Sử dụng BDTD góp phần đổi mới

Thiết kế, sử dụng bđtd góp phần đổi mới ppdh và hỗ trợ công tác quản lý nhà trường... SƠ ĐỒ TƯ DUY Cấp I... BẢN ĐỒ TƯ DUY.

Thiết kế, sử dụng bđtd góp phần đổi mới ppdh và hỗ trợ công tác quản

lý nhà trường

- Hi n nay, chúng ta th ng ghi chép thông ệ ườtin b ng các ký t , đ ng th ng, con s ằ ự ườ ẳ ố

V i cách ghi chép này, chúng ta m i ch s ớ ớ ỉ ử

d ng ụ m t n a c a b não - não tráiộ ử ủ ộ , mà

ch a s d ng k năng bên não ph i, n i ư ử ụ ỹ ả ơgiúp chúng ta x lý các thông tin v nh p ử ề ị

đi u, màu s c, không gian và cách ghi ệ ắchép thông th ng khó nhìn đ c t ng ườ ượ ổ

th c a c v n đ ể ủ ả ấ ề

- Qua nghiên c u cho th y, ứ ấ nhi u h c sinh ề ọ

ch aư bi t cách h c, cách ghi ki n th c ế ọ ế ứvào b não mà ch h c thu c lòng, h c ộ ỉ ọ ộ ọ

v t, thu c m t cách máy móc, thu c ẹ ộ ộ ộ

nh ng không nh đ c ki n th c tr ng ư ớ ượ ế ứ ọtâm, không n m đ c “s ki n n i b t” ắ ượ ự ệ ổ ậtrong tài li u đó, ho c không bi t liên ệ ặ ế

t ng, liên k t các ki n th c có liên quan ưở ế ế ứ

v i nhau ớ

- BĐTD là s k t h p gi a m u s c, đ ng ự ế ợ ữ ầ ắ ườnét, ch vi t và hình nh liên t ng, cho ta ữ ế ả ưởcái nhìn t ng th mà l i chi ti t, d dàng ổ ể ạ ế ễphát tri n ý t ng.ể ưở

- Vi c áp d ng BĐTD trong d y h c l i không ệ ụ ạ ọ ạđòi h i đ u t nhi u th i gian, không ph i ỏ ầ ư ề ờ ả

đ u t thêm v kinh phí, trang thi t b d y ầ ư ề ế ị ạ

h c.ọ

- Vì th d y - h c v i BĐTD thích h p v i ế ạ ọ ớ ợ ớ

đi u ki n m i vùng mi n c a đ t n c, phù ề ệ ọ ề ủ ấ ướ

h p v i kh năng c a GV và trình đ c a ợ ớ ả ủ ộ ủcác em HS

- BĐTD còn g i là s đ t duy,l c đ t ọ ơ ồ ư ượ ồ ư

duy, … là hình th c ghi chép nh m tìm tòi đào ứ ằsâu, m r ng m t ý t ng, tóm t t nh ng ý ở ộ ộ ưở ắ ữchính c a m t n i dung, h th ng hoá m t ủ ộ ộ ệ ố ộ

ch đ …ủ ề

- Nghĩa c a c m t BĐTD không hi u theo ủ ụ ừ ể

nghĩa b n đ thông th ng nh b n đ đ a lí ả ồ ườ ư ả ồ ị

mà BĐTD đ c hi u là m t hình th c ghi ượ ể ộ ứ

chép theo m ch t duy c a m i ng i b ng ạ ư ủ ỗ ườ ằ

vi c k t h p nét v , màu s c và ch vi t.ệ ế ợ ẽ ắ ữ ế

- BĐTD không yêu c u t l , chi ti t kh t khe ầ ỉ ệ ế ắ

nh b n đ đ a lí, có th v thêm ho c b t ư ả ồ ị ể ẽ ặ ớcác nhánh, m i ng i v m t ki u khác ỗ ườ ẽ ộ ể

- BĐTD chú tr ng t i hình nh, m u s c, v i các ọ ớ ả ầ ắ ớ

m ng l i liên t ng(các nhánh).Có th v n ạ ướ ưở ể ậ

d ng BDTD vào h tr d y h c ki n th c ụ ỗ ợ ạ ọ ế ứ

m i,c ng c ki n th c sau m i ti t h c, ôn t p ớ ủ ố ế ứ ỗ ế ọ ậ

h th ng hoá ki n th c sau m i ch ng, m i ệ ố ế ứ ỗ ươ ỗ

đ , tóm t t thông tin…ồ ắ

1 Làm quen và t p “đ c hi u” BĐTDậ ọ ể

- Cho HS làm quen v i b n đ t duy b ng ớ ả ồ ư ằcách gi i thi u cho HS m t s “BĐTD” ớ ệ ộ ốcùng v i s d n d t c a GV đ các em ớ ự ẫ ắ ủ ể

làm quen

- T p “đ c hi u” BĐTD, nghĩa là t p cho ậ ọ ể ậ

HS thuy t trình, di n gi i m ch n i dung ế ễ ả ạ ộ

ki n th c hàm ch a trong BĐTD đó, sao ế ứ ứcho ch c n nhìn vào BĐTD, b t kỳ HS ỉ ầ ấ

nào cũng có th thuy t trình đ c n i ể ế ượ ộ

dung m t bài h c hay m t ch đ , m t ộ ọ ộ ủ ề ộ

ch ng theo m ch lôgic c a ki n th c ươ ạ ủ ế ứ

- H ng cho HS có thói quen khi t duy ướ ưlôgic theo hình th c s đ hoá trên ứ ơ ồ

BĐTD

- T m t v n đ hay ch đ chính đ a ra ừ ộ ấ ề ủ ề ưcác ý l n th nh t, ý l n th hai, th ớ ứ ấ ớ ứ ứ

ba m i ý l n l i có các ý nh liên quan ỗ ớ ạ ỏ

v i nó, m i ý nh l i có các ý nh h n ớ ỗ ỏ ạ ỏ ơcác nhánh này nh “b m ” r i “con, ư ố ẹ ồ

cháu, ch t, chút chít” các đ ng ắ ườ

nhánh có th là đ ng th ng hay đ ng ể ườ ẳ ườcong

đ ng th ng song song, hình bình hành, ườ ẳ

hình ch nh t, b o v môi tr ng, truy n ữ ậ ả ệ ườ ệ

Ki u, đ HS có th t mình ghi ti p ki n ề ể ể ự ế ế

th c vào ti p các nhánh “con”, “cháu”, ứ ế

“ch t” theo cách hi u c a các em ắ ể ủ

- V BĐTD theo nhóm ho c t ng cá nhânẽ ặ ừ

3 Các b c v BĐTD ướ ẽ

- B c 1: Ch n t trung tâmướ ọ ừ

Là tên c a m t bài hay m t ch đ , hay ủ ộ ộ ủ ề

SƠ ĐỒ

TƯ DUY Cấp I

5 M t s chú ý khi v BĐTDộ ố ẽ

- S d ng m u s c, vì m u s c cũng có tác ử ụ ầ ắ ầ ắ

d ng kích thích não nh hình nh ụ ư ả

- V các nhánh chính(c p m t) t hình nh ẽ ấ ộ ừ ảtrung tâm, v các nhánh c p hai t các ẽ ấ ừ

quan đ n nhánh nào nên đ ng đ c l p và ế ứ ộ ậ

đ c n m g n v i đ ng cong c a nhánhượ ằ ầ ớ ườ ủ đó

- T o ra m t ki u BĐTD riêng cho mình, theo ạ ộ ể

- Ch nh s a, thêm b t thông tin, thêm b t ỉ ử ớ ớ

nhánh, đi u ch nh sao cho hình th c đ p, ề ỉ ứ ẹ

ch vi t rõ(trên ph n m m) N u v trên ữ ế ầ ề ế ẽ

gi y, bìa thì nên v phác b ng bút chì ấ ẽ ằ

tr c đ có th t y, xoá, đi u ch nh đ cướ ể ể ẩ ề ỉ ượ

6 Đi u c n tránh khi ghi chép trên BĐTDề ầ

• Ghi l i nguyên c đo n văn dài dòng.ạ ả ạ

• Ghi chép quá nhi u ý v n v t không c n ề ụ ặ ầ

thi t.ế

• Dành quá nhi u th i gian đ ghi chép.ề ờ ể

• Tránh c u kì ( tô v nhi u quá) ho c BĐTD ầ ẽ ề ặ

đ n gi n quá không có thông tin, ch có các đ ơ ả ỉ ề

m c.ụ

BẢN ĐỒ TƯ DUY

8.S d ng BĐTD trong vi c ki m tra ki n ử ụ ệ ể ế

th c cũ ứ

- Khi kt bài cũ GV th ng y/c u HS lên b ng tr l i ườ ầ ả ả ờ

câu h i Cách làm này vô tình đ nhi u HS r i ỏ ể ề ơ

- Các b n đ th ng đ c GV s d ng d ng thi u ả ồ ườ ượ ử ụ ở ạ ế

thông tin, y/c u HS đi n các thông tin còn thi u ầ ề ế

và rút ra nh n xét v m i quan h c a các nhánh ậ ề ố ệ ủ thông tin v i t khoá trung tâm ớ ừ

- Trong đ kt 1 ti t ho c h c kỳ có th cho 1 đ n 2 ề ế ặ ọ ể ế

đi m v BĐTD đ d phân lo i HS và đánh giá ể ề ể ễ ạ năng l c, kh năng t duy sáng t o c a HS ự ả ư ạ ủ

1 S d ng BĐTD đ l p k ho ch công tác.ử ụ ể ậ ế ạ

- Vi c s d ng BĐTD l p k ho ch giúp cán ệ ử ụ ậ ế ạ

b ch đ oộ ỉ ạ ( giáo viên ch nhi m, cán b ủ ệ ộ

qu n lý…)ả có cái nhìn t ng quát toàn b k ổ ộ ế

ho ch t ch tiêu, ph ng h ng, bi n ạ ừ ỉ ươ ướ ệ

pháp,…

- D theo dõi quá trình th c hi nễ ự ệ

- Nhìn đ c t ng th nên không b sót vi cượ ổ ể ỏ ệ

- D b sung thêm các ch tiêu, bi n pháp,…ễ ổ ỉ ệ

so v i vi c vi t k ho ch theo cách thông ớ ệ ế ế ạ

th ng v i các dòng chườ ớ ữ

2.B n đ t duy trong công tác qu n lýả ồ ư ả

- BĐTD giúp ti t ki m th i gianế ệ ờ báo cáo c a ủThủ tr ng t i các cu c h p, làm cho n i ưở ạ ộ ọ ộdung h p đ c ọ ượ ng n ắ g n, góp ph n kh c ọ ầ ắ

ph c đ c m t vài n i còn kéo dài các ụ ượ ở ộ ơ

cu c h p.ộ ọ

- Trình bày báo cáo b ngằ BĐTD sẽ làm n iổ

b tậ đ cượ tr ngọ tâm, chỉ dõ đ cượ các gi iảpháp chủ y uế , phát huy đ cượ các ý t ngưở , sáng ki nế trí tuệ t pậ thể cán bộ, giáo viên trong tr ngườ qua vi cệ phát tri nể thêm các

nhánh

- BĐTD giúp đ i m i vi c h p tổ ớ ệ ọ ổ, nhóm chuyên môn:

M t BĐTD do các thành viên c a t , ộ ủ ổ

nhóm th o lu n và cùng thi t k ngay t i ả ậ ế ế ạ

cu c h p s phát huy đ c trí tu t p ộ ọ ẽ ượ ệ ậ

th , giúp c t , nhóm tìm đ c các bi n ể ả ổ ượ ệpháp, cách th c t ch c d y h c các bài ứ ổ ứ ạ ọkhó, bài ôn t p, ra đ ki m tra,… m t ậ ề ể ộ

cách có hi u quệ ả nh t.ấ

1 Ph ng ti n thi t k BĐTDươ ệ ế ế

- Ph ng ti n đ thi t k BĐTD khá đ n ươ ệ ể ế ế ơ

gi n, ch c n gi y, bìa, b ng ph , ph n màu, ả ỉ ầ ấ ả ụ ấbút chì màu, t y,…ho c dùng ph n m m ẩ ặ ầ ề

Mindmap, vì v y có th v n d ng v i b t kì ậ ể ậ ụ ớ ấ

đi u ki n c s v t ch t nào c a các nhà ề ệ ơ ở ậ ấ ủ

tr ng hi n nay ườ ệ Tr c m t dùng ướ ắ ph n ấ

màu v BĐTD lên b ng và s d ng bút ẽ ả ử ụ

màu v trên gi y, bìa đ i v i HSẽ ấ ố ớ

- Đi u quan tr ng là GV h ng cho HS có ề ọ ướ

thói quen l p BĐTD tr c ho c sau khi h c ậ ướ ặ ọ

m t bài hay m t ch đ , m t ch ng, đ ộ ộ ủ ề ộ ươ ểgiúp các em có cách s p x p ki n th c m t ắ ế ế ứ ộcách khoa h c, lôgic.ọ

2.Thi t k BĐTDế ế b ng ph n m n trên ằ ầ ề

máy tính

- Hi n có khá nhi u ph n m m v BĐTD, m i ệ ề ầ ề ẽ ỗ

ph n m m có th m nh và u nh c đi m ầ ề ế ạ ư ượ ểriêng, trong đó có ph n m m có b n quy n, ầ ề ả ề

b n mi n phí(FreeMind), b n dùng ả ễ ả

th (Demo)ử

- Trong đó b n Demo MINDMAP 5(t i t ả ả ừ

m ng Internet- không h n ch ngày s ạ ạ ế ử

- S d ng thành th o và hi u qu BĐTD ử ụ ạ ệ ảtrong d y h c s mang l i nhi u k t qu ạ ọ ẽ ạ ề ế ả

* Vi c s d ng BĐTDệ ử ụ :

- Giúp cán b ộ qu n líả có cái nhìn t ng ổ

quát toàn b ộ v n đấ ề

- Giúp GV đ i m i PPDH, giúp HS h c t p ổ ớ ọ ậtích c c ự

- Đó chính là m t trong nh ng ộ ữ cách làm thi t th c tri n khai n i dung ế ự ể ộ d y h c ạ ọ

có hi u quệ ả, m t trong năm n i dung ộ ộ

c a phong trào thi đua “ủ Xây d ng ự

Tr ng h c thân thi n, h c sinh tích ườ ọ ệ ọ

c cự ” mà B Giáo d c và Đào t o phát ộ ụ ạ

đ ngộ

- Đ ngh m i đ/c thi t k m t b n đ ề ị ỗ ế ế ộ ả ồ

t duy (trên gi y bìa ho c ph n m m) ư ấ ặ ầ ề

l p k ho ch công tác, ho c tri n khai ậ ế ạ ặ ể

m t ý t ng ho c m t bài d y h c ộ ưở ặ ộ ạ ọ

theo chuyên môn c a mình.ủ

- N u v trên ph n m m c n ghi tên file ế ẽ ầ ề ầ

là tên BĐTD + tên h c viênọ