Bài 1: MÁY TÍNH VÀ CHƯƠNG TRÌNH MÁY TÍNH I.Mục tiêu: 1.Kiến thức: - Giúp học sinh hiểu, biết về cách viết chương trình và ra lệnh cho máy tính?. - Để máy tính có thể xử lí, thông tin đư
Trang 1Tuần: 01 Ngày soạn: 14/08/2011
Bài 1: MÁY TÍNH VÀ CHƯƠNG TRÌNH MÁY TÍNH
I.Mục tiêu:
1 Kiến thức:
- Giúp học sinh hiểu, biết về cách viết chương trình và ra lệnh cho máy tính
- Biết được chương trình và ngôn ngữ lập trình
Hoạt động 1: Tìm hiểu cách để con người ra lệnh cho má y tính.
.
? Máy tính là công cụ giúp con
người làm những công việc gì
? Nêu một số thao tác để con người
ra lệnh cho máy tính thực hiện
Khi thực hiện những thao tác này
=> ta đã ra lệnh cho máy tính thực
hiện
? Để điều khiển máy tính con người
phải làm gì
+ Máy tính là công cụ giúp con người
xử lý thông tin một cách hiệu quả
+ Một số thao tác để con người ralệnh cho máy tính thực hiện như:
khởi động, thoát khỏi phần mềm, saochép, di chuyển, thực hiện các bước
Hoạt động 2: Tìm hiểu ví dụ về Rô-bốt nhặt rác.
Trang 2? Con người chế tạo ra thiết bị nào
để giúp con người nhặt rác, lau cửa
kính trên các toà nhà cao tầng?
- Giả sử ta có một Rô-bốt có thể
thực hiện các thao tác như: tiến một
bước, quay phải, quay trái, nhặt rác
- Tiến 2 bước
- Quay trái, tiến 1 bước
- Nhặt rác
- Quay phải, tiến 3 bước
- Quay trái, tiến 2 bước
- Bỏ rác vào thùng
2 Ví dụ Rô-bốt nhặt rác:
Các lệnh để Rô-bốt hoàn thànhtốt công việc:
- Tiến 2 bước
- Quay trái, tiến 1 bước
- Nhặt rác
- Quay phải, tiến 3 bước
- Quay trái, tiến 2 bước
Bài 1: MÁY TÍNH VÀ CHƯƠNG TRÌNH MÁY TÍNH
I.Mục tiêu:
1.Kiến thức:
- Giúp học sinh hiểu, biết về cách viết chương trình và ra lệnh cho máy tính
- Biết được chương trình và ngôn ngữ lập trình
Trang 3- Giáo án, chuẩn bị máy và các phương tiện khác liên quan.
Hoạt động 1: Tìm hiểu viết chương trình và ra lệnh cho máy tính làm việc.
- Để điều khiển Rô-bốt ta phải
+ Chương trình máy tính là mộtdãy các lệnh mà máy tính có thểhiểu và thực hiện được
+ Viết chương trình giúp conngười điều khiển máy tính mộtcách đơn giản và hiệu quả hơn
3 Viết chương trình, ra lệnh cho máy tính làm việc.
+ Viết chương trình là hướng dẫn máytính thực hiện các công việc hay giảimột bài toán cụ thể
Hoạt động 2: Chương trình và ngôn ngữ lập trình.
- Để máy tính có thể xử lí, thông
tin đưa vào máy phải đuợc
chuyển đổi dưới dạng một dãy
* Dịch chương trình sang ngôn
ngữ máy để máy tính có thể hiểu
- Ngôn ngữ lập trình là ngôn ngữ dùng
để viết các chương trình máy tính
- Chơng trình dịch đóng vai trò "ngời
phiên dịch" và dịch những chơng trìnhđợc viết bằng ngôn ngữ lập trình sangngôn ngữ máy để máy tính có thể hiểuđợc
- Chơng trình soạn thảo và chơng trìnhdịch thờng đợc kết hợp vào một phầnmềm, đợc gọi là môi trờng lập trình
Ngôn ngữ dùng để viết các chương trìnhmáy tính gọi là ngôn ngữ lập trình
Trang 4Tuần: 02 Ngày soạn: 18/08/2011
Bài 2: LÀM QUEN VỚI CHƯƠNG TRÌNH
- Giúp học sinh có thái độ học tập đúng đắn nghiêm túc trong giờ học và có hứng thú khi học
cách viết chương trình Pascal
II Ph ươ ng tiện dạy học
1 Giáo viên: Giáo án, chuẩn bị máy và các phương tiện khác liên quan.
2 Học sinh: Vở, bút, sách giáo khoa.
Tại sao cần phải viết chương trình?
+ Chương trình máy tính là một dãy các lệnh mà máy tính có thể hiểu và thực hiện được
+ Viết chương trình giúp con người điều khiển máy tính một cách đơn giản và hiệu quả hơn
3 Bài mới
Hoạt động 1: Tìm hiểu ví dụ về chương trình.
Ví dụ minh hoạ một chương trình
đơn giản được viết bằng ngôn ngữ
1 Ví dụ về chương trình:
Ví dụ minh hoạ một chương trìnhđơn giản được viết bằng ngôn ngữlập trình Pascal
Program CT_dau_tien;
Uses Crt;
BeginWriteln(‘Chao cac ban’);
End
Hoạt động 2: Tìm hiểu ngô n ngữ lập trình gồm những gì ?
Trang 5Câu lệnh được viết từ những kí tự
- Mỗi câu lệnh trong chương trình
gồm các kí tự và kí hiệu được viết
theo một quy tắt nhất định
- Nếu câu lệnh bị viết sai quy tắt,
chương trình dịch sẽ nhận biết được
và thông báo lỗi
? Bảng chữ cái của ngôn ngữ lập
Học sinh chú ý lắng nghe
2 Ngôn ngữ lập trình gồm những gì?
Ngôn ngữ lập trình là tập hợp các kíhiệu và quy tắt viết các lệnh tạothành một chương trinh hoàn chỉnh
và thực hiện được trên máy tính
Bài 2: LÀM QUEN VỚI CHƯƠNG TRÌNH
viết chương trình Pascal
II Ph ươ ng tiện dạy học.
1 Giáo viên:
- Giáo án, chuẩn bị máy và các phương tiện khác liên quan.
2 Học sinh:
Trang 62 Kiểm tra bài cũ: (5’)
- Em hãy nêu các từ khoá đã học?
- Hãy cho biết tên của chương trình được viết như thế nào?
3 Bài mới.(36’)
Hoạt động 1: Tìm hiểu từ khoá và tên của chương trình.
- Các từ như: Program, Uses,
Begin gọi là các từ khoá
- Từ khoá là từ dành riêng của
ngôn ngữ lập trình
- Ngoài từ khoá, chương trình
còn có tên của chương trình
- Đặt tên chương trình phải tuân
theo những quy tắt nào?
Học sinh chú ý lắng nghe => ghinhớ kiến thức
Học sinh chú ý lắng nghe
+ Học sinh nghiên cứu sách giáokhoa và trả lời câu hỏi của giáoviên
* Khi đặt tên cho chương trìnhcần phải tuân theo những quy tắtsau:
- Tên khác nhau tương ứng với những đại lượng khác nhau
- Tên đợc dùng để phân biệt cácđại lợng trong chơng trình và dongời lập trình đặt theo quy tắc:
+ Hai đại lợng khác nhau trong một chơng trình phải có tên khác
nhau
+ Tên không đợc trùng với các từ
khoá.
Hoạt động 2: Tìm hiểu cấu trúc chung của chương trình.
- Cấu trúc chung của chương
trình gồm:
* Phần khai báo: gồm các câu
lệnh dùng để: khai báo tên
chương trình và khai báo các
Hoạt động 3: Tìm hiểu ví dụ về ngôn ngữ lập trình.
Trang 7Giáo viên giới thiệu về ngôn
- Sau khi đã soạn thảo xong,
Bài thực hành số 1 LÀM QUEN VỚI TURBO PASCAL
2 Kiểm tra bài cũ: (5’)
- Em hãy nêu các từ khoá đã học?
- Hãy cho biết tên của chương trình được viết như thế nào?
3 Bài Mới:
Trang 8HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY HOẠT ĐỘNG CỦA TRÒ NỘI DUNG
+ Hoạt động 1: Làm quen với việc khởi động và thoát khỏi Turbo Pascal.
? Nêu cách để khởi động Turbo
Pascal
- Có thể khởi động bằng cách
nháy đúp chuột vào tên tệp
Turbo.exe trong thư mục chứa
Chọn Menu File => Exit
1 Làm quen với việc khởi động
và thoát khỏi Turbo Pascal.:
a Khởi động Turbo Pascal bằngmột trong hai cách:
Cách 1: Nháy đúp chuột trên biểu
tợng trên màn hình nền;
Cách 2: Nháy đúp chuột trên tên
tệp Turbo.exe trong th mục chứa tệp này (thờng là th mục con TP\ BIN).
b Quan sát màn hình của TurboPascal và so sánh với hình 11SGK
Hoạt động 2: Nhận biết các thành phần: thanh bản chọn
, tên tệp đang mở, con trỏ, dòng
trợ giúp phía dưới màn hình.
Học sinh thực hiện các thao táctheo yêu cầu của giáo viên
2 Nhận biết các thành phần: thanh bản chọn, tên tệp đang
mở, con trỏ, dòng trợ giúp phía dưới màn hình.
c Nhận biết các thành phần:Thanh bảng chọn; tên tệp đangmở; con trỏ; dòng trợ giúp phía d-
ới màn hình
d Nhấn phím F10 để mở bảng
chọn, sử dụng các phím mũi tênsang trái và sang phải (ơ và đ) để
di chuyển qua lại giữa các bảngchọn
e Nhấn phím Enter để mở một
bảng chọn
f Quan sát các lệnh trong từngbảng chọn
g Sử dụng các phím mũi tên lên
và xuống (ư và ¯) để di chuyểngiữa các lệnh trong một bảngchọn
h Nhấn tổ hợp phím Alt+X để
thoát khỏi Turbo Pascal
4.Cũng cố.(2’)
Trang 9Nhắc lại các phần trọng tâm chỉnh của bài bằng cách cho học sinh nhắc lại các bước đã thực hiện trên máy.
5 Dặn dò (1’)
Về nhà học kỉ các phần trọng tâm của bài và làm tập sách giáo khoa
Bài thực hành số 1 LÀM QUEN VỚI TURBO PASCAL (tt)
- Rèn luyện cho học sinh các thao tác gõ được một chương trình đơn giản với ngôn ngữ lập trình
Pascal và chạy chương trình
3.Thái độ :
- Giúp học sinh có thái độ học tập đúng đắn nghiêm túc trong giờ học và có hứng thú khi học cách viết
và chạy chương trình Pascal
II Ph ươ ng tiện dạy học
2 Kiểm tra bài cũ: (5’)
- Em hãy nêu cách khởi động Turbo Pascal ?
- Hãy nêu các thành phần chính của chương trình ?
3 Bài mới.(36’)
Hoạt động 1: Soạn thảo chương trình đơn giản.
- Yêu cầu HS gõ chương trình
3 Soạn thảo chương trình đơn giản.
Trang 10chạy chương trình trên máy chủ writeln('Chao
cac ban');
write('Toi laTurbo Pascal');
end.
Hoạt động 2: Dịch và chạy một chương trình đơn giản.
- Yêu cầu học sinh dịch và chạy
chương trình vừa soạn thảo - Nhấn phím F9 để dịch chươngtrình
- Tiến hành sửa lỗi nếu có
- Nhấn Ctrl + F9 để chạychương trình
4 Dịch và chạy chương trình đơn giản.
- Học qua bài này các em biết thêm được những gì?
- Cần nắm được cấu trúc của một chương trình
5 Dặn dò
- Bạn nào có máy tính thì về nhà làm lại các bài tập đã thực hành
- Về nhà xem trước bài 3 để hôm sau chúng ta học
***********************************************
Bài 3: CHƯƠNG TRÌNH MÁY TÍNH VÀ DỮ LIỆU
I Mục tiêu:
1 Kiến thức:
- Giúp học sinh hiểu, biết về chương trình máy tính và dữ liệu
- Giúp học sinh hiểu, biết dữ liệu và kiểu dữ liệu, các phép toán với kiểu dữ liệu số trong Pascal
2 Kỹ năng:
- Rèn luyện cho học sinh các thao tác thực hiện các phép toán với dữ liệu số
3.Thái độ :
- Giúp học sinh có thái độ học tập đúng đắn nghiêm túc trong giờ học
II Ph ươ ng tiện dạy học
Trang 118A: ,.8B ,8C ,8D ,8E
2 Kiểm tra bài cũ: (5’)
- Em hãy nêu các từ khoá và cho biết công dụng của nó?
3 Bài mới (36’)
Hoạt động 1: Tìm hiểu dữ liệu và
kiểu dữ liệu
- Để quản lí và tăng hiệu quả xử lí,
các ngôn ngữ lập trình thường phân
chia dữ liệu thành thành các kiểu
khác nhau
? Các kiểu dữ liệu thường được xử
lí như thế nào
- Các ngôn ngữ lập trình định nghĩa
sẵn một số kiểu dữ liệu cơ bản
- Một số kiểu dữ liệu thường dùng:
+ Các kiểu dữ liệu thường được
xử lí theo nhiều cách khác nhau
- Xâu kí tự: “ chao cac ban”
1 Dữ liệu và kiểu dữ liệu:
- Để quản lí và tăng hiệu quả
xử lí, các ngôn ngữ lập trìnhthường phân chia dữ liệu thànhthành các kiểu khác nhau
- Một số kiểu dữ liệu thườngdùng:
Trang 12- Giới thiệu một số phép toán số
học trong Pascal như: cộng, trừ,
nhân, chia
* Phép DV : Phép chia lấy phần dư
* Phép MOD: Phép chia lấy phần
nguyên
- Yêu cầu học sinh nghiên cứu sách
giáo khoa => Quy tắt tính các biểu
- Các phép toán trong ngoặc đượcthực hiện trước
- Trong dãy các phép toán không
có dấu ngoặc, các phép nhân,phép chia, phép chia lấy phầnnguyên và phép chia lấy phần dưđược thực hiện trước
- Phép cộng và phép trừ đượcthực hiện theo thư tự từ trái sangphải
2 Các phép toán với dữ liệu kiểu số:
Kí hiệu của các phép toán sốhọc trong Pascal:
Mod: phép chia lấy phần dư
- Xem lại nội dung bài học
- Lấy ví dụ về biểu thức số học, chuyển sang ngôn ngữ Pascal
***********************************************
Bài 3: CHƯƠNG TRÌNH MÁY TÍNH VÀ DỮ LIỆU
- Giúp học sinh có thái độ học tập đúng đắn nghiêm túc trong giờ học
II Ph ươ ng tiện dạy học.
1 Giáo viên: - Giáo án, chuẩn bị máy và các phương tiện khác liên quan.
2 Học sinh: - Vở, bút, sách giáo khoa.
III Ph ươ ng pháp : - Phương pháp thuyết trình, vấn đáp , tổ chức nhóm.
IV Tiến trình tiết dạy:
1 Ổn định tổ chức: (1’)
8A: ,.8B ,8C ,8D ,8E
Trang 132 Kiểm tra bài cũ: (5’)
- Em hãy nêu các phép toán số học mà em biết qua ví dụ?
Hoạt động 2: Tìm hiểu sự giao tiếp giữa người và máy.
Quá trình trao đổi dữ liệu hai
chiều giữa người và máy tính
khi chương trình hoạt động
thường được gọi là giao tiếp
hoặc tương tác người – máy
- Yêu cầu học sinh nghiên
- Thông báo kết quả tínhtoán: là yêu cầu đầu tiên đốivới mọi chương trình
- Nhập dữ liệu: Một trongnhững sự tương tác thườnggặp là chương trình yêu cầunhập dữ liệu
- Tạm ngừng chương trình
4 Giao tiếp người – máy tính:
a) Thông báo kết quả tính toán
- Lệnh : write('Dien tich hinh tron la ',X);
- Thông báo :
b) Nhập dữ liệu
- Lệnh : write('Ban hay nhap nam sinh:');
read(NS);
- Thông báo :
c) Chơng trình tạm ngừng
- Lệnh : Writeln('Cac ban cho 2 giay nhe ');
Trang 14- Hộp thoại: hộp thoại được
sử dụng như một công cụcho việc giao tiếp giữangười và máy tính trong khichạy chương trình
- Lệnh : writeln('So Pi = ',Pi);
- Xem lại nội dung bài học
- Lấy ví dụ về biểu thức số học, chuyển sang ngôn ngữ Pascal
***********************************************
Bài thực hành số 2 VIẾT CHƯƠNG TRÌNH ĐỂ TÍNH TOÁN
- Ham thích môn học, tác phong làm việc nghiêm túc, cẩn thận và tinh thần làm việc theo nhóm
- Nghiêm túc khi học và làm việc trên máy tính không phân biệt phần mềm học tập hay phần mềmtrò chơi Có ý thức sử dụng máy tính đúng mục đích
- Nâng cao ý thức và lòng say mê học tập các môn học
II CHUẨN BỊ
1 Giáo viên:
- Giáo án, sách giáo khoa, phấn, bảng, máy tính, máy chiếu, phòng máy thực hành
2 Học sinh: - Sách giáo khoa, vở ghi, bút thước…
III TIẾN TRÌNH
1 Ổn định tổ chức lớp
Trang 15Để xuất ra màn hình nội dung và kết
quả phép tính của biểu thức ta sử dụng
Yêu cầu HS khởi động turbo
Pascal ,viết chương trình hoàn chỉnh để
in kết quả ra màn hình
Lưu chương trình với tên CT2.pas
Tính toán kiểm tra lại kết quả và so
sánh
*: Lưu ý: Các biểu thức Pascal được
đặt trong câu lệnh Writeln để in ra kết
quả
Hoạt động 3: Bài tập 2/27 (Sgk)
Sử dụng máy chiếu đưa nội dung bài
tập cho hs theo dõi
Yêu cầu mở tệp mới và gõ chương
trình Bài tập 2/27 (Sgk)
Dịch và chạy chương trình Quan sát
kết quả nhận được và cho nhận xét vế
kết quả đó?
Thêm các câu lệnh delay(5000) vào sau
mỗi câu lệnh writeln trong chương
trình trên Dịch và chạy chương trình
Quan sát chương trình tạm dừng 5 giây
sau khi in từng kết quả ra màn hình
Thêm câu lệnh readln vào chương
trình (trước từ khoá end) Dịch và chạy
lại chương trình Quan sát kết quả hoạt
động của chương trình Nhấn phím
HS lắng nghe
Hsquan sát bài 1 a SGK
HS: Để xuất ra màn hình nội dung
và kết quả phép tính của biểu thức
writeln(‘(10+2)*(10+2)/(3+1)=’,(10+2)*(10+2)/(3+1));
write(‘((10+2)*(10+2)-24)/(3+1)=’,((10+2)*(10+2)-24)/(3+1));
HS thực hiện
HS Tính toán kiểm tra lại kết quả
và so sánh
HS mở tệp mới và gõ chương trìnhBài tập 2/27 (Sgk)
=’,15*4-b)Writeln(‘(10+5)/(3+1)- 18/(5+1)=’,(10+5)/(3+1)-18/(5+1));
c)writeln(‘(10+2)*(10+2)/(3+1)=’,(10+2)*(10+2)/(3+1));d)
write(‘((10+2)*(10+2)-24)/(3+1)=’,((10+2)*(10+2)-24)/(3+1));
Bài tập 2/27 (Sgk) Begin
Clrscr;
writeln('16/3 =', 16/3);
writeln('16 div 3 =',16 div 3);writeln('16 mod 3 =',16 mod 3);
writeln('16 mod 3 = ',16-(16 div 3)*3);
writeln('16 div 3 = ',(16-(16 mod 3))/3);
end.
Trang 16Bài thực hành số 2 (tt) VIẾT CHƯƠNG TRÌNH ĐỂ TÍNH TOÁN
I Mục tiêu:
1 Kiến thức:
- Luyện tập soạn, chỉnh sửa chương trình, dịch chương trình, chạy và xem kết quả hoạt động của chương trình trong môi trường Turbo pascal
- Biết cách dịch sửa lỗi trong chương trình
- Thực hành với các biểu thức số học trong chương trình Pascal
2 Kiểm tra bài cũ: (5’)
- Em hãy nêu cách khởi động Turbo Pascal ?
- Hãy nêu cách dịch, chạy và xem kết quả hoạt động của chương trình ?
3 Bài mới.(36’)
Hoạt động 1: Tìm hiểu các phép chia lấy phần nguyên và phép chia lấy phần dư với số nguyên Sử
dụng các câu lệnh tạm ngừng chương trình.
Trang 17- Mở tệp mới và gõ chương trình ở
sách giáo khoa
- Dịch và chạy chương trình Quan
sát kết quả nhận được và cho nhận
xét về các kết quả đó
- Thêm các câu lệnh delay(5000) vào
sau mỗi câu lệnh writeln trong
chương trình trên Dịch và chạy
chương trình Quan sát chương trình
tạm dừng 5 giây sau khi in từng kết
quả ra màn hình
- Thêm câu lệnh Readln vào chương
trình (Trước từ khoá end) Dich và
chạy chương trình Quan sát kết quả
hoạt động của chương trình Nhấn
phím Enter để tiếp tục
+ Học sinh thực hiện gõ chươngtrình theo sự hướng dẫn của giáoviên
+ Nhấn F9 để dịch và sửa lỗichương trình (nếu có) Nhấn Ctrl+ F9 để chạy chương trình và đưa
ra nhận xét về kết quả
Học sinh độc lập thực hiện theoyêu cầu của giáo viên
- Nắm vững các thao tác cơbản để làm việc với chươngtrình trong môi trờng TP
- Nắm vững cấu trúc và tácdụng của lệnh :
Writeln(‘ câu thông báo’) ;Write (phép toán);
- Hiểu cách giao tiếp giữa ngời
và máy thông qua các lệnh
Để xuất ra màn hình nội dung và kết
quả phép tính của biểu thức ta sử
dụng lệnh nào?
Yêu cầu HS nhận xét
* Lưu ý: Chỉ được dùng dấu ngoặc
tròn để nhóm các phép toán
*: Lưu ý: Các biểu thức Pascal được
đặt trong câu lệnh Writeln để in ra
kết quả
HS lắng nghe
Hs quan sát bài 3 SGK
HS: Để xuất ra màn hình nộidung và kết quả phép tính củabiểu thức ta sử dụng lệnh
1):4:2);
24)/(3+1):4:2);
Writeln((10+2)*(10+2) Dịch và chạy chương trình.Quan sát kết quả trên màn hình
4.Củng cố.
- củng cố lại các phép tính toán trong pascal
- Hướng dẫn lại cách viết chương trình để tính toán trên máy
5 Dặn Dò.
- Về nhà xem lại nội dung bài học và xem trước bài mới
************************************************
SỬ DỤNG BIẾN TRONG CHƯƠNG TRÌNH
I Mục tiêu:
1 Kiến thức:
- Giúp học sinh hiểu, biết về cách sử dụng biến trong chương trình máy tính
Trang 18- Giúp học sinh hiểu, biết về biến trong chương trình Pascal.
2 Kỹ năng:
- Rèn luyện cho học sinh các thao tác thực hiện các phép toán với dữ liệu số
3.Thái độ :
- Giúp học sinh có thái độ học tập đúng đắn, nghiêm túc trong giờ học
II Ph ươ ng tiện dạy học.
2 Kiểm tra bài cũ: (5’)
- Em hãy biết người và máy giao tiếp với nhau qua gì?
- Em hiểu thế nào là dữ liệu và kiểu dữ liệu?
3 Bài mới (36’)
Hoạt động 1: Tìm hiểu biến trong chương trình
Tìm hiểu biến trong chương
trình
Để chương trình luôn biết chính
xác dữ liệu cần xử lí được lưu
trữ ở vị trí nào trong bộ nhớ,
các ngôn ngữ lập trình cung cấp
một công cụ lập trình đó là biến
nhớ
- Biến là một đại lượng có giá
trị thay đổi trong quá trình thực
1 Biến là công cụ trong lập trình:
- Biến đợc dùng để lu trữ dữ liệu và dữ liệu
này có thể thay đổi trong khi thực hiện chơng trình
- Dữ liệu do biến lu trữ đợc gọi là giá trị củabiến
100 503
và
100 505
ra màn hình
Hoạt động 2: Tìm hiểu cách khai báo biến.
Trang 19- Tất cả các biến dùng trong
chương trình đều phải được
khai báo ngay trong phần khai
báo của chương trình
- Việc khai báo biến gồm:
* Khai báo tên biến
* Khai báo kiểu dữ liệu của
Tuỳ theo ngôn ngữ lập trình, cú
pháp khai báo biến có thể khác
- m,n: là biến có kiểu sốnguyên
- S, dientich: là các biến cókiểu số thực
- thongbao: là biến kiểu xâu
2 Khai báo biến
- Việc khai báo biến gồm :
+ Khai báo tên biến;
+ Khai báo kiểu dữ liệu của biến.
- Theo em vì sao biến là công cụ trong lập trình?
- Ta khai báo biến ra sao?
Bài 4: SỬ DỤNG BIẾN TRONG CHƯƠNG TRÌNH(t2)
I Mục tiêu:
1 Kiến thức:
- Giúp học sinh hiểu, biết về cách sử dụng biến trong chương trình máy tính
- Giúp học sinh hiểu, biết về hằng trong chương trình Pascal
2 Kỹ năng:
- Rèn luyện cho học sinh các thao tác thực hiện các phép toán với dữ liệu số
3.Thái độ :
- Giúp học sinh có thái độ học tập đúng đắn nghiêm túc trong giờ học
II Ph ươ ng tiện dạy học.
1 Giáo viên: - Giáo án, chuẩn bị máy và các phương tiện khác liên quan
Trang 202 Học sinh: - Vở, bút, sách giáo khoa.
III Ph ươ ng pháp
- Phương pháp thuyết trình, vấn đáp , tổ chức nhóm
IV Tiến trình tiết dạy:
1 Ổn định tổ chức: (1’)
- Kiểm tra sĩ số, vệ sinh
2 Kiểm tra bài cũ: (5’)
- Em hãy biết biến là gì?
- Em hiểu thế nào là dữ liệu và kiểu dữ liệu?
3 Bài mới (36’)
1 Ổn định tổ chức lớp
8A: ,.8B ,8C ,8D ,8E
2 Kiểm tra bài cũ
- Viết câu lệnh in kết quả của phép tính: 20 + 7 ra màn hình
- Cho biết các kiểu dữ liệu cơ bản của ngôn ngữ lập trình Pascal
3 Bài mới
1 Sử dụng biến trong chương
trình
-Khi tính toán chu vi ta phải lưu
trữ kết quả vào một công cụ gọi là
gì?
- GV yêu cầu 1 HS bổ sung phần
khai báo
- Trong toán học các em sẽ ghi
biểu thức tinh toán như thế nào?
- GV giải thích và đưa ra thao tác
có thể thực hiện với các biến:
gán giá trị cho biến và tính toán
với giá trị của biến
- Đưa ra vài vd
- Giới thiệu ký hiệu phép gán
trong NNLT Pascal, yêu cầu HS
viết lại BT tính chu vi ở trên
trong NNLT Pascal Nhận xét
sự khác nhau
- GV nêu vấn đề : Khai báo biến
chuvi là kiểu số nguyên có được
không?-> Sự phù hợp về kiểu dữ
liệu
- Treo bảng trang 31, chỉ ghi cột 1
Yêu cầu HS ghi hoàn chỉnh bài tập
đã được nêu ra ở trên
HS: phải khai báo thêm một biến để lưu trữ chu vi
Var a, b, chuvi : real;
HS: chuvi= (a+b)2;
HS làm quen với dấu
HS lắng nghe và phát biểu ý nghĩa vài phép gán đơn giản
- HS Chuvi:= (a+b)*2;
Nhận xét sự khác nhau
Không thể được vì a,b đã khai báo kiểu ‘real’nên chu vi không thể là kiểu nguyên
HS tìm hiểu và 0hát biểu ý nghĩa dựa vào hướng dẫn của Giáo viên
HS làl bài
3,Sử dụng biến tbong chương trình
- Sau khi khai báo ta có thể gán
và tính toán với giá trị của biến
- Trong NNLT Pascal lệnh gán giá trị và tính toán với các biến được thực hiện:
Tenbien := BT cần gán giá trị cho biến;
VD:
X := 12;
Chuvi := (a+b)*2;
Y := y+1;
Trang 212 Hằng
- GV đưa bài tập viết câu lệnh tính
diện tích s của hình tròn đường
- Trong NNLT Pascal, ta khai báohằng như sau:
Const tenhang = giatri;
Bài thực hành số 3 KHAI BÁO VÀ SỬ DỤNG BIẾN
I Mục tiêu:
1 Kiến thức:
- Luyện tập soạn, chỉnh sửa chương trình, dịch chương trình, chạy và xem kết quả hoạt động của chương trình trong môi trường Turbo pascal
- Biết cách khai báo biến và sử dụng biến trong chương trình
- Thực hành viết chương trình pascal có khai báo và sủ dụng biến
Trang 228A: ,.8B ,8C ,8D ,8E
2 Kiểm tra bài cũ: (5’)
- Em hãy nêu cách khởi động Turbo Pascal ?
- Em hãy nhắc lại cách sử dụng biến trong Pascal ?
3 Bài mới.(36’)
Hoạt đông 1 : Hướng dẫn ban đầu
Phổ biến nội dung yêu cầu
chung trong tiết thực hành là
khai báo và sử dụng biến,
- Yêu cầu HS làm bài toán
- Đi các máy kiểm tra và hớng
dẫn, uốn nắn HS cách soạn thảo
Bài toán: Một cửa hàng cung cấp dịch
vụ bán hàng thanh toán tại nhà Khách hàng chỉ cần đăng kí số lợng mặt hàng cần mua, nhân viên cửa hàng sẽ trả hàng và nhận tiền thanh toán tại nhà khách hàng Ngoài trị giá hàng hoá, khách hàng còn phải trả thêm phí dịch
vụ Hãy viết chơng trình Pascal để tínhtiền thanh toán trong trờng hợp khách hàng chỉ mua một mặt hàng duy nhất
Trang 23- Đi các máy kiểm tra và hớng dẫn,
uốn nắn HS cách soạn thảo chơng
dongia, thanhtien: real; thongbao: string;
write('So luong = ');readln(soluong);
readln
end
a) Lu chơng trình với tên
TINHTIEN.PAS Dịch và chỉnh
sửa các lỗi gõ, nếu có
b) Chạy chương trình với các bộ dữliệu (đơn giá và số lợng) nh sau(1000, 20), (3500, 200), (18500,123) Kiểm tra tính đúng của các kếtquả in ra
c) Chạy chương trình với bộ dữ liệu(1, 35000) Quan sát kết quả nhận đ-
ợc Hãy thử đoán lí do tại sao ơng trình cho kết quả sai
Bài thực hành số 3 (tt) KHAI BÁO VÀ SỬ DỤNG BIẾN
I Mục tiêu:
1 Kiến thức
Trang 24- Luyện tập soạn, chỉnh sửa chương trình, dịch chương trình, chạy và xem kết quả hoạt động của chương trình trong môi trường Turbo pascal
- Biết cách khai báo biến và sử dụng biến trong chương trình
- Thực hành viết chương trình pascal có khai báo và sủ dụng biến
2 Kiểm tra bài cũ: (5’)
- Em hãy nêu cách khởi động Turbo Pascal ?
- Em hãy nhắc lại cách sử dụng biến trong Pascal ?
3 Bài mới.(36’)
Hoạt động 1 : Hướng dẫn ban đầu
- Phổ biến nội dung yêu cầu
chung trong tiết thực hành
là khai báo và sử dụng
biến, hằng Và yêu cầu
học sinh khởi động máy
- Lắng nghe và khởi động
và kiểm tra tình trạng máytính của mình => Báo cáotình hình cho GV
Hoạt động 2 : Rèn kỹ năng soạn, dịch, chạy chơng trình có sử dụng biến
- Để thực hiện tráo đổi giá
trị của hai biến ta làm nh
thế nào ?
- Đọc đề bài 2 SGK vànghiên cứu để hiểu cáchlàm
- Thực hành Tham khảochơng trình hoan_doitrong SGK
- Soạn, dịch và chạy chơngtrình này trên máy
- Trả lời
Bài 2 Thử viết chương trình nhập các số nguyên x
và y, in giá trị của x và y ra màn hình Sau đó hoán đổi các giá trị của x và y rồi in lại ra màn hình giá trị của x và y.
Tham khảo chơng trình sau:
Trang 25- Đa lên màn hình nội dung
1 Cú pháp khai báo biến trong Pascal:
var <danh sách biến>: <kiểu dữ liệu>;
trong đó danh sách biến gồm tên các biến và
đ-ợc cách nhau bởi dấu phẩy
2 Cú pháp lệnh gán trong Pascal:
<biến>:= <biểu thức>
3 Lệnh read (<danh sách biến>) hay
readln (<danh sách biến>), trong đó danh sách
biến là tên các biến đã khai báo, đợc sử dụng để
nhập dữ liệu từ bàn phím Sau khi nhập dữ liệu
cần nhấn phím Enter để xác nhận Nếu giá trị
nhập vào vợt quá phạm vi của biến, nói chungkết quả tính toán sẽ sai
4 Nội dung chú thích nằm trong cặp dấu { và } bị
bỏ qua khi dịch chương trình Các chú thích đợc
dùng để làm cho chương trình dễ đọc, dễ hiểu Ngoài ra có thể sử dụng cặp các dấu (* và *) đểtạo chú thích
- Giúp học sinh có thái độ học tập đúng đắn, nghiêm túc trong giờ học
II Ph ươ ng tiện dạy học
2 Kiểm tra bài cũ: (5’)
? Em hãy nêu quy tắc đặt tên trong ngôn ngữ lập trình pascal?
Trang 26Quy tắc đặt tên trong ngôn ngữ lập trình là:
- Tên không được bắt đầu bằng chữ số và không được chứa dấu cách (kí tự trống).
- Tên không được trùng với từ khoá.
- Tên khác nhau tương ứng với các đại lượng khác nhau.
?Em hiểu thế nào là dữ liệu và kiểu dữ liệu?
Dữ liệu là do người lập trình tạo ra, còn kiểu dữ liệu là do ngôn ngữ lập trình quy định
?Biến là gì ? Nêu khái niệm về biến?
?- Em hãy nêu câu lệnh gán giá trị cho biến?
Và nêu một số ví dụ về cách gán giá trị cho
biến?
? Để khai báo biến ta cần khai báo những gì?
biến được khai báo ở vị trí nào trong chương
trình? Và phải tuân theo quy tắc nào của ngôn
ngữ lập trình?
?- Nêu khái niệm về Hằng? Nêu cách khai báo
hằng? Muốn sử dụng hằng cần khai báo gì?
Hằng được khai báo ở đâu trong chương trình?
?- Em hãy so sánh sự khác nhau giữa biến và
Câu lệnh gán giá trị cho biến là:
Tªn biÕn := BiÓu thøc cÇn g¸n gi¸ trÞ cho biÕn;
+Tất cả các biến dùng trong chương trình
- Để khai báo biến ta cần khai cần được khai báo ngay trong phần khai báo của chương trình + Tên biến phải tuân theo quy tắc đặt tên của ngôn ngữ lập trình
HS: Suy nghĩ và trả lời
- Hằng là đại lượng có giá trị không đổi trong suốt quá trình thực hiện chương trình
- C¸ch khai b¸o h»ng :
Const tªn h»ng =gi¸ trÞ cña h»ng ;
- Muốn sử dụng hằng ta cần khai báo tên của hằng.
- Hằng phải được khai báo giá trị ngay khi khai báo.
HS: Suy nghĩ và trả lời
- Khác với biến hằng là đại lượng có giá trị không đổi trong suốt quá trình thực hiện chương trình Còn biến có thể thay đổi trong khi thực hiện chương trình.
HS: Lắng nghe và ghi chép
2 Bài tập SGK.
Bài 1: Giả sử A được khai báo là biến với kiểu
dữ liệu số, X là biến với kiểu dữ liệu xâu Các
Trang 27GV: Gọi học sinh kháclên nhận xét
GV: Nhận xét và kết luận chung
GV: Gọi học sinh lên bảng làm bài tập
GV: Gọi học sinh kháclên nhận xét
GV: Nhận xét và kết luận chung
GV: Gọi học sinh lên bảng làm bài tập
GV: Gọi học sinh kháclên nhận xét
GV: Cho học sinh làm bài tập theo nhóm
GV: Gọi học sinh lên bảng viết chương
trình
GV: Hướng dẫn học sinh thực hiện viết
chương trình
GV: Cho học sinh làm bài tập theo nhóm
GV: Gọi học sinh lên bảng viết chương
a Var tb: real; b Var 4hs: integer;
c Const x: real; d Var r= 30;
Bài 5.Hãy liệt kê các lỗi nếu có trong chương
trình sau đây và sữa lại cho đúng:
Var a,b := integer;
Const c:=3;
Begina:=200b:=a/c;
write(b);
readlnend
- Lỗi khai báo Var a,b:=integer; const c:=3;
- Lỗi câu lệnh b/c; (vì nếu b là biến kiểu nguyênthì không thực hiện pfép toán chia trên biến kiểu nguyên được)
- Thiếu dấu ; sau lệnh gán a:=200
Có thể thực hiện các cách sữa lỗi như sau:
Trang 28Viết chương trinh in ra bảng cưu chương 3
GV: Hương dẫn về nhà viết chương trình
bài tập 3 vào vở bài tập
GV: Thu vở kiểm tra
Về nhà học kĩ các phần trọng tâm của bài và làm tập sách giáo khoa
- Làm lại toàn bộ bài tập đã cho
************************************************
KIỂM TRA MỘT TIẾT
I Mục tiêu :
1 Kiến thức:
- Giúp học sinh lĩnh hội lại những kiến thức đã học trong ngơn ngữ lập trình pascal
- Đánh giá giá lại qúa trình học tập trong thơì gian vừa qua
2 Kỹ năng:
- Làm bài và trình bày bài kiểm tra
3.Thái độ :
- Giúp học sinh cĩ thái độ nghiêm túc trong giờ kiểm tra
II Ph ươ ng tiện dạy học.
1 Giáo viên: Đề kiểm tra
2 Học sinh: Vở, bút.
III Ph ươ ng pháp :- Gợi ý…
IV Tiến trình kiểm tra:
Số câu: 1
Số điểm:1
Tỉ lệ: 10%