NHỮNG ĐẶC ĐIỂM THI PHÁP TRUYỆN CỔ TÍCH SINH HOẠT... NHỮNG ĐẶC ĐIỂM THI PHÁP TRUYỆN CỔ TÍCH SINH HOẠT Nhân vật chính của truyện cổ tích sinh hoạt 1 Kết cấu của truyện cổ tích sinh hoạt 3
Trang 1NHỮNG ĐẶC ĐIỂM THI PHÁP
TRUYỆN
CỔ TÍCH SINH HOẠT
Trang 2TÁC
PHẨM
1
GIÁO
TRÌNH
A TÀI LIỆU THAM KHẢO
- Lê Trường Phát, Văn học dân gian, Đỗ Bình Trị, Những đặc điểm thi pháp của thể loại văn học dân gian Phạm Thu Yến (chủ biên) Giáo trình văn học dân gian…
- Nghĩa cũ tình nay, Giết chó khuyên chồng,
Mẹ hiền con thảo , Đứa con trời đánh, Đồng tiền Vạn Lịch, Trạng Quỳnh, Nói dối như Cuội, Em bé thông minh, Phân xử tài tình, Chàng ngốc được kiện, Thằng chồng khờ, Trạng Lợn,…
III NHỮNG ĐẶC ĐIỂM THI PHÁP TRUYỆN CỔ TÍCH SINH HOẠT
Trang 5B NỘI DUNG BÀI HỌC
I Khái niệm về truyện cổ tích sinh hoạt
II Khái niệm về thi pháp
III Những đặc điểm thi pháp truyện cổ tích sinh hoạt
III NHỮNG ĐẶC ĐIỂM THI PHÁP TRUYỆN CỔ TÍCH SINH HOẠT
Nhân vật chính của truyện cổ tích sinh hoạt
1
Kết cấu của truyện cổ tích sinh hoạt
3
Xung đột trong truyện cổ tích sinh hoạt
2
Trang 6I Khái niệm về truyện cổ tích sinh hoạt
Là những truyện cổ tích nói về những nhân vật là người, không có yếu tố thần kì (Tiên, bụt,
…) hoặc nếu có thì những yếu tố thần kì cũng không có vai trò và tác dụng quan trọng trong
sự phát triển tình tiết và giải quyết xung đột, mâu thuẫn của truyện
III NHỮNG ĐẶC ĐIỂM THI PHÁP TRUYỆN CỔ TÍCH SINH HOẠT
Trang 7II Khái niệm về thi pháp
Thi pháp là hệ thống những nguyên tắc, cách thức xây dựng hình tượng, tổ chức tác phẩm, lựa chọn và sử dụng, tổ chức các phương tiện ngôn ngữ để làm nên tác phẩm văn học (tức là toàn bộ hình thức nghệ thuật được nhà văn sáng tạo nhằm thể hiện nội dung tác phẩm)
III NHỮNG ĐẶC ĐIỂM THI PHÁP TRUYỆN CỔ TÍCH SINH HOẠT
Trang 8Nhân vật khờ khạo
Nhân vật mưu trí
Nhân vật xấu xa
III NHỮNG ĐẶC ĐIỂM THI PHÁP TRUYỆN CỔ TÍCH SINH HOẠT
III.Những đặc điểm thi pháp truyện cổ tích sinh hoạt
1 Nhân vật chính của truyện cổ tích sinh hoạt
Nhân vật đức hạnh
a
Nhân vật chính
Trang 9b Kiểu nhân vật truyện cổ tích
có hai cặp nhân vật trái ngược
Nhân vật được xây dựng một cách linh hoạt, không gò bó, cứng nhắc theo một khuôn mẫu, một công thức nào Nhân vật chính nhiều khi rơi vào
bi kịch nhưng thể hiện cái nhìn sáng suốt, lí trí.
III NHỮNG ĐẶC ĐIỂM THI PHÁP TRUYỆN CỔ TÍCH SINH HOẠT
Cặp nhân vật đức hạnh,
nhân vật xấu xa Cặp nhân vật mưu trí, nhân vật khờ khạo
Đề tài đạo đức: nhân vật
“tích cực”, “tiêu cực” xác
định bằng tiêu chuẩn đạo
đức
Đề tài trí khôn: nhân vật
“tích cực”, “tiêu cực” xác định bằng tiêu chuẩn trí khôn
Trang 10a) Truyện cổ tích sinh hoạt của người Việt
Minh họa về những tấm gương
kiểu mẫu về phẩm hạnh, hoặc
những “tấm gương phản diện”
cùng loại
Kể về cuộc tả xung hữu đột của nhân vật mưu trí với đám cường hào,quan lại, vua chúa,
cả thần thánh, sứ “thiên triều”
III NHỮNG ĐẶC ĐIỂM THI PHÁP TRUYỆN CỔ TÍCH SINH HOẠT
2 Xung đột trong truyện cổ tích sinh hoạt
Đề tài trí khôn
(nhân vật “mưu trí
và khờ khạo”)
Đề tài đạo đức
(nhân vật “đức hạnh
và xấu xa” )
Trang 11- Xung đột làm nền cho truyện cổ tích sinh hoạt vẫn
là xung đột xã hội Truyện cổ tích sinh hoạt nhìn chung, đã vượt ra ngoài khuôn khổ của những quan
hệ gia đình
- Nội dung chuyện gần với cuộc sống đời thường, với hiện thực xã hội Con người không còn ảo tưởng trông chờ vào lực lượng siêu nhiên và thần kì nữa muốn hạnh phúc thì phải tự nỗ lực, tự đấu tranh.
b) Xung đột cổ tích sinh hoạt là xung đột xã hội
III NHỮNG ĐẶC ĐIỂM THI PHÁP TRUYỆN CỔ TÍCH SINH HOẠT
Trang 12- Kiểu kết cấu “kể sự việc” cũng được sử dụng phổ biến ở những truyện cổ tích sinh hoạt về đề tài
“Phân xử tài tình”.
3 Kết cấu của truyện cổ tích sinh hoạt
III NHỮNG ĐẶC ĐIỂM THI PHÁP TRUYỆN CỔ TÍCH SINH HOẠT
a
Kiểu kết
cấu“kể sự
việc”
- Kết cấu này hết sức đơn giản, kể
về một số phận con người nhưng nhân vật thì không có diện mạo, cuộc đời và hầu như không có xung đột.
Trang 13Kể về những cuộc phiêu
lưu của nhân vật mưu trí
chủ động, tuy ngẫu hứng.
Kể về những cuộc phiêu lưu của nhân vật khờ khạo thì chỉ
là nhắm mắt, đưa chân
Nhân vật mưu trí và nhân vật khờ khạo của truyện
cổ tích sinh hoạt đi phiêu lưu không phải trong “thế giới kì ảo” hết sức gần gũi với thế giới thực tại quanh
ta Nhưng tất nhiên, đó cũng vẫn là “thế giới cổ tích”
III NHỮNG ĐẶC ĐIỂM THI PHÁP TRUYỆN CỔ TÍCH SINH HOẠT
Kiểu kết cấu “xâu chuỗi”
b
Trang 14XIN CHÂN THÀNH CẢM ƠN
QUÍ THẦY CÔ CÙNG TOÀN THỂ CÁC EM
ĐÃ QUAN TÂM THEO DÕI!