BÀI 15. TIÊU HÓA

Khái niệm: - Là qtr biến đổi chất hữu cơ phức tạp thức ăn  chất dinh dưỡng có thể hấp thu được... Khái niệm: - Là qtr biến đổi chất hữu cơ phức tạp thức ăn  chất dinh dưỡng có thể hấp

Quan sát đoạn phim và cho biết tiêu hóa là gì?

I Khái niệm: - Là qtr biến đổi chất hữu cơ phức tạp (thức ăn)

 chất dinh dưỡng có thể hấp thu được

I Khái niệm: - Là qtr biến đổi chất hữu cơ phức tạp (thức ăn)

 chất dinh dưỡng có thể hấp thu được

Nhận xét hình thức tiêu hoá ở trùng đế giày và ở người khác nhau như thế nào?

I Khái niệm: - Là qtr biến đổi chất hữu cơ phức tạp (thức ăn)

 chất dinh dưỡng có thể hấp thu được

- Có 2 hình thức TH:

+ TH nội bào: xảy ra trong tb + TH ngoại bào: xảy ra ngoài tb, trong cơ quan TH

Quan sát hình + nghiên cứu SGK

và hoàn thành bảng sau?

I Khái niệm:

II Tiêu hóa ở

các nhóm đv:

TH

Quá trình TH

I Khái niệm:

II Tiêu hóa ở

các nhóm đv:

-LÊy T¡ bằng thùc bµo

Enzim (Lizôxôm)

ChÊt dd TĂ

TBC

- Chất thải

T¡

Enzim( tb tuyến) dd +

T¡

TH dë dang

dd

Máu, bạch huyết TB

Đv đơn bào Nội bào

Ruột khoang (thủy tức)

đv đa bào, bắt đầu từ giun

Hãy mô tả quá trình tiêu

hoá trong túi tiêu hoá?

-Thức ăn Vào túi

tiêu hoá+ thức ăn kích

thước lớn Mảnh nhỏ

-T đi theo một chiều trong ống TH Ă

-Qua ống TH, T được biến đổi Ă cơ học và hoá học  chất dd đơn giản và được hấp thụ vào máu, bạch huyết

-Các chất không được TH được thải ra

ngoài qua hậu môn

- Cú tớnh chuyến húa hiệu quả TH cao.

Ống tiờu húa : miệngh uầ 

§V ch­a cã c¬

Nhận xét gì về sự tiến hóa của tiêu hóa động vật (cấu tạo, tính chuyên hóa và về hình thức TH)?

=> Chiều hướng tiến hĩa về hệ tiêu hĩa của đv:

Ngày càng phức tạp : từ khơng cĩ cơ quan TH cĩ

cơ quan TH, từ túi TH  ống TH

Ngày càng rõ rệt: làm tăng hiệu quả THù TĂ

Từ TH nội bào  THù ngoại bào Nhờ THù ngoại bào động vật ăn được T có kích thước lớn hơnĂ

* Cấu tạo:

* Sự chuyên hoá về chức năng:

* Sự tiến hoá về hình thức tiêu hoá:

I Khái niệm:

II Tiêu hĩa ở

các nhĩm đv:

ĐV ăn thực vật

ĐV ăn động vật

ĐV ăn tạp

Những bộ phận nào trong ống tiêu hoá tham gia biến đổi thức ăn ở đv ăn thịt

1 khoang miệng Ở

a.Tiêu hoá cơ học:

+ Răng: Nhai, nghiền, cắn xé T Ă

+ Lưỡi: Đảo, trộn đều T Ă

+ Các cơ môi, má: Đảo đều

Tác dụng: làm nhỏ, trộn T với nước Ă bọt từ đó tăng diện tích tiếp xúc của T Ă với enzim tạo thuận lợi cho TH hoá học

b.Tiêu hoá hoá học :

Tuyến nước bọt tiết E amilaza phân huỷ 1 phần tinh bột.

Hãy xác định các đặc điểm khác nhau về răng người

với răng chó sói? ý nghĩa của sự khác nhau đó?

Hàm răng chó sói

Răng cửa

Nh n , s c ọ ắ Gặm và lấy thịt ra khỏi xương

Răng nanh

Nhọn và dài Cắm vào con mồi và giữ con mồi cho chặt

R¨ng ¨n thÞt

R¨ng c¹nh hµm Lín, s¾c, cã

nhiÒu mÊu dÑt => c¾t nhá thøc ¨n

R¨ng hµm

Nhá, Ýt sö

dông

c Đặc điểm bộ hàm của đv ăn thịt khỏc với đv

ăn tạp:

*Răng đv ăn thịt (chó sói) sắc, nhọn, răng cửa

và răng nanh rất phát triển( cắn, xé TĂ).

*Răng đv ăn tạp (người ) có bề mặt rộng, răng nanh kém phát triển, răng hàm có nhiều nếp (nghiền TĂ)

thể hiện sự thích nghi với chế độ TĂ khác nhau.

Tại dạ dày xảy ra những hoạt động tiêu hoá nào?

*So sánh độ dài của ruột với độ dài cơ thể ( chiều cao) thấy : ruột có chiều dài lớn gấp nhiều lần chiều dài cơ thể đi u này ề cú thu n lợi ậ hay khó khăn cho quá trình tiêu hoá ?

ở người trưởng thành, ruột non dài khoảng 2,75m,

*So với động vật ăn tạp, ruột của động vật ăn thịt có tỉ lệ dài ruột/ dài cơ thể lớn hay nhỏ hơn ?

* Sự thích nghi của ruột với chức năng TH:

+Ruột có đầy đủ các enzim và điều kiện thuận

lợi cho tiêu hoá.

+ Ruột dài giúp lưu thức ăn đủ lâu để các enzim

Sự hấp thụ các chất dinh dưỡng sẽ xảy

ra bộ phận nào của ống tiêu hóa? Vì

CÊu t¹o trong cña ruét non

Quan sát hình, hãy nêu rõ do đâu bề mặt hấp thu của

Các chất dinh dưỡng sẽ được hấp thụ theo cơ chế nào?

Axit nuclêic Vitamin Muối khoáng Nước

Các chất

vô cơ

Các chất hấp thụ được

Đường đơn Axit béo và glixêrin

Axit amin

Các thành phần của nuclêôtit

Vitamin

a Bề mặt hấp thu của ruột:

C¸c chÊt hÊp thô sÏ

®­îc vËn chuyÓn theo con ®­êng nµo ?

Tế bào (Của các cơ quan)

Cơ quan tiờu hoỏ Chức năng tiờu hoỏ

-Biến đổi cơ học: Nhờ cơ thành dạ dày

- Biến đổi hoá học : Nhờ Enzim và HCL tiết ra từ tuyến vị.

- Biến đổi hoá học : Nhờ enzim từ dịch tuỵ, dịch mật, dịch ruột → chất dd.

Từ kiến thức đó học, hóy hoàn Thành bảng sau:

Pr Tinh bột Lipit

Quá trình tiêu hoá

(Biến đổi trung gian)

- ĐV đơn bào : không bào TH (TH nội bào)

- ĐV có túi TH : TH nội bào & TH ngoại bào

* Khái quát: Tiến hóa theo hư ớng: từ thấp đến cao,từ đơn giản đến phức tạp, chưa hoàn thiện đến hoàn thiện, chưa phân hóa đến phân hóa, chưa chuyên

á

C©u 1 : Cã 10 ch÷ c¸i

Lµ c¬ quan tiªu hãa cña

Thñy tøc ?

C©u 2 : Cã 10 ch÷ c¸i

Lµ c¬ quan tiªu hãa cña

Thó ?

Câu 3 : Có 7 chữ cái

Là một bước quan trọng để chuyển hóa thức ăn thành

chất dinh dưỡng?

Câu 4 : Có 8 chữ cái

Động vật đơn bào tiêu hóa bằng bào quan

này?

Câu 5 : Có 5 chữ cái

Là 1 giai đoạn biến đổi thức ăn ở động vật có

ống tiêu hóa ?

Câu 6 : Có 8 chữ cái

Là hình thức làm nhỏ thức ăn ở động vật có

túi tiêu hóa ?

C©u 7 : Cã 6 ch÷ c¸i

Lµ giai ®o¹n quan träng

nhÊt trong qu¸ tr×nh tiªu hãa ë Chim ?

Hướng dẫn về nhà

- Học theo câu hỏi SGK

- Đọc phần em có biết

- Đọc trước bài mới

1 2 3 4 5 6 7

Nội dung Túi tiêu hoá Ống tiêu hoá

Mức độ trộn lẫn

thức ăn với chất thải

Mức độ hoà loãng

của dịch tiêu hoá

Mức độ chuyên hoá

của các bộ phận

Chiều đi của thức ăn

Thức ăn và chất thải

Cho biết những ưu điểm của tiêu hoá thức ăn trong ống tiêu hoá so với trong túi tiêu hoá?