http://mathsvn.violet.vn hoặc http://violet.vn/mathsvn
Ví dụ 1:
Tìm tham số thực m để phương trình x 3x2 1 m có nghiệm thực
Giải :
Xét hàm số f x x 3x2 1 và y m
Hàm số f x x 3x2 1 liên tục trên
Ta có : ' 1 32 3 2 21 3
f x
0
x
0
,
6 6
x
x
Bảng biến thiên : suy ra f x 36 mà f x mdo đó 6
3
m thì phương trình cho có nghiệm thực
Ví dụ 3 : Tìm tham số thực m để phương trình :
4 x2 1 x m 1 có nghiệm thực
Giải : Xét hàm số f x 4x2 1 x liên tục trên nửa khoảng 0;
Ta có :
2 3
4
2
1
x
f x
x x
Vì
0
x
nên
f x x f x nghịch biến trên nửa khoảng 0; và lim ( ) 0
x f x
, nên 0 f x( ) 1, x 0;
Trang 2http://mathsvn.violet.vn hoặc http://violet.vn/mathsvn
Vậy, phương trình 1 có nghiệm thực trên nửa khoảng
Ví dụ 3: Tìm tham số thực m để phương trình :
4m 3 x 3 3m4 1x m1 0, 2 có nghiệm thực
Giải : Điều kiện: 3 x 1
(2)
m
Nhận thấy rằng:
x x
Nên tồn tại góc 0; , t n ; 0;1
sao cho:
2
2
3 2 sin 2
1
t x
t
và
2 2
1
1
t x
t
2 2
, 3
Xét hàm số:
2 2
( )
f t
liên tục trên đoạn t Ta 0;1
có
2
2 2
nghịch biến trên
đoạn 0;1 và 9 7
(0) ; (1)
Suy ra phương trình 2 có nghiệm khi phương trình 3 có nghiệm trên đoạn t khi và chỉ khi: 0;1 79 m 97
Ví dụ 4:
Trang 3http://mathsvn.violet.vn hoặc http://violet.vn/mathsvn
Tìm tham số thực m để bất phương trình
x x x x m có nghiệm thực trong đoạn 4;6
Giải :
Đặt t x2 2x 24, x 4;6 t 0;5
Bài toán trở thành tìm tham số thực m để bất phương trình
2
24
t t m có nghiệm thực t 0;5
Xét hàm số 2
24
f t t t liên tục trên đoạn 0; 5
Ta có :f t'( ) 2 t 10, t 0;5 f t liên tục và đồng biến trên đoạn 0; 5
Vậy bất phương trình choc ó nghiệm thực trên đoạn 0; 5
khi 0;5
t