Nội dungNội dung NHIỆT ĐỘ KHÔNG KHÍ Đặc tính nhiệt độ không khí Biến thiên nhiệt độ không khí Các yếu tố ảnh hưởng đến nhiệt độ không khí Ảnh hưởng của nhiệt độ không khí đối v
Trang 1Khoa Môi trường & TNTN
Trang 2Nội dung
Nội dung
NHIỆT ĐỘ KHÔNG KHÍ
Đặc tính nhiệt độ không khí
Biến thiên nhiệt độ không khí
Các yếu tố ảnh hưởng đến nhiệt
độ không khí
Ảnh hưởng của nhiệt độ không
khí đối với cây trồng
Giải pháp cải thiện nhiệt độ
không khí
Trang 3Nhiệt độ không khí được hiểu
như thế nào?!
• Theo qui định, nhiệt độ không khí đo ở độ cao 2m trên mặt đất (Nơi không có ánh sáng trực tiếp chiếu vào, ở đây không khí đối lưu dể hơn).
• Nhiệt độ không khí là động lực, nguyên nhân dẫn đến các biến đổi phức tạp của khí quyển như sự
tuần hoàn nước tự nhiên và phân bố khí áp trên địa cầu.
• Nhiệt độ không khí có ý nghĩa quyết định đến sinh trưởng, và phát triển năng suất của cây trồng.
Trang 4Đơn vị đo nhiệt độ: Chuẩn dưới Chuẩn trên
(nước đá đang tan) (hơi nước đang sôi)
Thang nhiệt Celsius 0 0 C 100 0 C
• Sự dẫn nhiệt phân tử:
Q v = -λdt/dz
Qv: thông lượng dẫn nhiệt phân tử (cal cm -2 giây -1 )
λ:hệ số dẫn nhiệt của không khí: 0,000048 cal cm -1 giây -1 độ- 1
dt/dz::gradient nhiệt độ của không khí 0 C cm- 1 )
• Trao đổi nhiệt bằng quá trình đối lưu
• Trao đổi nhiệt bằng quá trình loạn lưu
• Trao đổi nhờ tiềm nhiệt ngưng kết hơi nước
Q E = L m nước
L là tiềm nhiệt (600 cal g -1 ) cho quá trình bốc hơi và ngưng tụ
mnước là lượng nước bốc hơi hoặc ngưng tụ
Trang 5• Biến thiên hàng ngày
– Thời gian xuất hiện cực trị: Cực đại lúc 13-14g, cực
tiểu lúc 5-6g sáng.
– Biên độ nhiệt độ ngày đêm
• Mùa trong năm
• Địa hình
• Thời tiết
• Khoảng cách đến bờ biển
• Mặt đệm
Trang 8Sự biến thiên nhiệt theo độ cao
Trang 9Sự biến thiên nhiệt độ theo độ cao (trong điều kiện lý tưởng)
Trang 10• Nhiệt độ trung bình
– Trung bình ngày
– Trung bình một giai đoạn khí hậu
– Tối cao và tối thấp tuyệt đối
– Tối cao và tối thấp trung bình
– Tối cao và tối thấp sinh vật học
– Đánh giá tiềm năng nhiệt của một vùng
– Phân vùng khí hậu, bố trí cơ cấu mùa vụ
– Phản ánh nhu cầu nhiệt của sinh vật và mỗi giai đoạn sinh trưởng
– Phản ánh nhu cầu nhiệt của sinh vật và mỗi giai đoạn sinh trưởng,
Trang 11• Nhiệt độ tối thấp sinh vật học (bio-minimum):
– Là nhiệt độ thấp nhất mà tại đó cây trồng ngừng sinh trưởng, phát triển
– Phụ thuộc vào loại cây, giống (nguồn gốc), điều kiện sống…
– Thời kỳ phát dục: Mẫn cảm hơn vào thời kỳ ra hoa (lúa thời kỳ ra hoa 18-20 o C)
• Nhiệt độ tối thích (bio-optimum):
– Là khoảng nhiệt độ thuận lợi nhất cho quá trình sinh trưởng, phát triển
– Nhiệt độ càng tăng quá trình sinh trưởng càng thuận lợi (Vant-Hoff)
– Thông thường nằm trong khoảng 20 và 30 0 C.
• Nhiệt độ tối cao sinh vật học (bio-maximum)
– Là nhiệt độ cao nhất mà tại đó cây trồng ngừng sinh trưởng , phát triển.
• Nhiệt độ cận tối thấp:
– Cây trồng sinh trưởng, phát triển kém do độ nhớt của nguyên sinh chất tăng
Nhiệt độ thấp là yếu tố hạn chế.
• Nhiệt độ cận tối cao:
– Nhiệt độ cao là yếu tố hạn chế sinh trưởng , phát triển Cây trồng hô hấp mạnh
nên tiêu hao nhiều dinh dưỡng, sức sống giảm.
Trang 12Ch ế độ nhi t, m th i ti t gió Lào gây r ng hoa b ệ ẩ ờ ế ụ ưở ở ươ i H ng Tr ch ạ
Ngày Thời gian theo dõi Độ ẩm (%) Nhiệt độ ( 0 C) 20/IV 12.49 PM – 3.49 PM 45,1 – 36,5 44,7 – 47,7 21/IV 1.49 PM – 2.49 PM 41,3 – 42,0 48,2 – 48,2 22/IV 12.49 PM – 3.49 PM 37,3 – 31,5 46,0 – 50,1 23/IV 12.49 PM – 3.49 PM 34,1 – 31,4 46,5 – 52,1 24/IV 10.49 AM – 2.49 PM 38,3 – 40,4 46,0 – 49,4
Trang 13Hình 1 Bưởi Phúc Trạch rụng hoa
Trang 14Hình 2 Bưởi rụng quả
Trang 15Giới hạn nhiệt độ đối với quang hợp (Mavi, 1994)
Trang 17Lo i rau ạ Nhi t ệ độ ( 0 C) Lo i rau ạ Nhi t ệ độ ( 0 C) Lo i rau ạ Nhi t ệ độ ( 0 C)
Ngu n: Giáo trình Cây rau (T Thu Cúc – 2000) ồ ạ
Yêu cầu nhiệt độ của một số loại rau trong thời kỳ sinh trưởng
Trang 18Lo i cây ạ B o C Lo i cây ạ B o C
Chanh -4 ÷ -5 Chu i, u ố đ đủ +5
M , ào ơ đ -2 ÷ -3 Cà phê v i ố +5
Trang 19• Ảnh hưởng tới tốc độ phát dục (phản ứng cảm ôn):
─ Tích ôn hữu hiệu là 1 hằng số
─ Dự tính số ngày phát dục
• Hiện tượng cảm ứng nhiệt hình thành hoa:
• Cường độ quang hợp và hô hấp của cây:
Trang 20Hình 3 Cây đào Sa Pa và độ lạnh
Trang 21Hình 4 Mùa hoa đào ở Sa Pa
Trang 22Hình 5 Hoa Lan Sa Pa
Trang 23Hình 6 Do lạnh Lay ơn thóc ít nở hoa
Trang 24• Trồng rừng phòng hộ
mặt đất hoặc quanh các gốc cây
Trang 25• Các biện pháp kỹ thuật canh tác khác như gieo trồng đúng mật độ, điều chỉnh sinh trưởng, xới xáo đất, tưới nước, bón phân hữu cơ có tác dụng điều hòa chế độ nhiệt của đất, nhưng đồng thời cũng gián tiếp điều hòa chế
độ nhiệt của không khí
Trang 26CẢM ƠN CÔ VÀ CÁC BẠN
ĐÃ QUAN TÂM THEO DÕI!!!