“Công thức” phân tích văn bản truyện Ý nghĩa Cử chỉ, hành động, lời nói, dáng vẻ, nét mặt của NV… đặc sắc Nhân vật chính thể hiện chủ đề tư tưởng Nghệ thuật tạo tình huống truyện, miêu t
Trang 1CHUYÊN ĐỀ
ÔN THI VÀO LỚP 10 MÔN NGỮ VĂN 10
9
CHUYÊN ĐỀ
ÔN THI VÀO LỚP 10 MÔN NGỮ VĂN
NGƯỜI THỰC HIỆN: VŨ BÁ LONG
Trang 2CHUYÊN ĐỀ
ÔN THI VÀO LỚP 10 MÔN NGỮ VĂN 10
9
I THỰC TRẠNG
II MỘT SỐ “CÔNG THỨC”
IV VIẾT ĐOẠN
V VIẾT BÀI
III MỘT SỐ LƯU Ý KHI ÔN PHẦN VĂN
Trang 3CHUYÊN ĐỀ
ÔN THI VÀO LỚP 10 MÔN NGỮ VĂN 10
9
I THỰC TRẠNG
- Thời gian ôn thi ít, kiến thức cần ôn thì nhiều
- Ôn Văn để thi chứ không, ít có niềm đam mê nên ôn muộn
- Chưa biết “hình thù nó thế nào”
Trang 4CHUYÊN ĐỀ
ÔN THI VÀO LỚP 10 MÔN NGỮ VĂN 10
9
II MỘT SỐ “CÔNG THỨC”
1 “Công thức” khai thác thơ Mọc giữa dòng sông xanh Một bông hoa tím biếc
Ơi con chim chiền chiện Hót chi mà vang trời
Từng giọt long lanh rơi Tôi đưa tay tôi hứng.
(mùa xuân nho nhỏ - Thanh Hải)
Cảm xúc của
TG trước mùa xuân của thiên nhiên, đất trời
1 Chủ đề (ND chính)
2 Hoàn cảnh ra đời
Ra đời năm 1980 -những năm đầu XD
đất nước
3 Hình ảnh
Dòng sông, hoa, con chim chiền chiện >
đặc trưng của mùa
xuân
– > tươi sáng, màu đặc trưng
của xứ Huế
5 Nghệ thuật tu từ
Đảo ngữ “Mọc” nhấn Mọc” nhấn mạnh sự sinh sôi nảy nở, sức sống mãnh liệt của mùa xuân
Ẩn dụ CĐCG thu được cả hồn
xuân
7 Không gian, thời gian
8 Thể thơ,giọng thơ, nhịp thơ…
Ý nghĩa
Trang 5CHUYÊN ĐỀ
ÔN THI VÀO LỚP 10 MÔN NGỮ VĂN 10
9
II MỘT SỐ “CÔNG THỨC”
2 “Công thức” nghị luận xã hội
* Giải thích vấn đề NL
* Hiện thực (biểu hiện) vấn đề trong cuộc sống
* Ý kiến đánh giá hay, dở, đúng, sai…
* Nguyên nhân
* Giải pháp (kêu gọi …)
* Hậu quả, ý nghĩa tốt đẹp … liên hệ bản thân
Trang 6CHUYÊN ĐỀ
ÔN THI VÀO LỚP 10 MÔN NGỮ VĂN 10
9
II MỘT SỐ “CÔNG THỨC”
3 “Công thức” phân tích văn bản truyện
Ý nghĩa
Cử chỉ, hành động, lời nói, dáng vẻ, nét mặt của NV… đặc sắc
Nhân vật chính (thể hiện chủ đề tư tưởng)
Nghệ thuật (tạo tình huống truyện, miêu tả nội tâm …)
3
4
5
Trang 7CHUYÊN ĐỀ
ÔN THI VÀO LỚP 10 MÔN NGỮ VĂN 10
9
II MỘT SỐ “CÔNG THỨC”
4 “Công thức” phân tích nhân vật
thông qua: xuất thân, ngoại hình, ngôn ngữ, nội tâm…đánh giá.
Trang 8CHUYÊN ĐỀ
ÔN THI VÀO LỚP 10 MÔN NGỮ VĂN 10
9
III ÔN PHẦN VĂN BẢN
Cần vạch ra một VB có những ý lớn, những luận điểm nào cần phân tích khai thác:
VD1: VB “Mọc” nhấn Lặng lẽ Sa Pa” – Nguyễn Thành Long cần nhớ trọng tâm:
- TG
- Chủ đề TP: Ca ngợi cảnh đẹp êm đềm, thơ mộng và ca ngợi những người lao động thầm lặng, bền bỉ đóng góp cho công cuộc xây dựng đất nước
- Nhân vật chính: anh TN
+ Lạc quan, yêu đời
+ Khiêm tốn
- Nghệ thuật + Tạo tình huống cuộc gặp gỡ bất ngờ
+ XDNV bằng những chi tiết chân thật, giản dị…
+ Kết hợp yếu tố tự sự, trữ tình, bình luận.
- Các nhân vật phụ
Trang 9CHUYÊN ĐỀ
ÔN THI VÀO LỚP 10 MÔN NGỮ VĂN 10
9
VD 2: Nội dung cần nhớ khi PT bài thơ “Bài thơ về tiểu đội xe không kính” của PTD
* Hoàn cảnh gian khổ của người lính:
* Lãng mạn, ngang tàng, dí dỏm, trẻ trung:
* Tình đồng chí, đồng đội gắn bó:
* Lòng yêu nước, quyết tâm…
+ Xe trần trụi, méo mó + Người lính chịu đựng bụi, gió … + Mưa bom bão đạn
+ Chấp nhận một cách thoải mái + Giọng thơ trẻ trung, tinh nghịch… + Tư thế ung dung, vững trãi … + Cách họp thành tiểu đội xe KK … + Cái bắt tay…
+ Gia đình
+ Hình ảnh con đường + Nghệ thuật hoán dụ: trái tim + …
Trang 10CHUYÊN ĐỀ
ÔN THI VÀO LỚP 10 MÔN NGỮ VĂN 10
9
IV PHƯƠNG PHÁP VIẾT ĐOẠN
1 Viết câu chủ đề
Câu chủ đề
Câu 2 Câu 3 Câu 4 Câu 5 Câu 6
câu…
Câu 1
Trang 11CHUYÊN ĐỀ
ÔN THI VÀO LỚP 10 MÔN NGỮ VĂN 10
9
III PHƯƠNG PHÁP VIẾT ĐOẠN
1 Viết câu chủ đề
* Căn cứ để viết câu chủ đề
- Câu chủ đề là câu chứa chủ đề vậy cần giúp các em tìm chủ đề của đoạn thơ, đoạn văn…hay nhân vật cần PT thể hiện chủ đề tư tưởng gì.
- Trong câu chủ đề bao giờ cũng bao chứa:
+ Đoạn thơ, đoạn văn cần NL ở bài thơ (VB) nào? Của TG nào?
+ Nhân vật cần NL ở VB nào? của TG nào?
* Các câu còn lại triển khai theo công thức.
Trang 12CHUYÊN ĐỀ
ÔN THI VÀO LỚP 10 MÔN NGỮ VĂN 10
9
III PHƯƠNG PHÁP VIẾT ĐOẠN
Chỉ bằng bốn câu thơ ngắn Nguyễn Duy đã dựng lại được cả thời niên thiếu cho đến lúc trưởng thành của mình
Người đọc như thấy
thấp thoáng bóng dáng
của cậu bé hồn nhiên,
lí lắc lớn lên theo tháng
ngày nơi đồng ruộng,
sông bể.
Rồi cũng thấy được cậu bé năm xưa thành chiến sĩ.
Và đặc biệt trăng, cũng như đồng, sông, bể
- những người bạn thuở ấu thơ – nay đã trở thành tri kỉ.
Khổ thơ nhẹ nhàng đưa người đọc lần về quá khứ
hai chữ hồi ở câu
một và ba làm cho khổ thơ như có chỗ dừng chân
Cái dừng chân giữa ranh giới của tuổi ấu thơ và lúc trưởng thành,và người dẫn đường chỉ lối ấy chính là ánh trăng
Trang 13CHUYÊN ĐỀ
ÔN THI VÀO LỚP 10 MÔN NGỮ VĂN 10
9
V VIẾT BÀI
1 Viết mở bài
* Hai phần
Dẫn Nêu
Đề bài: Suy nghĩ về đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”
Trong kho tàng tục ngữ Việt Nam có nhiều câu tục ngữ sâu sắc thể hiện
là câu “Uống nước nhớ nguồn” Câu tục ngữ này nói lên lòng biết ơn đối với những ai đã làm nên thành quả cho con người hưởng thụ.
Trang 14CHUYÊN ĐỀ
ÔN THI VÀO LỚP 10 MÔN NGỮ VĂN 10
9
IV VIẾT BÀI
1 Viết mở bài
2 Viết thân bài
Lần lượt viết các ý, mỗi ý một (hoặc hai) đoạn văn Không viết hai ý một đoạn văn
3 Kết bài
Trang 15CHUYÊN ĐỀ
ÔN THI VÀO LỚP 10 MÔN NGỮ VĂN 10
9
* Thầy không làm giúp, đọc – chép văn
* Thỉnh thoảng cho một đề làm tại lớp để kiểm tra kĩ thuật và tốc độ viết
* Sau mỗi buổi cần có một bài tập về nhà Tiết dạy mới cần kiểm tra một cách chu đáo trước khi học bài mới
NHỮNG ĐIỀU LƯU Ý
Trang 16CHUYÊN ĐỀ
ÔN THI VÀO LỚP 10 MÔN NGỮ VĂN 10
9
Trang 17CHUYÊN ĐỀ
ÔN THI VÀO LỚP 10 MÔN NGỮ VĂN 10
9