Sử dụng bản đồ tư duy trong quản lý GD

SỬ DỤNG BẢN ĐỒ TƯ DUY GÓP PHẦN ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC VÀ HỖ TRỢ CÔNG TÁC QUẢN LÍ NHÀ TRƯỜNG... Các tổ chức, công ty, đơn vị,… sử dụng phần mềm MindMap của Tony Buzan.

SỬ DỤNG BẢN ĐỒ TƯ DUY GÓP PHẦN ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC

VÀ HỖ TRỢ CÔNG TÁC QUẢN LÍ NHÀ TRƯỜNG

M Đ U Ở Ầ

• Hi n nay, chúng ta th ệ ườ ng ghi chép thông tin b ng các ký t , đ ằ ự ườ ng th ng, con s ẳ ố

V i cách ghi chép này, chúng ta m i ch s ớ ớ ỉ ử

d ng ụ m t n a c a b não - não trái ộ ử ủ ộ , mà

ch a s d ng k năng bên não ph i, n i ư ử ụ ỹ ả ơ giúp chúng ta x lý các thông tin v nh p ử ề ị

đi u, màu s c, không gian và cách ghi ệ ắ chép thông th ườ ng khó nhìn đ ượ c t ng th ổ ể

c a c v n đ ủ ả ấ ề

thu c nh ng không nh đ ộ ư ớ ượ c ki n th c ế ứ

tr ng tâm, không n m đ ọ ắ ượ c “s ki n ự ệ

n i b t” trong tài li u đó, ho c không ổ ậ ệ ặ

bi t liên t ế ưở ng, liên k t các ki n th c ế ế ứ

có liên quan v i nhau ớ

• Tony Buzan là ng ườ i đi đ u trong lĩnh ầ

v c nghiên c u tìm ra ho t đ ng c a b ự ứ ạ ộ ủ ộ não.Tony Buzan Sinh năm 1942 t i ạ

London, ông là ng ườ i đã sáng t o ra ạ

ph ươ ng pháp Mind Map Tony Buzan

chính th c gi i thi u ph n m m ứ ớ ệ ầ ề

iMindMap vào tháng 12/2006 trong đó

ông trình bày cách th c ghi nh t ứ ớ ự

nhiên c a não b cùng v i các ph ủ ộ ớ ươ ng

pháp Mind Map

Theo Tony Buzan thì m t hình nh có giá tr h n c ộ ả ị ơ ả

Các tổ chức, công ty, đơn vị,… sử dụng phần mềm MindMap của Tony Buzan

B n đ t duy ả ồ ư

• Nghĩa c a c m t BĐTD không ủ ụ ừ

hi u theo nghĩa b n đ thông ể ả ồ

th ườ ng nh b n đ đ a lí mà ư ả ồ ị BĐTD đ ượ c hi u là m t hình ể ộ

th c ghi chép theo m ch t duy ứ ạ ư

c a m i ng ủ ỗ ườ i b ng vi c k t h p ằ ệ ế ợ nét v , màu s c và ch vi t ẽ ắ ữ ế

• Đ c bi t đây là m t s đ m , ặ ệ ộ ơ ồ ở

vi c thi t k B ệ ế ế ĐTD theo m ch ạ

t duy c a m i ng ư ủ ỗ ườ i

• BĐTD không yêu c u t l , chi ti t ầ ỉ ệ ế

kh t khe nh b n đ đ a lí, có ắ ư ả ồ ị

th v thêm ho c b t các nhánh, ể ẽ ặ ớ

m i ng ỗ ườ i v m t ki u khác nhau, ẽ ộ ể dùng màu s c, hình nh, các c m ắ ả ụ

t di n đ t khác nhau, cùng m t ừ ễ ạ ộ

n i dung nh ng m i ng ộ ư ỗ ườ i có th ể

“th hi n” nó d ể ệ ướ i d ng B ạ ĐTD theo m t cách riêng do đó vi c l p ộ ệ ậ BĐTD phát huy đ ượ c t i đa kh ố ả năng sáng t o c a m i ng ạ ủ ỗ ườ i

u đi m c a cách ghi chép b ng

b n đ t duy ả ồ ư

- B n đ t duy là công c h u ích ả ồ ư ụ ữ trong h c t p và gi ng d y tr ng ọ ậ ả ạ ở ườ

ph thông cũng nh các b c h c cao ổ ư ở ậ ọ

h n vì chúng giúp h c sinh và giáo viên ơ ọ trong vi c trình bày các ý t ng m t ệ ưở ộ cách rõ ràng, suy nghĩ sáng t o , h c ạ ọ

t p thông qua bi u đ , tóm t t thông ậ ể ồ ắ tin c a m t bài h c, h th ng l i ki n ủ ộ ọ ệ ố ạ ế

th c đã h c, tăng c ng kh năng ghi ứ ọ ườ ả

nh , đ a ra ý t ng m i ớ ư ưở ớ

t ưở ng, đào sâu ki n th c ế ứ

+ Giúp h th ng hóa ki n th c, giúp ôn t p ki n ệ ố ế ứ ậ ế

th c, ứ

+ Giúp ghi nh nhanh, nh sâu, nh lâu ki n th c ớ ớ ớ ế ứ

Các d ng b n đ t duy ạ ả ồ ư

• 1 D ng t ng quát : bi t l ạ ổ ế ượ ng ki n ế

th c đ chu n b ứ ể ẩ ị

• 2 D ng theo ch ạ ươ ng, bài

• 3 D ng theo đo n văn ạ ạ

V trí các n i dung trên b n đ t duy ị ộ ả ồ ư

• - v trí trung tâm trong b n đ t duy là Ở ị ả ồ ư

m t hình nh hay m t t khóa, th hi n m t ộ ả ộ ừ ể ệ ộ

ý t ưở ng hay khái ni m ch đ o ệ ủ ạ

• - T ý trung tâm hay hình nh trung tâm t a ừ ả ỏ

ra các nhánh chính, ta g i là nhánh c p 1; t ọ ấ ừ các nhánh chính l i có s phân nhánh đ n các ạ ự ế nhánh nh h n g i là nhánh c p 2 đ nghiên ỏ ơ ọ ấ ể

c u sâu h n, C th , s phân nhánh c ti p ứ ơ ứ ế ự ứ ế

t c và các khái ni m hay hình nh luôn đ ụ ệ ả ượ c

k t n i v i nhau Chính s liên k t này s ế ố ớ ự ế ẽ

t o ra m t b c tranh t ng th mô t v ý ạ ộ ứ ổ ể ả ề trung tâm m t cách đ y đ và rõ ràng ộ ầ ủ

S d ng BĐTD trong d y h c ử ụ ạ ọ

• Cho HS làm quen v i b n đ t duy ớ ả ồ ư

b ng cách gi i thi u cho HS m t s ằ ớ ệ ộ ố

“BĐTD” cùng v i s d n d t c a GV đ ớ ự ẫ ắ ủ ể các em làm quen.

• T p “đ c hi u” BĐTD, sao cho ch c n ậ ọ ể ỉ ầ

nhìn vào BĐTD b t kỳ HS nào cũng có ấ

th thuy t trình đ ể ế ượ c n i dung m t bài ộ ộ

h c hay m t ch đ , m t ch ọ ộ ủ ề ộ ươ ng theo

m ch lôgic c a ki n th c ạ ủ ế ứ

S d ng BĐTD trong d y h c ử ụ ạ ọ

• Cho HS th c hành v BĐTD trên gi y ự ẽ ấ :

Ch n key words- tên ch đ ho c hình ọ ủ ề ặ

v c a ch đ chính cho vào v trí trung ẽ ủ ủ ề ị tâm, ch ng h n: đ ẳ ạ ườ ng th ng song song, ẳ hình bình hành, hình ch nh t, b o v ữ ậ ả ệ

môi tr ườ ng, truy n Ki u, đ HS có ệ ề ể

th t mình ghi ti p ki n th c vào ti p ể ự ế ế ứ ế các nhánh “con”, “cháu”, “ch t” theo ắ cách hi u c a các em ể ủ

• V BĐTD theo nhóm ho c t ng cá nhân ẽ ặ ừ

Đi u c n tránh khi ghi chép ề ầ

trên BĐTD

• Ghi l i nguyên c đo n văn dài dòng ạ ả ạ

• Ghi chép quá nhi u ý v n v t không c n ề ụ ặ ầ

thi t ế

• Dành quá nhi u th i gian đ ghi chép ề ờ ể

• Tránh c u kì ( tô v nhi u quá) ho c BĐTD ầ ẽ ề ặ

đ n gi n quá không có thông tin, ch có ơ ả ỉ

các đ m c nh 2 b n đ t duy sau đây ề ụ ư ả ồ ư

B n đ t duy trong ả ồ ư

vi c l p k ho ch ệ ậ ế ạ

• S d ng BĐTD đ l p k ho ch ử ụ ể ậ ế ạ công tác Vi c s d ng BĐTD ệ ử ụ

l p k ho ch giúp cán b ch ậ ế ạ ộ ỉ

đ o có cái nhìn t ng quát toàn ạ ổ

b k ho ch t ch tiêu, ộ ế ạ ừ ỉ

ph ươ ng h ướ ng, bi n pháp,… ệ

• D theo dõi quá trình th c ễ ự

Trình bày báo cáo b ng BĐTD ằ

s làm n i b t đ ẽ ổ ậ ượ c tr ng ọ

tâm, ch rõ đ ỉ ượ c các gi i ả

pháp ch y u, phát huy đ ủ ế ượ c các ý t ưở ng, sáng ki n trí tu ế ệ

t p th cán b , giáo viên ậ ể ộ

trong tr ườ ng qua vi c phát ệ

tri n thêm các nhánh ể

tu t p th , giúp c t , nhóm tìm đ ệ ậ ể ả ổ ượ c các bi n pháp, cách th c t ch c d y ệ ứ ổ ứ ạ

h c các bài khó, bài ôn t p, ra đ ki m ọ ậ ề ể

tra,… m t cách có hi u qu nh t ộ ệ ả ấ

GI I THI U M T S Ớ Ệ Ộ Ố

VÀ V TRÊN B NG, GI Y, Ẽ Ả Ấ

BÌA…

Ph ng ti n thi t k BĐTD ươ ệ ế ế

• Ph ươ ng ti n đ thi t k BĐTD khá đ n gi n, ệ ể ế ế ơ ả

ch c n gi y, bìa, b ng ph , ph n màu, bút chì ỉ ầ ấ ả ụ ấ màu, t y,…ho c dùng ph n m m Mindmap, vì v y ẩ ặ ầ ề ậ

có th v n d ng v i b t kì đi u ki n c s v t ể ậ ụ ớ ấ ề ệ ơ ở ậ

ch t nào c a các nhà tr ấ ủ ườ ng hi n nay ệ Tr ướ c

m t dùng ắ ph n màu v BĐTD lên b ng và s ấ ẽ ả ử

d ng bút màu v trên gi y, bìa đ i v i HS ụ ẽ ấ ố ớ

• Đi u quan tr ng là GV h ề ọ ướ ng cho HS có thói

quen l p BĐTD tr ậ ướ c ho c sau khi h c m t bài ặ ọ ộ hay m t ch đ , m t ch ộ ủ ề ộ ươ ng, đ giúp các em có ể cách s p x p ki n th c m t cách khoa h c, ắ ế ế ứ ộ ọ

lôgic

V n d ng ậ ụ

• Cán b qu n lí giáo d c, GVCN có th s ộ ả ụ ể ử

d ng BĐTD đ l p k ho ch công vi c ụ ể ậ ế ạ ệ

• GV, HS có th s d ng BĐTD h th ng ể ử ụ ệ ố hoá m t v n đ , m t ch đ , ôn t p ộ ấ ề ộ ủ ề ậ

ki n th c… ế ứ

• HS ho t đ ng nhóm thông qua BĐTD trên ạ ộ

l p h c , ho c ho t đ ng cá th , ôn ớ ọ ặ ạ ộ ể

luy n t p nhà… ệ ậ ở

K t lu n ế ậ

• Hình thành thói quen t duy b ng BĐTD ư ằ

• Vi c s d ng BĐTD giúp cán b ệ ử ụ ộ qu n lí ả có cái nhìn t ng quát toàn b ổ ộ v n đ , giúp GV đ i ấ ề ổ

m i PPDH, giúp HS h c t p tích c c đó chính ớ ọ ậ ự

là m t trong nh ng ộ ữ cách làm thi t th c tri n ế ự ể khai n i dung ộ d y h c có hi u qu ạ ọ ệ ả - m t trong ộ năm n i dung c a phong trào thi đua “ ộ ủ Xây d ng ự

Tr ườ ng h c thân thi n, h c sinh tích c c ọ ệ ọ ự ” mà

B Giáo d c và Đào t o phát đ ng ộ ụ ạ ộ

TÀI LI U THAM KH O Ệ Ả

1 Tr n Đình Châu ầ (kì 2, tháng 9/2009), S d ng b n đ t ử ụ ả ồ ư

duy – m t bi n pháp hi u qu h tr h c sinh h c t p môn ộ ệ ệ ả ỗ ợ ọ ọ ậ

toán , T p chí Khoa h c Giáo d c ạ ọ ụ

Thi t k b n đ t duy giúp ế ế ả ồ ư day- h c ọ t t môn ố toán ở

tr ườ ng trung h c ọ , Nhà xu t b n giáo d c VN, 2011 ấ ả ụ

Thi t k b n đ t duy giúp HS t h c và t p d ế ế ả ồ ư ự ọ ậ ượ t nghiên

c u toán h c, ứ ọ T p chí Toán h c & Tu i tr ạ ọ ổ ẻ

4 Tr n Đình Châu, Đ ng Th Thu Th y ầ ặ ị ủ , D y t t, h c t t các ạ ố ọ ố

edition) , PalGrave Macmillian.

Lao đ ng – Xã h i ộ ộ

Bài t p th c hành (45 phút) ậ ự

• Đ ngh m i đ/c thi t k m t b n ề ị ỗ ế ế ộ ả

mình.

• N u v trên ph n m m c n ghi tên ế ẽ ầ ề ầ