- Vận dụng các biện pháp nghệ thuật trong việc viết văn bản về một vấn đề thuộc lĩnh vực văn hóa, lối sống.. Trong giai đoạn hiện nay có rất nhiều trào lưu văn hóa du nhập vào nước ta, t
Trang 1Ngày soạn: 21/8/2011
PHONG CáCH Hồ CHí MINH
(Lê Anh Trà L)
A.Mức độ cần đạt:
-Thấy được tầm vóc lớn lao trong cốt cách văn hóa Hồ Chí Minh qua một
văn bản nhật dụng có sử dụng kết hợp các yếu tố nghị luận, tự sự, biểu cảm
- Nắm bắt văn bản nhật dụng thuộc chủ đề hội nhập với thế giới và bảo vệ
bản sắc văn hóa dân tộc
- Vận dụng các biện pháp nghệ thuật trong việc viết văn bản về một vấn
đề thuộc lĩnh vực văn hóa, lối sống
3 Thái độ : Giáo dục HS lòng tự hào, ngưỡng mộ, kính yêu Bác, từ đó có ý
thức học tập, tu dưỡng và rèn luyện theo gương Bác
B Chuẩn b ị :
1 GV : + Đọc, nghiên cứu kĩ bài soạn.
+ Tìm hiểu các tư liệu có liên quan đến bài học
2.HS : + Đọc VB, soạn câu hỏi SGK.
+ Chuẩn bị một số mẩu chuyện có liên quan đến bài học
C.HOạT ĐộNG lên lớp
* ổn định tổ chức.
* Bài mới : GV giới thiệu bài
Hồ Chí Minh - vị lãnh tụ kính yêu của dân tộc Việt Nam - Người là kết
tinh mọi vẻ đẹp, vẻ đẹp ấy hội tụ trong phong cách của Người Bài học hôm
nay sẽ giúp chúng ta thấy rõ điều đó
HĐ của GV -HS Kiến thức cần đạt
I Đọc -hiểu chú thích:
1 Xuất xứ của văn bản :
? Nêu xuất xứ của VB? -VB trích từ bài viết” Phong cách Hồ
Chí Minh, cái vĩ đại gắn với cái giản
TiÕt
1
Trang 2+ Bất giác : một cách tự nhiên, ngẫu
nhiên, không dự định trước
+ Đạm bạc : Sơ sài, giản dị, không cầu
kì, bày vẽ
3 Kiểu loại văn bản : VB nhật dụng.
II Đọc -hiểu văn bản
1 Đọc:
2 Tìm hiểu chi tiết:
? Theo em có thể chia VB thành mấy
phần?
- HS trả lời
- Đọc phần1: từ đầu…rất hiện đại
? Con đường nào đã đưa chủ tịch Hồ Chí
Minh đến với tri thức vh nhân loại?
- Hoạt động CM, tìm đường cứu
nước.Bác đã đi qua nhiều nơi, ghé lại
nhiều nước, tiếp xúc với nhiều nền vh trên
thế giới
? Theo lời bình luận của tác giả, Bác có
vốn tri thức văn hóa ntn?
- Hiểu biết sâu rộng nền văn hóa các
nước Châu á, Châu Âu, Châu Mĩ, Châu
Phi ? Để có vốn tri thức ấy, Bác đã
làm gì? - HS liệt kê chi tiết
? Em hãy kể một câu chuyện về việc Bác
tự học?
- HS kể
- GV bổ sung một số chi tiết
dị” của Lê Anh Trà, in trong tập”Hồ Chí Minh và văn hóa Việt Nam”
v Nói và viết thạo nhiều vh cácNthứ tiếng nước ngoài nước -Học hỏi, tìm hiểu đến mức
uyên thâm
Trang 3- Dựa trên nền tảng dân tộc (Cái gốc văn
hóa dân tộc không gì lay chuyển được)
? Qua đoạn văn em hiểu được nét đẹp gì
trong phong cách vh của Bác?
- HS trình bày
III Luyện tập:
? Trong giai đoạn hiện nay có rất nhiều
trào lưu văn hóa du nhập vào nước ta, theo
em, chúng ta nên tiếp nhận ntn cho phù
D Hướng dẫn học ở nhà :
- Kiến thức bài vừa học : Thấy được vẻ đẹp trong phong cách Hồ Chí
Minh: là sự kết hợp hài hòa giữa truyền thống văn hóa dân tộc và tinh hoa
văn hóa nhân loại
- Chuẩn bị tiết sau :+ Đọc kĩ lại văn bản
+ Tìm hiểu nét đẹp trong lối sống của Người
+ Rút ra bài học
Trang 4Ngày soạn: 23/8/2011
- Vận dụng các biện pháp nghệ thuật trong việc viết văn bản về một vấn
đề thuộc lĩnh vực văn hóa, lối sống
3 Thái độ : Giáo dục HS lòng tự hào, ngưỡng mộ, kính yêu Bác, từ đó có ý
thức học tập, tu dưỡng và rèn luyện theo gương Bác
B Chuẩn b ị :
1 GV : + Đọc, nghiên cứu kĩ bài soạn.
+ Sưu tầm một số câu thơ, mẩu chuyện về sự giản dị của Bác
2.HS : + Đọc VB, soạn câu hỏi SGK.
+ Chuẩn bị một số mẩu chuyện có liên quan đến bài học
C.HOạT ĐộNG lên lớp
* ổn định tổ chức.
TiÕt
2
Trang 5* Bài cũ: Qua phần đầu văn bản, em học tập được điều gì về cách tiếp nhận
tri thức từ Bác?
* Bài mới : GV giới thiệu bài
Những tinh hoa văn hóa nhân loại cùng bản sắc văn hóa dân tộc đã tạo
nên một nét đẹp trong phong cách Hồ Chí Minh Vẻ đẹp ấy còn được thể
hiện trong lối sống của Bác Tiết học hôm nay chúng ta sẽ tiếp tục tìm hiểu
? Đời sống hàng ngày của Bác được tác
giả nói tới ntn?
- HS liệt kê chi tiết
? Em cảm nhận được điều gì từ lối sống
? Qua lời bình luận của tác giả, em còn
thấy được điều gì nữa?
- Sự thanh cao trong lối sống của Người
? Vì sao có thể nói lối sống của Bác là sự
kết hợp giữa giản dị mà thanh cao?
- Đây không phải là lối sống khắc khổ của
những người tự vui trong cảnh nghèo khó,
đây cũng không phải là cách tự thần thánh
hóa làm cho khác đời, hơn đời mà đây là
cách sống văn hóa trở thành quan niệm
thẩm mĩ: Cái Đẹp chính là sự giản dị, tự
b Nét đẹp trong lối sống của Người
- Nơi ở; Nhà sàn nhỏ bằng gỗ, vẻn vẹn
vài phòng tiếp khách, họp Bộ chính trị, làm việc và ngủ
- Trang phục : bộ quần áo bà ba nâu,
chiếc áo trấn thủ, đôi dép lốp
- Ăn uống : cá kho, rau luộc, dưa ghém,
cà muối, cháo hoa
- Tư trang : chiếc va li con, vài bộ quần
áo, vài vật kỉ niệm
=> Đạm bạc, giản dị mà hết sức thanh cao.
Trang 6
nhiên, không cầu kì, cao sang.
? Em hãy đọc một vài câu thơ hoặc kể
một mẩu chuyện về sự giản dị trong đời
sống của Bác mà em biết?
- HS thể hiện
- Gv đọc một số câu thơ minh họa
- Liên hệ với bài “ Đức tính giản dị của
? Vẻ đẹp trong phong cách Hồ Chí Minh
là gì? ý nghĩa của việc học tập và rèn
luyện theo p /c Hồ Chí Minh?
IV Luyện tập : Viết đoạn văn ( 10-15
dòng) trình bày suy nghĩ của em về những
D Hướng dẫn học ở nhà :
- Kiến thức bài vừa học :
+ Nắm vững ý nghĩa văn bản
+ Sưu tầm những mẩu chuyện về Bác
- Chuẩn bị tiết sau : Bài “Các phương châm hội thoại”:
+ Xem lại kiến thức bài “hội thoại” (ngữ văn 8n)
+ Đọc kĩ các ví dụ SGK
Trang 7- Biết vận dụng các p /c về lượng, p/c về chất trong hoạt động giao tiếp.
1 Kiến thức : HS nắm được nội dung phương châm về lượng và phương
Trang 82 HS : Đọc lại bài"Hội thoại" lớp 8.
C HOạT ĐộNG lên lớP:
* ổn định tổ chức
* Bài cũ: Thế nào là hội thoại?
* Bài mới:
- GV giải thích từ " phương châm "(tư
tưởng chỉ đạo của hành động)
- GV treo bảng phụ VD SGK
- HS đọc đoạn hội thoại
- Theo dõi nội dung đoạn hội thoại
? Câu trả lời thứ hai của Ba có đáp ứng
được điều An muốn biết không? Vì sao?
- GV : Câu trả lời của Ba chưa mang đầy
đủ nội dung lượng thông tin mà An cần
biết.Vì nghĩa của từ"bơi"đã hàm chứa "ở
dưới nước" rồi Vấn đề mà An muốn biết
là Ba học bơi ở một địa điểm cụ thể
nào.Trong giao tiếp nói như Ba là không
có nội dungvì chưa đáp ứng đủ, đúng
lượng thông tin mà giao tiếp đòi hỏi.Đó
được coi là một hiện tượng giao tiếp
không bình thường
? Sửa lại câu trả lời thứ hai của Ba cho
đúng với yêu cầu giao tiếp?
- HS đọc lại câu đã sửa
? Từ đó rút ra được bài học gì về giao
tiếp?
- HS trả lời
- HS đọc truyện cười" Lợn cưới áo
mới"
? Truyện phê phán điều gì?
- Phê phán tính khoe khoang
*VD1:
- Câu trả lời của Ba chưa đủ nội dung lượng thông tin, An muốn biết Ba học bơi ở một dịa điểm cụ thể nào
- Nhận xét: Khi nói, câu nói phải có nội dung đúng với yêu cầu giao tiếp không nên nói ít hơn những gì mà giao tiếp đòi hỏi.
-VD2: Truyện cười" Lợn cưới áo
mới"
Trang 9
? Vì sao truyện lại gây cười?
-Vì các NV nói nhiều hơn những gì cần
nói
? Lẽ ra cần hỏi và trả lời ntn?
- HS thảo luận, trình bày; GVnhận xét,
bổ sung
? Qua câu chuyện ta rút ra được bài học
gì khi giao tiếp?
- HS trả lời
? Để đảm bảo phương châm về lượng,
trong giao tiêp cần tuân thủ những yêu cầu
? Nếu chưa biết chắc một tuần nữa lớp sẽ
tổ chức cắm trại thì có nên thông báo điều
đó với các bạn cùng lớp không? Vì sao?
? Nếu chưa biết rõ lí do bạn nghỉ học thì
có nên nói với cô giáo là bạn bị ốm
(tính xác thực chưa được kiểm chứng)
? Qua 2 tình huống trên, em rút ra được
bài học g ì?
? Để đảm bảo phương châm về chất cần
tuân thủ những yêu cầu gì?
- HS chiếm lĩnh ghi nhớ
III.Luyện tập:
Bài tập 1: Vận dụng phương châm về
=>Khi giao tiếp không nên nói
Trang 10lượng để phân tích lỗi câu.
Bài tập 2 : Điền vào chỗ trống
Bài tập3 : HS đọc truyện cười" Rồi có
nuôi được không",trả lời câu hỏi.
Bài tập 4 : Suy nghĩ trả lời, GVnhận xét.
Bài tập 5 : Giải nghĩa các thành ngữ
- Ăn đơm nói đặt
- Ăn ốc nói mò
- Ăn không nói có
- Cãi chày cãi cối
GVnêu thêm một số thành ngữ cho HS
giải nghĩa
- Khua môi múa mép
- Nói dơi nói chuột
- Hứa hươu hứa vượn
GV: Đây là điều tối kị trong giao tiếp.Tuy
nhiên, trong cuộc sống vì một yêu cầu
khác cao hơn thì phương châm về chất có
thể không được tuân thủ (Bí mât quốc gia,
mục đích nhân đạo)
IV Củng cố:
- Nhắc lại kiến thức vừa học
- Đặt câu, viết đoạn có đề cập đến 2
phương châm vừa học
nghĩa là thú nuôi trong nhà1b có 2 cánh (thừa) vì tất cả loài chim đều có 2 cánh
=>Sử dụng từ ngữ trùng lặp, thêm từ ngữ mà không thêm nội dung thông báo
2
a.Nói có sách, mách có chứng b.Nói dối
c.Nói mò d.Nói nhăng nói cuội e.Nói trạng
- Nói năng ba hoa khoác lác
- Nói lăng nhăng không xác thực
- Hứa để được lòng rồi không thực hiện
D Hướng dẫn HọC ở NHà :
* Kiến thức bài vừa học:
- Học thuộc ghi nhớ
Trang 12Sử DụNG MộT Số BIệN PHáP NGHệ THUậT TRONG VĂN BảN
THUYếT MINH
A Mức độ CầN ĐạT:
- Hiểu vai trò của một số biện pháp nghệ thuật trong văn bản thuyết minh
- Tạo lập được văn bản thuyết minh có sử dụng một số biện pháp nghệthuật
1 Kiến thức :
- Văn bản thuyết minh và các phương pháp thuyết minh
- Vai trò của một số biện pháp nghệ thuật trong văn bản thuyết minh
1 GV : Nghiên cứu kĩ bài soạn
2 HS : Ôn lại kiến thức đã học về văn bản thuyết minh
C HOạT ĐộNG LÊN LớP:
* ổn định tổ chức:
* Bài mới:
I.Tìm hiểu việc sử dụng một số
biện pháp nghệ thuật trong VB
thuyết minh
1.Ôn tập VB thuyết minh
? Văn bản thuyết minh là gì?
- HS trả lời, GV nhận xét
? Đặc điểm của VB thuyết minh?
- Trình bày những đặc điểm cơ
bản của sự vật, hiện tượng
? Nêu tính chất của VB thuyết
minh?
- Cung cấp những tri thức khách
quan, xác thực, phổ thông và hữu
ích cho con người
-HS nắm vững lí thuyết về VB thuyếtminh
*VB thuyết minh là kiểu VB thông
dụng trong mọi lĩnh vực đời sống
nhằm cung cấp tri thức về đặc
điểm, tính chất, nguyên nhân của sựvật, hiện tượng trong tự nhiên và xãhội
*Các phương pháp thuyết minh :
- Phương pháp nêu định nghĩa, giải
Trang 13? Nêu các phương pháp thuyết
- Đặc điểm rất trừu tượng, khó
thuyêt minh bằng cách đo đếm, liệt
- Phương pháp phân loại, phân tích
Văn bản: Hạ Long - Đá và Nước
- Đặc điểm của đối tượng TM : Sự kì
lạ của đá và nước Hạ Long
lạ lùng
Trang 14? Khi TM người ta có thể sử dụng
những biện pháp nghệ thuật nào?
-HS dựa vào ghi nhớ để trả lời
.II Luyện tập:
- HS đọc VB: NGọC HOàNG HỏI TộI
RUồI XANH
? Văn bản có mang tính chất
thuyết minh không?
- Đây là một truyện vui có tính
chất thuyết minh hay nói cách khác
- Biện pháp nhân hóa :
+ Đá có tri giác tâm hồn + Gọi đá là thập loại chúng sinh 'làthế giới người, là bọn người bằng đáhối hả trở về
- Xác định các phương pháp thuyếtminh và bpnt được sd
*Các phương pháp thuyết minh:
+PP nêu định nghĩa, giải thích:
Thuộc họ côn trùng, 2 cánh, mắt lưới
+PP phân loại: các loại ruồi +PP dùng số liệu: số vi khuẩn, số
lượng sinh sản của mỗi cặp ruồi
*Các bpnt: nhân hóa, liệt kê=>gây
hứng thú cho người đọc
Trang 16Ngày soạn: 24/8/2011
LUYỆN TẬP SỬ DỤNG MỘT SỐ BIỆN PHÁP NGHỆ THUẬT
TRONG VĂN BẢN THUYẾT MINH
- Xác định yêu cầu của đề bài thuyết minh về một thứ đồ dùng cụ thể
- Lập dàn ý chi tiết và viết phần mở bài cho bài thuyết minh (có sử dụngmột số biện pháp nghệ thuật ) về một đồ dùng
Hoạt động của GV - HS Kiến thức cần đạt
I Kiểm tra sự chuẩn bị của
HS
TiÕt
5
Trang 17* Kết bài : Cảm nghĩ chung về cái
quạt
- Các biện pháp nghệ thuật sẽ sử dụngtrong bài viết: tự thuật, nhân hóaDàn ý đề bài : Cái bút
* Mở bài : Giới thiệu về cái bút
Trang 18* Kiến thức bài vừa học :
- Viêt bài thuyết minh hoàn chỉnh về cái bút, có sử dụng một số biện phápnghệ thuật
* Chuẩn bị bài mới : Soạn văn bản: Đấu tranh cho một thế giới hòa bình
- Đọc kĩ văn bản, tìm hiểu các chú thích
- Trả lời câu hỏi SGK
- Tìm hiểu một số sự kiện liên quan đến chiến tranh hạt nhân
Trang 19- Hệ thống luận điểm, luận cứ, cách lập luận trong văn bản.
2 Kĩ năng : Đọc – hiểu văn bản nhật dụng bàn luận về một vấn đề liên quan
đến nhiệm vụ đấu tranh vì hòa bình của nhân loại
3 Thái độ : Giáo dục HS thái độ lên án chiến tranh, yêu chuộng hòa bình.
Trang 20* ổn định tổ chức
* Bài cũ : Qua VB "Phong cách HCM", em học tập được điều gì?
* Bài mới:
Giới thiệu bài: Vấn đề chiến tranh hạt nhân luôn là đề tài thời sự nóng
hổi bởi nó liên quan đến sinh mệnh của toàn nhân loại.Trước nguy cơ đó con
người cần phải làm gì? Bài viết của Mác -két đã đặt ra vấn đề mà toàn nhân
loại đang quan tâm.Ông đã cho chúng ta thấy được điều gì qua bài viết của
mình.Tiết học hôm nay chúng ta sẽ cùng tìm hiểu
Hoạt động của GV - HS Kiến thức cần đạt
I Đọc -hiểu chú thích :
1 Giới thiệu tác giả - tác phẩm:
? Nêu vài nét về tác giả?
- HS dựa vào phần chú thích trả lời
? Nêu xuất xứ của bài viết?
? Xác định luận điểm của bài văn?
- HS thảo luận, trả lời, GV nhận xét bổ
* Tác giả:
- Ga-bri-en Gác-xi-a Mác-két, sinh năm
1928, là nhà văn Cô-lôm -bi-a
- Là tác giả của nhiều tiểu thuyết và tậptruyện ngắn viết theo khuynh hướng hiệnthực huyền ảo
- Ông là nhà văn có nhiều đóng gópcho nền hòa bình nhân loại thông qua cáchoạt động xã hội và sáng tác văn học
- Nhận giải thưởng Nô-ben về văn họcnăm 1982
* Tác phẩm: Bài viết trích từ bản tham luận " Thanh gươm Đa - mô- clet " của
nhà văn đọc tại cuộc họp 6 nước (ấn Độ,Mê- hi- cô, Thụy Điển, Ác- hen - ti - na ,
Hi Lạp, Tan - đa - ni - a ) tại Mê - hi – côvào tháng 8/ 1986
* Từ khó :
Trang 21- HS đọc từ đầu tốt đẹp hơn
? Tác giả trình bày luận cứ gì?
? Nguy cơ chiến tranh hạt nhân được tác
giả chỉ ra ntn? Tác giả đã lượng hóa đầu
đạn đó ntn? Tính chất nguy hiểm ntn?
- HS trả lời
? Để rõ hơn sự tàn phá khủng khiếp của
kho vũ khí hạt nhân, tác giả đã ước tính
ntn?
- Kho vũ khí ấy" có thể tiêu diệt tất cả
các hành tinh đang xoay quanh hệ mặt
trời, cộng thêm 4 hành tinh nữa và phá
hủy thế cân bằng của hệ mặt trời".
GV: Việc xác định thời gian, thống kê cụ
ràng cụ thể, những tính toán đơn giản,
những liên tưởng thực tế nhằm giúp
người đọc hiểu được nguy cơ khủng
khiếp của chiến tranh
? Tác giả khen ngợi sự tiến bộ của
ngành công nghiệp hạt nhân với dụng ý
gì?
- Cách nói có phần mỉa mai, châm
biếm : "Chỉ sau 41 năm ra đời thế giới
"đã tồn tại hàng mấy triệu năm
- Đấu tranh để loại bỏ nguy cơ chiếntranh hạt nhân là nhiệm vụ cấp bách củatoàn thể nhân loại
a Nguy cơ chiến tranh hạt nhân :
-Thời gian cụ thể: Hôm nay ngày
=>Sự tàn phá khốc liệt, ghê gớm; nguy
cơ khủng khiếp.
D HƯỚNG DẪN HỌC Ở NHÀ :
* Kiến thức bài vừa học :
Trang 22- Hiểu rõ nguy cơ chiến tranh hạt nhân, mối nguy hại khủng khiếp của chiếntranh hạt nhân đối với sự sống trên trái đất.
- Nghệ thuật nổi bật trong đoạn văn 1
* Chuẩn bị bài mới :
Trang 23- Một số hiểu biết về tình hình thế giới những năm 1980 liên quan đến văn
bản
- Hệ thống luận điểm, luận cứ, cách lập luận trong văn bản
2 Kĩ năng : Đọc – hiểu văn bản nhật dụng bàn luận về một vấn đề liên quan
đến nhiệm vụ đấu tranh vì hòa bình của nhân loại
3 Thái độ : Giáo dục HS thái độ lên án chiến tranh, yêu chuộng hòa bình.
* Bài cũ: ở phần đầu VB, tác giả đã cho chúng ta thấy được điều gì?
*Bài mới : GV giới thiệu
Nguy cơ về chiến tranh hạt nhân đang đe dọa đến sự sống của toàn nhân
loại trên trái đất? Trước nguy cơ ấy cần phải làm gì? Bức thông điệp mà nhà
văn Mác -két muốn gửi gắm qua bài phát biểu của mình là gì? Tiết học hôm
nay chúng ta sẽ cùng tìm hiểu
Hoạt động của GV -HS Kiến thức cần đạt
2 Tìm hiểu văn bản :
? Vì sao có thể nói rằng cuộc chạy
đua vũ trang làm mất khả năng cải
thiện đ/s cho hàng tỉ người?
yếu trong cuộc sống con người, đặc
biệt là các nước nghèo chưa phát
triển.Vì thế cuộc chạy đua vũ trang
b Cuộc chạy đua vũ trang và hậu quả của nó:
- Gía của 10 chiếc tàu =>Đủ để thực hiện sân bay mang vũ khí chương trình phònghạt nhân bệnh trong14 năm
- Chỉ cần 27 tên lửa =>Đủ trả tiền nông cụ
MX .trong 4 năm-Chỉ 2 chiếc tàu ngầm =>Đủ tiền xóa nạn mùmang vũ khí hạt nhân chữ cho toàn tg
=>Chứng cứ thuyết phục,=> Tính chất phi
lí và mức độ tốn kém của chiến tranh hạt nhân
Trang 24đã và đang cướp đi của nhân loại
nhiều điều kiện để cải thiện đời sống
? NT lập luận ở đây có gì đáng chú
ý?
- Cách lập luận đơn giản, có sức
thuyết phục cao không thể bác bỏ Có
những so sánh khiến người đọc ngạc
nhiên, bất ngờ trước sự thật hiển
nhiên mà rất phi lí:" Chỉ 2 chiếc tàu
ngầm mang vũ khí hạt nhân là đủ
tiền xóa nạn mù chữ cho toàn thế
giới.
? Vì sao có thể nối rằng:" chạy đua
vũ trang là đi ngược lại lí trí của con
người "?
- Chiến tranh hạt nhân không chỉ
tiêu diệt nhân loại mà còn tiêu hủy
mọi sự sống trên trái đất mà phải trải
qua hàng triệu năm tiến hóa mới có
được.Vì vậy nó phản lại sự tiến hóa,
đi ngược lại lí trí tự nhiên
? Theo em, "lí trí tự nhiên"có nghĩa
- GV: Tác giả không dẫn người đọc
đến sự lo âu mang tính bi quan về
vận mệnh của nhân loại, mà hướng
c.Chiến tranh hạt nhân đi ngược lại lí trí của con người, phản lại sự tiến hóa của tự nhiên
Phải trải qua 380 tr.năm con bướm mới bayđược
-180 tr năm bông hồng mới nở, chỉ để làmđẹp mà thôi
-Trải qua 4 kỉ địa chất, con người mới hátđược hay hơn
=>Nếu c.tr hạt nhân xảy ra sẽ đẩy lùi sự tiến hóa trở về điểm xuất phát ban đầu, tiêu hủy mọi thành quả của quá trình tiến hóa sự sống trong tự nhiên.
d.Ngăn chặn chiến tranh hạt nhân, bảo vệ thế giới hòa bình
Trang 25tới một thái độ tích cực là đấu tranh
ngăn chặn chiến tranh hạt nhân, bảo
vệ thế giới hòa bình
-"Chúng ta đến đây để cố gắng
chống lại đem tiếng nói tham gia
vào bản đồng ca đòi hỏi một thế
giới không có vũ khí hạt nhân "
=>Tiếng nói ấy có thể không ngăn
chặn được hiểm họa nhưng nếu chiến
tranh xảy ra thì sự có mặt của họ
trong hàng ngũ đấu tranh cũng hết
sức có ý nghĩa
? Để kết thúc lời kêu gọi của mình,
tác giả đưa ra lời đề nghị gì ?
? Liên hệ với tình hình thời sự về
chiến tranh, xung đột và các cuộc
chạy đua vũ trang trên thế giới hiện
nay?
-Thảo luận theo nhóm, trình bày
- GVnhận xét, bổ sung
III.Tổng kết:
? Khái quát những điểm chính về nội
dung và nghệ thuật của văn bản?
- HS trình bày
- Đọc ghi nhớ SGK
IV Luyện tập:
? Theo em, vì sao văn bản lại được
đặt tên là: "Đấu tranh cho một thế
giới hòa bình"?
-Mở một nhà băng lưu trữ trí nhớ =>Nhân
loại cần giữ gìn kí ức của mình, lịch sử sẽ lên
án những thế lực hiếu chiến đã đẩy nhân loạivào thảm họa hạt nhân
1 Nghệ thuật:
- Bài văn giàu sức thuyết phục bởi:
+ Lập luận chặt chẽ + Chứng cứ xác thực, cụ thể + Sử dụng nghệ thuật so sánh sắc sảo,giàu sức thuyết phục
2 Nội dung :
*Ghi nhớ (SGK tr21)
3 ý nghĩa văn bản : Văn bản thể hiện những
suy nghĩ nghiêm túc, đầy trách nhiệm của
G Mác-két đối với hoà bình nhân loại
Trang 26
- Gợi ý: Phần lớn VB đề cập đến
nguy cơ chiến tranh hạt nhân đe dọa
loai người Để từ đó cho mọi người
thấy cần có trách nhiệm đấu tranh
ngăn chặn nguy cơ ấy, bảo vệ cuộc
sống của mình
D HƯỚNG DẪN HỌC Ở NHÀ ::
* Kiến thức bài vừa học :
- Tìm thêm những tài liệu về tác hại của chiến tranh hạt nhân
- Phát biểu cảm nghĩ của em sau khi học bài: "Đáu tranh cho một thế giớihòa bình:
* Chuẩn bị bài mới : "các phương châm hội thoại" :
- Đọc và tìm hiểu các ví dụ SGK
Ngày soạn: 30/8/2011
TiÕt
Trang 27CÁC PHƯƠNG CHÂM HỘI THOẠI
- Biết vận dụng những phương châm đó trong giao tiếp
- Nhận biết và phân tích được cách sử dụng phương châm quan hệ, phươngchâm cách thức và phương châm lịch sự trong một tình huống giao tiếp cụthể
B CHUẨN BỊ :
1 GV: Bảng phụ, các ngữ liệu liên quan
2 HS : Tìm hiểu nghĩa các thành ngữ đã cho trong VD SGK
Hoạt động của GV -HS Kiến thức cần đạt
I Phương châm quan h ệ
* Xét thành ngữ: Ông nói gà, bà nói
vịt
? Thành ngữ này dùng để chỉ tình
huống hội thoại ntn?
- HS trả lời
? Nếu xuất hiện những tình huống
như vậy thì điều gì sẽ xảy ra?
- Con người sẽ không giao tiếp
được với nhau => công việc sẽ
không giải quyết được, xã hội sẽ trở
nên rối loạn
? Qua nội dung của câu thành ngữ, ta
rút ra được bài học gì trong giao
- Thành ngữ " Ông nói gà, bà nói
vịt "=> Mỗi người nói một đàng,
không hiểu nhau, không khớp nhau
=>Khi giao tiếp cần nói đúng vào
đề tài mà hội thoại đang đề cập, tránh nói lạc đề
Trang 28- Làm cho người nghe khó tiếp nhận
hoặc tiếp nhận không đúng nội dung
được truyền đạt Giao tiếp không đạt
kết quả mong muốn
? Bài học cho tình huống này là gì?
- HS trình bày
*Xét câu nói: Tôi đồng ý với những
nhận định về truyện ngắn của ông
ấy.
? Câu nói trên được hiểu theo mấy
cách?
- Gợi ý : Cách hiểu trên tùy thuộc
vào việc xác định tổ hợp từ "của ông
ấy" bổ nghĩa cho từ ngữ nào
? Cách nói như vậy có gây trở ngại
gì cho người nghe không?
- HS đọc truyện " Người ăn xin "
? Vì sao ông lão ăn xin và cậu bé
* Ghi nhớ SGK(tr21)
- Dây cà ra dây muống => chỉ cách
nói dài dòng, rườm rà, đang nói việcnày bắt sang việc khác
- Lúng búng như ngậm hột thị
=>Nói ấp úng, không rõ ràng, rànhmạch
=>Khi giao tiếp cần nói ngắn gọn,
rõ ràng, rành mạch.
- Tôi đồng ý với những nhận định về truyện ngắn của ông ấy
Nhận định Truyện ngắn của ông ấy
=>Người nghe có thể hiểu theonhiều cách, không đúng với nộidung người nói cần diễn đạt
-Trong giao tiếp cần tránh nói mơ
hồ, lấp lửng
*Ghi nhớ (tr22 SGK)
-Truyện " Người ăn xin"
Trang 29đều cảm thấy như mình vừa được
nhận từ người kia một cái gì đó?
- Hai người không có của cải, tiền
bạc nhưng cả hai đều cảm nhận được
tình cả mà người kia dành cho mình
Đặc biệt là tình cảm của cậu bé đối
với ông lão ăn xin (một người già cả
nghèo khổ, rách rưới nhưng cậu
không tỏ ra khinh miệt, xa lánh mà
thái độ rất tôn trọng, lời nói rất chân
thành) => Sự tôn trọng, quan tâm
đến người khác
=>Dù ở địa vị xã hội và hoàn cảnh
khác nhau nhưng phải tôn trọng
người đối thoại.Không vì họ thấp
kém hơn mình mà dùng lời lẽ thiếu
D .HƯỚNG DẪN HỌC Ở NHÀ :
* Kiến thức bài vừa học :
- Học thuộc ghi nhớ
- Làm bài tập 4
* Chuẩn bị bài sau : Sử dụng yếu tố miêu tả trong văn bản thuyết minh
- Xem bài" Cây chuối trong đời sống Việt Nam "
Trang 30- Củng cố kiến thức về văn bản thuyết minh
- Hiểu vai trò của yếu tố miêu tả trong văn thuyết minh
- Biết vận dụng và có ý thức sử dụng tốt yếu tố miêu tả trong làm văn thuyết minh
- Quan sát các sự vật, hiện tượng
- Sử dụng ngôn ngữ miêu tả phù hợp trong việc tạo lập văn bản thuyết minh
B.CHU ẨN BỊ :
1 GV : Nghiên cứu kĩ bài soạn
2 HS : Đọc văn bản SGK, trả lời các câu hỏi
TiÕt
9
Trang 31Hoạt động của GV -HS Kiến thức cần đạt
I.Tìm hiểu yếu tố miêu tả trong văn
bản thuyết minh
- HS đọc văn bản " Cây chuối trong
đời sống Việt Nam "
? Nhan đề của văn bản thể hiện điều
gì?
- Vai trò, tác dụng của cây chuối
trong đời sống vật chất và tinh thần
của người dân Việt Nam
? Tìm những câu văn thuyết minh về
đặc điểm của cây chuối?
- HS liệt kê các câu văn thuyết minh
- GVtreo bảng phụ ghi các câu văn
- Treo bảng phụ đối chiếu
? Nêu tác dụng của các yếu tố đó?
- HS trả lời
- GV nhận xét bổ sung
? Theo yêu cầu chung của bài văn
thuyết minh thì bài văn này có thể
+ vị ngọt ngào và hương thơm hấp dẫn
+ vỏ chuối có những vệt lốm đốm như vỏ trứng cuốc
+ chuối dài từ ngọn cây uốn trĩu xuống gốc cây
=>Làm cho hình ảnh cây chuối được nổi bật, gây ấn tượng, giúp cho bài văn thuyết minh được cụ thể, sinh động và hấp dẫn
Trang 32Bài tập 2 : Chỉ ra các yếu tố miêu tả
trong đoạn văn
* Kiến thức bài vừa học : Nắm vững ghi nhớ
* Chuẩn bị bài mới : Luyện tập sử dụng yếu tố miêu tả trong văn bản
thuyết minh
- Soạn theo nhóm:
+ Nhóm1: Con trâu làm ruộng
+ Nhóm2: Con trâu trong lễ hội
+ Nhóm 3: Con trâu với tuổi thơ ở nông thôn
- Những yếu tố miêu tả trong bài văn thuyết minh
- Vai trò của yếu tố miêu tả trong bài văn thuyết minh
2 Kĩ năng : Viết đoạn văn, bài văn thuyết minh sinh động, hấp dẫn.
B CHUẨN BỊ :
TiÕt
10
Trang 33- GV : Bảng phụ, đoạn văn mẫu
- HS : Soạn bài theo yêu cầu SGK
? Đề bài yêu cầu trình bày vấn đề gì?
- HS xác định yêu cầu đề ra
? Theo em, với đề bài này cần phải trình
bày những vấn đề g ì?
- HS dựa vào bài viết tham khảo và các
ý trong phần luyện tập để trình bày
1 Viết đoạn mở bài :
? ND thuyết minh trong đoạn mở bài là
3 Lập dàn ý :
* Mở bài : Giới thiệu chung về con trâu
trên đồng ruộng Việt Nam
* Thân bài:
- Con trâu trong công việc đồng áng: Cày, bừa, kéo xe, trục lúa (sớm hôm gắn bó với người nông dân)
- Con trâu trong các lễ hội, đình đám : Chọi trâu, thi trâu béo, trâu khỏe
- Con trâu là tài sản lớn, có giá trị kinh tế cao:
+ Khả năng cho thịt + Khả năng cho sữa + Khả năng cho phân bón + Da, sừng làm đồ mĩ nghệ
*Kết bài : Con trâu trong tình cảm của
người nông dân
- HS dựa vào dàn ý triển khai các đoạn văn thuyết minh có sử dụng yếu tố miêu tả
Trang 34-Trâu là loại động vật thuộc họ bò bộ
guốc chẵn thú có vú
? Yếu tố miêu tả cần sử dụng ntn?
- Là loài vật gần gũi, gắn bó với người
nông dân ở làng quê Việt Nam.Với thân
hình vạm vỡ, khỏe mạnh, trâu đã giúp ích
rất nhiều cho người nông dân
2 Viết đoạn thân bài:
? Trâu có vai trò ntn trong việc đồng
- Con trâu là đầu cơ nghiệp, là loại
động vật có giá trị lớn về nhiều mặt.Trâu
sẽ mãi là người bạn đồng hành không thể
thiếu của người nông dân và nông thôn
Việt Nam
GV: Mặc dù máy móc xuất hiện nhiều,
thay trâu làm được nhiều việc nhưng trâu
vẫn có vai trò hết sức quan trọng
D .HƯỚNG DẪN HỌC Ở NHÀ :
* Kiến thức bài vừa học :
- Đọc bài đọc thêm: "Dừa sáp"
-Víêt thành bài văn hoàn chỉnh cho đề bài trên
* Chuẩn bị bài sau: Soạn bài " Tuyên bố thế giới về sự sống còn, quyền được bảo vệ và phát triển của trẻ em "
- Đọc kĩ văn bản
- Tìm hiểu những vấn đề liên quan đến trẻ em
Trang 36- Thấy được tầm quan trọng của vấn đề quyền sống, quyền được bảo vệ và
phát triển của trẻ em và trách nhiệm của cộng đồng quốc tế về vấn đề này
- Thấy được đặc điểm hình thức của văn bản
1 Kiến thức :
- Thực trạng c/s trẻ em hiện nay, những thách thức, cơ hội và nhiệm vụ của
chúng ta
- Những thể hiện của sự quan tâm về vấn đề quyền sống, quyền được bảo
vệ và phát triển của trẻ em Việt Nam
2 Kĩ năng :
- Nâng cao kĩ năng đọc - hiểu văn bản nhật dụng
- Học tập phương pháp tìm hiểu, phân tích trong tạo lập văn bản nhật dụng
- Tìm hiểu và biết được quan điểm của Đảng, nhà nước ta về vấn đề được
nêu trong văn bản
3 Thái độ : Giáo dục HS nhận thức rõ quyền và bổn phận của trẻ em.
B CHUẨN BỊ :
1 GV: Tranh ảnh, tài liệu về quyền trẻ em.
2 HS : Soạn bài, liên hệ với quyền trẻ em Việt Nam.
C.HOẠT ĐỘNG LÊN LỚP :
* ổn định tổ chức :
* Bài cũ : ? Qua văn bản"Đấu tranh cho một thế giới hòa bình",em thấy
được điều gì? Nhiệm vụ của mỗi chúng ta?
* Bài mới:
Giới thiệu bài : Thế giới đang đặt ra nhiều vấn đề mà toàn nhân loại
quan tâm, một trong những vấn đề ấy là sự sống còn, quyền được bảo vệ và
phát triển của trẻ em
I.Đọc -hiểu chú thích:
1 Xuất xứ :
? Nêu xuất xứ và vị trí của đoạn trích?
- HS dựa vào chú thích 1, trình bày
? Theo em, có thể chia VB làm mấy
- Thuộc phần đầu lời tuyên bố của Hội nghị cấp cao thế giới về trẻ em họp tại
LHQ ngày 30/9/1990 trong "VN và các
văn kiện quốc tế về quyền trẻ em " –NXB Chính trị Quốc gia
Trang 37
phần? ND chính của mỗi phần?
- Sau 2 mục đầu khẳng định quyền được
sống, quyền được phát triển của mọi trẻ
em trên thế giới và kêu gọi khẩn thiết
toàn nhân loại hãy quan tâm đến vấn đề
này Đoạn còn lại được chia làm 3 phần:
+Phần cơ hội : Khẳng định những điều
kiện thuận lợi cơ bản để cộng đồng quốc
tế có thể đẩy mạnhviệc chăm sóc bảo vệ
? Thực tế cuộc sống trẻ em nhiều nước
trên thế giới hiện nay ntn?
Nhiệm vụ
a
Những thách thức đối với trẻ em.
- Trở thành nạn nhân của c.tr và bạo lực
- Chịu đựng thảm họa của đói nghèo, khủng hoảng kinh tế, dịch bệnh
- Bị chết do suy dinh dưỡng, AIDS, ma túy
Trang 38- Những thể hiện của sự quan tâm về vấn đề quyền sống, quyền được bảo
vệ và phát triển của trẻ em Việt Nam
2 Kĩ năng :
- Nâng cao kĩ năng đọc - hiểu văn bản nhật dụng
- Học tập phương pháp tìm hiểu, phân tích trong tạo lập văn bản nhật dụng
- Tìm hiểu và biết được quan điểm của Đảng, nhà nước ta về vấn đề được nêu trong văn bản
3 Thái độ : Giáo dục HS nhận thức rõ quyền và bổn phận của trẻ em.
B CHUẨN BỊ :
1 GV: Tranh ảnh, tài liệu về quyền trẻ em.
2 HS : Soạn bài, liên hệ với quyền trẻ em Việt Nam.
Giới thiệu bài : Trẻ em trên thế giới hiện nay đang phải đối mặt với
nhiều thách thức; song bên cạnh đó cũng có không ít những cơ hội để cho trẻ
em phát triển.Cần làm gì để nắm bắt được những cơ hội đó?Nhiệm vụ cấp bách đặt ra trước mắt là gì? Nội dung bài học hôm nay sẽ lí giải cho chúng ta
Trang 39việc chăm sóc, bảo vệ trẻ em?
-HS trình bày
? Thực tế vấn đề này ở nước ta ntn?
- HS suy nghĩ, trả lời
- GV nhận xét, giúp các em thấy
được: Sự quan tâm của Đảng và
nhà nước, sự nhận thức và tham gia
tích cực của nhiều tổ chức xã hội,
phong trào chăm sóc bảo vệ trẻ em,
ý thức cao của toàn dân về vấn đề
này
? Hiện nay chúng ta đang có những
việc làm nào để bảo vệ, chăm sóc
trẻ em?
- Đấu tranh đòi Mĩ phải bồi thường
vì đã sử dụng chất độc hóa học
trong chiến tranh Việt Nam
- Xây dựng nhiều cơ sở nuôi dạy trẻ
em lang thang cơ nhỡ, tật nguyền
- HS đọc phần 3
? Bản "Tuyên bố "đã xác định
nhiệm vụ cấp thiết của cộng đồng
quốc tế và từng quốc gia ntn?
- Phần nhiệm vụ được xác định trên
cơ sở thực tế cuộc sống của trẻ em
thức cao của cả cộng đồng quốc tế
=>Xuất hiện công ước về quyền trẻ em
- Bầu không khí chính trị quốc tế được cải thiện
- Hỗ trợ, quan tâm trẻ em bị tàn tật, trẻ em đặc biệt khó khăn
- Tăng cường vai trò của phụ nữ
- Tăng cường công tác xóa mù chữ
- Củng cố gia đình, xd môi trường xã hội
=>Nhiệm vụ khá toàn diện, cụ thể, đảm bảo sự tăng trưởng và phát triển trẻ em.
Trang 40nhiều nước trên thế giới hiện nay
và những thuận lợi của các quốc gia
và cả cộng đồng quốc tế
? Qua bản tuyên bố em nhận thức
ntn về tầm quan trọng của vấn đề
bảo vệ chăm sóc trẻ em?
-Bảo vệ quyền lợi, chăm lo đến sự
phát triển trẻ em là một trong những
nhiệm vụ có ý nghĩa quan trọng hàng
đầu của từng quốc gia và cả cộng
đồng quốc tế.Đây là vấn đề liên quan
trực tiếp đến tương lai của một đất
nước, của toàn nhân loại
? Để xứng đáng với sự quan tâm
của Đảng và nhà nước, em tự thấy
mình cần phải làm gì?
-HS trình bày, yêu cầu nêu được:
Ra sức học tập, trau dồi đạo
đức Cùng với Đoàn TN, Đội TN,
Hội chữ thập đỏ tuyên truyền vận
Phát biểu ý kiến của em về sự quan
tâm, chăm sóc của chính quyền địa
phương, của các tổ chức xã hội đối
với trẻ em nơi em ở?
- HS thảo luận trình bày
- GV nhận xét, bổ sung
D Hướng dẫn về nhà:
* Kiến thức bài vừa học :
- Đọc lại toàn bộ văn bản
- Nắm vững nội dung phần ghi nhớ
* Chuẩn bị bài mới : "Các phương châm hội thoại": Đọc và tìm hiểu các ví
dụ SGK
