Chí phèo-Tiết 1 Tác giả

Trước năm 1945 đây là vùng quê chiêm trũng, quanh năm nghèo đói,bọn địa chủ cường hào bóc lột nhân dân rất thậm tệ -Ông xuất thân trong một gia đinh nụng dõn,đông con, và ông là người d

Trường T H P T Hiệp Hoà Số4

C hào mừng các thầy cô đã tới

dự giờ

So n gi ng : gv ạ ả

So n gi ng : gv ạ ả Nguyễn Tiến Dồng

Trỡnh bày ý nghĩa nhan đề đoạn trớch: Hạnh phỳc của một tang gia của Vũ Trọng Phụng?

• Hạnh phúc là sự thoả mãn, là cảm xúc vui xướng khi con người đạt được ước nguyện

• Tang gia là sự buồn đau khi người thân ra đi mãi mãi về thế giới bên kia

• ấy vậy mà tang gia lai có hạnh phúc Bi hài ,ngưấy vậy mà tang gia lai có hạnh phúc Bi hài ,ngư––

ợc đời

- Nhan đề hé mở mâu thuẫn trào phúng, dự báo

vở bi hài kịch sắp diễn ra với nhiều nghịch lí,

nhiều pha cười ra nước mắt

đồng thời hé mở thái độ phê phán, mỉa mai, hài hước của tác giả

Kiểm tra

bài cũ

Tiết 50

ChÝ PhÌo

C©u Hái

Em hãy nêu một đánh giá chung nhất về nhà văn Nam

Cao?

Nhà văn - liệt sỹ, đại biểu xuất sắc nhất của dòng văn học hiện thực phê phán, đóng góp lớn cho sự phát triển của văn xuôi Việt Nam hiện đại

Nhân (nay là xã Hoà Hậu, huyện Lí Nhân, Hà Nam) Trước năm 1945 đây là vùng quê chiêm trũng, quanh năm nghèo

đói,bọn địa chủ cường hào bóc lột nhân dân rất thậm tệ

-Ông xuất thân trong một gia đinh nụng dõn,đông con, và ông là

người duy nhất được ăn học tử tế

I- Vài nét về tiểu sử và con người Phần một: Tác Giả

Các nhóm cùng thảo

luận,bổ sung

Trinh bày nhưng nét cơ bản nhất

về cuộc đời tác giả?

Con đường đời

Nh n đ nh v Nam Cao, ậ ị ề

Nh n đ nh v Nam Cao, ậ ị ề

Nguy n Minh Châu cĩ vi t :ễ ế

Nguy n Minh Châu cĩ vi t :ễ ế

Cââu hỏi

Nhận định về Nam Cao, Nguyễn Minh Châu cĩ viết :

Như một quả lắc đồng hồ xang đi xang lại giữa thành phố và cái làng quê Đại Hồng rất lâu đời của ơng – nơi ơng vật lộn với cuộc sống hàng ngày để kiếm miếng sống

và nơi ơng trở về bên gia đình vợ con, khơng phải để ngắm cảnh đẹp đồng quê, thậm chí chẳng cĩ được một phút đứng “ dưới bĩng hồng lan “ mà để lại nghe những tiếng thở dài, những câu than vãn, những lời rỉa rách, để chứng kiến những trận ốm của lũ vợ con

Hiện thực xã hội trước CM.8/1945

• 1943 Nam Cao tham

gia Hội văn hóa cứu

quốc, hoạt động phong

trào Việt Minh

• Sau Cách mạng tháng

8.45:

-Làm báo Tiên Phong

-Tham gia Nam Tiến

-Làm báo Cứu Quốc ở

sự kiện chính trong quảng đời tiếp

theo của Nam Cao

?

2 CON NGƯỜi - Là người trí thức trung Là người trí thức trung “ “

thực vô ngần luôn ”

thực vô ngần luôn ”

nghiêm khắc đấu với chính minh để thoát khỏi lối sống tầm thường nhỏ nhen

Học 5.1987 Nhà văn Tụ Hoài : “Nam Cao lạnh lựng quỏ, kộo

mộp lờn mới nở được nụ cười khú nhọc, thật ra mặt anh ta lạnh nhưng lũng

anh ta sụi nổi khỏt vọng chỏy bỏng nhõn đạo

Nhà văn Hoàng Trung

Thụng : Con người gày gày, xương xương, đụi vai hơi cũng xuống và nhất là đụi mắt sõu thẳm quầng đầy day dứt Anh luụn luụn đấu tranh với bản thõn

mỡnh và tự phờ bỡnh mỡnh Bỏo Người Hà Nội

1987

Là người đôn hậu, có tấm lòng yêu thương, gắn bó sâu nặng với quê hương và nhưng người nông dân nghèo khổ

Ông hay suy nghĩ về nhiều vấn

đề đời sống để rút ra nhưng nhận xét có tầm triết lí sâu sắc

hóy trỡnh bày những

đặc điểm con người

Nam Cao?

Trong cỏc tỏc phẩm Lóo Hạc, Chớ Phốo, Dỡ Hảo, Một bữa no Cỏc nhõn vật chớnh thường chết trong đau thương

Theo em, cỏch kết thỳc như vậy, cú phải Nam Cao “ỏc” khụng ?

II- S nghiệp văn học ự

1- Quan điểm nghệ thuật

“Văn ch ươ ng kh ụng c n đ n nh ng ng ầ ế ữ ườ i th kh ợ ộo

tay,làm theo m t vài ki u m u đ a cho Văn ch ộ ể ẫ ư ươ ng ch ỉ dung n p nh ng ng ạ ữ ư ờ i bi t đào s ế õu, bi t t ế ỡm tũi kh i ơ

nh ng ngu n ch a ai kh i và s ữ ồ ư ơ ỏng t ạ o nh ng c ữ ỏi gỡ ch a ư cú ” “sự cẩu thả trong văn chương thi thật là đê tiện” (Đ i ờ

thuật?

- Ngh v n phải là nghề sáng tạo Nhà v n phải có lương tâm ề ă ă nghề nghiệp

“Nghệ thuật không cần là ánh trăng lừa dối, không nên là ánh trăng l ừ a d ố i, ngh ệ thu ậ t ch ỉ có th ể là ti ế ng đau kh ổ

kia thoát ra từ những kiếp lầm than” (Trăng sáng) – Nam

Không c ầ n ph ả i, không nên  không ph ả i bóng b ẩ y, lâm

ly m ớ i là ngh ệ thu ậ t, không ch ạ y theo cái đ ẹ p hình thức

- Ngh ệ thu ậ t ki ế p l ầ m than : Ph ả n ánh và c ả m thông n ỗ i

“ Nó ca tụng lòng thương, tinh bác ái, sự công binh

Nó làm cho người gần người hơn (đời thừa)-Nam Cao”

Một tác phẩm có giá trị nó phải chứa đựng nội

dung nhân đạo cao cả

a Văn học phải phản ỏnh cuộc sống một cỏch chõn thực và sõu sắc - chủ nghĩa hiện thực

b.Lao động văn chương là một hoạt động sỏng tạo đầy trỏch nhiệm, đũi hỏi nhà văn phỉa cú lương tõm, nhõn cỏch xứng đỏng với nghề nghiệp cao quý đú

Trong tác phẩm biểu hiện qua hai

phương diện :

- Lòng cảm thông vô hạn

trước nỗi thống khổ của con

người trong xã hội cũ.

Trí thức nghèo lo lắng về vật

chất, dằn vặt mòn mõi tinh

thần

Nông dân nghèo  ám ảnh về cái

đói, nạn cường hào đẩy họ

vào bước đường cùng.

Lão Hạc

Lão Hạc

Một bữa no

Một bữa no

Đời thừa

Đời thừa

Trăng sáng

Trăng sáng

Chủ nghĩa nhân đạo

c.Văn häc ph¶i th m nhu n tinh th n nh ấ ầ ầ ân đ o s ạ âu

s c,mang nhi u s c th ắ ề ắ ái m i m ớ Î so v i đ ớ ươ ng th i ờ

Phê phán : Tố cáo  vạch ra một

quy luật bạo tàn trong xã hội cũ :

Quy luật tha hóa

Cụ thể : đẩy con người vào tuyệt

vọng, vào hố thẳm của sự đánh

mất nhân tính và cả nhân hình.

cách mõ ) Bà cụ ( Một bữa no )

Có thể nói : Hai mặt cảm thông và

phê phán đã làm nên giá trị nhân

đạo trong tác phẩm Nam Cao Ở

ông, có một niềm tin gần như

tuyệt đối vào nhân phẩm con

người.

Hai đề tài chớnh : Người trớ thức nghốo và người

nụng dõn nghốo.

Nam Cao sáng tác ở nhưng mảng đề tài nào?Nêu các đề

tài đó?

Viết về người trí thức nghèo và người nông dân cùng khổ tác giả

trăn trở day dứt

vấn đề gi?

.Nét chung : N i b n kho n ỗ ă ă đế đn au đớn trướ inh c t

tr ng con ngạ ười b hị ủy ho i v nhạ ề ân ph m do cu c ẩ ộ

s ng ố đói nghèo,áp b c, ứ đồng th i th hi n m tờ ể ệ ộ kh cắ khoải về s pự hát tri n c a con ngể ủ ười

K tên nh ng tác ể ữphẩm, nêu nội dung phản ánh và giá trị của nh ng sáng tác ữ

này?

a1 Đề tài về người trí thức nghèo:

- Nam Cao thường lấy minh ra làm nguyên m u ẫ

- Tác phẩm: “Gi ng sáng” ă , “ Đ ời thừa , ” “ Sống mòn ”

Nội dung chính: Nhà v n đã miêu tả sâu sắc tấm bi kịch ă tinh thần của người trí thức nghèo trong xã hội cũ.

Họ mang nhiều hoài bão cao đẹp, khát khao được phát triển nhân cách, được đóng góp cho xã hội Như

ng họ đã bị cuộc sống bất công, đói nghèo ghỡ sát

đất hoài bão ước mơ của họ bị vùi dập

Giỏ tri: Phờ phỏn xó hội vụ nhõn đạo đó tàn phỏ tõm

hồn con người Đồng thời thể hiện niềm khỏt khao một cuộc sống cú ớch, cú ý nghĩa

a 2 Đề tài về Người nông dân nghèo :

- Lấy nguyên mẫu từ người quen trong làng Đại

Hoàng:Lão Hạc, Dì Hảo, Lang Rận, Chí Phèo

- Tác phẩm: “Chí Phèo”, “Lão Hạc”, Một bữa no”, “trẻ con không được ăn thịt chó”

- Nội dung chính: Tập trung khắc hoạ tình cảnh và số

phận của những người dân nghèo bị đẩy vào đường

cùng, bị chà đạp, lăng nhục, tha hoá, lưu manh

- Giá trị: Nhà văn lên án xã hội tàn bạo, huỷ diệt cả thể xác lẫn linh hồn lương thiện Đồng thời nhà văn khẳng định nhân tính và bản chất lương thiện của họ ngay khi

họ bị xã hội độc ác cướp mất cả hình hài, nhân tính

K tªn nh ng t¸c ể ữphÈm, nªu néi dung ph¶n ¸nh vµ gi¸ trÞ cña nh ng s¸ng t¸c ữ

nµy?

• Quan điểm nghệ thuật cú nhiều đổi mới, gắn

bú mật thiết với nhiệm vụ cỏch mạng

• Tiờu biểu cú tỏc phẩm Đụi mắt

gi đặc biệt?

III Phong cách nghệ thuật

ở chương trinh THCS các

em đã tiếp xúc với tác phẩm nào của nhà van

Nam Cao ?

Theo em Lão Hạc có đời sống nội tâm như thế nào? Từ đó em hiểu gi về phong cách nghệ thuật

của Nam Cao?

1.Nam cao luôn có hứng thú khám phá thế giới nội tâm của con người Và có biệt tài diễn tả, phân tích tâm lí nhân vật

2.Nam Cao thường đảo lộn thời gian , không gian tạo nên kiểu kết cấu tâm lí, phóng túng,linh hoạt và nhất quán

3.Nam Cao thường viết về cái nhỏ nhặt, xoàng xĩnh, tầm thường trong đời sống hằng ngày, từ đó đặt ra

nh ng vấn đề có ý nghĩa xã hội to lớn, nh ng tri t lí sâu ữ ữ ế

s cvề con người, cuộc sống và nghệ thuật ắ

Lóo Hạc khúc khi bỏn con chú, phải day dứt, băn khoăn Chí phèo : .sau l n g p th N vầ ặ ị ở “ ẩn v nghĩ mơ ãi ”chao ôi là là buồn ” - o n bu i sđ ạ ổ áng

• Câu văn giàu tính triết lý

• “ Hạnh phúc lúc này như một chiếc chăn quá hẹp Người

này co thì người kia bị hë ” – (Mua nhà).

• “ Kẻ mạnh không phải là kẻ giẫm lên vai kẻ khác để thỏa

mãn lòng ích kỷ Kẻ mạnh chính là kẻ giúp đỡ kẻ khác lên

trên đôi vai của mình.” – (Đời thừa)

K chuy n b ng nhi u ch t gi ng : nghiể ệ ằ ề ấ ọ ªm ngh , ị

IV TỔNG KẾT

 1 Nam Cao là một tài

năng lớn, góp phần cách

tân và hiện đại hóa nền

văn xuôi quốc ngữ giữ

môt vai trò lớn trong nền

văn học Việt Nam hiện

đại.

 2 Cuộc đời và sự nghiệp

của Nam Cao là một quá

trình phấn đấu không

khoan nhượng cho một

nhân cách cao đẹp- nhân

phán

- Được truy tặng

giải thưởng Hồ Chí Minh về văn học, đợt một

Em rót ra kÕt luËn

Luyện tập

Câu1: Trước Cách mạng Tháng Tám, Nam Cao thường viết theo mảng đề tài nào?

Câu2: Nam Cao mượn nguyên mẫu ở đâu để xây dựng

nh ng nhân vật thuộc đề tài trí thức ? Qua họ Nam ữCao muốn ca ngợi điều gi?

ề tài: người trí thức nghèo và người nông dân nghèoĐ

Lấy nguyên mẫu từ minh, ca ngợi sự đấu tranh kiên tri trước sự cám dỗ của lối sống ích kỉ,quyết tâm vươn tới lẽ sống nhân đạo để có cuộc sống cao đẹp