van 8 - hanh dong noi

Ghi nhớ : Hành động nói là hành động được thực hiện bằng lời nói nhằm một mục đích nhất định.. Ghi nhớ: Hành động nói là hành động được thực hiện bằng lời nói nhằm một mục đích nhất địn

Trang 1

Chµo mõng c¸c thÇy gi¸o, c« gi¸o

vÒ dù giê, th¨m líp

Gi¸o viªn: NguyÔn ThÞ Thanh V©n

Trang 2

KIỂM TRA BÀI CŨ

Cõu 1 : Nờu đặc điểm hỡnh thức cõu phủ định ?

Cõu văn sau cú phải là cõu phủ định khụng ? Vỡ sao?

“Cụ tưởng tụi sung sướng hơn chăng?” ( Nam Cao- Lóo Hạc)

Cõu 2 : Nờu chức năng cõu phủ định? Lấy vớ dụ minh hoạ?

- Đặc điểm hỡnh thức: Cõu phủ định là cõu cú những từ ngữ phủ định như: khụng, chẳng, chả, chưa,Khụng phải( là), chẳng phải( là), đõu cú phải( là), đõu (cú)…

- Cõu văn trờn khụng phải là cõu phủ định vỡ khụng cú từ phủ định

Thế nhưng được dựng để biểu thị ý phủ định (Phản bỏc điều lóo Hạc đang nghĩ là ụng giỏo sướng hơn Lóo Hạc)

Chức năng :Cõu phủ định dựng để:

- Thụng bỏo, xỏc nhận, khụng cú sự vật, sự việc, tớnh chất, quan hệ nào đú ( cõu phủ định miờu tả)

Ví dụ: Những ý tưởng ấy tôi chưa lần nào ghi lên giấy vì hồi ấy tôi không biết ghi và ngày nay tôi không nhớ hết.

- Phản bỏc một ý kiến, một nhận định (cõu phủ định bỏc bỏ)

Ví dụ: Không, cháu không muốn vào cuối năm thế nào mợ cháu cũng về.

Trang 3

Tiết 95: hành động nói

I Hành động nói là gì?

1 Tìm hiểu ví dụ(SGK- Tr62)

Mẹ con Lí Thông đang ngủ, bỗng nghe

có tiếng gọi cửa Ngỡ là hồn oan của Thạch Sanh hiện về, mẹ con hắn hoảng sợ, van lạy rối rít Khi Thạch Sanh vào nhà kể cho nghe chuyện giết chằn tinh, chúng mới hoàn hồn nhưng Lí Thông bỗng nảy

ra kế khác Hắn nói :

- Con trăn ấy là của vua nuôi đã lâu Nay em giết nó, tất không khỏi bị tội chết Thôi, bây giờ nhân trời chưa sáng

em hãy trốn ngay đi Có chuyện gì để anh ở nhà lo liệu

Thạch Sanh lại thật thà tin ngay Chàng vội vã từ giã mẹ con Lí Thông, trở về túp lều cũ dưới gốc đa, kiếm củi nuôi thân.

2 Ghi nhớ : Hành động nói là

hành động được thực hiện

bằng lời nói nhằm một mục

đích nhất định

=> Lí Thông đã thực hiện một hành động nói

Trang 4

1 Tìm hiểu ví dụ (SGK- Tr62)

2 Ghi nhớ: Hành động nói là

Cho đoạn hội thoại sau:

A: Anh cho hỏi mấy giờ rồi?

B(Có thể ứng xử như sau):

1 Không trả lời

2 Xin lỗi, tôi không có đồng hồ

3 Bây giờ là 2 giờ

Hành động nói muốn đạt được mục

đích phụ thuộc vào hai yếu tố:

-Người nghe có chịu cộng tác với người nói hay không

-Người nghe có đáp ứng được mục

đích của người nói

Trang 5

2 Ghi nhớ: Hành động nói là

Theo dõi đoạn hội thoại sau:

A: Cậu vừa đi chơi về đấy à?

B: Gật đầu

A: Có vui không?

B: Lắc đầu

Xác nhận

Bác bỏ

Hành động nói có thể thực hiện bằng

cử chỉ, điệu bộ như gật đầu, lắc đầu, vỗ tay, phẩy tay nhưng dạng điển hình của nó vẫn là lời nói

Trang 6

2 Ghi nhớ: Hành động nói là

II Một số kiểu hành động nói

thường gặp.

Hành động nói của

Lí Thông Mục đích Con trăn ấy là của vua

nuôi đã lâu

Nay em giết nó, tất không khỏi bị tội chết

Thôi, bây giờ nhân trời chưa sáng em hãy trốn ngay đi

Có chuyện gì để anh ở nhà lo liệu.

Trình bày

Đe doạ

Hứa hẹn

Điều khiển

Trang 7

Cái Tí chưa hiểu hết ý câu nói của mẹ, nó xám mặt lại và hỏi bằng giọng luống cuống:

- Vậy thì bữa sau con ăn ở đâu ?

Điểm thêm một “giây” nức nở, chị Dậu ngó con bằng cách xót xa:

- Con sẽ ăn ở nhà cụ Nghị thôn Đoài.

Cái Tí nghe nói giãy nảy, giống như sét đánh bên tai, nó liệng củ khoai vào rổ và òa lên khóc ( ) Chừng như lúc nãy thấy bắt cả chó lớn, chó con, cái Tí vẫn tưởng những con vật ấy sẽ đi thế mạng cho mình, cho nên nó đã vững dạ ngồi im Bây giờ nghe mẹ giục nó phải đi, nó lại nhếch nhác, mếu khóc:

- U nhất định bán con đấy ư? U không cho con ở nhà nữa ư?

Khốn nạn thân con thế này! Trời ơi!

( Ngô Tất Tố, Tắt đèn)

? Chỉ ra các hành động nói trong đoạn trích sau và cho biết mục đích của

mỗi hành động nói?

Mục đích hỏi

Mục đích thông báo

Mục đích hỏi Mục đích hỏi

Mục đích bộc lộ cảm xúc

Trang 8

Hành động nói của

Lí Thông Mục đích

Con trăn ấy là của

vua nuôi đã lâu

Nay em giết nó, tất

không khỏi bị tội

chết

Thôi, bây giờ nhân

trời chưa sáng em

hãy trốn ngay đi

Có chuyện gì để anh

ở nhà lo liệu.

Trình bày

Đe doạ

Hứa hẹn

Điều khiển

Hành động nói Mục đích

Vậy thì bữa sau con ăn

ở đâu ? Con sẽ ăn ở nhà cụ Nghị thôn Đoài

U nhất định bán con

đấy ư?

U không cho con ở nhà nữa ư?

Khốn nạn thân con thế này! Trời ơi!

Hỏi

Thông báo Hỏi

Hỏi

Bộc lộ cảm xúc

- Trình bày (Thông báo) - Bộc lộ cảm xúc

- Điều khiển (Đe doạ)

Trang 9

-Hỏi

-Trình bày (báo tin, kể, tả,

nêu ý kiến, dự đoán )

- Điều khiển (cầu khiến, đe

dọa, thách thức )

- Hứa hẹn

- Bộc lộ cảm xúc

Trang 10

STT Các hành động nói Kiểu câu phân loại

theo mục đích nói

xác nhận, thông báo )

Câu trần thuật.

2 Hỏi

4

5 Bộc lộ cảm xúc (xin lỗi,

Trang 11

- Hỏi

-Trình bày (báo tin, kể, tả,

- Hứa hẹn

III Luyện tập.

Trang 12

STT Hành động nói Mục đích

1 Cảm ơn cụ tỉnh táo như thường Trình bày

2 Nhưng xem ý vẫn mỏi mệt lắm Trình bày

3 Này, bảo bác ấy thì trốn Điều khiển

4 Chứ cứ nằm đấy đánh trói thì khổ Bộc lộ cảm xúc

5 Người ốm rề rề cho hoàn hồn Trình bày

6 Vâng, cháu cũng đã nghĩ như cụ Trình bày

7 Nhưng để cháo vài húp cái đã Trình bày

8 Nhịn xuông từ tới giờ còn gì Trình bày

9 Thế thì phải sắp sửa kéo vào rồi đấy Điều khiển

Bài tập 2: Chỉ ra các hành động nói và mục đích của mỗi hành động nói trong những đoạn trích

a.

Trang 13

Hành động nói Mục đích

Đây là trời có ý làm việc lớn trình bày

Chúng tôi nguyện tổ quốc! hứa hẹn

Bài tập 2: Chỉ ra các hành động nói và mục đích của mỗi hành động nói trong những đoạn trích

b.

Trang 14

Bài tập 3 :

Xác định kiểu hành động nói được thực hiện trong câu chứa từ “hứa”.

không bao giờ để chúng

ngồi cách xa nhau.

hành động điều khiển

hành động hứa hẹn

Trang 15

Bài tập 4:

Vận dụng kiến thức về hành động nói

để thực hiện một cuộc hội thoại Chỉ rõ hành động nói và mục đích của các hành

động nói đã sử dụng trong cuộc hội thoại

đó?

Trang 16

- Hỏi

- Trình bày(báo tin, kể, tả,

- Hứa hẹn

III Luyện tập.

Hướng dẫn về nhà:

1 Học thuộc ghi nhớ

2 Làm các bài tập còn lại

3 Chuẩn bị bài “Hành động nói” (tiếp theo)

Định dạng
Số trang	17
Dung lượng	1,17 MB