Tiết 40 Tổng kết từ vựng

Muốn sử dụng tiếng Việt trước hết cần trau dồi vốn từ để làm gì?. Rèn luyện để nắm được đầy đủ và chính xác nghĩa của từ và cách dùng từ là việc rất quan trọng để trau dồi vốn từ.. + T

KÍNH CHÀO QUÝ THẦY CÔ GIÁO

VỀ DỰ GIỜ THĂM LỚP!

Kiểm tra bài cũ

1 Muốn sử dụng tiếng Việt trước hết cần trau dồi vốn từ để làm gì?

2 Làm thế nào để làm tăng vốn từ ?

1 Muốn sử dụng tiếng Việt trước hết cần trau

dồi vốn từ Rèn luyện để nắm được đầy đủ và

chính xác nghĩa của từ và cách dùng từ là việc

rất quan trọng để trau dồi vốn từ.

2 Rèn luyện để làm tăng thêm những từ chưa

biết và làm tăng vốn từ là việc làm thường xuyên

để trau dồi vốn

B

a/ Nhịn ăn hoàn toàn b/ Không có con nối dõi c/ Bị mất hẳn giống nòi d/ Cắt đứt mối quan hệ

- Từ đơn: Là từ chỉ có một tiếng.

- Từ phức: Là những từ gồm hai tiếng trở lên.

+ Từ ghép : Các tiếng có quan hệ với nhau về nghĩa.

+ Từ láy: Các tiếng có quan hệ với về âm.

Từ láy bộ phận

Từ láy toàn bộ

Từ láy âm Từ láy vần

TỪ

Bài tập 2: Xác định đâu là từ ghép, đâu là từ láy?

ngặt nghèo, nho nhỏ, giam giữ, gật gù, bó buộc, tươi tốt, bọt bèo, xa xôi, cỏ cây, đưa đón, nhường

nhịn, rơi rụng, mong muốn, lấp lánh

Bài tập 3: Trong các từ láy sau, từ nào có sự “giảm nghĩa”, từ nào có sự “tăng nghĩa” ?

trăng trắng, sạch sành sanh , đèm đẹp, sát sàn sạt, nho nhỏ, lành lạnh, nhấp nhô , xôm xốp.

Láy tăng nghĩa Láy giảm nghĩa

A gần mực thì đen, gần đèn thì sáng

=>Hoàn cảnh, môi trường xã hội có ảnh hưởng quan

trọng đến tính cách, đạo đức con người.

C chó treo mèo đậy

=>Muốn giữ gìn thức ăn với chó thì phải treo lên với mèo thì phải đậy lại.

B ài tập 3 + 4: Kết hợp

- Tìm 2 thành ngữ có yếu tố chỉ động vật và 2 thành ngữ có yếu tố chỉ thực vật.

- Tìm 2 dẫn chứng về việc sử dụng thành ngữ trong văn chương.

Bánh trôi nước Thân em vừa trắng lại vừa tròn

Bảy nổi ba chìm với nước non.

nghiêng nước nghiêng thành

Đường vô xứ Nghệ quanh quanh

Non xanh nước biếc như tranh hoạ đồ.

Đường vào Nghệ An

Đầu voi đuôi chuột.

Dây cà ra dây muống.

Thịt mỡ - mèo

mỡ để miệng mèo

Thân em vừa trắng lại vừa tròn

Bảy nổi ba chìm với nước non.

Một hai nghiêng nước ngiêng thành Sắc đành đòi một tài đành họa hai

Đường vô xứ Nghệ quanh quanh

Non xanh nước biếc như tranh họa đồ. Đầu voi đuôi chuột.

Dây cà ra dây muống.

Mỡ để miệng mèo

Bài tập 2:

Chọn cách hiểu đúng trong những cách hiểu sau:

A Nghĩa của từ mẹ là “ người phụ nữ, có con, nói trong

quan hệ với con”

B Nghĩa của từ mẹ khác với nghĩa của từ bố ở phần

nghĩa “ người phụ nữ, có con”

C Nghĩa của từ mẹ không thay đổi trong hai câu: “Mẹ

em rất hiền” và “Thất bại là mẹ của thành công”

D Nghĩa của từ mẹ không có phần nào chung với

nghĩa của từ bà

A Nghĩa của từ mẹ là “ người phụ nữ, có con, nói trong

quan hệ với con”

Bài tập 3:Cách giải thích nào trong hai cách giải thích sau

* Gợi ý: Cách giải thích (b) là đúng Cách giải thích (a) vi

phạm một nguyên tắc quan trọng phải tuân thủ khi giải

thích nghĩa của từ, vì đã dùng một cụm từ có nghĩa thực thể ( đức tính rộng lượng, dễ thông cảm với người có sai lầm và

dễ tha thứ - cụm danh từ ) để giải thích cho một từ chỉ đặc điểm, tính chất ( độ lượng – tính từ)

Thảo luận nhóm

Bài tập: Từ hoa (trong thềm hoa , lệ hoa ) trong hai

câu thơ sau được dùng theo nghĩa gốc hay nghĩa

chuyển? Có thể coi đây là hiện tượng chuyển nghĩa làm xuất hiện từ nhiều nghĩa được không? Vì sao?

Nỗi mình thêm tức nỗi nhà

( Nguyễn Du, Truyện Kiều)

nghĩa chuyển

Tuy nhiên không thể coi đây là hiện tượng chuyển nghĩa làm xuất hiện từ nhiều nghĩa, vì nghĩa chuyển này của từ hoa

chỉ là nghĩa chuyển lâm thời, nó chưa làm thay đổi nghĩa

của từ, chưa thể đưa vào từ điển

Bài tập củng cố:

a, ”Quá niên trạc ngoại tứ tuần

Mày râu nhẵn nhụi áo quần bảnh bao

Trước thầy sau tớ lao xao

Nhà băng đưa mối rước vào lầu trang.”( TK-Nguyễn Du)

xin làm mồi cho cá tôm, trên xin làm mồi cho diều quạ,và chịu tiếng người đời phỉ nhổ.” (CNCGNX- Nguyễn Dữ)

lao xao

lòng chim dạ cá

Hướng dẫn về nhà:

dòng nói về cảm xúc của em khi lũ về trên quê bạn.(Đoạn văn có sử dụng: từ láy, thành ngữ)

* Soạn bài mới với 5 nội dung tiếp theo:

Bài tập bổ trợ:

Từ bàn trong các ví dụ sau có phải là hiện tượng chuyển nghĩa không?

a, Đây là bàn học cá nhân

b, Chúng ta đang bàn về vấn đề môi trường

-> Từ bàn ở đây không phải là hiện tượng chuyển

nghĩa Đây là hiện tượng đồng âm