giáo án Văn 8(tham khảo)

- Chuẩn bị bài " Trong lòng mẹ " - Cú được những kiến thức sơ giản về thể văn hồi ký.. Kỷ niệm về người mẹđáng thương qua cuộc trị chuyện với bà cơ cuộc gặp gỡ bất ngờ là một trong những

Tuần 1 : Tiết 1+2:

( Thanh Tịnh )

I Mục tiêu:

HS: - Cảm nhận được tõm trạng, cảm giỏc của nhõn vật tụi trong buổi tựu

trường đầu tiờn trong một trớch truyện cú sử dụng kết hợp cỏc yếu tố miờu tả và biểucảm

1 Kiến thức:

- Cốt truyện, nhõn vật, sự kiện trong đoạn trớch “Tụi đi học”

- Nghệ thuật miờu tả tõm lý của trẻ nhỏ ở tuổi đến trường trong một văn bản tự

sự qua ngũi bỳt Thanh Tịnh

2 Kĩ năng:

- Rèn cho HS kĩ năng - Đọc – hiểu đoạn trớch tự sự cú yếu tố miờu tả và biểu cảm

- Trỡnh bày những suy nghĩ, tỡnh cảm về một sự việc trong cuộc sống của bản thõn

1/ GV: Nghiên cứu tài liệu, soạn giáo án.

2/ HS: Đọc kĩ văn bản, soạn bài theo SGK.

III Tiến trình tổ chức hoạt động dạy học

HĐ2: ĐỌC - HIỂU VĂN BẢN ( 80’)

Cho HS đọc kĩ chú thích * và trình bày

ngắn gọn về tác giả Thanh Tịnh?

HS trả lời GV lu ý thêm

- Giaựo vieõn coự theồ giụựi thieọu theõm veà

taực giaỷ Thanh Tũnh

(Thanh Tũnh 1911-1988, teõn thaọt laứ Traàn

Vaờn Ninh, leõn 6 tuoồi ủoồi teõn laứ Traàn

Thanh Tũnh OÂng hoùc tieồu hoùc vaứ trung

hoùc ụỷ Hueỏ, tửứ naờm 1933 baột ủaàu ủi laứm

I Tìm hiểu chung :

1 Taực giaỷ:

Thanh Tịnh (1911–1988)-Tờn thật:Trần văn Ninh

-6 tuổi đổi tờn là Trần Thanh Tịnh

- Quờ : Huế -Thành cụng ở lĩnh vực thơ và tr ngắn

- Tỏc phẩm chớnh : Quờ mẹ, Đi giữamột mựa sen

roài vaứo ngheà daùy hoùc Trong sửù nghieọp

saựng taực cuỷa mỡnh, oõng coự maởt treõn

nhieàu lúnh vửùc saựng taực: truyeọn ngaộn,

truyeọn daứi, thụ ca, buựt kyự vaờn hoùc…

Nhửng oõng thaứnh coõng nhaỏt laứ lúnh vửùc

truyeọn ngaộn(Queõ meù) vaứ thụ Nhửừng

truyeọn ngaộn hay nhaỏt cuỷa TT nhỡn chung

toaựt leõn moọt tỡnh caỷm eõm dũu, trong treỷo

Vaờn

oõng nheù nhaứng maứ thaỏm saõu, mang dử

vũ vửứa man maực buoàn thửụng, ngoùt ngaứo

quyeỏn luyeỏn Toõi ủi hoùc laứ moọt trửụứng

hụùp tieõu bieồu)

? Văn bản Tôi đi học đợc trích từ tác

phẩm nào ?

Gv hửụựng daón HS ủoùc vaờn baỷn

Chú ý đọc giọng chậm, dịu, hơi buồn và

lắng sâu; cố gắng diễn tả đợc sự thay đổi

tâm trạng của nhân vật " tôi " ở những lời

thoại cần đọc giọng phù hợp

- Gv nhaọn xeựt gioùng ủoùc cuỷa HS

- Gv hửụựng daón HS giải thích caực chuự

học” đươc viết theo thể loại nào ?Thuộc

kiểu VB nào?PTBĐ là gỡ?

Gợi ý:

?Vaờn baỷn ủửụùc vieỏt theo doứng hoài tửụỷng

hay hieọn taùi ?

? Vaờn baỷn ủửụùc sửỷ duùng ngheọ thuaọt gỡ ?

- Văn bản biểu cảm - thể hiện cảm xúc,

tâm trạng

Mạch truyện đợc kể theo dòng hồi tởng

của nhân vật " Tôi ", theo trình tự thời

gian của buổi tựu trờng đầu tiên

?Truyeọn coự boỏ cuùc nhử theỏ naứo?

-Thể loại:Truyện ngắn trữ tỡnh -PTBĐ:TS xen MT và BC

- Bố cục:3 đoạn

+ Cảm nhận của “Tụi” trờn đường tới

trường => từ đầu… ngọn nỳi

+ Cảm nhận của “Tụi” lỳc ở sõn trường

=> tiếp theo… nghĩ cả ngày nữa

+ Cảm nhận của “Tụi” trong lớp học

? Nỗi nhớ buổi tựu trờng đợc khơi nguồn

từ thời điểm nào?

- Thời điểm: cuối thu thời điểm khai

tr-ờng

? Em có nhận xét gì về thời điểm ấy?

? Cảnh thiên nhiên, cảnh sinh hoạt hiện

lên nh thế nào?

? Tại sao thời điểm, cảnh thiờn nhiờn,

cảnh sinh hoạt lại trở thành KN trong tõm

trớ của TG?

Đú là thời điểm, nơi chốn quen thuộc gần

gủi, gắn liền với tuổi thơ của tỏc giả ở quờ

hương Đú là lần đầu tiờn được cắp sỏch

tới trường

* GV chốt:

- Sự liên tởng tơng đồng, tự nhiên giữa

hiện tại và quá khứ của bản thân đã khơi

nguồn kỉ niệm ngày đầu cắp sách tới

GV: Nhửừng caỷm xuực cuỷa taực giaỷ qua caực

tửứ nao nửực, mụn man… goựp phaàn ruựt

ngaộn khoaỷng thụứi gian quaự khửự vaứ hieọn

taùi, laứm cho caõu chuyeọn xaỷy ra tửứ laõu

laộm maứ nhử hoõm qua

(Tiết 2)

GV chuyển ý: Vậy trên con đờng cùng mẹ

đến trờng, nhân vật tôi có tâm trạng nh thế

nào? Chúng ta sẽ tìm hiểu tiếp ở đoạn 2

- Cho hoùc sinh ủoùc từ: “Buoồi mai hoõm

aỏy” ủeỏn “treõn ngoùn nuựi”.

? Trờn đường tới trường c x NV tụi được

II Tìm hiểu văn bản

1 Tâm trạng của nhân vật tôi trong

* Khơi nguồn kỉ niệm:

- Thời điểm gợi nhớ: cuối thu

- Cảnh thiên nhiên: Lá rụng nhiều, mâybàng bạc

- Cảnh sinh hoạt: Mấy em nhỏ rụtrè

=> Liên tởng tơng đồng, tự nhiên giữahiện tại - quá khứ

- Tâm trạng: Nao nức, mơn man, tngbừng rộn rã

*Trên con đ ờng cùng mẹ tới tr ờng:

- Cảm thấy trang trọng, đứng đắn

=> dấu hiệu đổi khỏc trong tỡnh cảm vànhận thức của cậu bộ ngày đầu đếntrường

? Điều này chứng tỏ điều gì?

? Chi tiết “tôi không còn lội qua sông thả

diều như như thường ngày… sơn nữa” có

ý nghĩa gì ?

- Thay đổi hành vi : Lội qua sông thả

diều, đi ra đồng nó đùa => đi học => cậu

bế tự thấy mình lớn lên, nhận thức của

cậu bé về sự nghiêm túc học hành

? Có thể hiểu gì về nhân vật “Tôi” qua chi

tiết “ghì thật chặt 2 cuốn vở mới trên tay

và muốn thử sức mình tự cầm bút thước”

=> Có chí học ngay từ đàu muốn tự mình

đảm nhiệm việc học tập, muốn được

chỉnh chạc như bạn bè, không thua kém

? Cảnh trước sân trường làng Mĩ Lí lưu

lại trong tâm trí tác giả có gì nổi bật

- Trường Mĩ Lí : Rất đông người, ngời

nào cũng đẹp

? Cảnh tượng được nhớ lại có ý nghĩa gì ?

=> Phong cảnh không khí đặc biệt của

ngày hội khai trường

=>Thể hiện t tưởng hiếu học của NDta ?

Khi tả những học trò nhỏ tuổi lần đầu đến

trường, tác giả dung hình ảnh so sánh

nào ?

- Trường Mĩ Lí : Cao ráo, sạch sẽ hơn các

nhà trường trong làng => xinh xắn, oai

nghiêm như đình làng… khiến tôi lo sợ

vẩn vơ

=> Hình ảnh so sánh : Lớp học => đình

làng nơi thờ cúng tế lễ, thiêng liêng, cất

- CÈn thËn, n©ng niu mÊy quyÓn vì,lóng tóng muèn thö søc, muèn kh¼ng

- Bì ngì, íc ao thÇm vông-Ch¬ v¬, vông vÒ, lóng tóng

kh«ng? Em cê thÓ kÔ l¹i cho c¸c b¹n nghe

vÒ kÜ niÖm ngµy ®Ìu ®Õn tríng cña em?

? Qua 3 ®o¹n v¨n trªn em thÍy t¸c gi¶ ®·

sö dông nghÖ thuỊt g×?

- So s¸nh

? T¸c dông cña biÖn ph¸p nghÖ thuỊt ®ê?

-Gîi c¶m, lµm nìi bỊt t©m tr¹ng cña nh©n

vỊt " t«i " còng nh cña nh÷ng ®øa trÎ ngµy

®Ìu ®Õn tríng

HS chó ý ®o¹n tiÕp theo

? T©m tr¹ng cña nh©n vỊt " T«i " Khi

nghe «ng §ỉc ®ôc b¶n danh s¸ch hôc sinh

míi nh thÕ nµo?

? Ñöôïc ngöôøi ta nhìn ngaĩm nhieău, tađm

tráng “tođi” nhö theâ naøo?

? V× sao t«i bÍt gi¸c giói ®Ìu vµo lßng mÑ

nøc nì khêc khi chuỈn bÞ vµo líp

( C¶m gi¸c l¹ lïng, thÍy xa mÑ, xa nhµ,

kh¸c h¼n nh÷ng lóc ch¬i víi chóng b¹n)

? Cê thÓ nêi chó bÐ nµy cê tinh thÌn yÕu

®uỉi hay kh«ng?

? Taât cạ nhöõng chi tieât tređn cho thaây ñoù

laø moôt tađm tráng nhö theâ naøo?

HS ®ôc ®o¹n cuỉi:

? Khi böôùc vaøo choê ngoăi trong lôùp cạm

giaùc cụa nhađn vaôt “tođi” nhö theâ naøo?

? Ñoù laø moôt tađm tráng nhö theẫ naøo?

? Dßng chö " t«i ®i hôc " kÕt thóc truyÖn

cê ý nghÜa g×?

Dßng chö tr¾ng tinh, th¬m tho, tinh khiÕt

nh niÒm tù hµo hơn nhiªn trong s¸ng cña

" t«i "

?Th¸i ®ĩ, cö chØ cña nh÷ng ngíi lín ( ¤ng

§ỉc, thÌy gi¸o trÎ, ngíi mÑ ) nh thÕ

nµo? §iÒu ®ê nêi lªn ®iÒu g×?

Caùc phú huynh chuaơn bò chu ñaùo cho

con em ôû buoơi töïu tröôøng ñaău tieđn, trađn

* Khi nghe «ng §ỉc gôi tªn vµ ríi tay

mÑ vµo líp:

- Nghe gói ñeân teđn : giaôt mình vaø luùngtuùng

- Lóng tóng cµng lóng tóng h¬n

 Tađm tráng lo laĩng, hoăi hoôp

* Khi ngơi vµo chì cña m×nh ®ên

nhỊn tiÕt hôc ®Ìu tiªn :

- Nhìn baøn gheâ lám nhaôn laø vaôt cụarieđng mình

- Bán chöa heă quen bieât nhöng khođngcạm thaây xa lá

 Tađm tráng vöøa xa lá vöøa gaăn guõinhöng vöøa ngôõ ngaøng lái vöøa töï tin

- Nh©n hỊu th¬ng yªu vµ bao dung

troùng tham dửù buoồi leó quan troùng naứy;

OÂng ủoỏc laứ hỡnh aỷnh ngửụứi thaày moọt

ngửụứi laừnh ủaùo tửứ toỏn bao dung, chửựng

toỷ oõng laứ ngửụứi vui tớnh, bao dung; traựch

nhieọm taỏm loứng cuỷa cuỷa gia ủỡnh nhaứ

trửụứng ủoỏi vụựi theỏ heọ tửụng lai)

? Em đã học những văn bản nào có tình

cảm ấm áp, yêu thơng của những ngời mẹ

đối với con? ( Cổng trờng mở ra, mẹ

tôi )

?Noọi dung vaờn baỷn theồ hieọn ủieàu gỡ?

Taõm traùng hoài hoọp, caỷm giaực bụừ ngụừ cuỷa

nhaõn vaọt “toõi” trong buoồi tửùu trửụứng ủaàu

tieõn

? Neõu nhửừng neựt ủaởc saộc veà ngheọ thuaọt?

- Boỏ cuùc theo doứng hoài tửụỷng, caỷm nghú

cuỷa nhaõn vaọt theo trỡnh tửù thụứi gian; Taực

phaồm giaứu chaỏt trửừ tỡnh ủan xen giửừa tửù

sửù vaứ mieõu taỷ vụựi boọc loọ taõm traùng caỷm

xuực

HS đọc to, rõ ghi nhớ SGK

Hoaùt ủoọng 3: Luyeọn taọp.

- Giaựo vieõn cho hoùc sinh luyeọn taọp theo

caõu hoỷi trong SGK

- Cho hoùc sinh laứm baứi 1, coự theồ gụùi yự

ủeồ caực toồ thaỷo luaọn ủoùc baứi ủaùi dieọn cuỷa

- Nắm kĩ nội dung bài học

- Viết một đoạn văn ngắn phát biểu cảm nghĩ của bản thân ngày đầu đếntrờng

- Xem trớc bài: Cấp độ khái quát của nghĩa từ ngữ

***************************************************

Ngày dạy :

Tiết 3:

Cấp độ khái quát của nghĩa từ ngữ

I Mục tiêu:

- Phõn biệt được cấp độ khỏi quỏt về nghĩa của từ

- Biết vận dụng hiểu biết về cấp độ khỏi quỏt của nghĩa từ ngữ vào đọc – hiểu và tạolập văn bản

1.Ki ến thức :

Cấp độ khỏi quỏt về nghĩa của từ ngữ

2.K ĩ năng :

Thực hành so sỏnh, phõn tớch cấp độ khỏi quỏt về nghĩa của từ ngữ

3 Thái độ: Giáo dục HS ý thức tự học

II Chuẩn bị:

1/ GV: Bảng phụ, soạn giáo án.

2/ HS:Xem trớc bài mới.

III Tiến trình tổ chức hoạt động dạv và học:

GV cho HS quan sát sơ đồ trong SGK

? Nghĩa của từ động vật rộng hơn hay hẹp

hơn nghĩa của từ thú, chim, cá? Tại sao?

- Vì: Phạm vi nghĩa của từ động vật bao

hàm nghĩa của 3 từ thú, chim, cá

? Nghĩa của từ động vật rộng hơn hay hẹp

hơn nghĩa của từ voi, hơu? Từ chim rộng

hơn từ tu hú, sáo?

? Nghĩa của các từ thú, chim, cá rộng hơn

đồng thời hẹp hơn nghĩa của từ nào?

hụn nghúa cuỷa tửứ khaực

+Moọt tửứ coự nghúa roọng hụn khi phaùm

vi nghúa cuỷa tửứ ngửừ ủoự bao haứm phaùm vi

nghúa cuỷa tửứ ngửừ khaực

+Moọt tửứ coự nghúa heùp khi ủửụùc bao

haứm nghúa cuỷa tửứ khaực

? Một từ ngữ có thể vùa có nghĩa rộng và

I/ Từ ngữ nghĩa rộng, từ ngữ nghĩa hẹp:

1.Mẫu

2 Nhận xét:

- Nghĩa từ : Động vật > thỳ, chim, cỏ

- Nghĩa từ thỳ, chim, cỏ > voi, hươu, tu

hỳ, sỏo, cỏ rụ, cỏ thu

Động vật > thỳ, chim, cỏ > voi, hưu,

tu hỳ, sỏo, cỏ rụ, cỏ thu

nghĩa hẹp đợc không? Tại sao?

- Vì tính chất rộng hẹp của nghĩa từ ngữ

Hs ủoùc vaứ xaực ủũnh yeõu caàu cuỷa baứi taọp

-Thửùc hieọn caực yeõu caàu theo ủũnh

hửụựng

ẹũnh hửụựng:

-Xeựt caực nghúa cuỷa caực tửứ

-Xeựt xem tửứ naứo khoõng cuứng trửụứng

nghúa

Sửỷa baứi:

-HS nhaọn xeựt cheựo

GV nhaọn xeựt vaứ ủửa ủaựp aựn

? Cho hoùc sinh chổ ra caực ủoọng tửứ sau ủoự

tỡm caực tửứ trong phaùm vi

a, Thuốc lào b, Thủ quỹ

c, Bỳt điện d, Hoa tai

5.Bài tập 5 :

-Động từ cú nghĩa rộng : Khúc -Động từ cú nghĩa hẹp : Nức nở, sụt sựi

- Đọc – hiểu và cú khả năng bao quỏt toàn bộ văn bản

- Trỡnh bày một văn bản (núi, viết) thống nhất về chủ đề

2/ HS:Học bài cũ và xem trớc bài mới

III Tiến trình tổ chức hoạt động dạy:

hoùc.

? Taực giaỷ nhụự laùi nhửừng kyỷ nieọm saõu saộc

naứo trong thụứi thụ aỏu cuỷa mỡnh? Sửù hoài

tửụỷng aỏy gụùi leõn nhửừng aỏn tửụùng gỡ

trong loứng taực giaỷ?

- Taực giaỷ nhụự laùi nhửừng kyỷ nieọm saõu saộc

trong thụứi thụ aỏu laứ buoồi ủaàu ủi hoùc Sửù

hoài tửụỷng ủaừ gụùi leõn trong caỷm giaực

baõng khuaõng, xao xuyeỏn veà taõm traùng

naựo nửực bụừ ngụừ theo trỡnh tửù cuỷa buoồi

tửùu trửụứng ủaàu tieõn

- Caực em vửứa traỷ lụứi ủoự laứ chuỷ ủeà

kyỷ nieọm saõu saộc veà buoồi tửùu trửụứng ủaàutieõn

=> Chuỷ ủeà vaờn baỷn laứ ủoỏi tửụùng vaứ vaỏn

trửụứng ủaàu tieõn)

bieỏt chuỷ ủeà cuỷa vaờn baỷn laứ gỡ?

(Chuỷ ủeà vaờn baỷn laứ ủoỏi tửụùng vaứ vaỏn ủeà

chớnh ủửụùc taực giaỷ neõu leõn trong vaờn

baỷn.)

? Caờn cửự vaứo ủaõu em bieỏt vaờn baỷn Toõi

ủi hoùc noựi leõn nhửừng kyỷ nieọm cuỷa taực

giaỷ veà buoồi tửùu trửụứng ủaàu tieõn?

ủaàu tieõn ủi hoùc, taực giaỷ ủaừ ủaởt nhan ủeà

cuỷa vaờn baỷn vaứ sửỷ duùng nhửừng tửứ ngửừ,

caõu nhử theỏ naứo?

(nhan ủeà, tửứ ngửừ, caõu vaờn noựi veà taõm

traùng cuỷa taực giaỷ Toõi ủi hoùc coự yự nghúa

tửụứng minh giuựp chuựng ta hieồu noọi dung

cuỷa vaờn baỷn)

- Tửứ ngử ừ: nhửừng kyỷ nieọm mụn man….ủi

hoùc…hai quyeồn vụỷ mụựi

- Caõu: Hoõm nay toõi ủi hoùc Haống naờm…

tửùu trửụứng Toõi queõn theỏ naứo…saựng aỏy

Hai quyeồn vụỷ thaỏy naởng Toõi baọm chuựi

xuoỏng ủaỏt

tửụỷng laùi taõm traùng hoài hoọp, caỷm giaực

bụừ ngụừ cuỷa nhaõn vaọt “toõi” trong buoồi

tửùu trửụứng ủaàu tieõn Tỡm nhửừng tửứ ngửừ

chửựng toỷ taõm traùng ủoự in saõu trong loứng

nhaõn vaọt “toõi” suoỏt cuoọc ủụứi?

(Sửù thay ủoồi taõm traùng cuỷa nhaõn vaọt:

+ Treõn ủửụứng ủi: caỷm nhaọn veà con

ủửụứng cuừng khaực, thay ủoồi haứnh ủoọng

loọi qua soõng

+ Treõn saõn trửụứng: caỷm nhaọn veà ngoõi

trửụứng, caỷm giaực bụừ ngụừ luựng tuựng khi

xeỏp haứng vaứo lụựp

+ Trong lụựp: Caỷm thaỏy xa meù, nhụự nhaứ

? Dửùa vaứo vieọc phaõn tớch treõn cho bieỏt

theỏ naứo tớnh thoỏng nhaỏt chuỷ ủeà vaờn baỷn?

ủeà chớnh ủửụùc taực giaỷ neõu leõn trong vaờnbaỷn

II/ - Tính thống nhất về chủ đề của văn bản:

traùng cuỷa taực giaỷ trong laàn ủaàu tieõn ủihoùc

- Tính thống nhất là sự nhất quán về ý đồ,

ý kiến cảm xúc của tác giả thể hiện trongvăn bản

Laứm theỏ naứo ủeồ ủaỷm baỷo tớnh thoỏng

nhaỏt ủoự?

- (Tớnh thoỏng nhaỏt veà chuỷ ủeà cuỷa vaờn

baỷn coự lieõn heọ maọt thieỏt vụựi tớnh maùch

laùc vaứ tớnh lieõn keỏt Moọt vaờn baỷn khoõng

maùch laùc khoõng lieõn keỏt thỡ vaờn baỷn ủoự

khoõng ủaỷm baỷo tớnh thoỏng nhaỏt vụựi chuỷ

ủeà )

*

Hoaùt ủoọng3: Luyeọn taọp:

Baứi taọp 1

- Phaõn tớch tớnh thoỏng nhaỏt veà chuỷ ủeà

cuỷa vaờn baỷn:

+ Vaờn baỷn treõn vieỏt veà ủoỏi tửụùng naứo?

vaỏn ủeà gỡ? Caực ủoaùn vaờn ủaừ trỡnh baứy

ủoỏi tửụùng vaứ vaỏn ủeà theo moọt thửự tửù

naứo?

+ Theo em coự theồ thay ủoồi traọt tửù naứy

ủửụùc khoõng?

? Neõu chuỷ ủeà cuỷa vaờn baỷn treõn?

?Haừy chửựng minh raống chuỷ ủeà ủửụùc theồ

hieọn trong toaứn vaờn baỷn?

? Tỡm caực tửứ ngửừ, caực caõu tieõu bieồu theồ

hieọn chuỷ ủeà cuỷa vaờn baỷn?

Baứi taọp 2

- Trao ủoồi vaứ xem yự naứo seừ laứm cho baứi

bũ laùc ủeà

Baứi taọp 3

- Haừy thaỷo luaọn cuứng baùn ủeồ boồ sung,

lửùa choùn, ủieàu chổnh laùi caực tửứ, caực yự

thaọt saựt vụựi yeõu caàu cuỷa ủeà baứi

Coự theồ tham khaỷo :

a Cửự muứa thu veà, moói laàn thaỏy caực em

nhoỷ nuựp dửụựi boựng meù laàn ủaàu tieõn ủeỏn

trửụứng, loứng laùi nao nửực, roọn raừ, xoỏn

xang

b Caỷm thaỏy con ủửụứng thửụứng “ủi laùi

laộm laàn” tửù nhieõn cuừng thaỏy laù, nhieàu

caỷnh vaọt thay ủoồi

c Muoỏn thửỷ coỏ gaộng tửù mang saựch vụỷ

- Thể hiện: + Nhan đề

+Quan hệ giữa các phần, từngữ chi tiết

+ Đối tợng

III Luyeọn taọp

Baứi 1a/ Caờn cửự vaứo:

- Nhan ủeà cuỷa vaờn baỷn: Rửứng coù queõ toõi.

- Caực ủoaùn: giụựi thieọu rửứng coù, taỷ caõycoù, taực duùng cuỷa caõy coù, tỡnh caỷm gaộnboự vụựi caõy coù Caực yự lụựn cuỷa phaàn thaõnbaứi ủửụùc saộp xeỏp hụùp lyự, caực yự raứnhmaùch lieõn tuùc neõn khoõng thay ủoồi

b/ Chuỷ ủeà: Veỷ ủeùp vaứ yự nghúa rửứng coùqueõ toõi

c/ Chuỷ ủeà ủửụùc theồ hieọn toaứn vaờn baỷn:nhan ủeà, caực yự cuỷa vaờn baỷn tửứ giụựi thieọu-> taỷ -> taực duùng -> tỡnh caỷm

d/ Hai caõu cuoỏi

Baứi 2

YÙ b vaứ dBaứi 3

- Coự nhửừng yự laùc chuỷ ủeà : c,g

- Coự yự hụùp vụựi chuỷ ủeà nhửng do caựchdieón ủaùt chửa toỏt neõn thieỏu sửù taọp trungvaứo chuỷ ủeà : b,e

nhử moọt hoùc troứ thửùc thuù.

d Caỷm thaỏy ngoõi trửụứng voỏn qua laùi

nhieàu laàn cuừng coự nhieàu thay ủoồi

ủ Caỷm thaỏy gaàn guừi, thaõn thửụng ủoỏi

vụựi lụựp hoùc, vụựi nhửừng ngửụứi baùn mụựi

Hoạt động 4: Củng cố,dặn dò

4 Củng cố

5 Dặn dò:

- Làm bài tập 3, chú ý diễn đạt câu b, e cho sát ( tập trung ) với chủ đề

- Viết một đoạn văn về chủ đề: Mùa thu với những ấn tợng sâu sắc nhất

- Chuẩn bị bài " Trong lòng mẹ "

- Cú được những kiến thức sơ giản về thể văn hồi ký

- Thấy được đặc điểm của thể văn hồi ký qua ngũi bỳt Nguyờn Hồng : thấmđượm chất trữ tỡnh, lời văn chõn thành, dạt dào cảm xỳc

1.Ki ến thức :

- Khỏi niệm về thể loại hồi ký

- Cốt truyện, nhõn vật, sự kiện trong đoạn trớch “Trong lũng mẹ”

- Ngụn ngữ truyện thể hiện niềm khỏt khao tỡnh cảm ruột thịt chỏy bỏng củanhõn vật

- í nghĩa giỏo dục : những thành kiến cổ hủ, nhỏ nhen, độc ỏc khụng thể làmkhụ hộo tỡnh cảm ruột thịt sõu nặng, thiờng liờng

2.K ĩ năng :

- Bước đầu biết đọc – hiểu một văn bản hồi ký

- Vận dụng kiến thức về sự kết hợp cỏc phương thức biểu đạt trong văn bản tự

2/ HS: Học bài cũ, trả lời câu hỏi bài mới SGK.

III Tiến trình tổ chức hoạt động dạy học:

HĐ1: KHỞI ĐỘNG

1/ OÅn ủũnh toồ chửực : Kieồm tra sú soỏ.

2/ Kiểm tra b ài cũ :

- Tôi đi học được viết theo thể loại truyện nào? Vì sao em biết? (truyện

ngắn, hồi tưởng, kết hợp tự sự – miêu tả - biểu cảm Nội dung bố cục mạch văn.)

3/ Bài mới

Nguyên Hồng là một trong những nhà văn cĩ một thời thơ ấu thật cay đắng, khốnkhổ Những kỷ niệm ấy đã đựoc nhà văn viết lại với“rung động cực điểm của một linhhồn trẻ dại” trong tập tiểu thuyết tự thuật “Những ngày thơ ấu” Kỷ niệm về người mẹđáng thương qua cuộc trị chuyện với bà cơ cuộc gặp gỡ bất ngờ là một trong nhữngtruyện cảm động nhất

HĐ2: ĐỌC - HIỂU VĂN BẢN

G/v hướng dẫn cách đọc:

- N/v tơi uất ức xĩt xa ,hồi hộp, s sướng

-Bà cơ ngọt ngào, giả dối

- G/v đọc mẫu, 3 – 4 h/s đọc => nxét

Cho học sinh đọc từ khó trong SGK

(Lưu ý 5,8,12,13,14 và 17)

- Giáo viên có thể giải thích thêm về

một số từ khó giỗ đầu, đoạn tang.

? Nêu đôi nét về nhà văn Nguyên Hồng

GV : Nguyên Hồng là nhà văn của

những người nghèo khổ Cha mất sớm,

nhà nghèo , ông phải thôi học sớm, năm

1935 ông theo mẹ ra Hải Phòng lần hồi

kiếm sống ở xóm Cấm, xóm chùa Đông

Khê, ông có tham gia vào TLVĐ, từng

được giải thưởng với tác phẩm Bỉ vỏ

-nhận giải thưởng HCM Sự nghiệp sáng

tác của ông đồ sộ với những sáng tác có

giá trị, ông là một trong những nhà văn

tiêu biểu nhất văn học 30 - 45 Văn xuôi

của ông giàu chất trữ tình, viết về thế

giới nhân vật ấy, ông bộc lộ niềm

thương cảm sâu sắc, lòng trân trọng với

những vẻ đẹp cao quý ấy Đó là văn

của một trái tim nhạy cảm, dễ bị tổn

thương, dễ rung động đến cực điểm với

nỗi đau và niềm hạnh phúc bình dị của

con ngửụứi nhaỏt laứ phuù nửừ vaứ tuoồi thụi

“Thaỏm nhuaàn trong toaứn boọ saựng taực

cuỷa Nguyeõn Hoàng laứ loứng nhaõn ủaùo

-moọt chuỷ nghúa nhaõn ủaùo bao giụứ cuừng

thaộm thieỏt, maừnh lieọt vaứ soõi noồi, oõng

thửụứng hửụựng tỡnh thửụng cuỷa mỡnh vaứo

2 nhaõn vaọt: phuù nửừ vaứ treỷ em ngheứo

trong XH cuừ”(Nguyeón ẹaờng Maùnh).

? Nhửừng hieồu bieỏt cuỷa em veà taực phaồm?

Thụứi thụ aỏu traỷi nhieàu cay ủaộng gian

khoồ ủaừ trụỷ thaứnh nguoàn caỷm hửựng cho

taực phaồm tieồu thuyeỏt - hoài kyự tửù truyeọn

caỷm ủoọng cuỷa NH Taực phaồm goàm 9

chửụng, moói chửụng keồ 1 kyỷ nieọm saõu

saộc cuỷa taực giaỷ, ủoaùn trớch thuoọc chửụng

4 cuỷa taực phaồm

? Tác phẩm đợc viết theo thể loại gì?

nhuyeón bieồu caỷm - mieõu taỷ - keồ chuyeọn

Nhaõn vaọt keồ chuyeọn cuừng laứ chớnh taực

giaỷ keồ chuyeọn ủụứi mỡnh moọt caựch trung

thửùc vaứ chaõn thaứnh)

? Neõu boỏ cuùc cuỷa vaờn baỷn? Boỏ cuùc cuỷa

vaờn baỷn naứy coự ủieồm gỡ gioỏng vaứ khaực

so vụựi vaờn baỷn Toõi ủi hoùc?

P1 : từ đầu - đến chứ : Hoàn cảnh sống

của bé Hồng

P2: còn lại : Bé Hồng gặp lại mẹ

(keồ theo trỡnh tửù thụứi gian, theo hoài ửực

keồ keỏt hụùp vụựi mieõu taỷ vaứ boọc loọ caỷm

xuực Khaực ụỷ truyeọn TẹH lieàn maùch

trong thụứi gian ngaộn, TLM khoõng lieàn

maùch)

? Theo dõi vào phần đầu của văn bản cho

biết ? Hoàn cảnh của bé Hồng có gì đặc

biệt ?

? Cảnh ngộ ấy tạo nên thân phận của chú

bé Hồng nh thế nào ?

( Tiết 2)

? Theo dõi cuộc đối thoại giữa bà cô và bé

Hồng hãy cho biết : Nhân vật bà cô có

2/ Taực phaồm:

- Vị trí : “Trong loứng meù” thuoọc chửụng

IV trớch trong taọp hoài kyự “NNTA” cuỷaNguyeõn Hoàng

ghẻ lạnh , cay nghiệt của những ngời họhàng

=> Cụ độc, đau khổ, luụn khao khỏt tỡnhthương người mẹ

* Tâm trạng của bé Hồng khi trò chuyện với ngời cô:

Lời núi: + Mày cú muốn ……

+ Sao lại khụng vào?

quan hệ nh thế nào với bé Hồng ?

- cô ruột

? Nhân vật bà cô hiện lên qua những chi

tiết và lời nói nào ?

-Lời núi: + Mày cú muốn ……

+ Sao lại khụng vào?

+ Mày dại quỏ

- Cử chỉ :

+ luụn tươi cười (Cười mà núi,cười

hỏi chỏu, cười kể cỏc chuyện cười rất

kịch)

? Cửỷ chổ cửụứi hoỷi vaứ noọi dung caõu hoỷi

cuỷa baứ coự phaỷn aựnh ủuựng taõm traùng cuỷa

baứ ủoỏi vụựi chaựu, vụựi chũ daõu khoõng?

- cử chỉ: Cời, hỏi- nụ cời và câu hỏi có vẻ

quan tâm, thơng cháu, tốt bụng nhng bằng

thỏi độ của người cụ?

? Sau lời từ chối của Hồng, bà cô lại hỏi

gì? nét mặt và thái độ của bà thay đổi ra

sao?

Bà cô hỏi luôn, mắt long lanh nhìn chằm

chặp-> tiếp tục trêu cợt

- Cố ý xoáy sâu nổi đau của bé

- Tơi cời kể chuyện xấu mẹ trớc bé Hồng

GV : Baứ muoỏn keựo beự Hoàng vaứo cuoọc

chụi aực ủoọc ủaừ daứn tớnh saỹn, duứ chuự beự

im laởng cuựi ủaàu, khoeự maột cay cay baứ

vaón tieỏp tuùc taỏn coõng Cửỷ chổ “lieàn vo

vai cửụứi noựi raống” mụựi ủoọc aực, giaỷ doỏi

laứm sao “Maứy daùi quaự…em beự chửự” ẹeỏn

caõu naứy ngửụứi noựi khoõng chổ boọc loọ sửù

aực yự maứ coứn chuyeồn sang chaõm choùc,

nhuùc maù(chuự yự gioùng ủieọu mổa mai) baứ

vaón tieỏp tuùc ủoựng kũch, treõu cụùt chaựu

nhử theỏ naứo?

khoực vaón tửụi cửụứi keồ caực chuyeọn veà

chũ daõu roài ủoồi gioùng nghieõm nghũ ra veỷ

thửụng xoựt boỏ beự Hoàng, ủieàu ủoự chửựng

+ Mày dại quỏ

- Cử chỉ :

+ luụn tươi cười

=> tỏ vẻ quan tõm, lời núi ngọt ngàonhưng giả dối , đầy mỉa mai, độc ỏc vànham hiểm

=> Lạnh lựng vụ cảm,sắc lạnh đến ghờrợn người của người cụ

toỷ baỷn chaỏt cuỷa baứ coõ beự Hoàng ra sao?

(Maởc cho chaựu phaón uaỏt nửực nụỷ nửụực

maột roứng roứng rụựt xuoỏng roài cửụứi daứi

trong tieỏng khoực, ngửụứi coõ vaón chửa

buoõng tha, baứ vaón tieỏp tuùc keồ veà sửù ủoựi

raựch, tuựng thieỏu cuỷa chũ vụựi veỷ thớch thuự,

dửụứng nhử ngửụứi coõ ủaừ ủaựnh ủeỏn mieỏng

ủoứn cuoỏi cuứng baứ muoỏn cho ủửựa chaựu

ủau khoồ hụn nửừa, theõ thaỷm hụn nửừa, vaứ

cuoỏi cuứng baứ ta mụựi haù gioùng ra veỷ ngoùt

ngaứo xoựt xa …

? Để nờu bật bc bà cụ T/g đó sd BPNT

gỡ ?

? Tỏc giả đó xõy dựng người cụ với tớnh

cỏch như vậy trong văn bản cú ý nghĩa

gỡ?

- Đú là một hỡnh ảnh mang ý nghĩa tố cỏo

người sống tàn nhẫn, khụ hộo cả tỡnh mỏu

mủ ruột rà trong XH t.dõn nửa phong kiến

lỳc bấy giờ

GV : Càng nhận ra sự thõm độc của

người cụ, bộ Hồng càng đau đớn uất hận,

càng trào lờn cảm xỳc yờu thương mónh

liệt đối với người mẹ bất hạnh của mỡnh

? Vậy khi nghe những lời núi gió dối,

thõm độc xỳc phạm đối với mẹ chỳ, bộ

Hồng đó cú những phản ứng tõm lý gỡ?

+) trớ úc ?

+) Từ ngữ ?

- Nhắc đến mẹ => trớ úc : sống dậy hỡnh

ảnh mẹ với vẻ rầu rầu, hiền từ

- Từ : “Cỳi đầu khụng đỏp”

- Từ : “Cỳi đầu khụng đỏp”

“ Lũng thăt lại”, -“khoộ mắt cay cay”

- “nước mắt rũng rũng”

- Bé Hồng đau đớn, uất ức, căm giận

T.trạng đau đớn, uất ức cực điểm, lũng

căm tức tột cựng của bộ Hồng đối với xó

hội cũ Trước bà cụ, bộ Hồng yếu ớt nhỏ

bộ mà kiờn cường, đau xút mà tự hào,

đ.biệt là dạt dào tỡnh thương yờu mẹ

? Qua đây, em hiểu đợc gì về tình cảm

của Hồng đối với mẹ?

? Qua cuộc đối thoại của Hồng với bà cô,

em hiểu gì về tính cách đời sống tình cảm

của Hồng

Gv yêu cầu học sinh đọc từ “ Nhng đến

ngày dỗ …giữa sa mạc” giữa sa mạc”

? Bé Hồng gặp mẹ trong hoàn cảnh nào ?

- Tan học , chợt thoáng thấy ngời giống

mẹ , liền đuổi theo gọi bối rối: Mợ ơi !

Tiếng gọi đó là phản ứng tự nhiên , là sự

bật ra tất yếu sau một quá trình dồn nén

một vài chi tiết trên để thấy đợc khả năng

miêu tả trạng thái tâm lí rất tinh tế đó của

tác giả ?

Thật ra xe kéo chạy chầm chậm , chỉ vài

giây sau chú bé đã đuổi kịp vậy thì “ thở

hồng hộc , trán đẫm mồ hôi , chân ríu lại

2.Tỡnh yeõu thửụng maừnh lieọt cuỷa chuự beự Hoàng khi baỏt ngụứ gaởp meù:

- Tiếng gọi cuống quýt, mừng tủi, xút xađau đớn, hi vọng

mẹ

thở hồng hộc , trán đẫm mồ hôi , rúi cảchân , khi mẹ hỏi oà khóc , khóc nức nở

=>Taõm traùng vui mửứng, hụứn tuỷi vaứ vaónraỏt treỷ con nhoỷ beự trửụực tỡnh meù bao la

trên đường, được mẹ xốc nách lên xe và

hạnh phúc nằm trong lịng mẹ, quên hết

những tủi hận, ưu phiền, thoả nỗi mong

nhớ bấy lâu là một đoạn truyện đậm chất

trữ tình , một bài ca tuyệt vời về tình mẹ

con vừa gần gũi, vừa thiêng liêng Những

hành động vội vã, cuống cuồng đuổi theo

xe mẹ, , ríu cả chân, ồ khĩc nức nở…

nhịp văn gấp, vui mừng, hờn tủi mà rất

trẻ con, nhỏ bé trước tình mẹ bao la

? Cảm giác của bé Hồng khi ở trong lịng

mẹ được miêu tả như thế nào? Hãy thử

bình chi tiết này?

(-Thấy mẹ: tươi sáng , đơi mắt trong, da

-Hơi thở, hơi quần áo thơm tho…

-phải bé lại … êm dịu vơ cùng …)

? Cảm giác sung sướng cực điểm của

chú khi gặp lại mẹ và được nằm trong

lòng mẹ mà chú chờ mong được tác giả

diễn tả cụ thể bằng giác quan nào?

Đoạn tả cảnh sung sướng vô bờ dạt dào,

miên man được nằm trong lòng mẹ,

được cảm nhận bằng tất cả các giác

quan của bé Hồng Đó là những giây

phút thần tiên hạnh phúc thần tiên hiếm

hoi nhất, đẹp nhất của con người Người

mẹ vĩ đại nhất, cao cả mà thân thương

nhất, máu mủ ruột rà biết bao nhiêu

Trong lòng mẹ trong hạnh phúc dạt dào,

tất cả mọi phiền muộn đau khổ tủi hổ

cũng như bong bóng xà phòng, áng mây

miên man được nằm trong lịng mẹ

=> Bé Hồng là đứa bé giàu tình cảm,giàu tự trọng, tình yêu thương cháy bỏngvới người mẹ bất hạnh của mình

- Phối hợp phương thức miờu tả, tự sự,

biểu cảm

- Cỏc hỡnh ảnh, so sỏnh thể hiện tõm

trạng, gõy ấn tượng gợi cảm

? Qua văn bản em hiểu hồi kớ là gỡ?

Hồi kớ : Là một thể của kớ, ở đú người

viết kể lại những chuyện những điều

chớnh mỡnh đó trói qua, chứng kiến

? Nội dung văn bản mà tỏc giả muốn gửi

gắm đến chỳng ta qua văn bản là gỡ?

- Nổi đau xút, tủi cực của bộ Hồng trong

sự hắt hủi của họ hàng bờn nội (bà cụ)

- Niềm hạnh phỳc sung sướng của bộ

Hồng khi được sống “trong lũng mẹ” đú

là lũng kớnh yờu mẹ, tỡnh mẫu tử bất diệt

Hoùc sinh ủoùc ghi nhụự SGK/21

Em hóy phỏt biểu cảm nghĩ về n.vật bộ

Hồng ?

Cảnh ngộ mồ cụi , đỏng thương

-Cú tỡnh yờu thương mẹ sõu sắc

-Giàu lũng tự trọng , giàu t cảm , yờu

- Học kĩ nội dụng văn bản và chú ý đến mặt thành công về nghệ thuật.

- Viết một đoạn văn ghi lại những ấn tợng sâu sắc nhất về ngời mẹ của em

-Soaùn baứi: “Trửụứng tửứ vửùng”

+ẹoùc kú vaờn baỷn phaàn tỡm hieồu baứi sau ủoự traỷ lụứi caực caõu hoỷi ụỷ beõn dửụựi +ẹoùc trửụực ghi nhụự

+ẹoùc kú phaàn chuự thớch

Hoùc baứi: “Caỏp ủoọ khaựi quaựt cuỷa nghúa tửứ ngửừ” theo daởn doứ tieỏt 3

- Tập hợp cỏc từ cú chung nột nghĩa vào cựng một trường từ vựng

3 Thái độ: Giáo dục ý thức học tập của HS

II Chuẩn bị:

1/ GV: Phiếu học tập

2/ HS:Học bài củ, xem trớc bài trờng từ vựng.

III Tiến trình tổ chức hoạt động dạy:

HĐ1: KHỞI ĐỘNG

1/ OÅn ủũnh lụựp : Kieồm tra sú soỏ

2/ Kieồm tra baứi cuừ:

- Theỏ naứo laứ moọt tửứ ngửừ coự nghúa roọng vaứ nghúa heùp? Cho vớ duù

3.Bài mới:

HĐ2: HèNH THÀNH KIẾN THỨC MỚI

- Cho hoùc sinh ủoùc ủoaùn vaờn sgk

- Nhaọn xeựt caực tửứ in ủaọm

trong một trường từ vựng cú chung một

nột nghĩa, là chỉ bộ phận cơ thể con người

? Neỏu taọp hụùp caực nhoựm tửứ in ủaọm aỏy

thaứnh moọt nhoựm tửứ thỡ chuựng ta coự moọt

trửụứng tửứ vửùng.Vaọy theo em, trửụứng tửứ

chung laứ chổ boọ phaọn cuỷa thaõn theồ

=>Taọp hụùp cuỷa nhửừng tửứ coự ớt nhaỏt moọt

khoứng, gaày, beựo, xaực ve, bũ thũt, caự roõ

ủửùc.Neỏu duứng nhoựm trửụứng tửứ vửùng ủeồ

mieõu taỷ ngửụứi thỡ trửụứng tửứ vửùng cuỷa

nhoựm tửứ treõn laứ gỡ?

Hỡnh daựng cuỷa con ngửụứi

Gọi 2 HS đọc kĩ ghi nhớ

- Hoùc sinh ủoùc muùc VD trong SGK

nhửừng trửụứng tửứ vửùng nhoỷ naứo? Cho vớ

duù.(SGK)

Trường từ vựng mắt :

- Bộ phận của mắt : Lũng đen, con

người…

- Hoạt động của mắt : Ngú, liếc, trụng…

- Đặc điểm của mắt : Lờ đờ, toột, mự

Moọt trửụứng tửứ vửùng coự theồ bao goàm

nhieàu tửứ khaực bieọt nhau veà tửứ loaùi

VD : DT: con ngửụi, loõng maứy; ẹT:

nhỡn, troõng, lieỏc; TT: toeựt, lụứ ủụứ…

? Do hieọn tửụùng nhieàu nghúa, moọt tửứ coự

theồ thuoọc nhieàu trửụứng tửứ vửùng khaực

nhau khoõng? Cho vớ duù?

VD : Trửụứng muứi vũ (cay, ủaộng,

chaựt, thụm)

Ngoùt Trửụứng aõm thanh (eõm dũu,

choỏi tai…)

Trửụứng thụứi tieỏt (hanh,aồm)

? Taực duùng cuỷa caựch chuyeồn trửụứng tửứ

vửùng trong thụ vaờn vaứ trong cuoọc soỏng

haống ngaứy? Cho vớ duù

(Trửụứng tửứ vửùng veà ngửụứi coự theồ chuyeồn

sang trửụứng tửứ vửùng veà ủoọng vaọt)

? Trửụứng tửứ vửùng vaứ caỏp ủoọ khaựi quaựt

nghúa cuỷa tửứ ngửừ khaực nhau ụỷ ủieồm

Trong thụ vaờn cuừng nhử cuoọc soỏng haốngngaứy, ngửụứi ta thửụứng duứng caựch chuyeồntửứ vửùng ủeồ taờng theõm tớnh ngheọ thuaọtcuỷa ngoõn tửứ vaứ khaỷ naờng dieón ủaùt

(Trường từ vựng là một tập hợp có ít

nhất một nét chung về nghĩa, trong đó

các từ có thể khác nhau về từ loại; Cấp

độ khái quát của nghĩa từ ngư là một tập

hợp các từ có quan hệ so sánh về phạm

vi nghĩa rộng hay nghĩa hẹp, trong đó

các từ phải có cùng từ loại)

* Hoạt động 3: Luyện tập.

HS thảo luận nhóm sau đó cử đại diện

lên bảng làm

Bài 1: Cho học sinh đọc văn bản Trong

lòng mẹ, tìm từ thuộc trường từ vựng

Bài 4 : Cho học sinh kẻ ô và xếp bảng

lấy điểm nhanh

III Luyện tập

Bài 1Người ruột thịt: Tôi, thầy tôi, mẹ tôi, côtôi, anh em tôi

Bài 2

a Dụng cụ đánh bắt thuỷ sảnb.Dụng cụ để đựng

c Hoạt động của chân

d Trạng thái tâm lý

e Tính cách

f Dụng cụ để viết

Bài 3 : hoài nghi, khinh miệt, ruồng rẫy, thương yêu, kính mến, rắp tâm :

Thuộc TTV chỉ thái độ của con người

Bài 4

Khứu giác

Thính giác

MũiThínhĐiếcThơm

TaiNgheĐiếcRõ

HĐ4: CỦNG CỐ-DẶN DỊ

4 Cđng cè: - Nhắc lại nd bài học

5.DỈn dß: Học lý thuyết Làm hết các bài tập cịn lại

- ChuÈn bÞ bµi " Bè cơc cđa v¨n b¶n "

+Đọc văn bản:Người thầy đạo cao đức trọng

+Trả lời các câu hỏi ở cuối văn bản

+Thực hiện câu hỏi 1,2 SGK –tr 25

Học bài:Tính thống nhất về chủ đề văn bản theo dặn dò tiết 4

- Bieỏt xaõy dửùng boỏ cuùc vaờn baỷn maùch laùc, phuứ hụùp vụựi ủoỏi tửụùng phản ỏnh, ý

đồ giao tiếp của người viết vaứ nhaọn thửực cuỷa ngửụứi ủoùc

- Sắp xếp cỏc đoạn văn trong bài theo một bố cục nhất định

- Vận dụng kiến thức về bố cục trong việc đọc – hiểu văn bản

3 Thái độ:

- Giáo dục HS có ý thức học tập

II Chuẩn bị:

1/ GV: Nghiên cứu tài liệu, soạn giáo án.

2/ HS: Học bài cũ, xem trớc bài mới

III Tiến trình tổ chức hoạt động dạy:

HĐ1: KHỞI ĐỘNG

1/ OÅn ủũnh lụựp : Kieồm tra sú soỏ:

2/ Kieồm tra baứi cuừ:

- Theỏ naứo laứ tớnh thoỏng nhaỏt veà chuỷ ủeà vaờn baỷn?

3.Bài mới:

Lâu nay các em đã viết những bài tập làm văn đã biết đợc bố cục của 1 vănbản là nh thế nào và đẻ các em hiểu sâu hơn về cách sắp xếp, bố trí nội dung phầnthân bài, phần chính của văn bản Cô cùng các em sẽ đi vào t/h tiết học hôm nay

- ẹoùc vaờn baỷn SGK : Ngửụứi thaày ủaùo

cao ủửực troùng.

phaàn? Chổ roừ ranh giụựi giửừa caực phaàn

không màng danh lợi; Tiếp đến có khi

không cho vào thăm; Còn lại).

trong văn bản trên?

- Phần 1: Giới thiệu ông Chu Văn An

- Phần 2: Công lao, uy tín và tính cách

của Chu Văn An

- Phần 3: Tình cảm của mọi người đối

với Chu Văn An

- Phân tích mối quan hệ giữa các phần

trong văn bản trên?

(Luôn gắn bó chặt chẽ với nhau, phần

trước là tiền đề cho phần sau, còn phần

sau là sự tiếp nối cho phần trước; Các

phần đều tập trung làm rõ chủ đề Người

thầy đạo cao đức trọng.

biết một cách khái quát: Bố cục của văn

bản gồm mấy phần? Nhiệm vụ của từng

phần? Các phần trong văn bản có quan

hệ với nhau như thế nào?

-HS đọc ghi nhớ

? Phần thân bài Tôi đi học của TT, được

sắp xếp trên cơ sở nào?

(Sắp xếp theo sự hồi tưởng những kỷ

niệm về buổi tựu trường đầu tiên của

tác giả Các cảm xúc được sắp xếp theo

thứ tự thời gian : những cảm xúc trên

đường đến trường, những cảm xúc khi

bước vào lớp học; Sắp xếp theo liên

tưởng đối lập những cảm xúc về cùng

một đối tượng trước đây và buổi tựu

trường đầu tiên)

? Phân tích những diễn biến tâm lý của

cậu bé Hồng ở văn bản Trong lòng mẹ

của Nguyên Hồng

(Tình thương mẹ và thái độ căm ghét

cực độ những cổ tục đày đoạ mẹ mình

của cậu bé Hồng khi nghe bà cô cố tình

- Phần 1: Giới thiệu ông Chu Văn An

- Phần 2: Công lao, uy tín và tính cáchcủa Chu Văn An

- Phần 3: Tình cảm của mọi người đốivới Chu Văn An

- Các phần cĩ chức năng n.vụ riêngnhưng luơn gắn bĩ chặt chẽ với nhau

- Các phần đều tập trung làm rõ chủ đề

Người thầy đạo cao đức trọng.

Văn bản thường có ba phần:

- Mở bài, Thân bài và kết bài

- Mỗi phần đều có chức năng, nhiệm vụriêng nhưng phải phù hợp với nhau đểlàm rõ chủ đề của văn bản

VB “Tôi đi học” được sắp xếp:

-theo dòng hồi tưởng -theo cảm xúc thời gian,không gian

Tâm trạng bé Hồng qua VB “Tronglòng mẹ”

-Tình thương mẹ và thái độ căm ghétxã hội đương thời khi nghe người cô bịachuyện

- Niềm sung sướng khi ở trong lòng mẹ

bịa chuyện nói xấu về mẹ -Niềm vui

sướng tột độ của bé Hồng khi ở trong

lòng mẹ)

có thể sắp xếp theo trình tự nào? Hãy

kể một vài trình tự mà em thường gặp?

+ Tả người, vật, con vật: Theo không

gian từ xa đến gần hoặc ngược lại; Theo

thời gian: quá khứ - hiện tại - đồng hiện;

Từ ngoại hình đến quan hệ cảm xúc

hoặc ngược lại

+ Tả phong cảnh: Theo không gian rộng

- hẹp - gần - xa - cao - thấp; Ngoại cảnh

đến cảm xúc hoặc ngược lại

? Chỉ ra 2 nhóm sự việc về Chu Văn An

trong phần thân bài?

- Sự việc nói về tài cao; Các sự việc

nói về đạo đức, được học trò kính trọng

+ Việc sắp xếp bố cục văn bản tuỳ

thuộc vào những yếu tố nào?

+ Các ý trong phần Thân bài thường

được sắp xếp theo những trình tự nào?

- Học sinh đọc ghi nhớ SGK

Tìm từ ngữ và câu thể hiện chủ đề

+Phân tích cách triển khai chủ đề

trong đoạn văn

Nhận xét phần trình bày của hs

-Trình tự tả người ,vật:Chỉnh thểbộ

phận

- Trình tự tả cảnh: Không gian,ngoạicảnh,cảm xúc

* Ghi nhớ 3: sgk III Luyện tập:

Bài tập 1 : a/ Theo không gian: từ xa(thấy chimbay lên như đàn kiến từ trong lòng đấtchui ra, bò li ti đen ngòm lên da trời),đến gần hơn (tiếng chim kêu náo độngnhư xóc những rổ đồng tiền đồng Chimđậu chen nhau trắng xoá), đến gần hơnnữa (thò tay lên tổ nhặt trứng chim mộtcách dễ dàng), gần nhất ( tiếng chimkêu vang động bên tai và nói chuyện thìkhông thể nghe thấy)

b/ Theo thời gian:

Lúc về chiều và lúc hoàng hôn

c/ Bàn về mối quan hệ giữa sự thật lịchsử và các truyền thuyết, các ý trong

đoạn được sắp xếp theo cách diễn giải,

ý sau làm rõ ý trước: Để làm rõ ý nhândân thường tìm cách chữa lại những sựthật lịch sử để khỏi công nhận nhữngtình thế đáng u uất, tác giả đưa 2 dẫnchứng Hai luận cứ được sắp xếp theotầm quan trọng với luận điểm cần chứngminh

Bài 2Trình bày và sắp xếp các ý cho một vănbản nói về lòng yêu thương sâu sắc vàcảm động của chú bé Hồng đối với mẹ

* MB: Nêu khái quát tình cảm của chúbé Hồng đối với mẹ

* TB:

- Hoàn cảnh đáng thương của chú béHồng và nỗi nhớ thương khao khát đượcmẹ nâng niu ấp ủ

- Sự cay nghiệt của bà cô và phản ứngquyết liệt của chú bé Hồng trước thái độcủa bà cô nói về mình

- Niềm sung sướng hạnh phúc của chúbé Hồng khi được ở trong lòng mẹ.Bài 3

Cách sắp xếp các ý trong phần thân bàinhư đề là chưa hợp lý, cần giải thíchnghĩa đen và nghĩa bóng của câu tụcngữ

Sau đó chứng minh đúng đắn của câutục ngữ trong đời sống hàng ngày

HĐ4: CỦNG CỐ-DẶN DỊ

4.Củng cố:

- Thế nào là bố cục văn bản?

- Bố cục văn bản gồm mấy phần? Nhiệm vụ của từng phần?

5.DẶN DÒ:

- Học kĩ phần ghi nhớ

-Hoàn thành bài tập 2,3 –SGK tr 27

-Soaùn baứi: Tửực nửụực vụừ bụứ:

+ẹoùc kú vaờn baỷn

+ẹoùc kú chuự thớch* vaứ caực chuự thớch khoự

+Traỷ lụứi caực caõu hoỷi phaàn ủoùc –hieồu vaờn baỷn

+Sửu taàm taực phaồm “Taột ủeứn”

-Hoùc baứi :trong loứng meù theo daởn doứ tieỏt 6

- Biết đọc – hiểu một đoạn trớch trong tỏc phẩm truyện hiện đại

- Thấy được bỳt phỏp hiện thực trong nghệ thuật viết truyện của nhà văn NgụTất Tố

- Hiểu được cảnh ngộ cơ cực của người nụng dõn trong xó hội tàn ỏc, bất nhõndưới chế độ cũ ; thấy được sức phản khỏng mónh liệt, tiềm tàng trong những ngườinụng dõn hiền lành và quy luật của cuộc sống : cú ỏp bức – cú đấu tranh

1.Ki ến thức :

- Cốt truyện, nhõn vật, sự kiện trong đoạn trớch “Tức nước vỡ bờ”

- Giỏ trị hiện thực và nhõn đạo qua một đoạn trớch trong tỏc phẩm “Tắt đốn”

- Thành cụng của nhà văn trong việc tạo tỡnh huống truyện, miờu tả, kể chuyện

và xõy dựng nhõn vật

2.K ĩ năng :

- Túm tắt văn bản truyện

- Vận dụng kiến thức về sự kết hợp cỏc phương thức biểu đạt trong văn bản tự

sự để phõn tớch tỏc phẩm tự sự viết theo huynh hướng hiện thực

3 Thái độ:

Giáo dục HS biết yêu thơng, cảm thông quý trọng con ngời nông dân lơng thiện Cóthái độ yêu ghét rạch ròi: Yêu lẽ phải, căm ghét cái ác, cái tàn nhẫn

II Chuẩn bị:

1/ GV: SGK, nghiên cứu tài liệu liên quan, soạn giáo án ,ảnh t.giả

2/ HS: Học bài cũ, soạn bài mới.

III Tiến trình tổ chức hoạt động dạy học:

HĐ1: KHỞI ĐỘNG

1 / OÅn ủũnh toồ chửực:

Kieồm tra sú soỏ ( ……./ 32)

2/Baứi cuừ:

- Phaõn tớch taõm traùng cuỷa beự Hoàng khi naốm trong loứng meù

3/ Bài mới:

Trong tự nhiên có quy luật đã đợc khái quát thành câu tục ngữ, cũng có quy luật

" Có áp bức có dấu tranh" Quy luật này đợc thể hiện khá rõ trong đoạn trích " Tức nớc

vỡ bờ" của Ngô Tất Tố Chúng ta cùng tìm hiểu quy luật đó thể hiện nh thế nào trongvăn bản

- GV hửụựng daón hoùc sinh ủoùc ủoaùn trớch

“Tửực nửụực vụừ bụứ”:

- Giaựo vieõn ủoùc maóu cho hoùc sinh ủoùc

(Lửu yự ủoùc chớnh xaực, coự saộc thaựi bieồu

caỷm, chuự yự ủoùc ngoõn ngửừ ủoỏi thoaùi cuỷa

caực nhaõn vaọt)

- Cho hoùc sinh ủoùc chuự thớch SGK

(Giaựo vieõn chuự yự theõm moọt soỏ chuự thớch

ớt quen thuoọc vụựi caực em: sửu, cai leọ,

xaựi, lửùc ủieàn, haàu caọn…)

-Yeõu caàu HS: +ẹoùc chuự thớch *

? Cho bieỏt ủoõi neựt veà taực giaỷ Ngoõ Taỏt

Toỏ?

(Hoùc sinh toựm taột dửùa vaứo SGK)

- Giaựo vieõn coự theồ cho hoùc sinh xem aỷnh

chaõn dung Ngoõ Taỏt Toỏ vaứ taực phaồm Taột

ủeứn.

- Giaựo vieõn coự theồ noựi theõm veà taực giaỷ

Ngoõ Taỏt Toỏ

(OÂng xuaỏt thaõn trong moọt gia ủỡnh nhaứ

Nho goỏc noõng daõn, laứ moọt ngửụứi uyeõn

baực trong nhieàu lúnh vửùc: nhaứ baựo, nhaứ

vaờn, nhaứ dũch thuaọt, nhaứ pheõ bỡnh,

nghieõn cửựu… Ngoõ Taỏt Toỏ ủửụùc ủaựnh giaự

laứ nhaứ vaờn tieõu bieồu cuỷa doứng vaờn hoùc

hieọn thửùc vụựi nhieàu taực phaồm xuaỏt saộc

Vụựi Taột ủeứn oõng ủửụùc meọnh danh laứ nhaứ

vaờn cuỷa noõng daõn, “Taột ủeứn laứ moọt aựng

vaờn hoaứn toaứn phuùng sửù daõn queõ”(Vuừ

- Ngoõ Taỏt Toỏ (1893 – 1954) queõ ụỷ Baộc

Ninh xuaỏt thaõn nhaứ nho goỏc noõng daõn

- Là cõy bỳt xuất sắc trong dũng VHHT

30 – 45

- Laứ nhaứ vaờn hieọn thửùc xuaỏt saộc chuyeõnvieỏt veà noõng thoõn Vieọt Nam trửụực CM

2.Tác phẩm

Vũ trớ ủoaùn trớch: Thuoọc chửụng 18 cuỷa

taực phaồm Taột ủeứn.

nhỏ của nơng thơn Việt Nam trước cách

mạng, đồng thời là bản án đanh thép đối

với xã hội phong kiến thực dân tàn bạo ăn

thịt người Bên cạnh đĩ tác phẩm cịn cĩ

giá trị nhân đạo với việc xây dựng thành

cơng nhân vật chị Dậu - một hình tượng

chân thực đẹp đẽ về người phụ nữ nơng

thơn với những phẩm chất tốt đẹp Cần

cù, tần tảo, giàu long thương người, dũng

cảm chống lại bọn cường hào áp bức

* “Tức nước vở bờ” : Chương 18, của

tác phẩm => được đánh giá là một trong

những đoạn trích tiêu biểu cho chủ đề của

tác phẩm

? Em hãy cho biết trước đoạn trích này

tác giả đã kể về việc gì?

- Giáo viên có thể dẫn vào đoạn trích:

Chị Dậu đã phải bán cả đứa con gái bảy

tuổi, con chó cái và đàn chó con cùng

gánh khoai lang mà vẫn không sao

chạy đủ suất sưu cho chú Hợi đã mất từ

năm ngoái Vì vậy anh Dậu đã bị bọn

cai lệ và người nhà lý trưởng bắt trói

ngoài đình.Đêm đến, anh bị cảm, bị

ngất nên bọn lý dịch đành thả tạm anh

về .Mãi sau anh mới được cứu tỉnh

Sáng hôm sau, bà lão hàng xóm tốt

bụng cho vay tạm ít bơ gạo để chị Dậu

nấu cháo cho chồng và lũ con đang đói

? Nội dung chính của đoạn trích là gì?

Chị Dậu chăm sóc chồng vừa tỉnh lại,

bọn tay sai đến đòi sưu và đinh bắt trói

anh Dậu, chị đã chống trả lại

? Theo em đoạn trích cĩ thể được chia

thành mấy phần ?

? Nội dung từng phần là gì?

- Từ đầu… ngon miệng hay khơng?

=> Cảnh buổi sáng ở nhà chị Dậu

- Đoạn cịn lại => Cuộc đối mặt với bọn

cai lệ - người nhà Lý trưởng và chị Dậu

vùng lên cự lại

-GV giới thiệu: Toàn bộ nội dung đoạn

 Bè cơc : 2 §o¹n

II Tìm hiểu văn bản:

1.Cảnh gia đình chị Dậu vào buổi sáng

- Hồn cảnh :

- Anh Dậu ốm nặng

trích kể chuyện buổi sáng ở nhà chị Dậu

khi anh Dậu vừa tỉnh lại chị Dậu vừa

thương vừa lo lắng cho chồng vừa hồi

hộp chờ đơn bọn nhà lí trưởng kéo đến

thúc sưu diễn ra trong không khí căng

thẳng Qua đây thấy được tình cảnh gia

đình chị Dậu như thế nào? Mục đích duy

nhất của chị giờ đây là gì ? Các em vào

Giảng:Mở đầu đoạn trích là không khí

ngột ngạt,căng thẳng của một làng quê

đang vào đợt thu thuế.XH đương thời có

một thứ thuế rất dã man-đó là thuế

thân-Một thứ thuế đánh vào dân

đinh.Gia đình chị Dậu là nạn nhân của

gạo hàng xĩm cho để chăm sĩc anh Dậu

bị ốm yếu, bị hành hạ giữa vụ sưu thuế)

gợi cho em suy nghĩ gì về tình cảnh của

người nhân dân nghèo trong xã hội cũ và

phẩm chất tốt đẹp của họ?

- Cực kì nghèo khổ, cuộc sống khơng cĩ

lối thốt, giàu tình cảm, sức chịu đựng

dẻo dai

? Khi kể về sự việc chị Dậu chăm sĩc

chồng giữa vị sưu thuế, tác giả đã dùng

-Chị không có tiền đóng thuế

- Chị phải bán con,bán chó vẫn không

- Hàng xĩm cho gạo để nấu cháo

Tình thế của gia đình chị Dậu thật thêthảm, đáng thương và nguy cấp

- Cử chỉ : + Múc cháo => quạt cho nguội + Rĩn rén : “Thầy em…xĩt ruột”

+ Chờ xem chồng ăn cĩ ngon khơng?

=> Là phụ nữ đảm đang, hết lịng thươngchồng con, dịu dàng, tình cảm

- Nghệ thuật tương phản

bpnt gì?

- Nghệ thuật tương phản

? Em hãy chỉ ra phép tương phản này?

Hình ảnh tần tảo, dịu hiền, tình cảm gia

Nổi bật tình cảnh khốn quẫn của người

nhân dân nghèo dưới ách áp bức bĩc lột

của chế độ phong kiến tàn nhẫn, phong

cách tơt đẹp của chị Dậu

G/v chuyển ý :

Cảnh buổi sang ở nhà chị Dậu được coi

như thế “tức nước đàu tiên” được tác giả

xây dựng và dồn tụ Qua đĩ đã thấy chị

Dậu yêu thương, lo lắng cho chồng mình

như thế nào? Chính tình thương yêu này

sẽ quuyết định phần lớn thái độ và hành

động của chị ở đoạn tiếp theo

? Cai lệ đại diện cho tầng lớp XH nào

trong chế độ thực dân nửa phong kiến?

? Tên cai lệ cĩ mặt ở làng Đơng Xá với

vai trị gì? Xơng vào nhà anh Dậu với ý

định gì?

+ Đánh, bắt những người thiếu thuế

+ Bắt, trĩi anh Dậu theo lệnh quan

? Vì sao hắn chỉ là một tên tay sai mạt

hạng, nhưng lại cĩ quyền đánh trĩi người

vơ tội vạ như vậy?

- Hắn sẵn sàng gây tội ác mà khơng trùn

tay, vì hắn đại diện nhân danh phép nước

để hoạt động

Giảng:Vì hắn là tên tay sai chuyên

nghiệp là công cụ bằng “sắt” đắc lực

của cái trật tự xã hội tàn bạo lúc bấy

2.Chị Dậu đương đầu với cai lệ và người nhà Lý trưởng

* Cai lệ :

- Giai cấp thống trị

- Ngơn ngữ : Quat, hét, chửi, mắng

- Cử chỉ, hành động : Sầm sập tiến vào,trợn mắt, giật phắt, tát, đanh, sấn đến,nhảy vào

giờ .Hắn nhân “phép nước”,đại diện

cho “nhà nước” để hành động.Do đó

hắn sẵn sàng gây tội ác mà không bị

ngăn chặn,không chùng tay

? Ngịi bút hiện thực của Ngơ Tất Tố đã

khắc hoạ hình ảnh cai lệ bằng những chi

tiết điển hình nào?

+ Bỏ ngồi tai lời van xin

+ Khơng mảy may động long

+ Bát trĩi anh Dậu (dù đau ốm)

? Qua đĩ nhận xét nghệ thuật khắc hoạ

nhân vật cuả tác giả?

=> Kết hợp chi tiết điển hình về lời nĩi,

hành động, thái độ,

? Cĩ thể hiểu gì về bản chất xã hội cũ từ

hình ảnh cai lệ này?

- Một xã hội bất cơng, khơng cịn nhân

tính, cĩ thể gieo hoạ xuống người dân

lương thiện bất cứ lúc nào, một xã hội tồn

tại trên cơ sở của lý lẽ hành động bạo

ngược

G/v chuyển ý bằng tiểu kết

Chỉ trong một đoan văn ngắn,

nhưng nhân vật cai lệ được khắc hoạ hết

sức nổi bật, sống động, cĩ giá trị điển

hình rõ rệt Khơng chỉ định hình cho tầng

lớp tay sai thống trị, mà cịn là hiện thân

của trật tự xã hội phong kiến đương thời

Từ tình thế của anh Dậu ở phần một

ta thấy tính mạng anh Dậu phụ thuộc vào

sự đối phĩ của chị Vậy chị đã đối phĩ

bằng cách nào?

? Chị Dậu đại diện cho tầng lớp nào trong

xã hội phong kiến?

? Khi anh Dậu bị chúng đem về trả cho

chị Dậu, anh Dậu đang trong tình trạng

như thế nào?

- Thái độ : + Bỏ ngồi tai lời van xin + Khơng mảy may động long + Bát trĩi anh Dậu (dù đau ốm)

- Tính cách: hống hách, thơ bạo, khơngcịn tính người

=> Tên Cai lệ là hiện thân sinh độngcủa trật tự thực dân PK đương thời

* Chị Dậu:

- Giai cấp bị trị

- Tha thiết van xin

- Lời nĩi : Ơng - cháu, ơng – tơi, mày –bà

- Cử chỉ hành động : Xám mặt, nghiếnrăng, túm cổ, ấn dúi, giằng co, vật nhau,túm tĩc lăng

? Chúng đến bắt anh trong hoàn cảnh

như thế nào?

- Anh Dậu vừa cất bát cháo lên miệng

?Trong cơn nguy khốn chị Dậu đã có

những lời nói, cử chỉ gì để đối phó với

bọn chúng?

- Chị run…van chúng

- Chị xám mặt lại

- Chị nhịn nhục chạy lại đỡ lấy van xin

hắn

“Cháu … ông”

? Em có nhận xét gì về cách xưng hô

của chị Dậu?

? Chị đã có những hành động như thế

nào để bảo vệ chồng?

- Chị liều mạng cự lại “Chồng tôi …

hành hạ”

- Chị nghiến hai hàm răng Mày …xem

- Chị túm cổ tên cai lệ ấn dúi ra cửa

- Chị đu đẩy…

? Qua đoạn trích, theo em vì sao mà chị

Dậu cĩ sức mạnh lạ lùng khi quật ngã hai

tên tay sai như vậy

- Vì :

+ Sức mạnh của long căm hờn, mà cái

gốc là lịng yêu thương(sức mạnh của

long yêu thương) – yêu chồng hơn cả bản

thân mình - bản chất tốt đẹp của người

phụ nữ Việt Nam

+ Chứng minh quy luật của xã hội : Cĩ áp

bức, cĩ đấu tranh, con giun xéo lắm cũng

quằn, tức nước thì vỡ bờ

? Đoạn trích đã cho em thấy được những

tính cách nào ở nhân vật chị Dậu?

G/V: Câu nĩi “Thà… chịu được” => chị

khơng chịu sống cúi đầu, mặc cho kẻ

khác chà đạp Hành động tuy chỉ là bộc

phát, căn bản chưa giải quyết được gì =>

bế tắc nhưng cĩ thể tin rằng khi cĩ ánh

sang cách mạng rọi tới, chị sẽ là người

tiên phong trong cuộc đấu tranh ấy Chị

Dậu đã trở thành một trong những điển

- Liều mạng cự lại: (khi không còn chịuđựng được nữa)

+ Nói lí lẽ+ Hành động quyết liệt

- Chị túm cổ tên cai lệ ấn dúi ra cửa

- Chị đu đẩy…

nhục chịu đựng yêu chồng, thươngchồng đầy vị tha, nhưng không yếuđuối khi bị đẩy tới bước đường cùng sẽvùng lên chống trả quyết liệt

III TỔNG KẾT

hình văn học, đẹp, khoẻ, hiếm hoi trong

văn hoc Việt Nam trước cách mạng tháng

8 mà tác giả đã sử dụng bằng tấm long

đồng cảm với người dân nghèo ở quê

hương mình

? Qua bài này em có nhận thức gì về

XH nông thôn VN trước CM về người

nông dân đặc biệt là người phụ nữ ?

? Em hiểu như thế nào về nhan đề “Tức

nước vỡ bờ”? Theo em cách đặt tên

như vậy có thỏa đáng không ?

? Nội dung đoạn trích thể hiện điều gì?

- Vạch trần bộ mặt tàn ác, bất nhân của

xã hội thực dân nửa phong kiến đương

thời; xã hội ấy đã đẩy người nông dân

vào tình cảnh vô cùng cực khổ, khiến họ

phải liều mạng chống lại

- Vẻ đẹp tâm hồn của người phụ nữ

nông dân, vừa giàu tình yêu thương vừa

có sức sống tiềm tàng mạnh mẽ

? Về nghệ thuật kể chuyện và miêu tả

nhân vật đoạn trích có những điểm gì

đặc sắc?

- Khắc hoạ nhân vât rõ nét

- Ngòi bút miêu tả sinh hoạt, sống động

- Ngôn ngữ kể chuyện, miêu tả của tác

giả và ngôn ngữ đối thoại của nhân vật

HĐ4: CỦNG CỐ-DẶN DỊ

4 CỦNG CỐ :

- Phân tích diễn biến tâm lí của nhân vật chị Dậu trong đoạn trích

- Em hiểu thế nào về nhan đề “Tức nước vỡ bờ”

5.DẶN DÒ:

-ẹoùc laùi vaờn baỷn

-ẹoùc ,hoùc baứi phaõn tớch

-Cheựp vaứ hoùc ghi nhụự

Soaùn baứi: Xaõy dửùng ủoaùn vaờn trong vaờn baỷn

-ẹoùc ủoaùn vaờn Ngoõ Taỏt Toỏ vaứ taực phaồm “Taột ủeứn”

-Traỷ lụứi caực caõu hoỷi ụỷ cuoỏi ủoaùn

-Tỡm tửứ ngửừ chuỷ ủeà vaứ caõu chuỷ ủeà cuỷa vaờn baỷn

Hoùc baứi :Boỏ cuùc vaờn baỷn

1/ GV: Nghiên cứu tài liệu và soạn giáo án.

2/ HS:Học bài cũ, xem trớc bài mới.

III Tiến trình tổ chức hoạt động dạy:

HĐ1: KHỞI ĐỘNG

1/ OÅn ủũnh toồ chửực: Kieồm tra sú soỏ.

2/Baứi cuừ:

? Thế nào là bố cục vb?

( Là sự tổ chức cỏc đoạn văn để thể hiện chủ đề )

? Bố cục vb gồm mõý phần ? Nờu nhiệm vụ từng phần ?

3 Bài mới

HĐ2: HèNH THÀNH KIẾN THỨC MỚI

Hoạt động của thầy và trò Nội dung kiến thức

vaứ taực phaồm “Taột ủeứn” vaứ traỷ lụứi caực

caõu hoỷi

? Vaờn baỷn treõn goàm coự maỏy yự? Moói yự

ủửụùc vieỏt thaứnh maỏy ủoaùn vaờn?

í 1: G/T T/gỉa NTTố và một số tỏc phẩm

chớnh

í 2:G/T N/D TPhẩm Tắt đốn và N/V

chị dậu

? Em dửùa vaứo daỏu hieọu, hỡnh thửực naứo

ủeồ nhaọn bieỏt ủoaùn vaờn?

?Qua phaõn tớch noọi dung vaứ hỡnh thửực

cuỷa ủoaùn vaờn em haừy cho bieỏt theỏ naứo

laứ ủoaùn vaờn ?

-GV toồng hụùp nhaỏn maùnh yự Moọt vaờn

baỷn ủửụùc vieỏt hoaứn chổnh laứ nhụứ sửù keỏt

noỏi giửừa caực ủoaùn vaờn ẹoaùn vaờn laứ ủụn

vũ trửùc tieỏp taùo neõn vaờn baỷn Daỏu hieọu

nhaọn bieỏt ủoaùn vaờn laứ baột ủaàu tửứ choó

vieỏt hoa luứi ủaàu doứng ủeỏn choó chaỏm

xuoỏng doứng Moói ủoaùn vaờn trỡnh baứy

moọt yự tửụng ủoỏi hoaứn chổnh

ẹoaùn vaờn laứ ủụn vũ treõn caõu, coự vai troứ

quan troùng trong vieọc taùo laọp vaờn baỷn

?Tửứ ngửừ naứo coự taực duùng duy trỡ ủoỏi

tửụùng trong ủoaùn vaờn (tửứ ngửừ chuỷ ủeà)?

II Tửứ ngửừ vaứ caõu trong ủoaùn vaờn:

1 Tửứ ngửừ chuỷ ủeà vaứ caõu chuỷ ủeà:

a)

Mẫu b) Nhaọn xeựt

- Tửứ : Ngoõ Taỏt Toỏ - Taột ủeứn

-Đoạn văn 1 có từ ngữ chủ đề là

“NTT”.Các từ được nhắc lại:Ông-một

nhà văn-một nhà nho

duy trì đối tượng

? Đọc đoạn thứ hai của văn bản và tìm

câu then chốt của đoạn văn (câu chủ

đề) Vì sao em biết đo ùlà câu chủ đề ?

? Từ những nhận thức trên , em hiểu từ

ngữ chủ đề và câu chủ đề là gì? Chúng

đóng vai trò gì trong văn bản?

(Từ ngữ chủ đề thường dùng làm đề

mục hoặc được lặp nhiều lần bằng các

đại từ, các từ đồng nghĩa nhằm duy trì

đối tượng cần nói đến trong đoạn văn

Câu chủ đề thường có vai trò định

hướng về nội dung cho cả đoạn văn vì

vậy khi một văn bản có nhiều đoạn văn

thì chỉ cần nhặt ra các câu chủ đề ghép

lại với nhau chúng ta sẽ có văn bản

hoàn chỉnh)

? Nội dung đoạn văn có thể được trình

bày bằng nhiều cách khác nhau Hãy

phân tích và so sánh cách trình bày trên

ý của hai đoạn văn trong văn bản nêu

trên?

? Đoạn 1 có câu chủ đề không ? Yếu tố

nào duy trì đối tượng trong đoạn văn?

Quan hệ ý nghĩa giữa các câu trong

đoạn văn như thế nào?

? Nội dung của đoạn văn được triển

khai theo trình tự nào?

? Câu chủ đề của đoạn thứ hai đặt ở vị

trí nào? Ý của đoạn văn này được triển

khai theo trình tự nào?

- Đọc đoạn văn b (tr 35 SGK)

? Đoạn văn có câu chủ đề không? Nếu

có ở vị trí nào?

? Nội dung của đoạn văn được trình bày

- Câu : Tắt đèn là tác phẩm tiêu biểunhất của NTT- câu mang ý khái quátcủa cả đoạn văn, thường ở vị trí đầuđoạn

=>Đoạn văn song hành

- Đoạn 2 có câu chủ đề – các câu phíasau cụ thể hoá ý chính câu đầu đoạn

=>Đoạn văn diễn dịch

- Đoạn b có câu chủ đề ở cuối đoạn,các câu phía trước cụ thể hoá cho ý câucuối

theo trình tự nào?

- GV chốt:Trong một đoạn văn thường

có một câu mang nội dung khái quát ,lời

lẽ ngắn gọn-gọi là câu .Câu chủ đề

thường đứng ở đầu đoạn hoặc cưối

đoạn.Đoạn văn có câu chủ đề đứng ở

đầu đoạn thì đoạn văn đó được viết

theo cách diễn dịch,ở cuối đoạn thì viết

theo cách qui nạp,không có câu chủ đề

thì viết theo cách song hành

? Có mấy cách trình bày đoạn văn?

-H/s rút ra ghi nhớ

HĐ3: LUYỆN TẬP

Bài 1: Cho học sinh đọc yêu cầu bài tập

và trả lời theo yêu cầu bài tập

Cho học sinh hoạt động theo nhóm cử

đại diện lên trình bày

Bài 2:

Yêu cầu học sinh đọc và xác định yêu

cầu của bài tập

-Gợi ý:

+Xem lại kiến thức về cách trình bày

nội dung trong một đoạn văn

+Đọc kĩ văn bản và trao đổi,suy

nghĩ,trả lời

-Nhận xét phần trình bày của hs

-Sửa bài và đưa đáp án

Bài 3, 4 hướng dẫn học sinh về nhà làm

=>Đoạn văn quy nạp

* GHI NHỚ: (SGK tr 36)

III Luyện tập :

Bài 1 Văn bản có 2 ý, mỗi ý được diễn đạtthành 1 đoạn

Bài 2

a Diễn dịch b Song hành c.Song hành

Bài 3

Cho câu chủ đề: Lịch sử ta đã có nhiều

cuộc kháng chiến vĩ đại chứng tỏ tinh thần yêu nước của dân tộc ta

+ Khởi nghĩa Hai Bà Trưng+ Chiến thắng Ngô Quyền

+ Chiến thắng nhà Trần

+ Chiến thắng của Lê Lợi

+ Kháng chiến chống Pháp, Mỹ thànhcông

Thay đổi câu chủ đề ở đầu và cuốiđoạn

Trước câu chủ đề thường có các từ: Vìvậy, cho nên, tóm lại, do đó…

Bài 4

Thất bại là mẹ thành công , có lẽ trong

thời kỳ lịch sử dựng nước và giữ nước

gian khoồ cuỷa oõng cha ta ủaừ tửứng chũunhieàu cay ủaộng thaỏt baùi; nhửừng thaỏt baùiaỏy ủaừ trụỷ thaứnh baứi hoùc kinh nghieọmbaống mauự vaứ nửựục maột Khoõng coự thaứnhcoõng naứo maứ khoõng traỷ giaự baống moà hoõivaứ nửụực maột…

HĐ 4 : CUÛNG COÁ, DAậN DOỉ :

4 CUÛNG COÁ:

- Theỏ naứo laứ ủoaùn vaờn ?

- Tửứ ngửừ chuỷ ủeõ laứ tửứ nhử theỏ naứo ?

- Theỏ naứo laứ caõu chuỷ ủeà ?

- Coự maỏy loaùi trỡnh baứy noọi dung trong 1 ủoaùn vaờn ?

5 DAậN DOỉ:

- Veà nhaứ hoùc baứi, laứm baứi taọp

-Xem laùi caực kieồu vaờn baỷn tửù sửù:

+Caựch keồ ngửụứi

+Caựch keồ nhửừng caỷm xuực trong taõm hoàn

+Caựch vieỏt moọt baứi vaờn hoaứn chổnh

- Chuaồn bũ tieỏt sau laứm baứi vieỏt soỏ 1 – vaờn tửù sửù

1/ GV:Soạn bài: Ra đề, đáp án, biểu điểm.

2/ HS: Xem lại kiến thức về văn tự sự, vở viết

III Tiến trình tổ chức hoạt động dạy và học:

HĐ1: KHỞI ĐỘNG

1/ Ổn định tổ chức: Kiểm tra sĩ số.

- Luyện tập viết bài văn và đoạn văn

1/ Xác định ngôi kể: thứ nhất, thứ hai, thứ ba

2/ Xác định trình tự kể:

+ Theo trình tự không gian, thời gian

+ Theo diễn biến của sự việc

+ Theo diễn biến của tâm trạng

(Có thể kết hợp kể bằng các thủ pháp đồng hiện)

3/ Xác định cấu trúc của văn bản(3 phần) dự định phân đoạn (số lượng đoạnvăn cho mỗi phần ) và cách trình bày cho mỗi đoạn văn

4/ Thực hiện 4 bước tạo văn bản đã học ở lớp 7 chú trọng bước lập đề cương

+ Tâm trạng của đêm trước ngày đến trường

+ Tâm trạng trước lúc đến trường

+ Tâm trạng trên đường đến trường

+ Tâm trạng lúc ở trường

+ Tâm trạng khi rời tay người thân và ở trong lớp

* Lưu ý: các ý chính phải được dựng thành đoạn rõ ràng, mạch lạc có sử dụng cácphương tiện liên kết

c/ Kết bài: (1,5đ)

- Ấn tượng của nhân vật tôi lần đầu kỉ niệm lần đầu tiên vào lớp sáu

- Ý nghĩa của việc đi học

- Suy nghĩ, mơ ước của em về ngày mai