Giáo an Tin 8

Mục tiêu : 1/ Kiến thức: Biết rằng viết chơng trình là viết các lệnh để chỉ dẫn máy tính thực hiện các công việc hay giải một bài toán cụ thể.. - Chơng trình soạn thảo và chơng trình dị

Trang 1

2/Kỉ năng: Biết chơng trình là cách để con ngời chỉ dẫn cho máy tính thực hiện

nhiều công việc liên tiếp một cách tự động

3/ TháI độ: Nghiêm túc, tự giác khi làm bài.

II Kiểm tra bài cũ :

Kiểm tra đồ dùng của học sinh

III Dạy bài mới :

Hoạt động 1 : Học sinh hiểu con ngời điều khiển máy tính thông qua cái gì

Để mỏy tớnh cú thể thực hiện

một cụng việc theo mong muốn của

mỡnh, con người phải đưa ra những

chỉ dẫn thớch hợp cho mỏy tớnh

Double click chuột lờn biểu

tượng trờn màn hỡnh Desktop ra lệnh

cho MT khởi động phần mềm

Khi thực hiện sao chộp 1 đoạn

văn bản, ta đó ra mấy lệnh cho mỏy

VD 1: Gừ 1 chữ a trờn bàn phớm ta đó ralệnh cho MT ghi chữ a lờn màn hỡnh

VD 2: Sao chộp 1 đoạn vb là yờu cầu MTthực hiện 2 lệnh: sao chộp ghi vào bộ nhớ vàsao chộp từ bộ nhớ ra vị trớ mới

Hoạt động 2 : Tìm hiểu ví dụ rô bốt quét nhà

H : Quan sát và nghiên cứu SGK

Trang 2

Trờng THCS Triệu Long Lê Thị Tuyết ánh

Lệnh 5: quẹo phải, tiến 3 bước

1 Viết các lệnh chỉ dẫn để rôbốt hoàn thành công việc trực nhật lớp của em

2 Viết các lệnh chỉ dẫn để rôbốt giúp em là một cái áo

Trang 3

Ngày soạn :23/9/2011

Tiết 2:

Bài 1: Máy tính và ch ơng trình máy tính (T.T)

A Mục tiêu :

1/ Kiến thức: Biết rằng viết chơng trình là viết các lệnh để chỉ dẫn máy tính thực

hiện các công việc hay giải một bài toán cụ thể

2/ Kỉ năng: Biết ngôn ngữ dùng để viết chơng trình máy tính gọi là ngôn ngữ lập

Con ngời ra lệnh cho máy tính nh thế nào ? Lấy một ví dụ minh hoạ ?

Hoạt động 3 : Học sinh hiểu viết chơng trình là gì.

trong chương trỡnh một cỏch tuần tự

3 Viết chơng trình : ra lệnh cho máy tính làm việc

Việc viếtcỏc lệnh để điều khiển rụ-bốt trong vớ dụ

trờn chớnh là viết chương trỡnh Tương tự, đểđiều khiển mỏy tớnh làm việc, ta cũng phảiviết chương trỡnh mỏy tớnh

* Tại sao cần viết chương trỡnh?

Cỏc cụng việc con người muốn mỏytớnh thực hiện rất đa dạng và phức tạp Mộtlệnh đơn giản khụng đủ để chỉ dẫn cho mỏytớnh Vỡ thế việc viết nhiều lệnh và hợp lạitrong một chương trỡnh giỳp con người điềukhiển mỏy tớnh một cỏch đơn giản và hiệuquả hơn

Hoạt động 2: Tỡm hiểu lý phải viết chương trỡnh

Trang 4

Giả sử cú hai người núi

chuyện với nhau Một người chỉ biết

tiếng Anh, một người chỉ biết tiếng

Việt Vậy hai người cú thể hiểu nhau

khụng?

Tương tự để chỉ dẫn cho mỏy

tớnh những cụng việc cần làm ta phải

viết chương trỡnh bằng ngụn ngữ mỏy

Tuy nhiờn, việc viết chương trỡnh

bằng ngụn ngữ mỏy rất khú.?

Để thực hiện được cụng việc, mỏy

tớnh phải hiểu cỏc lệnh được viết trong

chương trỡnh Vậy làm thế nào để mỏy

tớnh hiểu được cỏc lệnh của con

người? Ta cú thể ra lệnh cho mỏy tớnh

GV: Mụ tả trờn mỏy chiếu việc ra

lệnh cho mỏy tớnh làm việc

4 Chơng trình và ngôn ngữ lập trình ?

Thụng tin đưa vào mỏy tớnh phải đượcchuyển đổi thành dạng dóy bit (dóy cỏc sốchỉ gồm 0 và 1) được gọi là ngụn ngữmỏy

Mỏy tớnh “núi” và “Hiểu” bằng một ngụnngữ riờng là ngụn ngữ mỏy tớnh

- Viết chương trỡnh là sử dụng cỏc từ cúnghĩa (thường là tiếng Anh)

- Cỏc chương trỡnh dịch đúng vai trũ "người

phiờn dịch" và dịch những chương trỡnhđược viết bằng ngụn ngữ lập trỡnh sang ngụnngữ mỏy để mỏy tớnh cú thể hiểu được

 Như vậy, thụng tin đưa vào mỏy phảiđược chuyển đổi thành dạng dóy bit (dóy cỏctớn hiệu được kớ hiệu bằng 0 hoặc 1)

đợc viết bằngngôn ngữ lập trình sang ngôn ngữ máy đểmáy tính có thể hiểu đợc

- Chơng trình soạn thảo và chơng trình dịchthờng đợc kết hợp vào một phần mềm, đợcgọi là môi trờng lập trình

1/ Kiến thức: Biết ngôn ngữ lập trình gồm các thành phần cơ bản là bảng chữ cái

và các quy tắc để viết chơng trình, câu lệnh

• Biết ngôn ngữ lập trình có tập hợp các từ khóa dành riêng cho mục đích sửdụng nhất định

Trang 5

2/ Kỉ năng: Biết tên trong ngôn ngữ lập trình là do ngời lập trình đặt ra, khi đặt

tên phải tuân thủ các quy tắc của ngôn ngữ lập trình Tên không đợc trùng với các

1 Viết chơng trình là gì ? tại sao phải viết chơng trình ?

2 Ngôn ngữ lập trình là gì ? tại sao phải tạo ra ngôn ngữ lập trình ?

Hoạt động 1 : Học sinh hiểu thế nào là ngôn ngữ lập trình

Hoạt động 2 : Học sinh hiểu ngôn ngữ lập trình gồm những gì

G : Khi nói và viết ngoại ngữ để

- Bảng chữ cỏi: thường gồm cỏc chữ cỏi tiếng

Anh và một số kớ hiệu khỏc như dấu phộptoỏn (+, −, *, /, ), dấu đúng mở ngoặc, dấunhỏy, Núi chung, cỏc kớ tự cú mặt trờn bànphớm mỏy tớnh đều cú mặt trong bảng chữ cỏicủa mọi ngụn ngữ lập trỡnh

Trang 6

Vớ dụ 1: Hỡnh 6 dưới đõy là một chương trỡnh

đơn giản được viết bằng ngụn ngữ lập trỡnhPascal Sau khi dịch, kết quả chạy chươngtrỡnh là dũng chữ "Chao Cac Ban" được in ratrờn màn hỡnh

Hoạt động 3 : HS tìm hiểu thế nào là từ khoá và tên trong chơng trình.

+ Hai đại lợng khác nhau trong một chơng

trình phải có tên khác nhau

+ Tên không đợc trùng với các từ khoá.

IV/Củng cố kiến thức.

? Qua tiết học em đã hiểu đợc những điều gì

? Hãy đặt hai tên hợp lệ và hai tên không hợp lệ

G : Tên hợp lệ trong ngôn ngữ lập trình Pascal không đợc bắt đầu bằng chữ số và không đợc chứa dấu cách (kí tự trống) Do vậy chúng ta có thể đặt tên STamgiac để chỉdiện tích hình tam giác, hoặc đặt tên ban_kinh cho bán kính của hình tròn, Các tên

đó là những tên hợp lệ, còn các tên Lop em, 10A, là những tên không hợp lệ

V/Hớng dẫn về nhà.

1 Học thuộc khái niệm ngôn ngữ lập trình và hiểu về môi trờng lập trình là gì

2 Hiểu, phân biệt đợc từ khoá và tên trong chơng trình

Trang 8

2 Thế nào là từ khoá và tên trong chơng trình ?

Hoạt động 1 : Học sinh hiểu cấu trúc của một chơng trình

4 Cấu trúc chung của chơng trình

- Cấu trúc chung của mọi chơng trình gồm:

Phần khai báo

o Khai báo tên chơng trình;

o Khai báo các th viện (chứa các lệnh viếtsẵn có thể sử dụng trong chơng trình) vàmột số khai báo khác

Phần thân của chơng trình gồm các câu lệnh

mà máy tính cần thực hiện Đây là phần bắt buộc phải có

- Phần khai báo có thể có hoặc không Tuy

nhiên, nếu có phần khai báo phải đợc đặt trớc phần thân chơng trình

Hoạt động 2 : Học sinh hiểu một số thao tác chính trong NNLT Pascal

Trang 9

G : Giới thiệu màn hình soạn thảo

- Sau khi đã soạn thảo xong, nhấn phím

1 Ngụn ngữ lập trỡnh là tập hợp cỏc kớ hiệu và quy tắc sao cho cú thể viết được

cỏc lệnh tạo thành một chương trỡnh hoàn chỉnh và chạy được trờn mỏy tớnh

2 Một chương trỡnh thường cú hai phần: Phần khai bỏo và phần thõn chương

trỡnh

CÂU HỎI VÀ BÀI TẬP

1 Hóy cho biết cỏc bước cần thực hiện để tạo ra cỏc chương trỡnh mỏy tớnh.

2 Ngụn ngữ lập trỡnh cú những thành phần cơ bản nào? Những thành phần đú cú

Trang 10

2/Kỉ năng: Biết cách dịch, sửa lỗi trong chơng trình, chạy chơng trình và xem kếtquả

• Biết sự cần thiết phải tuân thủ quy định của ngôn ngữ lập trình

3/Thái độ: Nghiêm túc, tự giác

B Chuẩn bị :

1 Giáo viên :

- SGK, SGV, tài liệu, Giáo án

- Chuẩn bị phòng thực hành đủ số máy tính hoạt động tốt

2 Học sinh :

- Đọc trớc bài thực hành

- Học thuộc kiến thức lý thuyết đã học

C Tiến trình tiết dạy :

I ổn định tổ chức lớp :

- Kiển tra sĩ số :

1 Cấu trúc chung một chơng trình gồm những phần nào ? Đọc tên và chứcnăng của một số từ khoá trong chơng trình

2 Nêu các bớc cơ bản để làm việc với một chơng trình trong Turbo Pascal

Hoạt động 1 : Hớng dẫn ban đầu

G : Đóng điện

G : Xác nhận kết quả báo cáo trên

từng máy

G : Phổ biến nội dung yêu cầu

chung trong tiết thực hành là làm

quen với ngôn ngữ lập trình Turbo

Pascal.

H : Khởi động và kiểm tra tình trạng máy tínhcủa mình => Báo cáo tình hình cho G

H : ổn định vị trí trên các máy

Hoạt động 2 : Giáo viên hớng dẫn H làm bài 1trên màn hình lớn.

G : Giới thiệu biểu tợng của chơng

trình và cách khởi động chơng trình

bằng 2 cách

H : Theo dõi và quan sát tìm biểu

t-ợng của chơng trình trên máy của

Bài 1 Làm quen với việc khởi động và thoát

khỏi Turbo Pascal Nhận biết các thành phần trên màn hình của Turbo Pascal

a Khởi động Turbo Pascal bằng một trong haicách:

Cách 1: Nháy đúp chuột trên biểu tợng

trên màn hình nền;

Cách 2: Nháy đúp chuột trên tên tệp Turbo.exe

trong th mục chứa tệp này (thờng là th mục con

TP\BIN)

b Quan sát màn hình của Turbo Pascal và sosánh với hình 11 SGK

c Nhận biết các thành phần: Thanh bảng chọn;tên tệp đang mở; con trỏ; dòng trợ giúp phía d-

ới màn hình

d Nhấn phím F10 để mở bảng chọn, sử dụng

Trang 11

G : Giới thiệu và làm mẫu cách mở

hệ thống thực đơn (menu) và cách

di chuyển vệt sáng, chọn lệnh trong

thực đơn

H : Làm theo trên máy của mình và

quan sát các lệnh trong từng menu

G : Giới thiệu cách thoát khỏi TP

H : Làm thử trên máy tính của

mình

G : Theo dõi quan sát các thao tác

thực hiện của H trên từng máy và

h-ớng dẫn thêm

các phím mũi tên sang trái và sang phải (← và

→) để di chuyển qua lại giữa các bảng chọn

e Nhấn phím Enter để mở một bảng chọn

f Quan sát các lệnh trong từng bảng chọn

- Mở các bảng chọn bằng cách khác: Nhấn tổ hợp phím Alt và phím tắt của bảng chọn (chữ màu đỏ ở tên bảng chọn, ví dụ phím tắt của bảng chọn File là F, bảng chọn Run là R, )

g Sử dụng các phím mũi tên lên và xuống (↑

và ↓) để di chuyển giữa các lệnh trong mộtbảng chọn

h Nhấn tổ hợp phím Alt+X để thoát khỏi TurboPascal

Hoạt động 3 : Giáo viên hớng dẫn H làm bài 2 trên màn hình lớn.

writeln('Chao cac ban');

write('Toi la Turbo Pascal');

Hoạt động 4 : Giáo viên hớng dẫn H làm bài 3 trên màn hình lớn.

H : Làm theo các bớc yêu cầu trong

SGK

G : Thờng xuyên đi các máy kiểm

tra, theo dõi và hớng dẫn cụ thể

G : Làm các bớc a, b trên máy chủ

và giải thích một số lỗi cho H hiểu

H : Quan sát và lắng nghe giải

Bài 3 Chỉnh sửa chơng trình và nhận biết một

số lỗi

Trang 12

thích

Hoạt động 5 : Giáo viên tổng kết nội dung tiết thực hành.

G : Đa lên màn hình nội dung chính

cần đạt trong tiết thực hành này (SGK)

2/ Kỉ năng: Soạn thảo đợc một chơng trình Pascal đơn giản

• Biết cách dịch, sửa lỗi trong chơng trình, chạy chơng trình và xem kết quả

• Biết sự cần thiết phải tuân thủ quy định của ngôn ngữ lập trình

3/ Thái độ: nghiêm túc, có ý thức trong giờ thực hành

1 Giáo viên :

2 Học sinh :

- Đọc trớc bài thực hành

- Học thuộc kiến thức lý thuyết đã học

- Kiển tra sĩ số :

1 Cấu trúc chung một chơng trình gồm những phần nào ? Đọc tên và chứcnăng của một số từ khoá trong chơng trình

Trang 13

2 Nêu các bớc cơ bản để làm việc với một chơng trình trong Turbo Pascal.

Hoạt động 1 : Hớng dẫn ban đầu

Hoạt động 2 : Giáo viên hớng dẫn H làm bài 3.

H : Làm theo các bớc yêu cầu trong

SGK

G : Thờng xuyên đi các máy kiểm

tra, theo dõi và hớng dẫn cụ thể

G : Làm các bớc a, b trên máy chủ

và giải thích một số lỗi cho H hiểu

H : Quan sát và lắng nghe giải

thích

Bài 3 Chỉnh sửa chơng trình và nhận biết một

số lỗi

G : Đa lên màn hình nội dung chính

cần đạt trong tiết thực hành này

V/Hớng dẫn về nhà.

Đọc và chuẩn bị bài 3 : Chơng trình máy tính và dữ liệu

Trang 14

• Biết khỏi niệm kiểu dữ liệu;

• Biết một số phộp toỏn cơ bản với dữ liệu số;

hoạt động của thày và trò kiến thức cần đạt

Hoạt động 1 : Học sinh tìm hiểu về dữ liệu và kiểu dữ liệu.

G : Nêu tình huống để gợi ý

về dữ liệu và kiểu dữ liệu

dữ liệu gì ? Lấy ví dụ cụ thể

về một kiểu dữ liệu nào đó

H : Nghiên cứu SGK và trả

lời trên SGK, Đồ dùng học

tập, bảng phụ

1 Dữ liệu và kiểu dữ liệu.

Ví dụ 1: Minh hoạ kết quả thực hiện một chơng trình

in ra màn hình với các kiểu dữ liệu quen thuộc là chữ

và số

kiểu dữ liệu cơ bản

Dới đây là một số kiểu dữ liệu thờng dùng nhất:

• Số nguyên, ví dụ số học sinh của một lớp, số sách

trong th viện,

• Số thực, ví dụ chiều cao của bạn Bình, điểm trung

Trang 15

liệu đó hay còn nhiều nữa ?

H : Nghiên cứu SGK trả lời

H : Viết tên và ý nghĩa của 4

kiểu dữ liệu cơ bản trong TP

• Xâu kí tự (hay xâu) là dãy các "chữ cái" lấy từ

bảng chữ cái của ngôn ngữ lập trình, ví dụ: "Chao cac ban", "Lop 8E", "2/9/1945"

- Ngôn ngữ lập trình cụ thể còn định nghĩa nhiều kiểudữ liệu khác Số các kiểu dữ liệu và tên kiểu dữ liệutrong mỗi ngôn ngữ lập trình có thể khác nhau

Ví dụ 2 Bảng 1 dới đây liệt kê một số kiểu dữ liệu cơ

bản của ngôn ngữ lập trình Pascal:

Chú ý: Dữ liệu kiểu kớ tự và kiểu xõu trong Pascal

được đặt trong cặp dấu nhỏy đơn

Hoạt động 2 : HS tìm hiểu, làm quen với các phép toán và kiểu dữ liệu số.

2 Các phép toán với dữ liệu kiểu số.

- Bảng dới đây kí hiệu của các phép toán số học đótrong ngôn ngữ Pascal:

string Xâu kí tự, tối đa gồm 255 kí tự

Trang 16

• Các phép toán trong ngoặc đợc thực hiện trớc tiên;

• Trong dãy các phép toán không có dấu ngoặc, cácphép nhân, phép chia, phép chia lấy phần nguyên

và phép chia lấy phần d đợc thực hiện trớc;

• Phép cộng và phép trừ đợc thực hiện theo thứ tự từtrái sang phải

Chú ý: Trong Pascal (và trong hầu hết cỏc ngụn ngữ

lập trỡnh núi chung) chỉ được phộp sử dụng cặp dấungoặc trũn () để gộp cỏc phộp toỏn Khụng dựng cặpdấu ngoặc vuụng [] hay cặp dấu ngoặc nhọn {} nhưtrong toỏn học

Củng cố kiến thức.

H : Nhắc lại những kiến thức cần đạt đợc trong bài

G : Chốt lại những kiến thức trọng tâm trong bài

Trang 17

1 Häc lý thuyÕt, lµm bµi tËp 1, 2, 3, 4

2 §äc tríc phÇn 3,4 bµi 2

Trang 18

• Biết các phép toán so sánh trong ngôn ngữ lập trình

• Biết khỏi niệm điều khiển tương tỏc giữa người với mỏy tớnh

1 Giáo viên :

- Đồ dùng dạy học nh máy tính, projector,

(?) Nêu một số kiểu dữ liệu mà em đợc học? Lấy ví dụ minh hoạ?

(?) Nêu một số các phép toán số học có trong ngôn ngữ Pascal? Lấy ví dụ?

(?) Hãy nêu ít nhất hai kiểu dữ liệu và một phép toán có thể thực hiện đợc trênmột kiểu dữ liệu, nhng phép toán đó không có nghĩa trên kiểu dữ liệu kia

(?) Dãy chữ số 2010 có thể thuộc những kiểu dữ liệu nào?

HS : Trả lời

GV : Nhận xét và cho điểm

Hoạt động 1 : HS biết ý nghĩa và cách viết các phép toán so sánh trong TP

5*2=9, 22>17, … => kết quả sai

Trang 19

viết trong ngôn ngữ TP có giống

trong toán học không ?

H : Trả lời theo ý hiểu

G : Đa lên màn hình bảng

Hoạt động 2 : HS làm quen với một số dạng màn hình giao tiếp với máy tính

G : Đa ví dụ về bảng thông báo kết

G : Nêu hai tình huống tạm ngừng

tại màn hình kết quả thông qua các

lệnh và hộp thoại

G : Giải thích từng tình huống

H : Lắng nghe để hiểu

G : Đa ra ví dụ về hộp thoại

H : Quan sát và lắng nghe G giải

thích

4 Giao tiếp ngời - máy tính

a) Thông báo kết quả tính toán

H : Nhắc lại những kiến thức cần đạt đợc trong bài

G : Chốt lại những kiến thức trọng tâm trong bài

H : Đọc phần ghi nhớ sgk

Hớng dẫn về nhà.

Trang 20

1 Làm bài tập 5, 6

2 Học thuộc phần ghi nhớ

3 Chuẩn bị Bài thực hành số 2 để tiết sau thực hành

Trang 21

- Hs lắng nghe.

HĐ2: Tiến trình thực hành

- Giáo viên yêu cầu hs làm bài tập 1a

trong sách giáo khoa/ 22 vào vở bài

tập của mình

- Giáo viên hướng dẫn thêm cho hs

hiểu yêu cầu của bài 1a

- Giáo viên yêu cầu 4 hs lên bảng

làm từng câu trong bài 1a

Hs: làm bài 1a

HS: lắng nghe và làm bài

Hs: lên làm bài

Trang 22

Trêng THCS TriÖu Long Lª ThÞ TuyÕt ¸nh

- Gv: gọi 4 hs khác nhận xét

-Gv: nhận xét, ghi điểm

- Gv lưu ý thêm: chỉ được dùng dấu

ngoặc đơn để nhóm các phép toán

- Gv: trong quá trình thực hành nếu

những phần nào quan trọng thì yêu cầu

hs nên ghi lại vào vở.

- Gv: nhắc nhở Hs phải chú ý sử dụng

đúng các kí hiệu trong Pascal.

- yêu cầu Hs khởi động pascal và làm

- Gv: ý nghĩa của những biểu thức

được đặt trong dấu nháy đơn?

- Gv lưu ý thêm: các biểu thức Pascal

được đặt trong câu lệnh writeln là để

in ra kết quả Các em sẽ có cách viết

khác sau khi làm quen với khái niệm

Biến ở bài 4

- Gv: yêu cầu Hs lưu chương trình

với tên CT2.pas sau đó dịch và chạy

chương trình để kiểm tra kết quả

nhận được trên màn hình

- Gv: theo dõi và giúp hs sữa lỗi nếu

hs không tự sữa lỗi được

Gv: yêu cầu lớp trưởng và lớp phó

kiểm tra máy tính

Gv: kiểm tra máy tính thực hành của

hs

Gv: đánh giá tiết thực hành của hs

qua các mặt: thái độ thực hành của

Trang 23

- Gv: trong bài này các em nên chú ý

dòng lệnh uses crt ở phần khai báo

và dòng lệnh clrscr; ở phần thân

chương trình Đây là dòng lệnh xóa

màn hình

- Gv: theo dõi từng thao tác của hs

- Gv: yêu cầu hs gõ đúng quy tắc, gõ

đúng các kí hiệu toán học trong

pascal tránh sự nhầm lẫn với các kí

hiệu trong tóan học

Hs: thực hànhHs: trả lời

Trang 24

- Gv: yêu cầu hs thực hành theo thứ

tự từ câu a đến câu d

- Gv: yêu cầu hs vừa thực hành vừa

rút ra nhận xét với kết quả nhận

được

- Gv: câu c yêu cầu điều gì?

- Gv: yêu cầu hs quan sát kết quả và

rút ra nhận xét

- Gv: yêu cầu hs tiếp tục thực hành

bt3/ 23

- Gv: ở bài này các em chỉ cần mở lại

bt CT2.pas đã lưu và chỉnh sữa lại

theo yêu cầu của bt3, xem kết quả

của 2 bài khác nhau ở điểm nào?

- Gv: từ đó rút ra nhận xét

- Gv: ở bài này chủ yếu giúp các em

hiểu và phân biệt được phép div,

mod Và hiểu thêm về cách in dữ liệu

Gv: yêu cầu lớp trưởng và lớp phó

kiểm tra máy tính

Gv: kiểm tra máy tính thực hành của

hs

Gv: đánh giá tiết thực hành của hs

qua các mặt: thái độ thực hành của

Trang 25

A Mục tiêu :

• Học sinh biết vai trò của biến trong lập trình;

• Học sinh biết khái niệm biến

1 Giáo viên :

- Đồ dùng dạy học nh máy tính, projector,

2 Viết lệnh in lên màn hình kết quả phép toán : 20+5

3 Viết lệnh điều khiển máy dừng lại đến khi nhấn phím enter thì tiếp tục

4 Viết lệnh nhập dữ liệu vào từ bàn phím

Hoạt động 1 : Học sinh biết vai trò của biến trong lập trình.

H : Quan sát, lắng nghe để hiểu

thế nào là biến và vai trò của

biến

H : Đọc thầm ví dụ 2

G : Trình bày cách tính hai biểu

thức bên ?

H : Nghiên cứu SGK trả lời

1 Biến là công cụ trong lập trình.

- Biến đợc dùng để lu trữ dữ liệu và dữ liệu n y có àthể thay đổi trong khi thực hiện chơng trình

- Dữ liệu do biến lu trữ đợc gọi là giá trị của biến

3

+ và

100 50 5

Trang 26

G : Viết một ví dụ về khai báo

biến rồi giải thích thành phần ?

H : Làm theo nhóm vào bảng

phụ

G : Thu kết quả nhận xét và

cho điểm

G : Viết dạng tổng quát để khai

báo biến trong chơng trình

H : Quan sát ví dụ và viết theo

nhóm

G : Kiểm tra kết quả nhóm và

đa ra dạng tổng quát

H : Quan sát và ghi vở

2 Khai báo biến

- Việc khai báo biến gồm : + Khai báo tên biến;

+ Khai báo kiểu dữ liệu của biến.

* Ví dụ :

Trong đó :

- var là từ khoá của ngôn ngữ lập trình dùng đểkhai báo biến,

- m, n là các biến có kiểu nguyên (integer),

- S, dientich là các biến có kiểu thực (real),

- thong_bao là biến kiểu xâu (string)

• Dạng tổng quát :

Var danh sách tên biến : kiểu của biến ;

Củng cố kiến thức.

1 Trong Pascal, khai báo nào sau đây là đúng cho khai báo biến số ?

a) var tb: real; b) var 4hs: integer; c) const x: real; d) var R = 30;

2 Hãy cho biết kiểu dữ liệu của các biến cần khai báo dùng để viết chơng trình đểgiải các bài toán dới đây:

a) Tính diện tích S của hình tam giác với độ dài một cạnh a và chiều cao

t-ơng ứng h (a và h là các số tự nhiên đợc nhập vào từ bàn phím).

b) Tính kết quả c của phép chia lấy phần nguyên và kết quả d của phép chia

lấy phần d của hai số nguyên a và b.

đáp án : a) Var S, a, h: integer

b) Var a, b: integer;

c, d: real;

Trang 27

Híng dÉn vÒ nhµ.

1 N¾m v÷ng kh¸i niÖm biÕn vµ chøc n¨ng cña biÕn trong ch¬ng tr×nh

2 Häc thuéc c¸ch khai b¸o biÕn vµ lÊy vÝ dô

3 §äc tríc phÇn 3, 4 trong bµi

Trang 28

• HS hiểu cách sử dụng biến và lệnh gán

• Biết khái niệm hằng và cách sử dụng hằng số trong chơng trình ;

1 Biến dùng để làm gì trong chơng trình ? Lệnh Readln(x) có tác dụng gì ?

2 Viết cách khai báo biến và cho ví dụ cụ thể ?

Hoạt động 1 : Học sinh biết cách sử dụng biến trong chơng trình.

G : Sau khi khai báo biến, muốn

sử dụng biến phải làm cho biến

có giá trị bằng 1 trong 2 cách

(nhập hoặc gán)

H : Viết lệnh nhập giá trị cho

biến y vào bảng phụ

G : Khi khai báo biến y thuộc

kiểu Interger thì phải nhập giá trị

cho biến y nh thế nào ?

H : Nghiên cứu sgk trả lời

G : Khi nhập hoặc gán giá trị mới

cho biến thì giá trị cũ có bị mất

đi hay không ?

H : Nghiên cứu sgk trả lời

G : Giới thiệu cấu trúc lệnh gán

H : Nghiên cứu ví dụ sgk để hiểu

hoạt động của lệnh gán

G : Đa ra màn hình bảng các ví

dụ về lệnh gán

3 Sử dụng biến trong chơng trình

- Muốn sử dụng biến ta phải thực hiện các thao tác :

+ Khai báo biến thuộc kiểu nào đó

+ Nhập giá trị cho biến hoặc gán giá trị cho biến.+ Tính toán với giá trị của biến

- Lệnh để sử dụng biến :+ Lệnh nhập giá trị cho biến từ bàn phím :

Readln(tên biến);

+ Lệnh gán giá trị cho biến :

Tên biến := Biểu thức cần gán giá trị cho biến;

- Ví dụ :

Trang 29

X:=12; Gán giá trị số 12 vào biến nhớX.

X:=Y; Gán giá trị đã lu trong biến nhớY

vào biến nhớX.

X:=(a+b)/2; Thực hiện phép toán tính trung

bình cộng hai giá trị nằm tronghai biến nhớ a và b Kết quả gánvào biến nhớX.

X:=X+1; Tăng giá trị của biến nhớ X lên 1

đơn vị, kết quả gán trở lại biếnX.

Hoạt động 2 : HS biết khái niệm và cách sử dụng hằng trong chơng trình

đổi giá trị của hằng không ? Khi

cần thay đổi giá trị của hằng ta

1. Giả sử A đợc khai báo là biến với kiểu dữ liệu số thực, X là biến với kiểu dữliệu xâu Các phép gán sau đây có hợp lệ không?

Trang 30

- Đồ dùng dạy học như máy tính,

2 Học sinh :

- Đọc trước bài thực hành

- Học thuộc kiến thức lý thuyết và các bài tập đã học

- KiÓn tra sÜ sè :

8A : …… 8B :…… 8C :…… 8D :………… 8E :…………

Kiểm tra trong quá trình thực hành

Hoạt động 1 : Hướng dẫn ban đầu

G : Đóng điện

từng máy

chung trong tiết thực hành là viết

thongbao:='Tong so tien phai

Bài 1 Viết chương trình Pascal có khai báo và

sử dụng biến

Bài toán: Một cửa hàng cung cấp dịch vụ

bán hàng thanh toán tại nhà Khách hàng chỉ cần đăng kí số lượng mặt hàng cần mua, nhân viên cửa hàng sẽ trả hàng và nhận tiền thanh toán tại nhà khách hàng Ngoài trị giá hàng hoá, khách hàng còn phải trả thêm phí dịch vụ Hãy viết chương trình Pascal để tính tiền thanh toán trong trường hợp khách hàng chỉ

Trang 31

Hoạt động 3: Hướng dẫn HS làm bài 1 phần b, c, d.

b) Lưu chương trình với tên TINHTIEN.PAS Dịch và chỉnh sửa các lỗi gõ, nếu có

c) Chạy chương trình với các bộ dữ liệu (đơn giá và số lượng) như sau (1000,20), (3500, 200), (18500, 123) Kiểm tra tính đúng của các kết quả in ra

d) Chạy chương trình với bộ dữ liệu (1, 35000) Quan sát kết quả nhận được.Hãy thử đoán lí do tại sao chương trình cho kết quả sai

Hướng dẫn về nhà.

Chuẩn bị bài 3 và phần tổng kết để tiết sau thực hành tiếp

Trang 32

- Đồ dùng dạy học như máy tính,

2 Học sinh :

- Đọc trước bài thực hành

- Học thuộc kiến thức lý thuyết và các bài tập đã học

- KiÓn tra sÜ sè :

8A : …… 8B :…… 8C :…… 8D :………… 8E :…………

Kiểm tra trong quá trình thực hành

Hoạt động 1 : Hướng dẫn ban đầu

G : Đóng điện

từng máy

chung trong tiết thực hành là viết

Trang 33

Bài 2 Thử viết chương trình nhập các số

nguyên x và y, in giá trị của x và y ra màn hình Sau đó hoán đổi các giá trị của x và

y rồi in lại ra màn hình giá trị của x và y.

Hoạt động 3 : Tìm hiểu thêm về cách in dữ liệu ra màn hình.

được dùng để điều khiển cách in các số thựctrên màn hình; trong đó giá trị thực là số haybiểu thức số thực và n, m là các số tự nhiên n

quy định độ rộng in số, còn m là số chữ số thậpphân Lưu ý rằng các kết quả in ra màn hìnhđược căn thẳng lề phải

G : Khái quát nội dung chính cần

đạt trong tiết thực hành này (SGK)

H : Đứng tại chỗ đọc lại

G : Có thể giải thích thêm (nếu cần)

Tổng kết : SGK

Pascal: +, -, *, /, mod và div

• delay(x) tạm ngừng chương trình trong vòng x phần nghìn giây, sau đó tự động tiếptục chạy

trình cho đến khi người dùng nhấn phím

Enter

4. Câu lệnh Pascal writeln(<giá trị

thực>:n:m) được dùng để điều khiển cách in các số thực trên màn hình; trong đó giá trị thực là số hay biểu thức số thực và n, m là các

số tự nhiên n quy định độ rộng in số, còn m là

số chữ số thập phân Lưu ý rằng các kết quả in

ra màn hình được căn thẳng lề phải

Ngàysoạn:

Ngày dạy:

TuÇn 8 : TiÕt 15:

Trang 34

- Kiểm tra việc chuẩn bị bài ở nhà của học sinh trong vở

Hoạt động 1 : Chốt lại kiến thức trọng tâm để áp dụng làm bài tập

G : Trong TP có những kiểu dữ liệu

- Chia lấy phần nguyên, phần d : Div, mod

3 Một số lệnh cơ bản để giao tiếp giữa ngời và máy.

a) Thông báo kết quả tính toán

Trang 35

bảng phụ

G : Nhận xét và đa ra dạng bài toán

áp dụng

b) Nhập dữ liệu c) Chơng trình tạm ngừng

Hoạt động 2 : Chữa bài tập SGK.

Có thể nêu các ví dụ sau đây:

a) Dữ liệu kiểu số và dữ liệu kiểu xâu kí tự Phép cộng đợc định nghĩa trên dữ liệu số, nh-

ng không có nghĩa trên dữ liệu kiểu xâu.

b) Dữ liệu kiểu số nguyên và dữ liệu kiểu số thực Phép chia lấy phần nguyên và phép chia lấy phần d có nghĩa trên dữ liệu kiểu số nguyên, nhng không có nghĩa trên dữ liệu kiểu

số thực.

Bài 2 :

Dãy chữ số 2010 có thể là dữ liệu kiểu dữ liệu

số nguyên, số thực hoặc kiểu xâu kí tự Tuynhiên, để chơng trình dịch Turbo Pascal hiểu

2010 là dữ liệu kiểu xâu, chúng ta phải viếtdãy số này trong cặp dấu nháy đơn (')

var a: real; b: integer; c: string;

Bài 4 : Viết lại phép toán bằng TP

a) a c

b d + ;b) ax 2 + bx c + ;b) ax 2 + bx c + ;c)1 a(b 2)

x 5 − + ; d) (a 2 + b)(1 c) + 3

Hoạt động 3 : Chữa bài tập 1 câu a chuẩn bị cho tiết thực hành

Viết các biểu thức toán học sau đây dới dạng

Trang 36

(3 1)

+ + ; d)

2

(10 2) 24 (3 1)

Trang 37

II Ma trận đề :

Mức độ

Nội dung

Hoạt động 1 : Giáo viên phát đề cho từng học sinh

Đề bài :

Phần 1 : Trắc nghiệm khách quan : Mỗi câu đúng đợc 0,5 điểm

Khoanh tròn vào đáp án đúng nhất.

Câu 1 : Trong các tên sau đây, tên nào là hợp lệ trong ngôn ngữ Pascal

Câu 2 : Để chạy chơng trình trong Turbo Pascal ta dùng tổ hợp phím nào ?

Câu 3 : Trong Pascal, khai báo nào sau đây là đúng cho khai báo biến ?

Câu 4 : Biểu thức toán học (a2 + b)(1 + c)3 đợc biểu diễn trong Pascal nh thế nào ?

a (a*a + b)(1+c)(1 + c)(1 + c) b (a.a + b)(1 + c)(1 + c)(1 + c)

c (a*a + b)*(1 + c)*(1 + c)*(1 + c) d (a2 + b)(1 + c)3

Câu 5 : Writeln (…Ban hay nhap nam sinh…);

Readln (NS);

ý nghĩa của hai câu lệnh trên là :

a Thông báo ra màn hình dòng chữ : “Ban hay nhap nam sinh”

b Yêu cầu ngời sử dụng nhập giá trị cho biến

c Thông báo ra màn hình dòng chữ : “Ban hay nhap nam sinh” và yêu cầu ngời sử dụng nhập giá trị cho biến NS

d Tất cả đều sai

Câu 6 : Bốn bạn A, B, C, D đa ra kết quả của phép chia, phép chia lấy phần nguyên và lấy

phần d của hai số nguyên 14 và 5 nh sau :

x

+

− +

+

5

18 3

Trang 38

G : Quan sát nhắc nhở nếu học

sinh không nghiêm túc

G : Có thể giải thích nếu cần H : Làm bài và có thể yêu cầu giáo viên giải đáp

thắc mắc về câu hỏi cha hiểu trong đề bài

H : Nộp bài khi đã làm xong

• Giúp học sinh hiểu tác dụng của chơng trình là gõ nhanh và chính xác hơn

• Giới thiệu cho HS cách vào ra và các thành phần chính của chơng trình

Hoạt động 1 : Giới thiệu phần mềm Finger break out

G : Giới thiệu mục đích của

phần mềm Finger break out

1 Giới thiệu phần mềm.

Mục đích của phần mềm này là luyện gõ bàn phímnhanh và chính xác

Hoạt động 2 : Giới thiệu thành phần chính trên màn hình finger beak out

G : Giới thiệu biểu tợng của

ch-ơng trình

H : Nêu cách khởi động chơng

2 Màn hình chính của phần mềm

a Khởi động phần mềm

Trang 39

trình

H : Lên máy chủ thực hiện thao

tác khởi động chơng trình

G : Có thể mở rộng cách khởi

động qua nút start và làm mẫu

G : Nhấn ENTER (OK) để

G : Ngón út tay trái gõ những

phím nào ?, ngón áp út phải gõ

những phím nào ? ngón giữa

tay trái gõ những phím nào ?

H : Trả lời theo từng câu hỏi

start / space bar để bắt đầu

G : Theo em bây giờ muốn

- Khung trống trên màn hình bàn phím là khu vựcchơi

- Khung bên phải chứa các lệnh và thông tin của lợtchơi

Trang 40

? Mµn h×nh cña finger break out cã nh÷ng thµnh phÇn chÝnh nµo ?

Định dạng
Số trang	140
Dung lượng	6,84 MB

Giáo an Tin 8

Sử dụng biến trong chơng trình

Bài tốn và chơng trình