Giáo án lịch sử lớp 8

- Nhân dân ta đứng lên chống Pháp ngay từ những ngày đầu chúng xâm lợc Đà Nẵng, 3 tỉnh miền Đông, 3 tỉnh miền Tây quần chúng nhân dân là thế lực hiệu quả nhất ngăn chặn sự xâm lợc của th

Trang 1

Ngày soạn:

Lớp 8B Tiết(tkb) Ngày dạy Sĩ số vắng

Lớp 8C Tiết(tkb) Ngày dạy Sĩ số vắng

Phần hai Lịch sử Việt Nam

- Quá trình thực dân Pháp xâm lợc Việt Nam( chiến sự Đà Nẵng và gia định)

- Nhân dân ta đứng lên chống Pháp ngay từ những ngày đầu chúng xâm lợc

Đà Nẵng, 3 tỉnh miền Đông, 3 tỉnh miền Tây quần chúng nhân dân là thế lực hiệu quả nhất ngăn chặn sự xâm lợc của thực dân Pháp

- Khả năng tư duy, logic…

4 Tớch hợp: gv nờu địa danh ở Đà Nẵng

ii CHUẨN BỊ CỦA THẦY VÀ TRề

- G/v: Bản đồ Đông Nam á Chiến sự Đà Nẵng Gia Định

Tranh ảnh cuộc kháng chiến chống Pháp

- H/s: SGK, SBT

iii Tiến trình dạy HỌC.

1 Kiểm tra bài cũ: (5p) Kiểm tra sự chuẩn bị của h/s.

2 Bài mới: (2p) G/v giới thiệu bài mới.

Trang 2

và chiến sự Đà Nẵng.

- Sử dụng bản đồ Đông Nam

á

Yêu cầu h/s đọc SGK mục 1

Giới thiệu địa danh Đà Nẵng

? Tại sao thực dân Pháp xâm

lợc Việt Nam?

? Tại sao thực dân Pháp lại

lấy Đà Nẵng làm điểm khởi?

rộng, sâu, kín gió, hậu phơng

đông dân, giàu có, hội giáo

dân đông

? Tình hình chiến sự ở Đà

Nẵng diễn ra nh thế nào?

- Chiều 30 – 8 liên quân

Pháp, Tây Ban Nha dàn trận

ngày càng nhiều Giơ-nui-y

quyết định kéo đại quân vào

Gia Định, chỉ để lại một bộ

Đọc thông tin SGK

Quan sát, lắng nghe

ĐọcTrả lời, nhận xét

Trả lời, nhận xét

Đọc thông tin SGK

* Nguyên nhân sâu xa

- Các nớc phơng Tây đẩy mạnh xâm lợc phơng Đông, Việt Nam nằm trong hoàn cảnh đó

* Nguyên nhân trực tiếp:

- Thực dân Pháp lấy cớ bảo vệ

đạo Gia-Tô

- Triều đình nhà Nguyễn bạc nhợc, hèn yếu, với chính sách thủ cựu

b) Chiến sự Đà Nẵng

+ Sáng 1- 9 – 1858 thực dân Pháp nổ súng tấn công Đà Nẵng

+ Dới sự lãnh đạo của Nguyễn Tri Phơng chúng ta

đã thu đợc thắng lợi bớc đầu.+ Sau 5 tháng xâm lợc, Pháp chỉ chiếm đợc bán đảo Sơn Trà

2 Chiến sự ở Gia Định

+ Tháng 2 - 1959 Pháp kéo quân vào Gia Định

+ 17- 2 – 1959 chúng tấn công Gia Định

+ Quân triều đình chống trả yếu ớt rồi tan rã

+ Nhân dân đã tự động đứng

Trang 3

Đây là hiệp ớc đầu tiên nhà

Nguyễn kí với Pháp, thể hiện

Đọc thông tin sgk

lên kháng Pháp làm cho chúng rất khó khăn

+ Triều đình chỉ thủ ở Đại

Đồn (Chí Hoà)

+ Rạng sáng 24 –2- 1861, Pháp tấn công Đại Đồn, sau 2 ngày thì thất thủ

+ Sau đó Pháp đánh rộng ra các tỉnh Nam Kì

+ Điều ớc Nhâm Tuất (5/6/1862)

Nội dung: - Nhà Nguyễn ợng 3 tỉnh miền Đông Nam Kì (Gia Định, Định Tờng, Biên Hoà) và Côn Đảo

nh Mở cửa biển Đà Nẵng, Ba Lạt, Quảng Yên

II Cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp từ năm 1858

đến năm 1873.

1 Kháng chiến ở Đà Nẵng

và ba tỉnh miền Đông Nam Kì.

Trang 4

- Yêu cầu đọc thông tin sgk.

- Sử dụng bản đồ Việt Nam,

gọi HS xác định địa danh nổ ra

phong trào kháng chiến của

nhân dân ta ở Đà Nẵng và ba

tỉnh miền Đông

-Yêu cầu HS thảo luận và trả

lời câu hỏi:

? Em hãy cho biết thái độ của

khi đến Huế thì quân Pháp đã

vào Gia Định, họ xin triều

đình vào Gia Định, triều đình

không đồng ý, buộc họ trở lại

miền Bắc Nhân dân Đà Nẵng

đánh địch bằng mọi vũ khí.

? Sau khi thất bại ở Đà Nẵng,

thực dân Pháp kéo vào Gia

Định, phong trào kháng chiến

ở Gia Định ra sao?

G/v giải thích: về cách đánh

địch bằng pháo thuyền của

Nguyễn Trung Trực.

“Bao giờ ngời Tây nhổ hết cỏ

nớc Nam thì mới hết ngời

? Sau khi khởi nghĩa Trơng

Định thất bại, phong trào

(20-8-+ Cuộc khởi nghĩa đã làm cho

địch thất điên bát đảo

+ Năm 1862 gần nh tổng khởi nghĩa toàn miền

+ Quần chúng tôn Trơng

Định làm Bình Tây Đại Nguyên Soái,

với khẩu hiệu “Phan lâm mãi

quốc, triều đình khi dân ”

* Sau khi thất bại phong trào kháng Pháp vẫn diễn ra sôi nổi, đã hình thành nhiều trung tâm kháng chiến, nhiều cách đánh giặc độc đáo…

Trang 5

ta đã quyết tâm kháng Pháp

sôi nổi, đã hình thành nhiều

trung tâm kháng chiến, nhiều

? Sau khi 3 tỉnh miền Tây

Nam Kì rơi vào tay Pháp,

phong trào kháng Pháp của

để chuẩn bị kháng chiến lâu

dài Tiếp đó là các cuộc khởi

nghĩa nh: Nguyễn Trung Trực,

Trơng Quyền, Nguyễn Hữu

? Hãy nhắc lại nhắc lại câu nói

của Nguyễn Trung Trực trớc

b Thực dân Pháp chiếm ba

tỉnh miền Tây Nam Kì.

+ Từ ngày 20 – 6 đến ngày 24-6-1867, thực dân Pháp chiếm nốt ba tỉnh miền Tây Nam Kì: Vĩnh Long, An Giang, Hà Tiên không tốn một viên đạn

c Phong trào kháng chiến

của nhân dân 6 tỉnh Nam Kì.

+ Nhân dân Nam Kì nổi lên chống Pháp ở nhiều nơi.+ Nhiều trung tâm kháng chiến thành lập: Đồng Tháp Mời, Tây Ninh…

+ Nổi bật là cuộc khởi nghĩa của Trơng Quyền, Phan Tôn, Phan Liêm, Nguyễn Trung Trực

+ Phong trào tiếp tục phát triển đến 1875

Trang 6

- Yêu cầu HS thảo luận và trả

lời câu hỏi:

? Phong trào của nhân dân ba

tỉnh miền Đông và miền Tây

Nam Kì giống và khác nhau

* Khác:

- Phong trào 3 tỉnh miền

Đông sôi nổi hơn, quyết liệt hơn

- Hình thành những trung tâm kháng chiến lớn ở miền Đông còn miền Tây không có

*Vì: Pháp rút kinh nghiệm ở

miền Đông, chúng thành lập sẵn hệ thống chính quyền ở miền Đông sang áp đặt vào 3 tỉnh miền Tây, cho nên 3 tỉnh miền Tây phát triển khó khăn hơn

Nắm nội dung cần đạt:

- Nguyên nhân thực dân Pháp xâm lợc Việt Nam

- Diễn biến chính của chiến sự Đà Nẵng, Gia Định

- Thực dân Pháp nổ súng xâm lợc, triều đình bạc nhợc chống trả yếu ớt và đã

kí cắt ba tỉnh miền Đông Nam Kì cho Pháp

- Nhân dân ta đứng lên chống Pháp ngay từ những ngày đầu chúng xâm lợc

Đà Nẵng, 3 tỉnh miền Đông, 3 tỉnh miền Tây quần chúng nhân dân là thế lực hiệu quả nhất ngăn chặn sự xâm lợc của thực dân Pháp

Ngày soạn:

Tiết 37

Trang 7

Bài 25 KHÁNG CHIẾN LAN RỘNG RA TOÀN QUỐC

- Cuộc kháng chiến của nhân dân Hà Nội và các tỉnh đồng bằng Bắc kỳ

- Nội dung hiệp ước 1874

2

Tư tưởng :

- Giáo dục cho Hs tôn kính và trân trọng những vị anh hùng dân tộc

- Căm ghét bọn thực dân tham lam tàn bạo và những hành động nhu nhược của triều đình Huế

- Có nhận xét đúng đắn về trách nhiệm của triều đình Huế

3 Kĩ năng:

Rèn luyện kĩ năng sử dụng bản đồ, tường thuật các sự kiện lịch sử

4 Tích hợp: cuộc kháng chiến diễn ra ở Hà Nội như thế nào

II CHUẨN BỊ.

GV: Bản đồ hành chính Việt Nam cuối thế kỷ XIX, Bản đồ thực dân Pháp đánh chiếm Bắc kỳ lần 1, chiến sự Hà Nội năm 1873

HS: Xem trước bài học trả lời câu hỏi sgk

III TIẾN TRÌNH DẠY HỌC.

1 Bài cũ: 5 phút

Trình bày tóm tắt cuộc kháng chiến của nhân dân ta Nam kì từ năm 1873?

1858-2 Bài mới:(2p)

Giới thiệu: Sau khi thực dân Pháp chiếm được 6 tỉnh Nam kì, phong trào

kháng chiến của nhân dân Nam kì tiếp tục lên cao Thực dân Pháp phải tìm cách đối phó, đến năm 1873 tình hình Nam kì ổn định hơn Thực dân Pháp mở rộng xâm lược Bắc kì lần thứ nhất (1873) và buộc triều đình Huế đầu hàng năm 1884 Hôm nay chúng ta cùng tìm hiểu điều đó

âm mưu gì tiếp tục?

Đối với triếu đình Huế sau khi

Trang 8

- Pháp tiến hành thiết lập bộ

máy thống trị, vơ vét , cướp

đoạt, mở trường đào tạo tay sai,

xuất bản báo chí…

- Chuẩn bị kế hoạch xâm lược

Căm-pu-chia và miền Tây Nam

kỳ

b Đối với triều đình Huế:

- Vơ vét tiền của để phục vụ

cuộc sống xa hoa và bồi

thường chiến phí

- Kinh tế công-nông-thương

nghiệp bị sa sút

- Binh lực yếu

- Đàn áp các cuộc khởi nghĩa

- Chủ trương thương lượng để

- Hàng loạt các cuộc khởi

nghĩa của nông dân đã nổ ra

=> XH Việt Nam khủng hoảng

b Đối với triều đình Huế:

- Đàn áp các cuộc khởi nghĩa

- Chủ trương thương lượng

HOẠT ĐỘNG II (10p) 2 Thực dân Pháp đánh Bắc kỳ

lần thứ nhất (1873)

Sau khi chiếm được lục tỉnh

Nam kỳ, âm mưu mới của Pháp

là gì?

Thực dân pháp có thái độ hành

động gì để thực hiên âm mưu

đó?

a Âm mưu của Pháp:

- Lợi dụng việc triều đình Huế

nhờ Pháp đem tàu chiến ra

vùng biển Hạ Long đánh dẹp

“hải phỉ”, cho tên lái buôn

Đuy-puy vào gây rối ở Hà Nội

- Lấy cớ giải quyết vụ

Đuy-puy, Pháp cử Gác-ni-ê chỉ huy

a Âm mưu của Pháp:

Lấy cớ giải quyết vụ Đuy-puy, Pháp cử Gác-ni-ê chỉ huy 200 quân kéo ra Bắc

b Diễn biến-kết cục

Trang 9

- 20/11/1873, quân Pháp nổ

súng đánh và chiếm thành Hà

Nội

- 7000 quân của triều đình do

Nguyễn Tri Phương chỉ huy

không cản được giặc, Nguyễn

Tri Phương bị thương Bị giặc

bắt, ông đã nhịn ăn mà chết

- Sau đó, Pháp chiếm các tỉnh

Hải Dương, Hưng yên, Ninh

Bình Nam Định

=> Quân triều đình dù đông

nhưng bất lực hoàn toàn trước

- Pháp chiếm các tỉnh Hải Dương, Hưng yên, Ninh Bình, Nam Định

HOẠT ĐỘNG III (13p)

3 Kháng chiến ở Hà Nội và các tỉnh đồng bằng Bắc kỳ (1873-1874)

- Thái độ của nhân dân ở

Hà Nội như thế nào?

- Trình bày diễn biến ở trận

Cầu giấy?

- Qua trận Cầu Giấy, em có

suy nghĩ gì về cuộc kháng

chiến của ta?

- Tinh thần của nhân dân ở

- Tại sao triều đình Huế ký

Hiệp ước Giáp Tuất?

a Ở Hà Nội:

- Quấy rối, đốt kho đạn

- Đội nghĩa binh của viên Chưởng cơ chống giặc đến người cuối cùng

- Tổ chức Nghĩa hội của người yêu nước được thành lập

- 21/12/1873, Gác-ni-ê đánh ra cầu Giấy bị quân của Hoàng Tá Viêm và Lưu Vĩnh Phúc phục kích, Gác-ni-ê cùng nhiều sĩ quan, binh lính bị giết Quân Pháp hoang mạng, nhân dân

ta càng hăng hái đánh giặc

b Ở các tỉnh:

- Thái Bình, căn cứ kháng chiến chống giặc

a Ở Hà Nội:

- Nhân dân anh dũng đứng lên

kháng chiến

- 21/12/1873, Pháp thất bại ở cầu Giấy, Gác-ni-ê cùng nhiều sĩ quan, binh lính bị giết

c Hiệp ước Giáp Tuất 1874.

Triều đình ký với Pháp Hiệp ước Giáp Tuất (15/3/1874):

- Quân Pháp rút khỏi Bắc kỳ

Trang 10

Tích hợp: Ở Hà Nội:

- Nhân dân anh dũng đứng

lên kháng chiến Gác ni-e

bị giết Quân Pháp hoang

mạng, nhân dân ta càng

hăng hái đánh giặc

Nhưng bản chất nhu nhược

của của triều đình đã kí

Hiệp ước Giap Tuất

do cha con ông Nguyễn Mậu kiến

- Nam Định, căn cứ kháng chiến của Phạm Văn Nghị

c Thái độ của triều đình.

- Ký với Pháp Hiệp ước Giấp Tuất (15/3/1874):

+ Quân Pháp rút khỏi Bắc kỳ

+ Triều đình chính thức công nhận 6 tỉnh Nam

kỳ hoàn toàn thuộc Pháp

=> Hiệp ước Giấp Tuất, làm mất một phần chủ quyền lãnh thổ, ngoại giao, thương mại của Việt Nam.

- Triều đình chính thức công nhận 6 tỉnh Nam kỳ hoàn toàn thuộc Pháp

Ngay từ khi mới thành lập triều đình Huế đã đối lập hoàn toàn với nhân dân đến khi Pháp xâm lược bản chất phản động của Nhà Nguyễn càng lộ rõ nét Triều đình sẵn sàng chia sẻ quyền lực với Pháp để cùng thống trị nhân dân ta Như vậy Nhà Nguyễn sợ nhân dân hơn

sợ giặc Quả đúng là một tập đoàn bán nước!

3 Củng cố dặn dò: (3p)

4 Dặn dò (2p) Học bài theo câu hỏi sgk, xem phần II của bài, tìm hiểu tại sao

Pháp đánh Bắc kì lần 2, nội dung của điều ước 1883 và điều ước 1884

Ngày soạn:

Tiết 38

Bài 25 KHÁNG CHIẾN LAN RỘNG RA TOÀN QUỐC (1873-1874)

II THỰC DÂN PHÁP ĐÁNH BẮC KÌ LẦN THỨ HAI.

Trang 11

NHÂN DÂN BẮC KÌ TIẾP TỤC KHÁNG CHIẾN

TRONG NHỮNG NĂM 1882-1884

I MỤC TIÊUBÀI HỌC

1 Kiến thức

- Tại sao năm 1882 thực dân Pháp lại đánh Bắc kì lần thứ hai

- Nội dung hiệp ước 1883 và 1884

- Thái độ của nhân dân và triều đình trước hoạ xâm lăng của tư bản Pháp

2 Tư tưởng

- Giáo dục lòng yêu nước, trân trọng chiến tích chống giặc của cha ông, tôn kính Nguyễn Tri Phương, Hoàng Diệu

- Căm ghét bọn thực dân cướp nước và triều đình phong kiến đầu hàng

4 Tích hợp: nhận xét về 4 Hiệp ước Triều Nguyễn kí với Pháp

II CHUẨN BỊ CỦA THẦY VÀ TRÒ

GV: Bản đồ hành chính Việt Nam và thành phố Hà Nội, bản đồ thực dân Pháp đánh Bắc kì lần 2, bản đồ trận Cầu Giấy lần 2

HS: Xem bài học, trả lời câu hỏi

III TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

1 Bài cũ : 5 phút

Nêu nội dung cơ bản của điều ước 1874?

2 Bài mới: (2 phút)

Giới thiệu: Sau điều ước 1874 phong trào của quần chúng lên mạnh, Pháp

muốn nhanh chống chiếm lấy Bắc kì và toàn quốc nên đánh Bắc kì lần thứ hai và Thuận An buộc nhà Nguyễn đầu hàng Chúng ta tìm hiểu kĩ hơn về vấn đề này qua bài học hôm nay

HS

Kiến thức cần đạt

HOẠT ĐỘNG I (10p)

1 Thực dân Pháp đánh chiếm Bắc kỳ lần thứ hai (1882)

Nêu tình hình nước ta sau Hiệp ước Giáp

Tuất 1874?

a Hoàn cảnh lịch sử:

* Tình hình đất nước ta:

- Nhân dân phản đối Hiệp ước 1874

- Nền kinh tế ngày càng kiệt quệ

- Giặc cướp nổi lên khắp nơi, triều đình

phải cầu cứu cả quân Pháp lẫn quân

- Nhân dân phản đối Hiệp ước 1874

- Nền kinh tế ngày càng kiệt quệ

- Giặc cướp nổi lên khắp nơi

- Các đề nghị cải cách, duy tân đều bị khước từ

Trang 12

Tại sao triều đình lại không chịu cải

cách? (nền kinh tế thuần nông, sợ mất

quyền thống trị, sợ nhân dân hơn sợ giặc

=> bản chất phản động của triều

Nguyễn)

Nêu âm mưu của Pháp?

* Âm mưu của Pháp:

- Pháp rất cần nguồn tài nguyên khoáng

sản ở Bắc kỳ, quyết tâm chiếm

- Lấy cớ triều đình Huế vi phạm Hiệp ước

1874, tiếp tục giao thiệp với Nhà Thanh,

Pháp đem quân xâm lược Bắc kỳ lần thứ

2

Trình bày diễn biến Pháp xâm lược Bắc

kỳ lần thứ 2?

b Diễn biến:

- 3/4/1882, quân Pháp do Ri-vi-e chỉ huy

đã kéo ra Hà Nội khiêu khích

- 25/4/1882, Ri-vi-e gửi tối hậu thư cho

Tổng đốc thành Hà Nội là Hoàng Diệu

buộc phải nộp thành Không đợi trả lời,

Pháp mở cuộc tấn công và chiếm thành

Hà Nội, cuộc chiến đấu diễn ra ác liệt từ

sáng đến trưa Hoàng Diệu phải thắt cổ tự

vẫn

- Triều đình vội vã cầu cứu quân Thanh

và cho người thương thuyết với Pháp;

đồng thời ra lệnh rút quân ta lên mạn

- Lấy cớ triều đình Huế

vi phạm Hiệp ước 1874, Pháp xâm lược Bắc kỳ lần thứ 2

b Diễn biến:

- 3/4/1882, quân Pháp

do Ri-vi-e chỉ huy đã kéo ra Hà Nội

- 25/4/1882, Ri-vi-e mở cuộc tấn công và chiếm

Hà Nội

- Triều đình cầu cứu quân Thanh và thương thuyết với Pháp; đồng thời ra lệnh rút quân

HOẠT ĐỘNG II (10p) 2 Nhân dân Bắc kỳ tiếp tục kháng Pháp.Nhân dân Bắc kỳ phản kháng như thế nào?

- Ở Hà Nội: nhân dân tự tay đốt nhà tạo

bức tường lửa chặn bước tiến của giặc

Hs dựa sgk trả lời

- Ở Hà Nội: nhân dân tự tay đốt nhà, đào hào đắp lũy chống giặc

Trang 13

Đào hào đắp lũy chống giặc, bất chấp lệnh

giải tán của triều đình

- Tại các địa phương khác: nhân dân tích

cực đắp đập, cắm kè trên sông, làm hầm

chông, cạm bẫy để chặn bước tiến của

giặc

Em hãy thuật lại Chiến thắng Cầu Giấy lần

thứ 2 của nhân dân miền Bắc?

- 19/5/1883, quân ta giành thắng lợi ở Cầu

Giấy lần thứ hai, Ri-vi-e bị giết tại trận

Sau trận cầu Giấy, thái độ của quân Pháp

ntn?

- Chiến thắng Cầu Giấy, làm cho quân

Pháp hoang mang, chúng định bỏ chạy

nhưng triều đình Huế lại chủ trương

thương lượng, hy vọng Pháp sẽ rút quân

- 7/1883, vua Tự Đức chết, triều đình lục

đục, Pháp đem thêm quân đánh vào Thuận

An, cửa ngõ Kinh thành Hu

Triều đình Huế lại có những tính toán gì?

Trước tình hình trên, Pháp có âm mưu gì

tiếp theo?

- Tại các địa phương khác: nhân dân đắp đập, cắm kè, làm hầm chông, cạm bẫy để chặn bước tiến của giặc

- 19/5/1883, quân dân ta giành thắng lợi ở Cầu Giấy lần thứ hai, Ri-vi-e

bị giết tại trận

- Triều đình Huế thương lượng với Pháp

- 7/1883, vua Tự Đức chết

HOẠT ĐỘNG III (13p)

3 Hiệp ước Pa-tơ-nốt Nhà nước phong kiến Việt Nam sụp đổ (1884)

Pháp làm gì khi Vua Tự Đức chết?

Triều đình tiếp tục làm gì?

- Chiều 18/8/1883, Pháp bắt đầu tấn công

vào Thuận An, đến 20/8/ Pháp đổ bộ lên

khu vực này

Nêu nội dung của Hiệp ước Hác-măng

- 25/8/1883, triều đình ký với Pháp Hiệp

ước Hác Măng: Thừa nhận quyền bảo hộ

của Pháp ở Trung kỳ và Bắc kỳ

Thái độ của các quan lại triều Nguyễn ntn?

- Nhiều sĩ phu, văn thân, quan lại ở địa

phương phản đối lệnh bãi binh … là cơ sở

để phái chủ chiến mạnh tay hành động

- Chiều 18/8/1883, Pháp tấn công vào Thuận An

- 25/8/1883, triều đình

ký với Pháp Hiệp ước Hác Măng: Thừa nhận quyền bảo hộ của Pháp

ở Trung kỳ và Bắc kỳ

- Nhiều sĩ phu, văn thân, quan lại ở địa phương phản đối lệnh bãi binh

Trang 14

Để xoa dịu sự phẫn nộ của quan lại, Pháp

làm gì?

Hiệp ước Hác-măng có nội dung ntn? -

6/6/1884, buộc triều đình Huế ký Hiệp

ước Pa-tơ-nốt Với Hiệp ước này, nhà

nước phong kiến Nguyễn với tư cách một

quốc gia độc lập hoàn toàn sụp đổ, thay

vào đó là chế độ thuộc địa nửa phong kiến

- Sau Hiệp ước Hác – măng, Pháp chiếm

các tỉnh ở Bắc kỳ: Bắc ninh, Tuyên

Quang, Thái Nguyên …

Em có nhận xét gì về hai Hiệp ước trên?

- 6/6/1884, triều đình Huế ký Hiệp ước Pa-tơ-nốt

=> Nước ta là chế độ thuộc địa nửa phong kiến.

Tích hợp: Ký 4 hiệp ước với Pháp là sự đầu hàng từng bước của triều đình Huế Tập

đoàn phong kiến này không thể phát huy sức mạnh dân tộc để bảo vệ nền độc lập thiêng liêng mà cha ông ta đã gìn giữ, xây dựng Thật là “chặt hết trúc Lam sơn cũng không ghi hết tội; lấy hết nước Đông Hải không rửa hết nỗi nhục mất nước”! Tôi danh ấy, thủ phạm chính là Tự Đức hèn yếu.

3 Củng cố dặn dò: (3p)

1 Nêu nội dung chủ yếu của Hiệp ước Hắc măng và Hiệp ước Pa tơ nốt

2 Tại sao nói từ năm 1858-1884 là quá trình triều đình Huế đầu hàng từng

bước đến đầu hàng toàn bộ trước quân xâm lược?

4 Dặn dò: (2p) Học bài theo câu hỏi sgk, xem bài 26

- Nêu nguyên nhân vụ binh biến của phái kháng chiến tại kinh thành Huế

- Khái quát phong trào Cần Vương

Ngày soạn:

Tiết 39

Bài 26 PHONG TRÀO KHÁNG CHIẾN CHỐNG PHÁP

TRONG NHỮNG NĂM CUỐI THẾ KỶ XIX

I CUỘC PHẢN CÔNG CỦA PHÁI KHÁNG CHIẾN TẠI KINH THÀNH

HUẾ, VUA HÀM NGHI RA "CHIẾU CẦN VƯƠNG"

Trang 15

I MỤC TIÊU BÀI HỌC

1 Kiến thức

- Nguyên nhân và diễn biến vụ biến kinh thành Huế 5-7-1885, đó là sự kiện

mở đầu phong trào Càn Vương chống Pháp cuối thế kỷ XIX

- Những nét khái quát của phong trào Cần Vương

- Vai trò của văn thân sĩ phu trong phong trào Cần Vương

2 Tư tưởng

- Giáo dục lòng yêu nước, tự hào dân tộc

- Trân trọng và biết ơn những văn thân sĩ phu yêu nước đã hy sinh cho độc lập dân tộc

3 Kĩ năng: Sử dụng bản đồ, tường thuật các cuộc khởi nghĩa.

4 Tích hơp: chiếu Cần Vương

GV: Lược đồ vụ binh biến kinh thành Huế, chân dung vua Hàm Nghi, tư liệu địa phương

HS: Xem trước bài, trả lời câu hỏi

3 Quân Pháp đánh ra Cầu Giấy lần thứ nhất c 25/4/1882

4 Quân Pháp đánh ra Cầu Giấy lần thứ hai d 20/11/1873

B Phần tự luận:

Câu hỏi1: Âm mưu và thủ đoạn của thực dân Pháp trong việc đánh chiếm Bắc

kỳ lần thứ nhất và lần thứ hai có gì giống và khác nhau? 2đ

Câu hỏi2: Nêu nội dung Hiệp ước Hác-măng 1883? 5đ

2 Bài mới: (2p)

Giới thiệu: Sau điều ước Pa-tơ-nốt, triều Nguyễn chính thức đầu hàng

giặc, nhưng phong trào chống Pháp vẫn phát triển mạnh khắp Bắc, Trung kì với hình thức Cần Vương- "phò vua, giúp nước" mà chỗ đựa chủ yếu là phe chủ chiến trong triều, đứng đầu là Tôn Thất Thuyết, phe chủ chiến đã tiến hành phản công tại kinh thành Huế, Vua Hàm Nghi hạ chiếu Cần vương mở đầu cho phong trào Cần vương cuối thế kỉ XIX Hôm nay chúng ta cùng tìm hiểu vấn đề đó

Trang 16

HOẠT ĐỘNG I (10p)

1 Cuộc phản công quân Pháp của phái chủ chiến ở Huế, tháng 7 năm 1885

Nêu nguyên nhân dẫn đến Cuộc

phản công quân Pháp của phái

chủ chiến ở Huế, tháng 7 năm

1885?

Thái độ của pháp ntn?

a Nguyên nhân.

- Sau hiệp ước 1883 và 1884,

phe chủ chiến trong triều đình

nuôi hy vọng giành lại chủ quyền

từ tay Pháp

- Pháp lo sợ tìm cách bắt cóc

những người cầm đầu

Trình bày diễn biến Cuộc phản

công quân Pháp của phái chủ

chiến ở Huế, tháng 7 năm 1885?

b Diễn biến – kết quả.

- 4 - 5/ 7/1885, Tôn Thất Thuyết hạ lệnh tấn công quân Pháp ở đồn Mang Cá và Toà Khâm sứ

- Nhờ có ưu thế về vũ khí, quân Pháp nhanh chóng chiếm kinh thành Huế

HOẠT ĐỘNG II (15p) 2 Phong trào Cần vương bùng nổ và lan rộng.

Tại sao Tôn Thất Thuyết lại nhân

danh nhà vua xuống chiếu Cần

vương?

Hs dựa sgk trả lời - Tôn Thất Thuyết

đưa vua Hàm Nghi chạy ra Tân Sở

(Quảng Trị), ngày 13/7/1885, ông

nhân danh nhà vua xuống chiếu Cần

vương, kêu gọi văn thân, sĩ phu và

nhân dân đứng lên giúp vua cứu

nước

Em hiểu như thế nào về cụm từ Cần

vương?

- Phong trào yêu nước chống Pháp

dưới ngọn cờ Cần vương diễn ra sôi

nổi từ 1885 đến cuối thế kỷ XIX

Phong trào Cần vương chia làm mấy

- Chiếu Cần vương:

+ Tôn Thất Thuyết đưa vua Hàm Nghi chạy ra Tân Sở (Quảng Trị)

+ 13/7/1885, ông nhân danh nhà vua xuống chiếu Cần

vương, kêu gọi văn thân, sĩ phu

và nhân dân đứng lên giúp vua cứu nước.

Trang 17

giai đoạn? Đó là giai đoạn nào?

- Diễn biến của phong trào có thể

chia làm hai giai đoạn:

* Giai đoạn 1: (1885-1888)

- Cuối 1886, Tôn Thất Thuyết sang

Trung Quốc cầu viện

- 11/1888, Pháp bắt vua Hàm Nghi

đi đày sang An-giê-ri

* Giai đoạn 2: (1888-1896) phong

trào quy tụ những cuộc khởi nghĩa

lớn, có quy mô, trình độ tổ chức cao

hơn, tập trung ở các tỉnh Bắc Trung

kỳ và Bắc kỳ

Tại sao Tôn Thất Thuyết sang Trung

Quốc cầu viện?

Em thử dự đoán kết quả của việc

làm trên của Tôn Thất Thuyết? Vì

sao có kết quả như vậy?

Tích hợp : Khâm phục thay cái tinh thần yêu nước của cụ Tôn Thất Thuyết! Đáng

khen thay cái lòng vì dân của vua Hàm Nghi! Nhưng trồng làm chi cái cây gỗ mục? Làm được gì khi kẻ thù thì to lớn mà sức lực của bản thân đã già cỗi, lỗi thời Cái triều Nguyễn như ngọn đèn dầu le lói trước mùa đông ảm đạm Nó không còn là điểm tựa cho một xã hội đang trên đà xuống dốc.

3 Củng cố : (3p)

4 Dặn dò:(2p) Học bài theo câu hỏi sgk, xem trước phần II tìm những nét

giống và khác nhau giữa các cuộc khởi nghĩa lớn trong phong trào Cần vương

Ngày soạn:

Tiết 40

Bài 26: PHONG TRÀO KHÁNG CHIẾN CHỐNG PHÁP

TRONG NHỮNG NĂM CUỐI THẾ KỶ XIX

II NHỮNG CUỘC KHỞI NGHĨA LỚN TRONG PHONG TRÀO CẦN VƯƠNG

Trang 18

I MỤC TIÊU BÀI HỌC

1 Kiến thức

-Đây là giai đoạn phong trào cần vương qui tụ lại thành những cuộc khởi nghĩa lớn: Ba Đình, Bãi Sậy, Hương Khê

-Các cuộc khởi nghĩa này đều do văn thân sĩ phu lãnh đạo

-Các cuộc khởi nghĩa đều thất bại do ngọn cờ Cần vương không đáp ứng yêu cầu khách quan của lịch sử và nguyện vọng của quần chúng

2 Tư tưởng

-Truyền thống yêu nước, đánh giặc của dân tộc

-Trân trọng và kính yêu những anh hùng dân tộc hi sinh vì nghĩa lớn

3 Kĩ năng: Sử dụng bản đồ, phân tích các sự kiện, đánh giá các sự kiện lịch

sử

4 Tích hơp: Nơi diễn ra cuộc khởi nghĩa Hương Sơn

GV: Bản đồ phong trào Cần vương, các cuộc khởi nghĩa Ba Đình, Bãi Sậy, Hương Khê

HS: Học bài, trả lời câu hỏi sgk

III TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

1 Bài cũ( 5p)

- Trình bày cuộc khởi nghĩa ở kinh thành Huế 1885?

- Vì sao có phong trào cần vương?

HOẠT ĐỘNG I (không dạy) gv hướng dẫn hs vê đọc 1 Khởi nghĩa Ba Đình

Nêu địa bàn hoạt động của nghia

quân Hương Khê?

- Địa bàn hoạt động thuộc huyện

Hương Khê và Hương Sơn,

thuộc tỉnh Hà Tĩnh, sau đó lan

Trang 19

Lãnh đạo phong trào là ai?

lãnh đạo là Phan Đình Phùng,

Cao Thắng

Trình bày cuộc chiến đấu của

nghĩa quân Hương Khê?

- Từ năm 1885 – đến năm 1889,

nghĩa quân xây dựng lực lượng,

luyện tập quân đội, rèn đúc vũ

khí

- Từ năm 1889 đến năm 1895,

khởi nghĩa bước vào giai đoạn

quyết liệt, đẩy lùi được nhiều

cuộc càn quét của địch Sau khi

Phan Đình Phùng hy sinh, cuộc

khởi nghĩa dần dần tan rã

Nguyên nhân dẫn đến phong trào

bị thất bại?

- Mặc dù bị thất bại nhưng cuộc

khởi nghĩa Hương Khê là cuộc

khởi nghĩa lớn, tiêu biểu, có quy

mô lớn nhất, trình độ tổ chức cao

và chiến đấu bèn bỉ

- Sau cuộc khở nghĩa Hương

Khê, phong trào yêu nước dưới

ngọn cờ Cần vương, chịu ảnh

hưởng của hệ tư tưởng phong

kiến đã hoàn toàn thất bại Phong

trào cứu nước chuyển sang một

giai đoạn mới

Thảo luận: 3 phút

Tại sao nói: khởi nghĩa Hương

Khê có quy mô lớn, trình độ tổ

chức cao và chiến đấu bền bỉ

- Lãnh đạo là Phan Đình Phùng, Cao Thắng

- Từ năm 1885 – 1889, nghĩa quân xây dựng lực lượng

- Từ năm 1889 - 1895, đẩy lùi được nhiều cuộc càn quét của địch

- Cuộc khởi nghĩa Hương Khê có quy mô lớn, trình độ

tổ chức cao và chiến đấu bền bỉ

=> Phong trào cứu nước chuyển sang một giai đoạn mới

khoa

Gv hướng dẫn hs làm bài tập sgk

Gv hưởng dẫn hs so sánh cuộc

khởi nghĩa Hương Khê với cuộc

khởi nghĩa cùng thời

Trang 20

- mục tiêu đấu tranh

- kết quả

3 Củng cố: (3p)

Tại sao nói: Cuộc khởi nghĩa Hương Khê là tiêu biêu nhất trong phong trào Cần Vương?

Em có nhận xét gì về phong trào vũ trang chống Pháp cuối thế kỉ XIX?

4 Dặn dò : ( 2p) Học bài theo câu hỏi sgk, chuẩn bị bài mới

KHỞI NGHĨA YÊN THẾ VÀ PHONG TRÀO CHỐNG PHÁP CỦA

ĐỒNG BÀO MIỀN NÚI CUỐI THẾ KỈ XIX

I MỤC TIÊU BÀI HỌC.

1 Kiến thức

- Biết được nguyên nhân, trình bày diễn biến theo lược đồ và kết quả, ý nghĩa của cuộc khởi nghĩa Yên Thế

Trang 21

2 Tư tưởng, tình cảm, thái độ.

- Giáo dục lòng yêu nước đánh giặc của dân tộc trân trọng và kính yêu những anh hùng dân tộc hi sinh vì nghĩa lớn

3 Kĩ năng

- Sử dụng bản đồ, phân tích, tổng hợp, đánh giá nhân vật lịch sử

4 Tích hợp:

Khởi nghĩa Yên Thế diễn ra như thế nào? ở đâu?

II CHUẨN BỊ CỦA THẦY VÀ TRÒ.

- Thầy: lược đồ phong trào khởi nghĩa nông dân Yên Thế

- Trò: sưu tầm tài liệu

III TIẾN TRÌNH DẠY HỌC.

1 Kiểm tra bài cũ (5P)

Trình bày diễn biến, ý nghĩa cuộc khởi nghĩa Hương Khê ?

2.Bài mới: (2P)

HĐ 1: Nguyên nhân (8p)

? Trình bày nguyên

nhân bùng nổ của cuộc

khởi nghĩa Yên Thế ? - Suy nghĩ, trả lời

I Khởi nghĩa Yên Thế

1 Nguyên nhân

- Kinh tế nông nghiệp

sa sút, đời sống nông dân Bắc Kì vô cùng khó khăn họ sẵn sàng nổi dậy đấu tranh bảo vệ cuộc sống của mình

- Pháp thi hành chính sách bình định, nhân dân Yên Thế đã đứng dậy đấu tranh

HĐ 2 (10) : Diễn biến (hướng dẫn hs lập bảng thống kê)

? Cuộc khởi nghĩa Yên

Thế gồm mấy giai

đoạn ?

? Trình bày diễn biến

giai đoạn 1 ?

? Giai đoạn 2 có diễn

biến như thế nào ?

? Diễn biến giai đoạn 3

ra sao ?

- Trả lời, nhận xét, bổ sung

+ Nhiều toán nghĩa quân hoạt động riêng rẽ dưới sự chỉ huy của thủ lĩnh Đề Nắm

- Giai đoạn 2: (1893 – 1908)

+ Nghĩa quân vừa xây dựng vừa chiến đấu dưới sự chỉ huy của thủ lĩnh Đề Thám

- Giai đoạn 3: (1909 – 1913)

+ Pháp tập trung lực lượng tấn công Yên Thế

Trang 22

Tích hợp:

Khởi nghĩa Yên Thế

diễn ra như thế nào? ở

đâu?

Yên thế ở phía tây Bắc

Giang, địa hình hiểm trở,

là một cuộc khởi nghĩa

kéo dài 30 năm

, lực lượng nghĩa quân hao mòn Ngày 10 – 2 – 1913, Đề Thám bị sát hại nghĩa quân tan rã

HĐ 3 (15p): Nguyên nhân thất bại, ý nghĩa

? Vì sao cuộc khởi

nghĩa Yên Bái bị thất

bại ?

? Tuy thất bại nhưng

cuộc khởi nghĩa Yên

Bái có ý nghĩa như thế

nào ?

GV phân tích thêm

- Suy nghĩ, trả lời

- Trả lời, nhận xét, bổ sung

- Ghi nhớ

3 Nguyên nhân thất bại, ý nghĩa

- Nguyên nhân thất bại:

+ Do Pháp lúc này còn mạnh, câu kết với phong kiến lực lượng nghĩa quân còn mỏng và yếu Cách thức tổ chức

và lãnh đạo còn nhiều hạn chế

- Ý nghĩa:

+ Cuộc khởi nghĩa thể hiện tinh thần yêu nước chống Pháp của giai cấp nông dân Góp phần làm chậm quá trình bình định của Pháp

Trang 23

- HS nắm được những nét chính về phong trào đòi cải cách kinh tế, Xã hội Việt Nam nửa cuối thế kỉ XIX.

- Hiểu rõ một số nhân vật tiêu biểu của phong trào cải cách Duy tân và những nguyên nhân chủ yếu cho các đề nghị cải cách không thực hiện được

- Nhận thức đây là 1 hiện tượng mới trong lịch sử Khâm phục lòng dũng cảm, cương trực, thẳng thắn của các nhà Duy tân

3 Kĩ năng.

- Phân tích, đánh giá, nhận định một vấn đề lịch sử, liên hệ giữa lí luận và thực tiễn

II CHUẨN BỊ.

- Thầy: tư liệu về các đề nghị cải cách

- Trò: sưu tầm tài liệu

III TIẾN TRÌNH TIẾT DẠY.

Kiểm tra bài tập về nhà của HS

2.Bài mới: (2P) giới thiệu bài

HĐ 1: Tình hình Việt Nam nửa cuối thế kỉ XIX (10p)

Yêu cầu HS nghiên cứu

? Nêu một số cuộc khởi

nghĩa tiêu biểu ?

? Vì sao nhân dân khởi

- Kinh tế:

+ Nông nghiệp, thủ công nghiệp, thương nghiệp: đình trệ.+ Tài chính: kiệt quệ

- Xã hội:

+ Mâu thuẫn giai cấp, dân tộc gay gắt

+ Nhân dân đói khổ

+ Khởi nghĩa nổ ra nhiều nơi.-> Cải cách Duy Tân ra đời

HĐ 2: Những đề nghị cải cách ở Việt Nam vào nửa cuối thế kỉ XIX (13 p)

II Những đề nghị cải cách ở Việt Nam vào nửa cuối thế kỉ XIX

* Nguyên nhân: đất nước ngày càng nguy khốn, các sĩ phu yêu

Trang 24

tiêu biểu trong phong

trào cải cách nửa cuối thế

* Một số đề nghị cải cách tiêu biểu: (SGK – 135)

- Không hợp thời thế, dập khuôn

- Ko thực hiện được

- Triều đình Nguyễn bảo thủ, lạc hậu……

III Kết cục của các đề nghị cải cách.

* Ưu điểm: các đề nghị cải cách đều nhằm canh tân đất nước, đáp ứng nhu cầu…

3 Củng cố bài học : (3p)

+ Tình hình Việt Nam cuối thế kỉ XIX ?

Đáp án:

- Chính trị:

+ Triều Huế thi hành chính sách đối nội, đối ngoại lạc hậu

+ Bộ máy chính quyền từ trung ương đến địa phương mục ruỗng

- Kinh tế:

+ Nông nghiệp, thủ công nghiệp, thương nghiệp: đình trệ

+ Tài chính: kiệt quệ

Trang 25

- Xã hội:

+ Mâu thuẫn giai cấp, dân tộc gay gắt

+ Nhân dân đói khổ

+ Khởi nghĩa nổ ra nhiều nơi

- HS nắm được cách vẽ và vẽ được lược đồ “căn cứ Yên Thế”

- HS lập bảng thống kê các sự kiện lịch sử của giai đoạn lịch sử

Trang 26

- Giáo dục học sinh lòng tự hào về truyền thống đấu tranh giữ nước qua các cuộc khởi nghĩa

- Trò sgk, vở ghi, giấy A4, bút vẽ, màu

III TIẾN TRÌNH TIẾT DẠY.

2.Bài mới: (2P)

HĐ 1: Hãy vẽ lược đồ căn cứ Yên Thế (10p)

* Hướng dẫn học sinh làm

bài tập 1:

- Giới thiệu cho HS lược đồ

cần vẽ

+ Đây là lược đồ của cuộc

khởi nghĩa nào ?

+ Trước khi vẽ ta phải làm

gì ?

- Yêu cầu HSvẽ lược đồ

vào vở

- Quan sát, theo dõi HS vẽ

và sửa sai cho HS

HĐ 2: Lập bảng thống kê quá trình xâm lược VN của thực dân Pháp và cuộc đấu tranh chống xâm lược của nhân dân ta từ năm 1858 – 1884.(15p)

* Hướng dẫn học sinh làm bài

tập 2

GV hệ thống hóa kiến thức, xác

định trọng tâm

GV lập bảng trống và yêu cầu

hs làm vào vở sau đó lên bảng

Ngày 1/9/1858 Pháp nổ súng xâm lược

nước ta.Sau 5 tháng xâm lược chúng chỉ chiếm được bán đảo Sơn Trà

Triều đình chống trả yếu ớt, nhân dân kiên quyết chống Pháp

Ngày 17/2/1859 Pháp tấn công Gia Định Phong trào kháng chiến của

Trang 27

và chiếm được các tỉnh miền Đông Nam Kì

nhân dân diễn ra sôi nổi như khởi nghĩa của Trương Định, Nguyễn Trung Trực Ngày 24/6/1867 Pháp đánh chiếm các

tỉnh miền Tây Nam Kì

Nhân dân sáu tỉnh Nam Kì kiên quyết chống Pháp họ nổi lên khởi nghĩa ở khắp nơi, nhiều trung tâm kháng chiến được lập ra

Năm 1873 Pháp đánh Bắc Kì lần

thứ nhất Triều đình Huế

kí với Pháp Hiệp ước Giáp Tuất ,Pháp rút khỏi Bắc Kì

Nhân dân Hà Nội và các tỉnh Bắc Kì anh dũng đứng lên kháng chiến Ngày 21/12/1873 ta phục kích đánh Pháp ở Cầu Giấy và giành thắng lợi

thứ hai, chiếm được một số tỉnh đồng bằng Bắc Kì và đem quân tấn công cửa Thuận An

Nhân dân tích cực phối hợp với quân triều đình kháng chiến Ngày 19/5/1883 quân dân ta lập nên trận Cầu Giấy lần thứ hai làm cho Pháp hoang mang, dao động.Tháng 8/1883 Pháp tấn công Thuận

An, buộc triều đình kí

Hiệp ước 1883,1884 ->

Pháp chiếm được nước

ta làm thuộc địa

Phong trào kháng chiến của nhân dân được đẩy mạnh Hình thành phái chủ chiến trong triều đình Huế

HĐ 3: Khởi nghĩa Yên Thế có đặc điểm gì khác so với các cuộc khởi nghĩa cùng thời (8p)

* Hướng dẫn học sinh làm bài

tập 3

- Hướng dẫn học sinh xác định

yêu cầu bài tập

- Gọi Hs trình bày

GV kết luận đánh giá

- Xác định yêu cầu và

làm bài tập

- Trình bày, nhận xét

Bài tập 3: Khởi nghĩa Yên Thế có đặc điểm gì khác so với các cuộc khởi nghĩa cùng thời?

- Mục tiêu: không phải để khôi phục lại chế độ phong kiến như phong trào Cần Vương

- Lãnh tụ Hoàng Hoa Thám là một ngời nông dân dũng cảm mưu trí, yêu thương nghĩa quân

- Lực lượng tham gia đều là nông dân

- Địa bàn: nổ ra ở vùng miền núi Yên Thế

- Tồn tại dai dẳng suốt 30 năm gây cho địch nhiều tổn thất

Trang 28

3 Củng cố bài học :(3p)

- Thu 1 số vở HS chấm điểm

4 Hướng dẫn về nhà (2p)

- Hoàn thiện phần bài tập còn lại

- Soạn trước bài 28:

“Trào lưu cải cách Duy tân ở Việt Nam nửa cuối thế kỉ XIX”.

I/ MỤC TIÊU BÀI KIỂM TRA

- Nhằm kiểm tra khả năng tiếp thu kiến thức phần lịch sử Việt Nam trong học kỳ II lớp 8, so với yêu cầu của chương trình Từ kết quả kiểm tra các em tự đánh giá mình trong việc học tập nội dung trên, từ đó điều chỉnh hoạt động học tập trong các nội dung sau

- Thực hiện yêu cầu trong phân phối chương trình của sở giáo dục và đào tạo

- Đánh giá quá trình giảng dạy của giáo viên, từ đó điều chỉnh phương pháp, hình thức dạy học nếu cần thiết

1 Về kiến thức:

Định dạng
Số trang	56
Dung lượng	552,5 KB

Giáo án lịch sử lớp 8

TỰ LUẬN (8 điờ̉m)

TIẾN TRèNH TIẾT DẠY 1 Kiểm tra (15p)