Tổ chuyên môn là một bộ phận của nhà trường, gồm một nhóm giáo viên từ 3 người trở lên cùng giảng dạy về một môn học hay một nhóm môn học hay một nhóm viên chức làm công tác thư viện,
Trang 1CHÀO MỪNG QUÍ THẦY CÔ ĐẾN DỰ LỚP TẬP HUẤN BỒI DƯỠNG
TỔ TRƯỞNG CHUYÊN MÔN CÁC
TRƯỜNG TRUNG HỌC !
Trang 2NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ QUẢN LÝ TỔ CHUYÊN MÔN TRONG TRƯỜNG TRUNG HỌC
CHUYÊN ĐỀ 1
Trang 3MỤC TIÊU
1 Mục tiêu chung: Nâng cao hiểu biết cho TTCM về lãnh đạo, quản lý, quản lý giáo dục; Vị trí, vai trò, nhiệm vụ của TCM trong trường THCS và THPT; Làm rõ chức năng nhiệm vụ, quyền hạn của TTCM trong quản lý TCM thực hiện các nhiệm
vụ theo các qui định hiện hành để định hướng cho việc học tập, bồi dưỡng tăng cường năng lực thực hiện nhiệm vụ đáp ứng yêu cầu phát triển giáo dục hiện nay
Trang 4MỤC TIÊU
2 Mục tiêu cụ thể:
Nắm được một số khái niệm về lãnh đạo, quản lý, quản lý
giáo dục, người quản lý và vai trò của họ
Hiểu được một số vấn đề khái quát về nhà trường phổ thông;
vị trí vai trò, nhiệm vụ của TCM trong trường THCS và THPT (sau đây gọi là trường trung học)
Hiểu rõ chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn của TTCM trường
trung học theo quy định hiện hành
Ý thức rõ trách nhiệm, nghĩa vụ và quyền hạn của TTCM
trong trường trung học, chủ động tích cực học tập để thực hiện tốt vai trò của mình trong điều hành hoạt động TCM đạt hiệu quả
Trang 6Lãnh đạo là gì?
Quản lý là gì?
Trang 71 KHÁI QUÁT VỀ LÃNH ĐAO, QUẢN LÝ, QLGD
Trang 8 Thúc đẩy mọi người
QL quan tâm hơn đến việc
ra quyết định như thế nào và quá trình truyền đạt thông tin ra sao
QL quan tâm đến khía cạnh
Trang 9YÊU CẦU VỀ PHẨM CHẤT, NĂNG LỰC
Thành thạo chuyên môn Công nghệ… Tận tâm
Trang 11ĐOÀN, ĐỘI, CÁN BỘ THAM VẤN
TỔ CHỨC BỘ MÁY QUẢN LÝ LÃNH ĐẠO
Trang 123 TỔ CHUYÊN MÔN TRONG
TRƯỜNG TRUNG HỌC
Suy nghĩ cá nhân và trình bày hiểu biết về:
Thế nào là tổ chuyên môn?
Các loại TCM môn trong trường trung học
hiện nay?
Trang 13 Điều 16: (Điều lệ trường trung học)
“Hiệu trưởng, các Phó Hiệu trưởng, giáo viên,
viên chức làm công tác thư viện, thiết bị giáo dục, cán bộ làm công tác tư vấn cho học sinh của trường trung học được tổ chức thành tổ chuyên môn theo môn học, nhóm môn học hoặc nhóm các hoạt động ở từng cấp học THCS, THPT Mỗi tổ chuyên môn có tổ trưởng, từ 1 đến 2 tổ phó chịu sự quản lý chỉ đạo của Hiệu trưởng, do Hiệu trưởng
bổ nhiệm trên cơ sở giới thiệu của tổ chuyên môn
và giao nhiệm vụ vào đầu năm học”
Trang 14 Tổ chuyên môn là một bộ phận của nhà trường, gồm một
nhóm giáo viên (từ 3 người trở lên) cùng giảng dạy về một môn học hay một nhóm môn học hay một nhóm viên chức làm công tác thư viện, thiết bị giáo dục, tư vấn học đường…được
tổ chức lại để cùng nhau thực hiện các nhiệm vụ theo qui định tại khoản 2 điều 16 của Điều lệ nhà trường
Mỗi TCM có tổ trưởng và từ 1-2 tổ phó do hiệu trưởng bổ
nhiệm vào đầu năm học
Trong trường trung học có 2 loại TCM phổ biến: Tổ đơn môn
và tổ liên môn
Trang 15 Nghiên cứu các văn bản qui phạm (Điều lệ trường trung học,
qui chế tố chức hoạt động trường phổ thông dân tộc nội trú…)
để xác định vị trí, vai trò, chức năng và nhiệm vụ của TCM trong trường THCS và THPT?
Trang 16 Tổ chuyên môn là một bộ phận cấu thành của trường THCS,
THPT
Tổ chuyên môn là nơi trực tiếp triển khai các hoạt động giáo
dục và dạy học
Tổ chuyên môn là đầu mối quản lý mà Hiệu trưởng dựa vào đó
để quản lý nhà trường trên nhiều phương diện, nhưng cơ bản nhất là hoạt động giáo dục, dạy học và hoạt động sư phạm của GV
TCM là nơi tập hợp, đoàn kết các GV trong tổ, kịp thời động
viên, giúp đỡ GV trong tổ hoàn thành tốt nhiệm vụ
Trang 17NHIỆM VỤ CỦA TỔ CHUYÊN MÔN TRƯỜNG TrH
kế hoạch
cá nhân của tổ viên
Tham gia đánh giá, xếp loại các
thành viên của tổ
Giới thiệu
tổ trưởng,
vụ cho
GV
Đề xuất khen thưởng
kỷ luật đối với giáo viên.
Trang 18TIÊU CHUẨN ĐÁNH GIÁ CHẤT LƯỢNG
HOẠT ĐỘNG TCM
a) Có kế hoạch công tác và hoàn thành các nhiệm vụ theo quy
định tại Điều lệ trường trung học
b) Sinh hoạt ít nhất hai tuần một lầnb) Sinh hoạt ít nhất hai tuần một lần về hoạt động chuyên môn, nghiệp vụ và các hoạt động giáo dục khác
c) Hàng tháng, rà soát, đánh giá việc thực hiện các nhiệm vụ
được phân công
được phân công
Trang 19TỔ TRƯỞNG CHUYÊN MÔN VÀ QUẢN LÝ TCM
Hãy thảo luận xác định cụ thể vị trí, vai trò, tiêu
chuẩn, nhiệm vụ và quyền hạn của TTCM trong trường trung học
Trang 20TỔ TRƯỞNG CHUYÊN MÔN VÀ QUẢN LÝ TCM
Tổ trưởng chuyên môn: là người đứng đầu TCM, do hiệu
trưởng bổ nhiệm, chịu trách nhiệm trước hiệu trưởng về phân phối nguồn lực của tổ, hướng dẫn, điều hành việc thực hiện các nhiệm vụ của TCM theo qui định, góp phần đưa nhà trường đạt đến các mục tiêu đã đề ra theo kế hoạch
Trang 21TỔ TRƯỞNG CHUYÊN MÔN VÀ QUẢN LÝ TCM
Người tổ trưởng chuyên môn Người tổ trưởng chuyên môn
Vị trí và vai trò của TTCM.
Tổ trưởng CM do Hiệu trưởng bổ nhiệm vào đầu mỗi năm
học Nhiệm kỳ của TTCM là 1 năm, hết một năm học có thể
bổ nhiệm lại hoặc bổ nhiệm mới tùy theo điều kiện và yêu cầu của từng trường
TTCM là người chịu trách nhiệm cao nhất về chất lượng giảng
dạy và lao động sư phạm của GV trong phạm vi các môn học của TCM được phân công đảm trách
Tổ trưởng CM là một CBQL, được hưởng phụ cấp chức vụ được hưởng phụ cấp chức vụ
theo các văn bản qui định hiện hành
Trang 22TỔ TRƯỞNG CHUYÊN MÔN VÀ QUẢN LÝ TCM
Tiêu chuẩn tổ trưởng chuyên môn
Tổ trưởng CM là một GV nên phải đảm bảo các qui định về
tiêu chuẩn trình độ chuyên môn nghiệp vụ, phẩm chất đạo đức của nhà giáo qui định trong chuẩn nghề nghiệp GV (ban hành theo Thông tư 30/2009/TT-BGDĐT);
Tổ trưởng CM có nhiệm vụ, quyền lợi, trách nhiệm…qui định
tại điều 30,31, 32 và 33 của Điều lệ trường trung học
Tổ trưởng CM phải là người có khả năng xây dựng kế hoạch;
điều hành tổ chức, hoạt động của tổ theo kế hoạch giáo dục, phân phối chương trình môn học của Bộ GD&ĐT và kế hoạch năm học của nhà trường; tổ chức bồi dưỡng chuyên môn cho
GV trong tổ; đánh giá, xếp loại và đề xuất khen thưởng, kỉ luật
GV thuộc tổ mình quản lý
Trang 23TIÊU CHUẨN VỀ PHẨM CHẤT, NĂNG LỰC
TỔ TRƯỞNG CM
Có uy tín
Đạo đức tốt Lối sống lành mạnh, trung thực
Có năng lực chuyên môn, nghiệp vụ
Có năng lực
tố chức các hoạt động CM
Có năng lực kiểm tra, đánh giá
Tận tâm
Có năng lực
tư vấn chuyên môn
Tư tưởng, chính trị vững vàng
Dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm
Đạt trình độ chuẩn về CM
Có năng lực lãnh đạo, quản lý
Trang 24NHIỆM VỤ CỦA TỔ TRƯỞNG CHUYÊN MÔN
Quản lý tổ chuyên môn thực hiện các nhiệm vụ qui định tại
điều 16, điều lệ trường TrH
Trọng tâm:
Quản lý GV và hoạt động dạy của GV
Quản lý việc học của HS
Quản lý tài chính, tài sản của TCM
Thực hiện các nhiệm vụ khác do HTr giao
Trang 25TỔ TRƯỞNG CHUYÊN MÔN VÀ QUẢN LÝ TCM
Quyền quản lý, điều hành các hoạt động của tổ
Quyền quyết định các nội dung sinh hoạt tổ trên cơ sở các
kế hoạch
Quyền theo dõi, đôn đốc, nhắc nhở, động viên và kiểm tra
thực hiện
Quyền được tham dự các cuộc họp, hội nghị chuyên môn
Quyền được ưu tiên bồi dưỡng về chuyên môn
Quyền được hưởng các chế độ chính sách theo qui định.
Quyền tư vấn, đề xuất với Hiệu trưởng những vấn đề về
chuyên môn
Quyền tham gia vào hội đồng thi đua khen thưởng của nhà
trường, là một trong những thành viên chính thức của hội đồng
Trang 26Nguyên tắc Quản lý TCM
Tập trung dân chủ
Đảm bảo sự
lãnh đạo của Đảng
Đảm bảo tính pháp chế
Đảm bảo tính kế hoạch
Trang 27CÁC HOẠT ĐỘNG QUẢN LÝ CỦA
TỔ TRƯỞNG CHUYÊN MÔN
Phân công giáo viên
- Bồi dưỡng chuyên môn
nghiệp vụ -Đánh giá xếp loại -Đề nghị khen thưởng, kỉ luật -Đề nghị bổ nhiệm tổ phó -Thiết lập các mối quan hệ QL
và cơ chế hoạt động trong tổ -Tổ chức lao động khoa học
Chỉ đạo
-Hướng dẫn thực hiện nhiệm vụ -Đôn đốc, động viên tạo động lực
-Giám sát, uốn nắn -Thúc đẩy hoạt động
Trang 28TĂNG CƯỜNG MỐI QUAN HỆ CỦA TTCM
TRONG HOẠT ĐỘNG QUẢN LÝ
Quan hệ với HT, các PHTr
Quan hệ với các TTrCM khác
Quan hệ với GVCN
Quan hệ
với HĐ
trường
Quan hệ với Công đoàn, Đoàn, Đội,
CB Tham vấn
Trang 30NỘI DUNG
1 Phần 1: Những vấn đề chung về xây dựng kế hoạch tổ chuyên môn
chuyên môn
chuyên môn xây dựng kế hoạch năm học của cá nhân
4 Phần 4: Thực hành xây dựng kế hoạch của tổ chuyên môn
Trang 31XÂY DỰNG KẾ HOẠCH CỦA TỔ CHUYÊN MÔN
PHẦN 1
NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG XÂY DỰNG KẾ HOẠCH TỔ CHUYÊN MÔN
31
Trang 32XÂY DỰNG KẾ HOẠCH CỦA TỔ CHUYÊN MÔN
Tìm hiểu các loại kế hoạch và các khái niệm
1) Trong thực tế trường phổ thông, TCM có những loại kế hoạch nào?
2) Trình bày cách hiểu về khái niệm “kế hoạch” và từng loại kế hoạch đó?
Trang 331 Những vấn đề chung về xây dựng kế hoạch tổ chuyên môn:
Các loại kế hoạch ở TCM
33
Kế hoạch năm học của tổ chuyên môn;
Kế hoạch hoạt động trong năm học của GV;
Kế hoạch học kỳ;
Kế hoạch hàng tháng;
Kế hoạch cho từng loại hoạt động:
(KH thực hiện các chuyên đề cải tiến phương pháp dạy học; KH hội giảng; kế hoạch dự giờ; KH bồi giỏi - phụ kém; KH tổ chức hoạt động ngoại khóa; KH nâng cao chất lượng chuyên môn, nghiệp vụ cho đội ngũ giáo viên trong tổ …)
Trang 341 Những vấn đề chung về xây dựng kế hoạch tổ chuyên môn:
1
Kế hoạch năm học của tổ chuyên môn
(Kế hoạch TCM)
2
Kế hoạch hoạt động trong năm học của giáo viên
(Kế hoạch cá nhân)
2 loại kế hoạch có tính pháp quy
Theo “Điều lệ trường trung học cơ sở, trường trung học phổ thông và trường phổ
thông có nhiều cấp học” – Bộ GD-ĐT, 2007
Trang 351 Những vấn đề chung về xây dựng kế hoạch tổ chuyên môn:
Xây dựng kế hoạch
Kế hoạch năm học của tổ chuyên môn
Xây dựng kế hoạch năm học của tổ
chuyên môn
Kế hoạch hoạt động của giáo viên
Kế hoạch
Kế hoạch là sự thể hiện ý đồ của chủ thể quản lý về sự phát triển trong tương lai của đối tượng quản lý thể hiện qua hệ thống mục tiêu và các biện pháp, nguồn lực để thực hiện mục tiêu đó
Kế hoạch (bản kế hoạch) là
“toàn bộ những điều vạch ra một cách có hệ thống về những công việc dự định làm trong một thời hạn nhất định, với mục tiêu, cách thức, trình
và nguồn lực cần thiết để đạt tới mục tiêu một cách phù hợp với tình hình thực tiễn trong khoảng thời gian xác định.
Xây dựng kế hoạch là làm rõ 4 câu hỏi quan trọng:
1.Chúng ta là ai và đang ở đâu? 2.Chúng ta muốn đi đến đâu?
3.Chúng ta làm gì? Làm thế nào? Bằng phương tiện/công cụ gì? để đến được vị trí mong muốn?
4.Làm thế nào để biết chúng ta tới đích?
Kế hoạch năm học của tổ chuyên môn (thường gọi tắt là “kế hoạch
tổ chuyên môn”) là bản dự kiến kế hoạch triển khai tất cả các hoạt động của TCM trong một năm học, nhằm thực hiện những mục tiêu phát triển của TCM và của nhà trường.
Là định hướng nhất quán cho các
hoạt động của các thành viên trong TCM;
Là phương tiện để thực thi kế
hoạch năm học của nhà trường;
Do TTCM trực tiếp chỉ đạo xây
dựng.
Xây dựng kế hoạch TCM
trong trường trung học là sự xác định một cách có căn cứ khoa học những mục tiêu, nhiệm vụ của tổ chuyên môn
và định ra những phương tiện
cơ bản để thực hiện có kết quả những nhiệm vụ, chỉ tiêu đó.
Bản chất của việc xây dựng
kế hoạch TCM là xác định xem trong năm học tới, TCM hướng đến những mục tiêu phát triển nào; muốn thực hiện các mục tiêu phát triển
đó cần phải làm gì, làm thế nào, khi nào làm và ai sẽ làm.
Kế hoạch chuyên môn của giáo viên là bản dự kiến của
giáo viên về những công việc
sẽ làm trong năm học, với mục tiêu, cách thức, trình tự, thời hạn tiến hành cụ thể, nhằm thực hiện những ý đồ phát triển của cá nhân phù hợp với mục tiêu phát triển của TCM và của nhà trường.
35
Trang 36XÂY DỰNG KẾ HOẠCH CỦA TỔ CHUYÊN MÔN
Tìm hiểu ý nghĩa và yêu cầu của kế hoạch TCM
1) Việc xây dựng kế hoạch TCM có ý nghĩa như thế nào? (đối với tổ trưởng chuyên môn, với giáo viên trong tổ, với hiệu trưởng nhà trường);
2) Kế hoạch TCM cần đảm bảo những yêu cầu gì?
Trang 371 Những vấn đề chung về xây dựng kế hoạch tổ chuyên môn:
1.3 Ý nghĩa của việc xây dựng kế
hoạch tổ chuyên môn:
Đối với các thành viên trong tổ
Đối với hiệu trưởng
Đối với tổ trưởng chuyên môn
Kế hoạch TCM thể hiện tầm nhìn
của TTCM về phương hướng phát triển các mặt hoạt động của TCM trong năm học tới, thể hiện qua các mục tiêu, yêu cầu, các biện pháp và nguồn lực để thực hiện mục tiêu đó;
Kế hoạch TCM có ý nghĩa như là
phương tiện, công cụ quản lý quan trọng giúp TTCM tổ chức, chỉ đạo, điều hành, kiểm tra đánh giá một cách thống nhất các hoạt động của tập thể TCM, cũng như của từng thành viên trong tổ.
Kế hoạch TCM giúp TTCM chủ
động, tự tin trong công tác quản
lý, chỉ đạo các hoạt động của TCM.
Kế hoạch TCM thể hiện thống nhất ý chí, nguyện vọng và khả năng phấn đấu vươn lên để phát triển (tâm và lực) của tập thể giáo viên trong TCM;
Kế hoạch TCM là một trong những loại kế hoạch cơ bản và
có tầm quan trọng nhất trong quản lý nhà trường; nó là sự triển khai cụ thể việc thực hiện tầm nhìn, chiến lược phát triển
và kế hoạch hoạt động trong năm học của nhà trường;
Kế hoạch TCM có ý nghĩa như
là một phương tiện quan trọng trong công tác quản lý, chỉ đạo phát triển nhà trường của Hiệu trưởng, nhất là về phương diện chuyên môn nghiệp vụ; đồng thời là một trong những cơ sở cho hoạt động kiểm tra, đánh giá của hiệu trưởng.
37
Trang 381 Những vấn đề chung về xây dựng kế hoạch tổ chuyên môn:
Những yêu cầu đối với việc xây dựng kế hoạch TCM
Đảm bảo tính khoa học
Đảm bảo tính cụ thể, đo được
Đảm bảo tính mục đích
Đảm bảo tính thực tiễn, khả thi
Đảm bảo tính linh hoạt
Đảm bảo tính dân chủ
Đảm bảo tính hệ thống, nhất quán
Trang 39XÂY DỰNG KẾ HOẠCH CỦA TỔ CHUYÊN MÔN
PHẦN 2
XÂY DỰNG KẾ HOẠCH NĂM HỌC
CỦA TỔ CHUYÊN MÔN
39
Trang 40XÂY DỰNG KẾ HOẠCH CỦA TỔ CHUYÊN MÔN
Tìm hiểu nội dung, hình thức trình bày kế hoạch năm học của TCM
1) Dựa vào kinh nghiệm làm kế hoạch hàng năm, thày/cô hãy
mô tả lại cấu trúc nội dung của kế hoạch năm học của TCM? 2) Thông thường, trong thực tế, kế hoạch TCM được trình bày như thế nào?
Trang 412 Xây dựng kế hoạch hoạt động trong năm học của tổ chuyên môn
Phần
mở
đầu:
2.1 Nội dung của bản kế hoạch TCM
Các loại nghị quyết của Đảng các cấp (có liên quan đến phát triển giáo dục)
Các chỉ thị của Nhà nước, của chính quyền các cấp
Các văn bản chỉ đạo nhiệm vụ năm học của ngành (được ban hành từ các cơ quan quản lý nhà nước về giáo dục
Nghị quyết Chi bộ nhà trường, kế hoạch thực hiện nhiệm vụ năm học của nhà trường (nếu đã có).
Lưu ý: khi đưa vào phần mở đầu của kế hoạch, chỉ nên chọn những cơ sở
pháp lý gần nhất với nhà trường để làm điểm tựa pháp lý trực tiếp cho việc
đề xuất các nội dung của kế hoạch của TCM.
41
Trang 422 Xây dựng kế hoạch hoạt động trong năm học của tổ
Các biện pháp thực hiện từng nhiệm vụ
Xác định lịch trình thực hiện và cách thức kiểm tra, kiểm soát việc thực hiện các nhiệm vụ, các hoạt động chính của TCM
Những đề xuất của TCM
Nêu bối cảnh năm học: (bối
cảnh năm học (của quốc gia, của nhà trường, của TCM), thuận lợi và khó khăn, thời
cơ và thách thức của TCM);
Nêu tình hình thực tế của
TCM (thống kê kết quả về tình hình thực hiện kế hoạch năm học trước; những điểm mạnh, điểm yếu và thuận lợi, khó khăn cơ bản của TCM trong năm học mới
Mục này cần trả lời rõ 2 câu
hỏi: TCM của chúng ta đang
ở đâu? TCM của chúng ta là
tổ chức như thế nào?
1 Những mục tiêu nào TCM cần đạt được trong năm học này? (Đâu là mục tiêu ưu tiên?)
2 Những nhiệm vụ trọng tâm TCM cần phải thực hiện năm học này là gì? (đâu là nhiệm vụ trọng tâm, ưu tiên?)
3 Cần đưa ra những chỉ tiêu nào, xác định mức độ nào để đáp ứng yêu cầu của mục tiêu và phù hợp với từng nhiệm vụ? Chỉ tiêu phải được định lượng và biểu thị cụ thể bằng những con số, tỷ lệ %
4 Lưu ý: việc đề ra hệ thống mục tiêu, nhiệm vụ, chỉ tiêu cần phải dựa trên căn cứ từ các cơ sở pháp lý nói trên để đảm bảo sự phù hợp với kế hoạch phát triển chung của nhà
Gồm các loại biện pháp pháp lý – hành chính, biện pháp nhận thức tư tưởng, biện pháp tâm lý, biện pháp huy động và hỗ trợ nguồn lực/điều kiện, biện pháp kiểm tra, đánh giá…
Phần này trả lời 2 câu hỏi:
cần có hành động cụ thể nào (làm gì?) và làm như thế nào, theo những cách nào để thực hiện các nhiệm vụ đã đề xuất?
Trả lời câu hỏi:
1.Lộ trình/kế hoạch thực hiện các nhiệm vụ/hoạt động chính trong năm học như thế nào?
2.Kiểm tra/ kiểm soát thực hiện kế hoạch thế nào?
Căn cứ vào mục tiêu và nhiệm vụ đã xác định, đối chiếu với hoàn cảnh thực
tế cụ thể của tổ, TCM đưa
ra một số đề xuất đối với lãnh đạo nhà trường hoặc các đơn vị, cá nhân có liên quan đê tăng cường
sự hỗ trợ hoặc kết hợp hành động…