đề cương môn sinh lý thực vật

Đặc tính vật lý của chất nguyên sinh Sinh viên tự nghiên cứu 1.. Đặc tính hóa keo của chất nguyên sinh Sinh viên tự nghiên cứu 1.5.1.. Quá trình vận chuyển nước trong cây Sinh

BỘ NÔNG NGHIỆP VÀ PTNT

TRƯỜNG CĐ NÔNG LÂM ĐÔNG BẮC

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

Độc lập – Tự do – Hạnh phúc

CHƯƠNG TRÌNH ĐÀO TẠO CAO ĐẲNG THEO TÍN CHỈ

KHỐI KIẾN THỨC GIÁO DỤC CHUYÊN NGHIỆP

CHUYÊN NGÀNH TRỒNG TRỌT

ĐỀ CƯƠNG CHI TIẾT HỌC PHẦN SINH LÝ THỰC VẬT

I Thông tin bộ môn

1 Trưởng bộ môn: Trần Thị Thắm Hồng

2 Địa chỉ liên hệ: Tổ bộ môn Công nghệ sinh học - Khoa Nông học

3 Điện thoại: Email:

II Thông tin học phần

1 Mã số học phần: PPH413

2 Số tín chỉ: 2

3 Mục tiêu của học phần:

- Mục tiêu về kiến thức:

+ Hiểu được các cấu tạo cơ bản của thực vật

+ Sinh viên hiểu được các hoạt động sinh lý xảy ra trong cây, mối quan hệ giữa các hoạt động sinh lý và các nhân tố sinh thái

- Mục tiêu về kỹ năng:

+ Có khả năng áp dụng những kiến thức để điều chỉnh cây trồng theo hướng có lợi cho con người

4 Điều kiện tiên quyết:

Sinh học đại cương

5 Hình thức thi và kết thúc học phần:

Thi trắc nghiệm, vấn đáp hoặc tự luận

6 Nhiệm vụ của sinh viên:

- Dự đủ giờ lên lớp lý thuyết theo quy chế học tập

- Tự đọc tài liệu, nghiên cứu, tự học ở nhà theo hướng dẫn của giáo viên

- Dự đủ các bài kiểm tra định kỳ và kiểm tra kết thúc học phần

- Tham gia nhóm nghiên cứu về đề tài Sinh lý thực vật nếu có thể

7 Tài liệu học tập.

[1] Giáo trình Sinh lý thực vật, NXB Nông nghiệp, 2000 Hoàng Minh Tấn,

Vũ Quang Sáng, Nguyễn Kim Thanh

[2] Sinh lý học thực vật, NXB giáo dục, 2000 Vũ Văn Vụ, Trần Thanh Tâm, Hoàng Minh Tấn

8 Giảng dạy và tự học: Đơn vị là tiết (50 phút/tiết)

Nội dung học phần

Hình thức dạy và tự học

Tổng số

Giảng dạy Sinh

viên tự

học

Lý

thuyết Bài tập hoặc thảo luận Thực hành

Chương 2 Sự trao đổi nước ở thực

Chương 3 Quang hợp ở thực vật 3 1 8 12

Chương 5 Sự vận chuyển và phân bố

Chương 6 Dinh dưỡng khoáng của

Chương 7 Sinh trưởng và phát triển

Chương 8 Sinh lý chống chịu của

thực vật với các điều kiện ngoại cảnh

III Nội dung chi tiết của học phần:

Chương 1.

SINH LÝ TẾ BÀO THỰC VẬT 1.1 Đại cương về tế bào thực vật

1.2 Khái quát cấu trúc và chức năng sinh lý của tế bào thực vật

1.2.1 Sơ đồ cấu trúc tế bào thực vật

1.2.2 Thành tế bào

1.2.3 Không bào

1.2.4 Chất nguyên sinh

1.3 Thành phần hóa học của chất nguyên sinh

1.3.1 Protein

1.3.2 Lipit

1.3.3 Nước

1.4 Đặc tính vật lý của chất nguyên sinh (Sinh viên tự nghiên cứu)

1 4.1 Tính lỏng của chất nguyên sinh

1.4.2 Độ nhớt của chất nguyên sinh

1.4.3 Tính đàn hồi của chất nguyên sinh

1.5 Đặc tính hóa keo của chất nguyên sinh (Sinh viên tự nghiên cứu)

1.5.1 Chất nguyên sinh là một dung dịch keo

1.5.2 Đặc điểm của dung dịch keo nguyên sinh chất

1.5.3 Các trạng thái keo nguyên sinh chất

1.6 Sự trao đổi nước của tế bào thực vật

1.6.1 Sự trao đổi nước của tế bào theo cơ chế thẩm thấu

1.6.2 Sự trao đổi nước của tế bào theo cơ chế hút trương

1.7 Sự xâm nhập chất tan vào tế bào thực vật (Sinh viên tự nghiên cứu)

Chương 2.

SỰ TRAO ĐỔI NƯỚC CỦA THỰC VẬT 2.1 Nước trong cây và vai trò của nó đối với đời sống của cây

2.1.1 Một vài số liệu về hàm lượng nước trong cây

2.1.2 Vai trò của nước đối với đời sống của cây

2.1.3 Sự cân bằng nước trong cây

2.2 Sự hút nước của rễ cây

2.2.1 Cơ quan hút nước

2.2.2 Các dạng nước trong đất và khả năng sử dụng của cây

2.2.3 Sự vận động của nước từ đất vào rễ

2.2.4 Nhân tố ngoại cảnh ảnh hưởng đến sự hút nước - hạn sinh lí

2.3 Quá trình vận chuyển nước trong cây (Sinh viên tự nghiên cứu)

2.3.1 Sự vận chuyển nước gần

2.3.2 Sự vận chuyển nước xa

2.4 Sự thoát hơi nước của lá

2.4.1 Ý nghĩa của sự thoát hơi nước

2.4.2 Các chỉ tiêu đánh giá sự thoát hơi nước

2.4.3 Sự thoát hơi nước qua cutin

2.4.4 Sự thoát hơi nước qua khí khổng

2.5 Sự cân bằng nước và trạng thái héo của cây (Sinh viên tự nghiên cứu)

2.5.1 Khái niệm về sự cân bằng nước

2.5.2 Các loại cân bằng nước

2.5.3 Sự héo của thực vật

2.6 Cơ sở sinh lý của việc tưới nước cho cây trồng

2.6.1 Xác định nhu cầu nước của cây trồng

2.6.2 Xác định thời điểm tưới nước thích hợp cho cây trồng

2.6.3 Xác định phương pháp tưới nước thích hợp

Chương 3.

QUANG HỢP CỦA THỰC VẬT 3.1 Khái niệm chung về quang hợp

3.1.1 Định nghĩa quang hợp

3.1.2 Phương trình tổng quát của quang hợp

3.1.3 Ý nghĩa của quang hợp

3.2 Cơ quan làm nhiệm vụ quang hợp – hệ sắc tố quang hợp

3.2.1 Lá

3.2.2 Lục lạp

3.2.3 Các sắc tố quang hợp

3.3 Bản chất của quá trình quang hợp

3.3.1 Pha sáng và sự tham gia của diệp lục trong quang hợp

3.3.2 Pha tối và sự đồng hóa CO2 trong quang hợp

3.4 Quang hợp và các điều kiện ngoại cảnh (Sinh viên tự nghiên cứu)

3.4.1 Ảnh hưởng của ánh sáng đến quang hợp

3.4.2 Quang hợp và nồng độ CO2

3.4.3 Quang hợp và nhiệt độ

3.4.4 Quang hợp và nước

3.4.5 Quang hợp và dinh dưỡng khoáng

3.5 Quang hợp và năng suất cây trồng

3.5.1 Hoạt động quang hợp quyết định 90-95% năng suất

3.5.2 Năng suất sinh vật học và biện pháp nâng cao năng suất sinh vật học 3.5.3 Năng suất kinh tế

Chương 4.

HÔ HẤP CỦA THỰC VẬT 4.1 Khái niệm chung về hô hấp của thực vật

4.1.1 Định nghĩa và phương trình tổng quát của hô hấp

4.1.2 Vai trò của hô hấp đối với thực vật

4.2 Ti thể và bản chất của hô hấp ở thực vật (Sinh viên tự nghiên cứu)

4.2.1 Ti thể

4.2.2 Bản chất hóa học của hô hấp

4.3 Cường độ hô hấp và hệ số hô hấp (Sinh viên tự nghiên cứu)

4.3.1 Cường độ hô hấp

4.3.2 Hệ số hô hấp

4.4 Mối quan hệ giữa hô hấp và các hoạt động sinh lý trong cây

4.4.1 Hô hấp và quang hợp

4.4.2 Hô hấp và sự hấp thu nước và chất dinh dưỡng của cây

4.4.3 Hô hấp và tính chống chịu của cây đối với điều kiện bất thuận

4.5 Ảnh hưởng của điều kiện ngoại cảnh đối với hô hấp

4.5.1 Nhiệt độ

4.5.2 Hàm lượng nước trong mô

4.5.3 Thành phần khí O2 và CO2 trong không khí

4.5.4 Ảnh hưởng của dinh dưỡng khoáng

4.6 Hô hấp và vấn đề bảo quản nông phẩm

4.6.1 Quan hệ giữa hô hấp và bảo quản nông phẩm

4.6.2 Hậu quả của hô hấp đối với bảo quản nông phẩm

4.6.3 Các biện pháp khống chế hô hấp trong bảo quản nông phẩm

Chương 5.

SỰ VẬN CHUYỂN VÀ PHÂN BỐ

CÁC CHẤT ĐỒNG HÓA TRONG CÂY 5.1 Khái niệm chung

5.1.1 Các dòng vận chuyển vật chất trong cây

5.1.2 Ý nghĩa của sự vận chuyển và phân bố vật chất trong cây

5.2 Sự vận chuyển các chất đồng hóa ở khoảng cách gần (Sinh viên tự nghiên cứu)

5.2.1 Sự vận chuyển các chất hữu cơ trong các tế bào đồng hóa

5.2.2 Sự vận chuyển các chất đồng hóa trong tế bào nhu mô lá đến mạch libe

5.3 Sự vận chuyển các chất đồng hóa ở khoảng cách xa (Sinh viên tự nghiên cứu)

5.3.1 Cấu trúc của hệ thống libe

5.3.2 Các chất được vận chuyển trong floem

5.3.3 Tốc độ của các chất đồng hóa trong mạch libe

5.4 Phương hướng vận chuyển và phân bố các chất đồng hóa trong cây (Sinh

viên tự nghiên cứu)

5.4.1 Phương hướng vận chuyển và phân bố

5.4.2 Các yếu tố chi phối hoạt động của nguồn và nơi chứa

5.5 Ảnh hưởng của nhân tố ngoại cảnh lên sự vận chuyển và phân bố các chất

đồng hóa trong cây (Sinh viên tự nghiên cứu)

5.5.1 Ánh sáng

5.5.2 Nhiệt độ

5.5.3 Nước

5.5.4 Dinh dưỡng khoáng

Chương 6.

DINH DƯỠNG KHOÁNG CỦA THỰC VẬT 6.1 Khái niệm chung

6.1.1 Các nguyên tố thiết yếu

6.1.2 Nguyên tố khoáng và phân loại chúng trong cây

6.1.3 Kỹ thuật đặc biệt trong nghiên cứu dinh dưỡng khoáng

6.1.4 Vai trò của nguyên tố khoáng đối với cây và năng suất cây trồng

6.2 Sự hấp thu và vận chuyển chất khoáng của cây

6.2.1 Sự trao đổi chất khoáng của rễ trong đất

6.2.2 Sự xâm nhập chất khoáng vào tế bào

6.2.3 Sự vận chuyển chất khoáng trong cây

6.2.4 Sự dinh dưỡng khoáng ngoài rễ

6.3 Ảnh hưởng của các nhân tố ngoại cảnh đến sự xâm nhập chất khoáng vào

cây (Sinh viên tự nghiên cứu)

6.3.1 Nhiệt độ

6.3.2 Nồng độ H+ (pH) của dung dịch đất

6.3.3 Nồng độ oxy trong đất

6.4 Vai trò sinh lý của các nguyên tố khoáng thiết yếu (Sinh viên tự nghiên cứu)

6.4.1 Photpho

6.4.2 Lưu huỳnh

6.4.3 Kali

6.4.4 Caxin

6.4.5 Magie

6.4.6 Các nguyên tố vi lượng

6.5 Vai trò của nitơ và sự đồng hóa nitơ của thực vật (Sinh viên tự nghiên cứu)

6.5.1 Vai trò của nitơ đối với cây

6.5.2 Thừa và thiếu nitơ

6.5.3 Sự đồng hóa nitơ của cây

6.6 Cơ sở sinh lý của việc sử dụng phân bón cho cây trồng

6.6.1 Xác định lượng phân bón thích hợp

6.6.2 Xác định tỉ lệ giữa các loại phân bón thích hợp và thời kỳ bón phân 6.6.3 Phương pháp bón phân thích hợp

Chương 7.

SINH TRƯỞNG VÀ PHÁT TRIỂN CỦA THỰC VẬT 7.1 Khái niệm chung về sinh trưởng và phát triển của thực vật

7.2 Các chất điều hòa sinh trưởng và phát triển của thực vật (Sinh viên tự nghiên

cứu)

7.2.1 Auxin

7.2.2 Giberelin

7.2.3 Xytokinin

7.2.4 Axit Abxixic (ABA)

7.2.5 Etilen

7.2.6 Các chất làm chậm sinh trưởng (retardant)

7.2.7 Sự cân bằng hoocmon trong cây

7.2.8 Một số ứng dụng của chất điều hòa sinh trưởng trong sản xuất

7.3 Sự sinh trưởng và phân hóa tế bào Nuôi cấy mô tế bào thực vật

7.3.1 Giai đoạn phân chia tế bào

7.3.2 Giai đoạn dãn của tế bào

7.3.3 Sự phân hóa, phản phân hóa và tính toàn năng của tế bào

7.4 Sự tương quan sinh trưởng trong cây (Sinh viên tự nghiên cứu)

7.4.1 Tương quan kích thích – tương quan giữa rễ và thân, lá

7.4.2 Tương quan ức chế

7.5 Sự nảy mầm của hạt

7.5.1 Biến đổi hóa sinh

7.5.2 Biến đổi sinh lý

7.5.3 Ảnh hưởng của điều kiện ngoại cảnh đến sự nảy mầm

7.6 Sự hình thành hoa

7.6.1 Sự cảm ứng hình thành hoa bởi nhiệt độ (sự xuân hóa)

7.6.2 Sự cảm ứng ra hoa bởi ánh sáng (quang chu kỳ)

7.7 Sự hình thành quả và sự chín của quả (Sinh viên tự nghiên cứu)

7.7.1 Sự hình thành quả

7.7.2 Sự chín của quả

7.8 Sự rụng của cơ quan (Sinh viên tự nghiên cứu)

7.9 Trạng thái ngủ nghỉ của thực vật (Sinh viên tự nghiên cứu)

Chương 8.

TÍNH CHỐNG CHỊU SINH LÝ CỦA THỰC VẬT VỚI CÁC ĐIỀU KIỆN NGOẠI CẢNH BẤT THUẬN

8.1 Khái niệm chung (Sinh viên tự nghiên cứu)

8.2 Tính chịu hạn của thực vật

8.2.1 Các loại hạn đối với thực vật

8.2.2 Tác hại của hạn đối với cây

8.2.3 Bản chất của những thực vật thích nghi và chống chịu khô hạn 8.2.4 Vận dụng vào sản xuất

8.3 Tính chịu nóng của thực vật

8.3.1 Tác hại của nhiệt độ cao đối với cây

8.3.2 Bản chất của các thực vật thích nghi và chống chịu nóng

8.3.3 Vận dụng vào sản xuất

8.4 Tính chịu lạnh của thực vật

8.4.1 Tác hại của nhiệt độ thấp đối với cây

8.4.2 Bản chất của thực vật thích nghi và chống chịu lạnh

8.4.3 Vận dụng vào thực tiễn sản xuất

8.5 Tính chịu mặn của thực vật

8.5.1 Đất nhiễm mặn

8.5.2 Tác hại của mặn đối với cây

8.5.3 Bản chất của thực vật có khả năng thích nghi và chống chịu mặn 8.5.4 Vận dụng vào thực tiễn sản xuất

8.6 Tính chịu úng của cây trồng (Sinh viên tự nghiên cứu)

8.6.1 Tác hại của ngập nước đối với cây trồng

8.6.2 Các đặc điểm thích nghi của thực vật chịu úng

8.6.3 Vận dụng vào thực tiễn sản xuất

8.7 Tính chống chịu sâu bệnh của cây trồng (Sinh viên tự nghiên cứu)

8.7.1 Đặc điểm của VSV gây bệnh

8.7.2 Tác hại của VSV gây bệnh

8.7.3 Khả năng chịu bệnh của cây

8.7.4 Biện pháp nâng cao tính miễn dịch của cây