthất bại nặng nề
Trang 20+ Tình hình kinh tế Trung Quốc qua các triều đại phong kiến.
+ Trình bày những thành tựu tiêu biểu nhất về văn hóa của Trung Quốc thờiphong kiến
2.Kĩ năng
- Bước đầu biết vận dụng tư duy để phân tích và hiểu giá trị của các chính sách
xã hội của mỗi triều đại cùng những thành tựu về văn hoá, từ đó rút ra bài học lịch sử
3.Thái độ
- HS hiểu rõ Ttung Quốc là một quốc gia phong kiến lớn mạnh điển hình ởphương đông thời cổ đại,một nước láng giềng gần gũi với Việt Nam có ảnh hưởngkhông nhỏ đến tiến trình phát triển của lịch sử Việt Nam
IIChuẩn bị
1 Giáo viên
- Một số tư liệu thành văn về các chính sách của nhà nước Phong kiến
- Soạn bài, sgk, sgv, thưc hiện chuẩn KTKN, bản đồ ĐNA
2 Kiểm tra đầu giờ: 5'
- Tổ chức bộ máy nhà nước Trung Quốc như thế nào?
3 Tiến trình dạy học
GVGT( 1'): Sau khi phát triển đến độ cực thịnh dưới thời nhà Đường, Trung
Quốc lại lâm vào tình trạng chia cắt suốt hơn nửa thế kỉ (từ năm 907 đến năm 960) Nhà Tống thành lập năm 960, Trung Quốc thống nhất và tiếp tục phát triển, tuy không mạnh mẽ như trước.
Hoạt động 1: Tìm hiểu về tình hình kinh tế
Trung Quốc qua các triều đại.( 22')
- Mục tiêu: HS biết, hiểu, đánh giá được
Những đặc diểm kinh tế, văn hoá của xã hội
Trung Quốc qua các triều đại phong kiến
3 Tình hình kinh tế Trung Quốc qua các triều đại
Trang 21- Hỏi: Nhà Tần- Hán, Đường, Tống, Minh-
Thanh thực hiện chính sách gì về kinh tế?
- HS trả lời
- GVKL:
- Hỏi: Việc tổ chức thi cử và thi hành chính
sách quân điền có ý nghĩa gì?
+ Thể hiện sự tiến bộ…
- Hỏi: Nhận xét về chính sách đối nội của
nhà Đường? Có điểm gì khác so với nhà
Tần nhà Hán?
+ Có nhiều điểm tiến bộ hơn…
- Hỏi: Vì sao ở thời Đường Trung Quốc là
quốc gia phồn thịnh nhất châu Á
+ Có chính sách cai trị tiến bộ tuyển chọn
nhiều nhân tài…
GV: Vua Đường thái Tông < 599- 649> giỏi
võ nghệ, cung kiếm từ nhỏ dũng khí, cứng rắn,
quả đoán, tính cách hào phóng ông coi trọng
việc dùng người giỏi, tài đức kiêm toàn, coi
trọng tình vua- dân Ông nói: “Vua như
thuyền, dân như nước Nước có thể trở thuyền
mà cũng có thể lật thuyền”, vì thế ông thi hành
chính sách nhượng bộ nhân dân nhờ chính
sách của ông mà kinh tế phát triển được các sử
gia ca ngợi là thời kì “Trịnh Quan thịnh trị”
<Trịnh Quan là niên hiệu của Đường Thái
Tông>
- Thời Tần- Hán: ban hành chế độ đolường thống nhất, giảm tô thuế,khuyến khích nông dân nhận ruộngcày cấy và khẩn hoang
- Thời Đường: thi hành nhiều biệnpháp giảm tô, lấy ruộng công vàruộng bỏ hoang chia cho nông dân-thực hiện chế độ quân điền, do đó sảnxuất phát triển Kinh tế thời Đườngphồn vinh
- Thời Tống: mở mang các công trìnhthủy lợi,khuyến khích sản xuất thủcông nghiệp như khai mỏ,luyện kim,dệt lụa phát minh ra la bàn, thuốcsúng, nghề in, giấy viết, kĩ thuật đóngthuyền có bánh lái
- Thời Minh- Thanh:thủ công nghiệpphát triển, xuất hiện mầm mống tưbản chủ nghĩa như nhiều xưởng dệt,gốm chuyên môn hóa, có nhiều nhâncông làm việc
Trang 22GV KL: Khẳng định sự thịnh vượng của
Trung Quốc dưới thời Đường
Hoạt động 2: Tìm hiểu về văn hoá Trung
Quốc thời Phong Kiến( 13')
Mục tiêu: HS biết, hiểu,đánh giá được những
thành tựu về văn hoá của trung Quốc
HS nghiên cứu - Trình bày vấn đề
- HS đọc đoạn chữ in nghiêng : " Về tư
tưởng Trung Quốc" và TLCH:
H: Em hãy trình bày những thành tựu nổi
bật về văn hoá Trung Quốc thời Phong
Kiến ?
H: Em hãy kể tên các tác phẩm văn học lớn
mà em biết ?
- Tây du kí, tam quốc diễn nghĩa, Đông Chu
liệt quốc, Hồng Lâu Mộn
H: Em hãy kể tên một số công trình kiến
trúc nổi tiếng của Trung Quốc phong kiến.
- Cố cung, vạn lí trường thành, lăng tẩm
- GV y/c HS quan sát H9 trong SGK và
TLCH:
H: Nhìn tổng thể bức ảnh em thấy cố cung
như thế nào ? có bao nhiêu cung điện ? các
cung điện được xây dựng hình dáng ra
sao ?
Đồ sộ, rộng lớn, kiên cố, kiến trúc hài hoà,
đẹp
- GVKL:
- Cố cung nằm ở trung tâm của thủ đô Bắc
Kinh, đưựoc xây dựng vào năm 1406 và hoàn
thành vào năm 1420 Từ khi cố cung hoàn
thành, tổng cộng có 24 vị hoàng đế lên ngôi
chấp chính ở đây ( trong đó dưới triều Minh có
14 vị hoàng đế và triều Thanh có 10 vị hoàng
đế)
- Cố cung là 1 quần thể kiến trúc có quy mô
lớn, có giá trị nghệ thuật và kiến trúc cao,
=> ngoại thương phát triển, đã buôn
bán với nhiều nước Đông Nam á, Ấn
Độ, Ba Tư
4.Thành tựu về văn hóa
- Văn hoá: Đạt trình độ phát triển rựcrỡ
+ Về tư tưởng: Nho giáo trở thành hệ
tư tưởng đạo đức phong kiến
+ Về văn học: Nhiều nhà thơ nhà vănnhư Lí Bạch, Đỗ Phủ, Thi Nại Am + Sử học: Sử kí Tư Mã Thiên, HánThư, Đường Thư, Minh Sử- có giá trị
Trang 23được bảo tồn tốt nhất ở Bắc Kinh Khuôn viên
Cố cung được XD trên 1 khu đất rộng hình
chữ nhật, diện tích 720.000 m2, xung quanh có
tường thành màu đỏ tía, coa tới 10 m Ven
ngoài tường có hào rộng, 4 góc thành có 4 cửa
ra vào đối diện với nhau: Ngọ môn, Tây hoa
môn, Thần ngọ môn và Đường hoa môn, trong
đó Ngọ môn là cửa chính để vào cố cung
- Cố Cung là một công trình kiến trúc nghệ
thuật hoàn mĩ của Trung Quốc thời trung đại,
thể hiện óc thẩm mĩ cũng như tài năng sáng
tạo của người trung Quốc xưa , đồng thời nói
lên sự xa hoa của các triều đại phong kiến
Trung Quốc từ nhà Minh đến nhà Thanh đã
làm tốn kém bao nhiêu tiền của và công sức
của nhân dân
- GV yêu cầu HS quan sát hình 10 trong SGK
và TLCH:
H: Em có nhận xét gì về trình độ sản xuất
đồ gốm?
- Đạt trình độ cao, trang trí tinh xảo, nét vẽ
điêu luyện-> tác phẩm nghệ thuật
- GV giới thiệu về PP làm đồ gốm thời Minh:
Nguyên liệu ban đầu là đất sét cao lanh, người
ta sử dụng PP tẩy trừ những tạp chất như đá
vôi, hạt sạn để có được cao lanh thuần chất
mà chế tạo ra màu trắng của gốm Sau khi
dùng các cao lanh tạo thành "thai gốm", người
ta phủ 1 lớp men gốm ngoài, rồi đem nung,
sản phẩm có nước men ngoài bóng sáng như
pha lê và có màu xanh mực rất đẹp gọi là xứ
xanh
- Hoa văn nổi bật trên sản phẩm bao gồm
những vòng tròn nhỏ xếp đều nhau, trông như
những đồng tiền xu màu xanh ở vành miệng
ngoài Mặt ngoài liễn được trang trí hình rồng
ẩn trong mây, thân rồng nhơ 1 ngọn lửa bay
lượn giữa sóng nước mây trời, tượng trưng cho
nguồn nước và mây mưa; hình rồng rất uy
nghiêm, có vẩy to, có chân với 5 móng quặp
trông rất dữ tợn, trở thành hình ảnh tượng
trưng cho uy quyền phong kiến của nhà vua
H: Qua việc tìm hiểu trên em có nhận xét gì
về nghệ thuật kiến trúc của Trung Quốc ?
TL:
Nghệ thuật hội hoạ, kiến trúc, điêu khắc đều
Trang 24phát triển ở trình độ cao
- HS đọc đoạn chữ in nghiêng:" Về khoa học,
kĩ thuật Trung Quốc"và TLCH:
+ học bài theo cỏc câu hỏi SGK và bài tập lịch sử 7 (bài 4)
- Bài mới: Chuẩn bị bài “Ấn Độ thời phong kiến”
+ Đọc kĩ mục 2, 3 và trả lời các câu hỏi SGK - Tr 16, 17
Trang 25- HS nhận biết, trình bày, phân tích được các giai đoạn lớn của lịch sử ấn độ từ thời
cổ đại đến giữa thế kỷ XIX Những chính sách cai trị của các vương triều và những biểuhiện của sự phát triển thịnh vượng của ấn Độ thời phong kiến Các thành tựu nổi bật của
văn hóa ấn Độ thời cổ Trung đại Bồi dưỡng ý thức bảo vệ di sản văn hóa mục 2.
- Phương pháp: Nêu vấn đề, đàm thoại, phân tích, trực quan
- Kĩ thuật dạy học: Kĩ thuật hai bọt nước, động não
IV Tổ chức dạy học
1 ổn định tổ chức: (1p)
2 Kiểm tra bài cũ: (3p)
H Tình hình kinh tế Trung Quốc qua các triều đại?
3 Tiến trình tổ chức các hoạt động
* Giới thiệu bài: (1p)
Ấn Độ là một trong những trung tâm văn minh lớn nhất của nhân loại cũng đượchình thành từ rất sớm Với một bề dầy lịch sử và những thành tựu văn hoá vĩ đại, ấn Độ
đã có những đóng góp lớn trong lịch sử nhân loại Bài học hôm nay chúng ta cùng tìmhiểu về đất nước ấn Độ thời PK
Hoạt động 1: (22p) Tìm hiểu ấn Độ thời
Trang 26- HS thảo luận nhóm lớn (4 phút)
Tổ1: Vương Triêu Gúp -Ta
Tổ 2: Vương Triều hồi giáo Đê - Li
Tổ 3: Vương triều Mô - Gôn
- Đại diện nhóm trình bày, bổ sung
- GV nhận xét, kết luận - HS ghi
Tổ 1: Vương Triều Gúp - ta
+ Cả kinh tế, xã hội và văn hoá đều phát triển
+ Chế tạo được sắt không rỉ, đúc tượng đồng,
dệt vải kỹ thuật cao, làm đồ kim hoàn
Tổ 2: Vương Triều hồi giáo Đê-li
+ Chiếm ruộng đất, cấm đạo Hin Đu => mâu
thuẫn dân tộc căng thẳng
+ Từ thế kỷ XII-XVI bị người mông cổ tấn công
=> Vương Triều Đê-li bị lật đổ
Tổ 3: Vương triều Mô-gôn
- Người Mông Cổ chiếm đóng Ấn Độ
- Xoá bỏ kì thị tôn giáo
- Thủ tiêu đặc quyền hồi giáo
- Khôi phục kinh tế, phát triển văn hoá
- GV mở rộng:
Nền văn hóa ấn Độ dưới vương triều Gúp-ta:
Ca-li-da-sa là ngôi sao của sân khấu và văn
học(sgv - Tr34)
=> Nhưng thời kì này chỉ kéo dài đến giữa
TKV đầu TK VI bị diệt vong -> sự xâm lược,
thống trị Đến TK XII, người thổ nhĩ kì theo
đạo Hồi tiêu diệt miền Bắc ấn lập nên vương
triều Hồi giáo Đê-li
+ Vương triều ấn Độ Mô-gôn: đây là thời kì
* Vương Triều Gúp -Ta (thế kỉ IV-VI)
- Thời kì này Ấn Độ trở thành mộtquốc gia phong kiến hùng mạnh,công cụ sắt được sử dụng rộng rãi,kinh tế, xã hội và văn hóa pháttriển
- Đến đầu TK VI, Vương triềuGúp-ta bị diệt vong
* Vương Triều hồi giáo Đê- li (thế kỉ XII - XVI)
- Thế kỉ XII, ấn độ bị Thổ Nhĩ Kìxâm lược, lập ra triều đại Hồi giáoĐê-li , thi hành chính sách cướpđoạt ruộng đất và cấm đoán đạoHin-đu, mâu thuẫn dân tộc căngthẳng
* Vương triều Mô - Gôn( thế kỷ XVI- giữa XIX)
- Thế kỉ XVI, người Mông Cổ
chiếm đóng Ấn Độ lập Vươngtriều Mô-gôn
- Xoá bỏ sự kì thị tôn giáo
- Thủ tiêu đặc quyền hồi giáo
- Khôi phục kinh tế, phát triển vănhoá ấn độ
- Giữa TK XIX Ấn Độ trở thànhthuộc địa của Anh
Trang 27phát triển thịnh vượng nhất của XHPK ấn Độ.
Tồn tại đến giữa TK XIX thì bị thực dân Anh
xâm lược, lật đổ -> thuộc địa của Anh
Hoạt động 2 (13p): Tìm hiểu văn hóa ấn Độ
* Mục tiêu: Trình bày được những thành tựu
về văn hóa của Ấn Độ
GV mở rộng: Kinh Vê-đa là bộ kinh cầu
nguyện cổ nhất, “Vê-đa” có nghĩa là hiểu biết
H Kể tên các tác phẩm nổi tiếng của ấn Độ
mà em biết ?
- HS trả lời
- GV bổ sung, mở rộng:
+ Giáo lý (có trong các bộ kinh)
+ Luật pháp: luật Ma-nu, luật Na-ra-đa
+ Văn học là hai bộ sử thi :
Ma- ha- bha- ra- ta
Ra- ma- ya- na
+ Kịch của Ka- li- đa- sa vở “ Sơ- kun- tơ- ra”
nói về tình yêu của nàng : Sơ- kun- tơ- ra và
vua Đu- sơn- ta phỏng theo một câu truyện dân
gian ấn Độ Là vở kịnh nổi tiếng ấn Độ tồn tại
suốt 15 thế kỷ qua
+ Kiến trúc: kiến trúc Hin-đu: khu đền Ăng- co
ở Cam-pu-chia
+ Kiến trúc Phật giáo: khu đền Pa-gan
(Mi-an-ma), Thạt luổng (Lào)
-> nghệ thuật kiến trúc chịu ảnh hưởng sâu sắc
của tôn giáo
GV tích hợp môi trường,bảo vệ di sản văn hóa
- Quan sát H.11 SGK - Tr17
H Em có nhận xét gì về kiến trúc Ấn Độ?
- HS quan sát, nhận xét Nêu lên việc giữ gìn di
sản văn hóa
- GV kết luận: Công trình kiến trúc độc đáo
H Nêu ảnh hưởng của ấn Độ đối với các
2 Văn hoá Ấn Độ
- Chữ viết: chữ Phạn là chữ viếtriêng, dùng làm ngôn ngữ, văn tự
để sáng tác văn học, thơ ca
- Tôn giáo: đạo Hin- đu, đạo môn, đạo Phật
Bà-la Kinh: VêBà-la đa
- Văn học: Sử thi, kịch
- Kiến trúc: Kiến trúc Hin- đu vàkiến trúc đạo Phật
Trang 28nước Đông Nam Á?
+ Tôn giáo: tiếp thu đạo Hin-đu, đạo Phật
+ Chữ viết: dùng chữ Phạn để sáng tạo ra chữ
viết riêng của mình
+ Kiến trúc: đều chịu ảnh hưởng của kiến trúc
Hin-đu và kiến trúc Phật giáo của ấn Độ
* TK: Với những thành rựu văn hóa để lại, ấn
Độ là cái nôi của nền văn minh nhân loại
4 Củng cố: (4p)
H Vì sao ấn Độ được coi là một trong trung tâm văn minh nhân loại ?
- Sử dụng kĩ thuật động não.
- HS trả lời
- GV k/luận: + Được hình thành sớm (khoảng thiên niên kỉ III TCN)
+ Có một nền văn hóa phát triển cao, phong phú, toàn diện (cả tự nhiên và
xã hội) trong đó có một số thành tựu vẫn sử dụng đến ngày nay
+ Có ảnh hưởng sâu rộng tới quá trình phát triển lịch sử và văn hóa củacác dân tộc ĐNA
- Sử dụng kỹ thuật hai bọt nước
H So sánh điểm giống và khác nhau giữa vương triều hồi giáo Đê-li và vương triều Mô- gôn ?
5 Hướng dẫn học bài: (1p)
- Bài cũ:
+ Học bài theo các câu hỏi SGK
+ Lập liên biểu các giai đoạn lịch sử lớn của Ấn Độ
Thời kì - giai đoạn Vương triều Tình hình kinh tế, văn hóa
Vương triều hồi giáo Đê- Li
Vương triều Mô-Gôn
Thổ Nhĩ Kì xâm lược
Mông Cổ xâm lược
Khôi phục KT
và PT văn hóa
Thủ tiêu đặc quyền hồi giáo
Trang 29- Bài mới: Chuẩn bị bài “Các quốc gia phong kiến Đông Nam Á”
+ Đọc kĩ mục 2, 3 và trả lời các câu hỏi SGK - Tr 18, 19
- HS xác định, trình bày, phân biệt được vị trí các quốc gia trên lược đồ Những
nét chung về điều kiện tự nhiên của các nước trong khu vực Sự hình thành, phát triển
và suy yếu của các quốc gia phong kiến Nâng cao ý thức bảo vệ điều kiện tự nhiên của khu vực( mục 1)
Thái độ
- HS nhận thức được quá trình phát triển lịch sử, tính chất tương đồng và sự gắn
bó lâu dài của các dân tộc ở Đông Nam á
- Phương pháp: Đàm thoại, trực quan, nêu vấn đề, phân tích, lập niên biểu
- Kĩ thuật: Thảo luận nhóm,…
IV Tổ chức dạy học
1 ổn định tổ chức: (1p)
2 Kiểm tra đầu giờ (4p)
H: Ấn Đô phong kiến đã trải qua những vương triều nào ? Thời kì nào là thời
kì phát triển nhất của XHPK Ấn Độ?
TL: 3 Vương triều
+ Vương triều Gúp - Ta ( IV- VI)
+ Vương triều hồi giáo Đê- li ( XII- XVI)
+ Vương triều Mô- gôn ( XVI - giữa Tk XIX)
- Vương triều Ấn Độ Mô-gôn là thời kì phát triển thịnh vượng nhất
3 Tiến trình tổ chức các hoạt động
* Giới thiệu bài: (1p)
Đông Nam Á được coi là khu vực có bề dày văn hóa, lịch sử Ngay từ những thế
kỉ đầu công nguyên, các quốc gia đầu tiên ở ĐNA đã bắt đầu xuất hiện Trải qua hàng ngàn năm lịch sử, các quốc gia đó có nhiều biến chuyển Bài học hôm nay ta cùng tìm hiểu sự phát triển của khu vực ĐNA thời phong kến
Trang 30quốc gia trên lược đồ Trình bày những
nét chung về điều kiện tự nhiên của các
nước trong khu vực
- GV treo lược đồ ĐNA ngày nay và giới
thiệu
H Khu vực ĐNA hiện nay có bao nhiêu
nước? Đó là những nước nào ?
- HS kể tên, bổ sung
- GV khái quát: Có 11 nước
1 Việt Nam 6 Bru- nây
2 Lào 7 In-đô- nê- xi- a
3 Thái Lan 8 Phi- lip- pin
4 Cam-pu- chia 9 Ma- lai- xi- a
5 Mi-an-ma 10 Xin- ga- po
H Các nước khu vực ĐNA có đặc điểm
gì chung về điều kiện tự nhiên ?
- HS thảo luận nhóm nhỏ
- Đại diện nhóm trình bày, điều hành
- GV kết luận, HS ghi
H Với điều kiện tự nhiên như vậy có
những thuận lợi và khó khăn gì cho
phát triển nông nghiệp ở ĐNA) ?
+ Thuận lợi: Nông nghiệp phát triển (độ
ẩm thích hợp cho sự phát triển của cây
lúa.)
+ Khó khăn: Có nhiều thiên tai ( lụt lội,
hạn hán, lũ bão )
- GV cung cấp : ĐNA được coi là khu vực
có quá trình chuyển biến từ vượn thành
người Ngay từ thời đồ đá, người ta đã tìm
- ĐNA là một khu vực rộng lớn, hiệnnay có 11 quốc gia
- Có chung về điều kiện tự nhiên: Chịuảnh hưởng của gió mùa, tạo nên hai mùa
rõ rệt: mùa khô - mùa mưa
- Khí hậu nhiệt đới ẩm, mưa nhiều thuậnlợi cho việc trồng lúa nước và các loạicây ăn quả
Trang 31thấy dấu vết cư trú của con người: những
bộ xương hóa thạch và những công cụ
bằng đá thô sơ của người tối cổ đã được
tìm thấy ở hầu hết các nước ĐNA (Việt
Nam: Hang Thẩm Khuyên, Thẩm Hai
-Lạng Sơn; Núi Đọi, Quan Yên- Thanh
hóa; Xuân Lộc - Đồng Nai ) Đến những
thế kỉ đầu công nguyên, cư dân ĐNA đã
biết sử dụng rộng rãi đồ sắt Chính vào
thời điểm này các quốc gia đầu tiên ở
ĐNA xuất hiện Những quốc gia này được
gọi là vương quốc cổ
Hoạt động 2 (22p): Sự hình thành và
phát triển của các quốc gia phong kiến
ĐNA.
* Mục tiêu: HS trình bày được sự hình
thành, phát triển và suy yếu của các quốc
gia PK
- GV cung cấp: Công cụ bằng sắt tạo điều
kiện cho sự phát triển sản xuất dẫn đến
năng xuất lao động tăng, sản phẩm tạo ra
nhiều Một số người chiếm của cải dư
thừa để trở thành của riêng - Xã hội xuất
hiện kẻ giàu, người nghèo Đây chính là lí
do dẫn đến sự suy yếu và dần tan rã của
- HS trả lời: ( Trừ Việt Nam đã có nhà
nước từ trước công nguyên):
- Đến những thế kỉ đầu Công nguyên, cưdân ở đây biết sử dụng công cụ sắt.Chính thời gian này các quốc gia đầutiên ở ĐNA xuất hiện
- Khoảng 10 thế kỉ đầu sau côngnguyên, hàng loạt các quốc gia nhỏ đã
Trang 32Các quốc gia phong kiến ĐNA trải qua
các giai đoạn hình thành, hưng thịnh, suy
vong ở mỗi nước các quá trình đó diễn ra
trong thời gian khác nhau Nhưng nhìn
chung giai đoạn từ thế kỷ X- XVIII là
thời kỳ thịnh vượng nhất của các quốc gia
phong kiến ĐNA
- HS nghe, ghi
- GV giới thiệu sơ lược về sự hình thành,
thịnh vượng của vương triều này (kênh
chữ nhỏ SGK- Tr19)
- HS đọc “Cũng trong TK XIII -> giữa TK
XIV” (sgk-19)
H Vương quốc Xu- khô- thay và vương
quốc Lạn Xạng được thành lập như thế
nào?
- HS trả lời
- GV chốt, HS ghi
H Dựa vào hiểu biết của mình, nêu
những thành tựu nổi bật của các quốc
gia ĐNA?
- HS nêu: Thành tựu nổi bật : kiến trúc,
điêu khắc => với nhiều công trình nổi
-đua là ngôi đền tháp Phật giáo lớn ở miền
trung Gia-va (In-đô-nê-xi-a), xây dựng
bằng đá, cao 42m, chiều dài mỗi cạnh ở
chân đền là 123m, gồm 2 phần: phần tròn
ở phía trên và phần vuông ở phía dưới
Phần tròn gồm tháp trung tâm hình vuông
được hình thành và phát triển ở khu vựcĐNA
- Từ thế kỉ X - đầu thế kỉ XVIII là thời kìphát triển thịnh vượng của các quốc giaphong kiến ĐNA
+ In đô nê xi a ( Vương triều Mô-giô-pahít) (1213-1527)
+ Cam- pu- chia: thời kỳ Ăng-co XV)
(IX-+ Mi- an- ma :( Vương quốc Pa-gan) (XI)
+ Thái lan: Vương quốc Xu- khô- thay(XIII)
+ Lào: Vương quốc Lạn Xạng XVII)
(XIV-+ Đại Việt+ Chăm - pa
* Thành tựu nổi bật : kiến trúc, điêu khắc Chịu ảnh hưởng của kiến trúc Ấn Độ
Trang 33và 3 tầng bậc tròn đồng tâm bao quanh.
Khối chính hình vuông bên dưới bao gồm
nhiều tầng và các hành lang
Có thể nói Bô-rô- bu -đua là “bài ca trong
đá” vô cùng kì vĩ, độc đáo của nền văn
hóa In-đô-nê-xi-a
- HS quan sát H13 (sgk- Tr19)
- GV giới thiệu khu chùa này: Chùa có
hình vuông, mỗi cạnh 80m, chiều cao
trung bình 50m, có hành lang mái che bao
quanh chùa Những gian phòng của chùa
xây bằng đá, bước chân gần như không có
tiếng động, ánh sáng lờ mờ lọt qua khe
cửa nhỏ tạo một cảm giác trang nghiêm,
huyền bí lạ thường Trong chùa có các
nhiều hình ảnh sinh động Kiểu Hin Đu
(chịu ảnh hưởng của kiến trúc ấn độ )
- GV cung cấp kênh chữ còn lại
- HS nghe, ghi
* TK: Giai đoạn phát triển của các quốc
gia phong kiến dân tộc ở ĐNA kéo dài tư
TKX- hết TK XV Nửa sau TK XVIII
bước vào thời kì suy yếu, trở thành thuộc
đại của tư bản phương Tây
- Nửa sau TK XVIII, các quốc gia ĐNA bước vào thời kì suy yếu, giữa thế kỉ XIXtrở thành thuộc đại của tư bản phương Tây
4 Củng cố : (2p)
Lập niên biểu các giai đoạn lịch sử lớn của khu vực ĐNA đến giữa TK XIX
5 Hướng dẫn học: (1p)
- Bài cũ
+ Học bài, nắm vững nội dung kiến thức
+ Làm bài tập trong sách bài tập lịch sử
Trang 34- Bài mới: chuẩn bị tiết 8: Tìm hiểu về nước Lào và Cam- pu- chia đã hình thành và
phát triển như thế nào?
- HS xác định, trình bày, nhận xét được rõ vị trí địa lý của Cam- pu- chia và Lào.
Sự hình thành, phát triển và suy yếu của vương quốc Cam-pu-chia và vương quốc Lào
Nhấn mạnh điều kiện tự nhiên của hai nước nâng cao ý thức bảo vệ điều kiện tự nhiên và các công trình kiến trúc mục 3, 4
1 Giáo viên: Lược đồ ĐNA, tranh ảnh kiến trúc Lào, Cam-pu-chia
2 Học sinh: Đọc, trả lời câu hỏi sgk
III Phương pháp/KTDH
- Phương pháp: Đàm thoại, trực quan, so sánh
- Kĩ thuật: khăn trải bàn
IV Tổ chức dạy học
1 ổn định tổ chức: (1p)
2 Kiểm tra đầu giờ: (4p)
H Kể tên các nước khu vực Đông Nam Á hiện nay? Các nước ĐNA có điểm gì chung về điều kiện tự nhiên?
Trả lời: - Kể tên 11 nước trong khu vực ĐNA
- Điểm chung về điều kiện tự nhiên: chịu ảnh hưởng của gió mùa tạo nênhai mùa (mùa khô và mùa mưa), gió mùa kèm theo mưa thích hợp cho trồng lúa, cây ănquả Gió mùa cũng là nguyên nhân gây ra lũ lụt, hạn hán ảnh hưởng đến phát triển nôngnghiệp
3 Tiến trình tổ chức các hoạt động
* Giới thiệu bài: (1p)
Lào và Cam- pu- chia là hai nước láng giềng có quan hệ gần gũi với Việt Nam
Cả ba dân tộc đều có những điểm chung về điều kiện tự nhiên, khí hậu song lịch sửhình thành và phát triển của mỗi quốc gia lại có những điểm riêng Vậy mỗi quốc gia cólịch sử hình thành và phát triển như thế nào chúng ta cùng tìm hiểu bài hôm nay
Hoạt động 1(18p): Tìm hiểu về vương quốc
Cam -pu- chia.
3 Vương quốc Cam- pu- chia
Trang 35*Mục tiêu: Học sinh tìm hiểu sự hình thành,
phát triển và những thành tựu đã đạt được của
nhà nước phong kiến Cam- pu- chia
- Gv cung cấp thông tin
H Nhận xét gì về sự hình thành của vương
quốc Cam- pu- chia ở giai đoạn này?
- Lâu dài chịu ảnh hưởng của nhiều tộc người
- GV mở rộng: Thông qua vương quốc Phù
Nam người Khơ-me tiếp thu đạo Phật, Bà la
môn, dựa vào chữ Phạn sáng tạo chữ viết
riêng…
- 774- 802 người Gia- va xâm lược và thống
trị…
- GV cung cấp thông tin
H Tại sao lại gọi là thời kì Ăng- co?
- Là kinh đô có nhiều đền tháp được xây dựng
trong thời kì này: vat,
Ăng-co-thom…
- HS quan sát H14.SGK – Tr20
H Cho biết những hiểu biết của em về khu
đền?
- Ăng-co-vat là khu đền cô 5 ngôi tháp cao
được chạm khắc rất công phu, đỉmh cao nhất
tới 63 m xung quanh là hệ thống hào nước có
chiều rộng 200m, chu vi 5,5km Hai bên có
bờ được lát cầu đá với 18 bậc cao Những lối
đi rộng có lát đá, hai bên có hình tượng điêu
khắc, chạm trổ tinh vi dẫn tới các cung điện
đền tháp tạo nên vẻ nghiêm trang hùng vĩ
Khu đền là một cống hiến độc đáo của người
Khơ-me vào kho tàng văn hoá ĐNA và thế
Đại diện nhóm trình bày, điều hành
- Thời tiền sử có một bộ phận dân cư
cổ Đông Nam Á sinh sống
- Từ thế kỉ I- VI xây dựng nhà nướcPhù Nam
- Từ thế kỉ VI- VIII người Khơ-mexây dựng nhà nước Chân Lạp
- Thế kỉ IX- XV thời kì phát triển huyhoàng (Thời kì Ăng co)
Trang 36GV: 1432 kinh đô chuyển về Phnôm- pênh
Hoạt động 2 (17p): Tìm hiểu về vương
quốc Lào
*Mục tiêu: Tìm hiểu về sự hình thành và phát
triển của vương quốc Lào
GV cung cấp
Người Lào Thơng chính là người Đông Nam
Á cổ, họ là chủ nhân của những chiếc chum
khổng lồ để đựng tro xương sau khi chết hoả
H Nêu những chính sách đối nội và đối
ngoại của nhà nước Lạn Xạng?
- Sự phát triển của văn hoá kiến trúc…
GV mở rộng: Được xây dựng vào 1566 gồm
một tháp lớn hình nậm rượu đặt trên đế hoa
sen, xung quanh tháp chính là 30 tháp lớn nhỏ
+ Nông nghiệp phát triển
+ Xây dựng các công trình kiến trúcđộc đáo
+ Lãnh thổ mở rộng
Từ cuối thế kỉ XV, Cam- pu- chiabước vào thời kì suy yếu cho đến
1863 bị thực dân Pháp xâm lược
4 Vương quốc Lào
- Trước thế kỉ XIII chỉ có người LàoThơng sinh sống
- Sang thế kỉ XIII người Thái di cưđến Lào: Lào lùm
- 1353 nhà nước Lạn Xạng thành lập (Triệu Voi )
- Từ thế kỉ XV- XVII nhà nước LạnXạng bước vào thời kì thịnh vượng
+ Đối nội: Chia nước thành cácmường, xây dựng quân đội
+ Đối ngoại: Giữ mối quan hệ hoàhiếu với các nước láng giềng, kiênquyết chống ngoại xâm
Trang 37mỗi tháp đều khắc một lời Phật dạy….
H Vì sao nhà nước Lạn Xạng lại suy yếu?
+ Học bài, nắm vững nội dung kiến thức
+ Làm bài tập trong sách bài tập lịch sử
- Bài mới: Chuẩn bị tiết 9 “Những nột chung về xó hội phong kiến”
+ Lập bảng so sánh về XHPK phương Đông và phương Tây theo các nội dung: Thời gian hình thành, phát triển, suy vong
Các giai cấp chính
Cơ sở kinh tế
Nhà nước
Trang 38Ngày soạn: 12/9/2014
Ngày giảng: 15/9/2014
Bài 7 - Tiết 9NHỮNG NÉT CHUNG VỀ XÃ HỘI PHONG KIẾN
I Mục tiêu
1 Kiến thức
- HS nhận biết, hiểu, phân tích được những nét chung nhất của xã hội phong
kiến Phương Đông: sự hình và phát triển, cơ sở kinh tế- xã hội, nhà nước phong kiến
2 Kĩ năng
- HS ghi nhớ, trình bày, nhận xét khái quát hoá các sự kiện lịch sử, lập niên
biểu, rút ra kết luận từ nội dung các sự kiện
3 Thái độ
- HS có niềm tin và lòng tự hào về truyền thống lịch sử những thành tựu kinh tế
và văn hoá mà các dân tộc đã đạt được trong thời PK
II Chuẩn bị
1 Giáo viên: Bảng phụ ghi nội dung tiết học
2 Học sinh: Bảng phụ, bút để ghi kết quả thảo luận
III Phương pháp / KTDH
- Phương pháp: Đàm thoại, so sánh, phân tích, tổng hợp, lập niên biểu
- Kĩ thuật: Thảo luận nhóm
IV Tổ chức dạy học
1 ổn định tổ chức: (1p)
2 Kiểm tra đầu giờ: (3p)
H Em hãy trình bày những chính sách đối nội, đối ngoại của các vua Lạn Xạng?
* Đối nội:
+ Chia đất nước để cai trị
+ Xây dựng quân đội
* Đối ngoại:
+ Giữ quan hệ hoà hiếu với các nước láng giềng
+ Kiên quyết chống xâm lược
3 Bài mới
* Giới thiệu bài: (1p)
Xã hội phong kiến ra đời trên cơ sở tan rã của xã hội cổ đại Nhưng sự hình thành,
phát triển và suy vong của chế độ phong kiến ở phương đông và phương Tây khônggiống nhau Đồng thời cơ sở kinh tế và xã hội cũng có nét không tương đồng …Bài họchôm nay sẽ giúp chúng ta hiểu rõ hơn điều đó
GV giảng qua về sự khác nhau giữa XHPK
phương Đông và XHPK phương Tây
Trang 39- XHPK phương Đông: Hình thành sớm
phát triển chậm, thời gian suy vong kéo dài
- XHPK châu Âu: Hình thành muộn, phát
triển mạnh, kết thúc sớm hơn so với XHPK
phương Đông => CNTB hình thành
* TK: Thời gian hình thành, phát triển và
suy vong của XHPK ở phương Đông và
phương Tây khác nhau
Hoạt động 1(25p): Tìm hiểu cơ sở kinh tế
- xã hội của XHPK
- Mục tiêu: HS trình bày được nét chính về
cơ sở kinh tế - xó hội của chế độ phong kiến
- HS đọc mục 2 SGK - Tr23
H Cơ sở kinh tế của XHPK ở phương
Đông và Châu Âu Có điểm gì giống và
Phương Tây: Đóng kín trong các
lãnh địa phong kiến
- HS nghe, ghi
H Vậy trong XHPK phương Đông và
châu Âu có những giai cấp nào ? Mối
quan hệ giữa các giai cấp đó là gì ?
H Giai cấp địa chủ và lãnh chúa bóc lột
1 Cơ sở kinh tế - xã hội của XHPK
- Cơ sở kinh tế : Nông nghiệp là chủyếu kết hợp với chăn nuôi và một sốnghề thủ công
+ Phương Đông: Bó hẹp trong công xãnông thôn
+ Phương Tây: Đóng kín trong cáclãnh địa phong kiến
- Giai cấp+ Địa chủ - Nông dân lĩnh canh( Phương Đông)
+ Lãnh chúa phong kiến - Nông nô(Phương Tây)
- Phương thức bóc lột của địa chủ vàlãnh chúa bằng địa tô
Trang 40bằng địa tô như thế nào ?
- HS trình bày
Giao ruộng đất cho nông dân, nông nô =>
thu tô thuế nặng
H Nền kinh tế phong kiến ở phương
Đông và châu Âuu khác nhau ở điểm
nào?
- HS trả lời
- GV k/luận: ở châu Âu xuất hiện thành thị
trung Đại => công thương nghiệp phát
triển .* TK: XHPK ở phương Đông và
phương Tây có 2 giai cấp: thống trị và bị trị
Sống chủ yếu nhờ nông nghiệp
Hoạt động 2 (10p): Tìm hiểu nhà nước
phong kiến
*Mục tiêu: HS trình bày được những điểm
giống và khác nhau giữa XHPK phương
Đông và phương Tây về mặt chế độ nhà
H Chế độ quân chủ ở châu Âu và
phương Đông có gì khác biệt ?
- HS trả lời, bổ sung
- GV kết luận
* TK: mức độ tập trung quyền lực của các
vua ở phương Đông cao hơn so với châu Âu
2 Nhà nước phong kiến
- Thể chế nhà nước: Vua đứng đầu
4 Củng cố: (3p)
- Lập bảng so sánh chế độ phong kiến phương Đông và châu Âu theo mẫu sau
GV treo bảng phụ
- HS thảo luận nhóm sử dụng bảng phụ
- Thời gian hình Từ thế kỷ III (TCN) -> khoảng Từ thế kỷ V đến thế kỷ X