Lời mở đầuNếu như Thành phố Hồ Chí Minh nổi tiếng với cafe bệt Hàn Thuyên, thì Hà Nội cũng được biết đến với trà chanh Nhà Thờ với các quán đa phần được bántrên vỉa hè, hay những cô bán
Trang 1Lời mở đầu
Nếu như Thành phố Hồ Chí Minh nổi tiếng với cafe bệt Hàn Thuyên, thì
Hà Nội cũng được biết đến với trà chanh Nhà Thờ với các quán đa phần được bántrên vỉa hè, hay những cô bán nước trà lưu động trên phố Với lợi thế là bán trênvỉa hè rộng, địa điểm ấy đã trở thành nơi thích hợp để tụ tập đông người và nhữngcâu chuyện rôm rả xoay tròn bên cốc trà chanh
Những cốc nước trà thoang thoảng mùi hoa nhài thơm dịu, điểm xuyết từmột đến hai lát chanh tươi, có vị ngọt, chua, chan chát đã trở thành thức uống quenthuộc của người dân Hà Nội
Tuy chỉ là thức uống bình dân với những nguyên liệu đời thường, ấy vậy
mà nó lại có sức hút kỳ lạ đến thế Nếu ai đã từng đến Hà Nội và có cơ hội đượcthưởng thức trà chanh trên những con phố quanh Nhà thờ lớn (phố Lý Quốc Sư,phố Nhà Thờ, phố Nhà Chung, phố Ấu Triệu) chắc không thể nào quên được
Cũng với thứ đồ uống này, nhưng nếu được thưởng thức ở một địa điểmkhác thì chắc bạn sẽ không có cảm giác đặc biệt ấy đâu Ngồi nhâm nhi trà chanhvới đĩa hạt dưa cắn nhí nhách, hay gói kẹo lạc trên góc phố cổ, được ngắm nhìnkhung cảnh đẹp cổ kính xung quanh Nhà Thờ Lớn, nhìn những dòng người, xe cộqua lại trên đường, quả là một trải nghiệm lý thú dành cho bạn
Nhưng có ai biết rằng, ẩn sau những cốc trà chanh thơm ngon, mát rượicộng với đĩa hạt hướng dương tí tách đó đang có quá nhiều bất cập chưa được giảiquyết Nếu những ái ngại này chỉ ảnh hưởng giữa hai bên là người bán hàng vàngười uống trà thì sẽ chẳng còn điều gì đáng để chúng tôi bàn Bởi người bán làngười ra giá và người uống trà là người tiêu dùng sao cho thỏa mãn cơn khát, thúvui tán gẫu hay nói cách khác là thỏa mãn lợi ích cận biên của mình Nhưng họđâu biết rằng chính hoạt động mua - bán của họ lại gây ra những tiêu cực cho bênthứ ba, hiểu đơn giản nghĩa là có những người không uống trà, không ăn hạt dưavẫn phải chịu những mức chi phí phát sinh từ hoạt động trên Và đặc biệt nhất lànhững mức chi phí phát sinh đó lại không được phản ánh trong giá thành của tràchanh
Trang 2Hiện tượng này chính là ngoại ứng tiêu cực- một dạng thất bại của thịtrường Và thông qua ví dụ này, nhóm chúng tôi xin được trình bày rõ ràng và chitiết để khiến bạn đọc hiểu nội dung của bài học.
Trang 3là một trong những thất bại của thị trường Có 2 loại ngoại ứng là: ngoại ứng tíchcực và ngoại ứng tiêu cực.
Ngoại ứng tiêu cực là những chi phí áp đặt lên đối tượng thứ ba ( ngoàingười mua và người bán trên thị trường), những chi phí đó lại không được phảnánh qua giá cả thị trường
Các quán trà chanh tọa lạc xung quanh Nhà Thờ chính là 1 ví dụ tiêu biểucho thất bại “ngoại ứng tiêu cực” của thị trường Trên thị trường trà chanh có sựgiao dịch giữa 2 bên, bên thứ nhất là những người bán trà chanh và bên thứ 2 lànhững người mua trà chanh Hoạt động mua bán này lại làm ảnh hưởng xấu đếnbên thứ 3 đó chính là những người dân sinh sống xung quanh Nhà Thờ và những
du khách tham quan Nhà Thờ cả trong và ngoài nước Để có thể thấy được nhữngtác động cho bên thứ 3 gây ra tổn thất xã hội như thế nào chúng ta cùng xem xét
MPC MSC = MPC + MEC
A
C
B E
M
N
O
Trang 4+ MSC là chi phí biên đối với xã hội, gồm 2 bộ phận cấu thành: chi phí tưnhân biên của quán nước MPC, chi phí ngoại ứng biên mà người dân xung quanhphải chịu MEC
xã hội phải đặt tại A, khi MB = MSC như vậy những quán nước gây ngoại ứngtiêu cực đã bán số lượng sản phẩm quá nhiều so mức tối ưu của xã hội
Vì lợi nhuận mà quán nước thu được khi bán thêm một cốc trà chanh làkhoảng cách dọc giữa đường MB và MPC nên tổng lợi nhuận của chủ quán tăngthêm khi tăng mức sản lượng từ Q0 đến Q1 là tam giác ABE Trong khi đó, xã hội
sẽ thiệt hại do ảnh hưởng của việc bán hàng nước gây nên Với mỗi cốc trà doquán nước bán , người dân xung quanh và những du khách tham quan sẽ chịu thiệtthêm một khoản MEC Vì thế khi số lượng cốc trà bán ra tăng từ Q0 đến Q1 sẽgây thiệt hại cho xã hội là hình thang MNQ1Q0, vì phần hình thang này có diệntích đúng bằng hình thang ACBE nên sau khi bù đắp phần lợi nhuận tăng thêm củaquán nước, xã hội vẫn bị thiệt tam giác ABC
Trang 5B Những tác động tiêu cực của các quán trà chanh
Trong những năm gần đây, các quán trà chanh Nhà Thờ đã trở thành điểmnóng thu hút một lượng lớn giới trẻ Hà Thành Đối với những thanh thiếu niên thìcác quán trà chanh được coi là nơi để bạn bè tụ tập nhau, giao lưu, thư giãn và chia
sẻ những câu chuyện thường nhật cho nhau, nó mang lại niềm vui, niềm hứng khởi
và giúp giải tỏa những áp lực trong học tập, công việc và cuộc sống hàng ngày.Còn với những chủ quán trà chanh thì đây chính là một công việc kinh doanh “hốtbạc” Nếu xét trong mối quan hệ giao dịch giữa hai bên như vậy ta thấy việc kinhdoanh này mang tính chất “ hai bên cùng có lợi “ Tuy nhiên khi nhìn rộng rachúng ta thấy lợi ích của hai bên lại có sự không đồng nhất, không phù hợp với lợiích toàn xã hội vì chính sự mua bán này đã gây ra những tác động tiêu cực chonhững người xung quanh
Nhắc đến những ảnh hưởng xấu của các quán trà chanh khu vực Nhà Thờgây nên, điều đầu tiên ta cần đề cập đến chính là vấn đề ách tắc giao thông Vỉa hètrên những con phố xung quanh Nhà Thờ đang được các chủ quán trà chanh tậndụng đến từng mét vuông đất Họ bày biện bàn, ghế và biển hiệu la liệt khắp nơitrên vỉa hè để làm hàng quán Vỉa hè vốn là tài sản công cộng, là phần đường dànhriêng cho người đi bộ vậy mà giờ nghiễm nhiên trở thành nơi kinh doanh thuộc sởhữu cá nhân của các chủ quán trà Không chỉ vậy, vào những giờ “cao điểm”khách đến nườm nượp thì những quán trà này còn mở rộng kinh doanh ra tận lòngđường Chính sự lấn chiếm vỉa hè và lòng đường như vậy khiến cho những ngườidân, những du khách đi bộ ở đây không còn cách nào khác là di chuyển dưới lòngđường
Bên cạnh việc lấn chiếm vỉa hè và lòng đường làm chỗ ngồi cho khác, cácchủ quán trà chanh cũng không ngần ngại chiếm luôn ca khoảng sân rộng trướcnhà thờ làm bãi để xe Lại một lần nữa, quyền “tự tung tự tác” “biến của chungthành của riêng” của các chủ kinh doanh đã gây ra ảnh hưởng xấu cho khu vựcnày Những người dân, khách du lịch muốn ngắm cảnh xung quanh nhà thờ lạiphải xuống lòng đường để đi
Những vấn đề trên là những nguyên nhân chính làm cản trở quá trình đi lại, gâyách tắc giao thông trên những con phố quanh Nhà Thờ lớn Hà Nội
Là một địa điểm du lịch nổi tiếng nằm trong lòng Thủ đô, Nhà Thờ lớn từlâu đã thu hút rất nhiều khách du lịch trong và ngoài nước Tuy nhiên, quang cảnh
cổ kính, trang nghiêm và mỹ lệ nơi đây đang dần bị thay thế bởi sự xô bồ, đôngđúc đến ngột ngạt của hàng trăm con người ngồi uống nước tràn lan trên cả vỉa hèlẫn dưới lòng đường Thêm vào đó, không gian thoáng đãng xung quanh nhà thờlớn còn bị hàng trăm chiếc xe máy, oto bao vây, lấp kín Khoảng sân trước nhà thờvốn là nơi để khách du lịch đứng đó ngắm nhìn và chụp những bức ảnh kỷ niệmnay lại được các chủ quán trà chanh trưng dụng làm bãi để xe Mất mỹ quanđường phố- đây chính là tiêu cực thứ 2 mà các quán trà chanh ở đây gây ra Và
Trang 6đương nhiên khi quang cảnh đẹp đẽ của Nhà thờ lớn đang dần bị mất đi chắc hẳn
sẽ reo ấn tượng không tốt trong lòng du khách nơi đây
Tác động thứ 3 gây ảnh hưởng xấu cho xã hội là vấn đề vệ sinh môitrường Khách đến uống trà chanh không đơn thuần chỉ uống trà, họ còn có nhucầu ăn các món như: hạt hướng dương, ô mai, nem chua rán và hút thuốc lá … từ
đó lại kéo theo một hệ lụy mới ảnh hưởng đến môi trường Hạt ô mai, vỏ hướngdương, những xiên nem chua rán hay những đầu lọc thuốc lá… thường được thựckhách nơi đây hồn nhiên xả ra vỉa hè và lòng đường Chúng ta có thể thấy sau mỗilượt khách đến uống trà, cắn hạt hướng dương là tại nơi họ ngồi lại xuất hiện mộtbãi rác nho nhỏ, mà mỗi ngày có đến hàng chục, hàng trăm lượt khách như vậy sẽ
có bao nhiêu đống rác được xả ra Tuy vậy, đôi lúc vãn khách các chủ quán tràcũng có quét dọn cái “cửa hàng” của mình nhưng đó cũng chỉ là việc quét rác dồnlại quanh các gốc cây hay tấp rác một đống xuống những cống bên mép vỉa hè.Những điều đó là nguyên nhân chính gây ô nhiễm môi trường, mất vệ sinh vỉa hè,đường phố nơi đây
Ảnh hưởng thứ 4 cũng là không nhở do các quán trà chanh và khách hàng
ở đây gây ra, đó là về văn hóa xã hội Tất nhiên với những khách đến đây, nhữngquán trà chanh Nhà thờ là nơi họ có thể tâm sự, sẻ chia, giao lưu và gặp gỡ bạn bè
Ở đây họ bỏ tiền không chỉ để uống trà mà còn để đổi lấy hàng giờ trò chuyện, tángẫu và đương nhiên không ai có thể đánh thuế những lời họ nói ra Và có một bộphận khách hàng, uống trà tại đây lại đi quá giới hạn trong việc thể hiện ngôn ngữcủa mình Khách hàng không phân biệt tuổi tác, giới tính, họ thản nhiên buông ranhững câu nói tục tĩu, những lời chửi thề vô văn hóa Thậm chí có người còn gọinhững quán trà chanh Nhà thờ là "thiên đường" nói tục, chửi bậy của những họcsinh mới choai choai nhưng đã cố tình tỏ ra mình hiểu biết Họ văng tục, chửi thềtất cả từ thầy cô, bạn bè đến bố mẹ, anh chị
Chị Huyền- chủ 1 quán trà chanh khu vực Nhà thờ chia sẻ: “Là phụ nữnhiều lúc thấy ngượng khi học sinh mới 15 – 16 tuổi đầu đã văng tục, chửi thề, nóixấu con này, con kia ngực to, chân dài… bằng những lời lẽ hết sức thô tục”
Những câu văng tục chửi thề của khách uống trà nếu vô tình bay vào tainhững đứa trẻ có thế sẽ làm chúng bắt chước học theo Và rồi ai sẽ biết được tầmảnh hưởng về lâu về dài của những ngôn từ tục tĩu, những nội dung bậy bạ ấy đốivới thế hệ tương lai sẽ như thế nào? Hoặc nếu lọt vào tai những người lớn tuổi,những khách du lịch thì sọ sẽ suy nghĩ ra sao, sẽ đánh giá thế nào về thế hệ trẻ Thủ
đô, còn đâu là thuần phong mỹ tục, còn đâu là nét đẹp văn hóa, còn đâu là vănminh thanh lịch của con người Tràng An? Gặp những điều như vậy liệu nhữngkhách du lịch đến đây họ có còn muốn quay lại với Nhà thờ lớn, còn muốn quaylại với Hà Nội của chúng ta nữa không?
Và điều cuối cùng chúng tôi muốn nói tới là vấn đề trật tự công cộng Tối
đa hóa lợi nhuận là điều mà các chủ kinh doanh mong muốn, và có lẽ cái côngviệc làm ăn hốt bạc này đã đem lại niềm hứng khởi, khiến họ say mê lao độngkhông biết mệt mỏi, không kể ngày đêm Họ đam mê công việc đến bỏ ăn bỏ ngủ,sẵn sang phục vụ các “thượng đế” thâu đêm suốt sáng Họ mở hàng từ sáng sớm
Trang 7đến tối khuya, cứ còn khách là còn mở hàng Chính sự phục vụ khách nhiệt tình đócủa họ lại gây ảnh hưởng không tốt cho những người dân xung quanh Các quántrà chanh Nhà thờ mở hàng đến tận đêm khuya thậm chí là 1, 2h sáng Vẫn cònkhách hàng thì vẫn còn tiếng nói chuyện, cười đùa, tiếng xe cộ vào ra Cứ như vậyliệu giấc ngủ của những người dân sống xung quanh đây liệu có được đảm bảo?Những học sinh, sinh viên sống quanh đây sẽ học như thế nào khi luôn bị nhữngtiếng ồn ào đó làm mất tập trung?
Tóm lại, việc kinh doanh của các chủ quán trà chanh khu vực Nhà thờ đã
và đang gây ra những ảnh hưởng tiêu cực cho xã hội Những tác động đó khôngchỉ diễn ra ngày một ngày hai mà nó triền miên ngày này sang tháng khác thậmchí còn để lại dư âm xấu về lâu về dài Điều đó đã gây ra những bức xúc, khó chịu
và trở thành nỗi bất bình, phẫn nộ sâu sắc của những người dân cũng như tạo nênnhững cái nhìn thiếu thiện cảm trong mắt du khách đến với Thủ đô Hà Nội
Trang 8C Hành động của các cơ quan chức năng
Trước những hiện trạng đó, các cấp lãnh đạo, các cơ quan chức năng đãxắn tay vào cuộc để bảo vệ lợi ích cộng đồng như thế nào?
Về quy định chung của cả nước, chính phủ đã ban hành Nghị định số
34/2010/NĐ-CP: Quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ
Theo “Điều 15 - Xử phạt cá nhân, tổ chức có hành vi vi phạm về sử
dụng, khai thác trong phạm vi đất dành cho đường bộ” có quy định phạt tiền
từ 20.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng đối với một trong các hành vi vi phạmsau đây:
a) Chiếm dụng đường phố để: kinh doanh dịch vụ ăn uống; bày bán hànghóa; kinh doanh, buôn bán vật liệu xây dựng; sản xuất, gia công hàng hóa; làm nơitrông, giữ xe; sửa chữa hoặc rửa xe; đặt, treo biển hiệu, biển quảng cáo; làm máiche; thực hiện các hoạt động dịch vụ khác gây cản trở giao thông;
b) Dựng biển quảng cáo trên đất hành lang an toàn đường bộ không được
cơ quan quản lý đường bộ có thẩm quyền đồng ý bằng văn bản;
Theo “Điều 17- Xử phạt cá nhân, tổ chức có hành vi vi phạm về xây
dựng bến xe, bãi đỗ xe, trạm dừng nghỉ, trạm thu phí đường bộ” quy định:
1 Phạt tiền từ 30.000.000 đồng đến 40.000.000 đồng đối với một trong cáchành vi vi phạm sau đây:
a) Xây dựng hoặc thành lập bến xe, bãi đỗ xe, trạm dừng nghỉ, trạm thu phíđường bộ không theo quy hoạch hoặc không được phép của cơ quan nhànước có thẩm quyền;
b) Xây dựng bến xe, bãi đỗ xe, trạm dừng nghỉ, trạm thu phí đường bộkhông bảo đảm tiêu chuẩn kỹ thuật, không theo đúng thiết kế đã đượcduyệt
2 Ngoài việc bị phạt tiền, cá nhân, tổ chức có hành vi vi phạm còn bị ápdụng các biện pháp khắc phục hậu quả sau đây:
a) Vi phạm điểm a khoản 1 Điều này còn buộc phải tháo dỡ công trình tráiphép, khôi phục lại tình trạng ban đầu đã bị thay đổi do vi phạm hành chínhgây ra;
b) Vi phạm điểm b khoản 1 Điều này còn buộc phải xây dựng lại bến xe,bãi đỗ xe, trạm dừng nghỉ, trạm thu phí đường bộ theo đúng thiết kế đãđược phê duyệt, bảo đảm tiêu chuẩn kỹ thuật
Về chính quyền Hà Nội nói riêng, ủy ban nhân dân thành phố đã ra “Quyết
định 46/2009/QĐ-UBND về quản lý hoạt động bán hàng rong trên địa bàn Thành phố Hà Nội” theo đó, phố Nhà Chung nơi tọa lạc của Nhà thờ lớn là tuyến
phố bị cấm bán hàng rong lấn chiếm vỉa hè và lòng đường Còn việc lấn chiếm
lòng đường để trông giữ xe thì có “Công văn 796/UBND-GT các tuyến phố
Trang 9cấm tổ chức trông giữ phương tiện xe đạp, xe mô tô, ô tô trên vỉa hè, lòng đường” do Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội ban hành, theo đó phố Nhà Chung
là khu phố bị cấm trông giữ và đỗ xe trên lòng đường lẫn vỉa hè
Trước những “Nghị định số 34/2010/NĐ-CP” của chính phủ và “Quyếtđịnh 46/2009/QĐ-UBND của ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội”, các cơ quanchức năng, lực lượng an ninh ở phường Hàng Trống đã có những biện pháp cụ thể:
+ Đặt những biển cấm bán hàng rong, cấm đỗ xe trên những con phố xungquanh Nhà thờ lớn
+ Cử lực lượng an ninh đi tuần tra, kiểm tra xung quanh khu vực Nhà thờnếu phát hiện các cửa hàng lấn chiếm vỉa hè, lòng đường sẽ tịch thu tangvật ( bàn ghế, cốc chén, đồ ăn thức uống…) và lập biên bản nộp phạt, nếu
vi phạm quá 2 lần sẽ bị tịch thu giấy phép kinh doanh Đối với những bãitrông xe không đúng nơi quy định sẽ bị dẹp bỏ, phạt hành chính; nhữngphương tiện giao thông đỗ dưới lòng đường hay dựng trên vỉa hè sẽ bị lựclượng tuần tra thu giữ và xử phạt hành chính
+ UBND phường Hàng Trống thông qua các tổ dân phố, khu dân cư khảosát các hộ kinh doanh vi phạm, đề nghị họ ký cam kết không tái phạm.Mặc dù đã có những biện pháp khá mạnh tay trong việc giải quyết vấn nạntrà chanh vỉa hè khu vực Nhà thờ lớn, nhưng cũng chỉ trong những ngày đầu triểnkhai biện pháp; những đợt có lễ hội, hội nghị Quốc tế diễn ra tại Hà Nội thì các cơquan chức năng xiết chặt kiểm soát thì mới hạn chế được sự bành trướng củanhững quán trà này Còn những ngày bình thường, khi đến Nhà thờ lớn bạn vẫn sẽbắt gặp cảnh tượng các quán trà chanh chiếm dụng gần hết diện tích vỉa hè thậmchí còn tràn lan xuống lòng đường; vẫn còn cảnh những ô tô, xe máy dừng, đỗ trênvỉa hè và dưới lòng đường; vẫn còn những bãi trông giữ xe trái nơi quy định
Theo sự tìm hiểu của chúng tôi, sự hoành hoành của các quán trà chanh vẫncòn diễn ra là do những lý do sau:
+ Ngay trong Nghị định 34 của Chính phủ quy định xử phạt từ 20 đến 30triệu đồng cho một lần vi phạm là chưa hợp lý:
Trung tá Hoàng Đức Thọ, Trưởng Công an phường Hàng Trống cho biết:
“Công an phường hai lần phát hiện, đề nghị UBND quận Hoàn Kiếm ra quyết định
xử phạt hành chính, mức phạt 25 triệu đồng với các hộ kinh doanh nước giải khát(trong đó có trà chanh) lấn chiếm vỉa hè, lề đường phố Nhà Thờ song đến nay họvẫn chưa thực hiện”
Bởi lẽ, kinh doanh trà chanh không cần đầu tư nhiều, chỉ vài chục bộ bànghế nhựa, vài chục chiếc đĩa và cốc nhựa cùng bộ đồ nghề pha chế Thế nên khi cơquan chức năng có xử phạt và thu giữ tang vật cũng chỉ là vài chục bộ bàn ghếnhựa, vài bộ ấm chén có giá trị chỉ khoảng trăm ngàn đồng Trong khi đó, mứcphạt cho hành vi chiếm dụng vỉa hè, lòng đường lại tới 25 triệu đồng nên người bịphạt sẵn sang đầu tư “dụng cụ hành nghề” mới chứ không dại gì nộp phạt Theođồng chí Thọ, để người bị xử phạt chấp hành nộp phạt, cơ quan chức năng cầnphải có biện pháp cưỡng chế hành chính, rút giấy phép kinh doanh Nhưng theochúng tôi nếu làm vậy cũng không khả quan cho lắm bởi các quán nước vỉa hè ởđây đa phần được mở ra hết sức tự do mà không hề có giấy phép kinh doanh
Trang 10+ Thêm vào đó còn là sự khó khăn cho các cơ quan chức năng khi mà lựclượng tuần tra, thanh tra, kiểm soát trật tự đô thị còn mỏng và họ cũng không thể
đi cả ngày từ sáng sớm đến đêm khuya để giám sát những quán trà chanh nàyđược Khi thấy bóng dáng của lực lượng chức năng thì các chủ quán lại nhanh taydọn dẹp đồ nghề, khách hàng cũng nhanh chóng dắt xe đi mất, những tuần tra viêncùng lắm chỉ được một, hai cửa hàng thì các quán khác đã kịp dọn dẹp xong đồnghề Đến khi lực lượng tuần tra đi qua thì họ lại dọn dẹp đồ ra bán tiếp
Trưởng Phòng Cảnh sát trật tự thuộc Công an thành phố Hà Nội HoàngThanh Bình thừa nhận: “tình hình vi phạm tái lấn chiếm vỉa hè, lòng đường củathành phố đang bùng phát là do các lực lượng chức năng ở cơ sở chưa thườngxuyên kiểm tra và lực lượng làm công việc này vốn đã mỏng lại không có đủ thẩmquyền để xử lý dứt điểm.”
+ Cũng phải kể đến nữa là ý thức của chính những khách hàng đến quán tràchanh Mọi khách hàng đến đây đều biết lấn chiếm vỉa hè, lòng đường để buônbán, đỗ xe là vi phạm quy định nhưng họ vẫn cứ thường xuyên tụ tập nhau tại đây
để uống trà, hóng gió, buôn chuyện: Xuân Thịnh (Đội Cấn, Hà Nội) vẫn khôngquên hôm ngồi chưa kịp gọi đồ đã phải hai lần “chạy chỗ” từ sát lề đường dịchvào sát cửa, và cuối cùng, co cụm trong nhà Hay như Bích Trâm (Học viện Báochí và tuyên truyền) có hôm hẹn bạn vừa ngồi gọi được nước ra đã phải hứng ngaycảnh nháo nhác chạy công an Lách nhách là thế, nhưng hôm sau lại vẫn "quán cũ
ta ngồi" Thậm chí khi được tôi hỏi: “bạn không thấy phiền khi thỉnh thoảng uốngtrà lại gặp cảnh “chạy” công an à?” thì bạn trả lời “ Phiền gì? Thỉnh thoảng chạythế mới vui, công an đến thì chui vào ngõ ngồi tí lại ra “chém” tiếp.”
Với ý thức giữ gìn vệ sinh, giữ gìn an ninh trật tự như vậy của các bạn trẻthì đến khi nào Nhà thờ lớn mới được trả lại vẻ đẹp yên bình như xưa?
Trang 11D
ĐỀ XUẤT
Tình trạng chiếm dụng lòng đường, vỉa hè tại Hà Nội diễn biến ngày càngphức tạp, là một trong những nguyên nhân làm cho tình trạng ùn tắc giao thôngđang theo chiều hướng tiêu cực Và thực tế vấn đề ô nhiễm môi trường tại cáchàng quán trà chanh quanh khu Nhà thờ lớn vẫn còn Tiếng ồn ào, chửi bới gâyảnh hưởng tới người dân vẫn còn đó….Mặc dù cơ quan quản lý và chức năng đã
có những hành động thiết thực để giữ trật tự cho khu Nhà thờ, nhưng với nhữngdẫn chứng ở trên vẫn còn là một dấu chẩm hỏi lớn cho những biện pháp đặt ra củachính quyền đã hợp lý hay chưa?
Theo chúng tôi, nguyên nhân xâu xa để xảy ra tình trạng hỗn độn và lộnxộn như hiện nay là do lỗi của cả 3 bên: cơ quan chính quyền địa phương, ngườimua hàng và người bán hàng Chính vì vậy, muốn giải quyết vấn đề này, ta phảiđồng thời cùng tác động vào cả 3 bên mới có thể đạt hiệu quả cao Việc giải quyếtvấn đề theo một bên – đó là người bán hàng theo cách làm của cơ quan quản lý sẽkhông thể giải quyết tốt được
Về phía cơ quan quản lý, chính quyền địa phương:
- Đầu tiên chúng tôi nhận thấy việc cấm bán hàng rong một cách tuyệt đối ởkhu vực Nhà thờ Lớn là rất khó thực hiện và cũng không nên thực hiện Vì đối vớinhiều chủ quán ở đây, quán trà chanh là miếng cơm manh áo, là cuộc sống của bảnthân và cả gia đình họ Tuy nhiên vỉa hè là nơi giành cho người đi bộ, không phảigiành cho người bán hàng Đây cũng là một điểm quan trọng cần sự giải quyếtkhéo léo và linh hoạt của các cơ quan có thẩm quyền Theo chúng tôi các cơ quanchức năng nên phân chia, dành ra một khoảng vỉa hè cho các quán trà chanh nàyhoạt động Ví dụ như những tuyến đường có vỉa hè rộng trên 2m thì cho chủ quánkinh doanh trên vỉa hè trong khoảng 1m chiều rộng sát với nhà của họ còn nhữngđoạn đường nào có vỉa hè rộng dưới 2m ta mới nên cấm tiệt
Trang 12- Để khắc phục việc mất an ninh trật tự về đêm ở các quán trà chanh, các cơquan có thẩm quyền nên đưa ra những quy định cụ thể giới hạn thời gian mở cửanhững quán trà này Theo chúng tôi quy định thời gian mở hàng muộn nhất đến23h là hợp lý cho những hộ dân xung quanh lẫn các chủ quán trà vì sau 23h lượngkhách ở các quán trà cũng không còn đông đúc nên việc đóng quán vào thời giannày không ảnh hưởng lớn đến thu nhập của các chủ quán; và giờ này cũng là thờigian mà hầu hết mọi người ở Hà Nội bắt đầu đi ngủ.
- Còn về lực lượng giám sát còn đang mỏng, chúng ta nên thành lập các đội
an ninh khu vực như đội tự quản phường, đội tự quản dân phố để giúp đỡ lựclượng an ninh trật tự, giúp đỡ công an phường trong việc nhắc nhở, kiểm tra, ràsoát và xử lý các tụ điểm lấn chiếm vỉa hè, lòng đường Tăng cường thêm các biểnhiệu cấm vứt rác bừa bãi, cấm để xe lòng đường, vỉa hè không đúng nơi quy định
Hoặc có thể thay việc tăng cường lực lượng tuần tra, thành lập các đội tựquản vừa tốn sức người sức của thì chúng tôi còn đưa thêm một giải pháp đó là lắp
hệ thống camera an ninh trên những con phố này vừa để quan sát, giám sát viphạm lấn chiếm vỉa hè, lòng đường vừa để kịp thời phát hiện những vụ xô sát,đánh nhau tại những khu vực này để kịp thời giải quyết Khi phát hiện hành vi saiphạm sẽ thông báo qua loa phường nhắc nhở, nếu vẫn còn tiếp tục sai phạm thì sẽ
cử người đến tận nơi xử lý, giải quyết và lập biên bản Chúng tôi nhận thấy cácnày đỡ tốn kém hơn việc thường xuyên cử lực lượng an ninh đi tuần tra vì: chỉ cầnvài người thay phiên nhau trực là có thể quan sát, phát hiện sai phạm 24/24h, cònviệc bổ sung thêm lực lượng an ninh dù có thêm bao nhiêu người thì việc tuần tra24/24h là việc bất khả thi, dù có làm được cũng tốn rất nhiều sức người sức của;không chỉ vậy với những camera này còn có thể chụp ảnh làm bằng chứng tránhviệc cứ thấy cơ quan an ninh là các quán trà chanh lại thu dọn đồ nghề vào nhà,vào ngõ khiến lực lượng chức năng không thể xử lý triệt để Tuy nhiên để thựchiện biện pháp này lại cần một lượng tiền bỏ ra ban đầu khá lớn để trang bị hệthống camera, nhưng thiết nghĩ đó cũng là việc đáng làm
- Còn về việc lấn chiếm lòng đường để trông giữ xe có thể thấy những bãi
đỗ xe đúng với quy định quanh khu vực này là không nhiều, nó chưa đáp ứng đủnhu cầu gửi xe cho những khách tham quan và những khách uống trà ở đây Vìvậy chính quyền phường Hàng Trống cần mở thêm các điểm trông, giữ xe hợp quy
Trang 13định để đáp ứng đủ nhu cầu này Nếu đã khai thác hết những điểm phù hợp đểtrông xe thì các cơ quan có thẩm quyền có thể xây dựng những khu để xe ngầmdưới mặt đất hay những bãi để xe nhiều tầng…
Về phía người bán hàng:
- Bước đầu cần tuyên truyền, thực hiện công tác tư tưởng với các chủ cửahàng vi phạm, lấn chiếm vìa hè công cộng, gây ảnh hưởng đến an ninh trật tự Bêncạnh đó cần thực hiện nghiêm túc công tác quản lý ở địa phương
- Thành lập, xây dựng các văn bản quy định riêng cấp khu vực cho “điểmnóng” này Mục đích tạo một “điều lệ” để chấn chỉnh, cũng như làm căn cứ xửphạt một cách mạnh mẽ những cá nhân nào vẫn cố tình vi phạm, tái phạm nhiềulần
- Và quan trọng nhất là một khi đã đưa ra các quy định cấm họ buôn bánvỉa hè thì chính quyền địa phương cần hỗ trợ, giúp đỡ và tạo điều kiện cho nhữngchủ quán này có việc làm mang lại khoản thu nhập đủ cho họ và gia đình ổn địnhcuộc sống Khi đã có công ăn việc làm ổn định họ sẽ không phải “cố sống cố chết”với nghiệp “trà chanh vỉa hè” nữa
Về phía người mua hàng:
- Giới trẻ nhận thức rất nhanh và cũng có rất nhiều ý kiến trái chiều về cùngmột vấn đề, cách tiếp cận vấn đề cũng rất khác nhau Do vậy, cần tăng cườngtuyên truyền để xây dựng ý thức cho thế hệ lớp trẻ Việc làm cụ thể có thể là treocác băng rôn, áp phích đề những khẩu hiệu về việc trả lại trật tự, bình yên, giữ gìn
vệ sinh cho khu phố; viết các bài báo về vấn đề trật tự công cộng tại đây và thườngxuyên nhắc nhở mọi người thông qua loa đài phát thanh của phường Điều đó sẽgóp phần nào thay đổi suy nghĩ của giới trẻ theo hướng tích cực hơn
- Và sự giáo dục của các gia đình và nhà trường cũng là một điều vô cùngcần thiết cho việc giải quyết triệt để tình trạng này…
Trang 14E
KẾT LUẬN
Qua việc phân tích thực trạng và những giải pháp đưa ra, chúng ta đã hiểu
rõ hơn về những bức xúc, khó chịu của người dân xung quanh Nếu tình trạng lấnchiếm vỉa hè này kéo dài thì xã hội sẽ phải chịu những tốn thất vô cùng to lớn
Những giải pháp chúng tôi đưa ra chỉ là một phần rất nhỏ để khắc phục tìnhtrạng này Để giải quyết vấn đề một cách thực sự hiệu quả và triệt để đòi hỏi cần
có sự phối hợp của nhiều bên liên quan (người bán và người mua )
Kết thúc bài thảo luận này, nhóm 1 hy vọng có thể góp một phần tiếng nói củamình vào công tác giữ gìn vệ sinh chung trong khu phố du lịch của Hà Nội
Trên đây là toàn bộ ý kiến của nhóm 1 chúng em về các vấn đề liên quanđến tr à chanh Nhà thờ, do việc phân tích, đánh giá còn mang nhiều tính chủ quan,
cá nhân Chúng em mong nhận được sự nhận xét, đánh giá khách quan từ phía côgiáo để đề tài của chúng em được hoàn chỉnh hơn Chúng em xin chân thành cảm
ơn cô
Trang 15F Phụ lục
I Một số văn bản pháp luật được trích dẫn:
1 Quyết định 46/2009/QĐ-UBND về quản lý hoạt động bán hàng rong trênđịa bàn Thành phố Hà Nội do Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội ban hành
UỶ BAN NHÂN DÂN
UỶ BAN NHÂN DÂN THÀNH PHỐ
Căn cứ Luật Tổ chức Hội đồng nhân dân và Uỷ ban Nhân dân ngày 26/11/2003;
Căn cứ Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật của Hội đồng nhân dân, Uỷ ban nhân dân năm 2004;
Căn cứ Luật Thương mại ngày 14 tháng 6 năm 2005;
Căn cứ Nghị Quyết số 15/2008/QH12 ngày 29/5/2008 của Quốc hội khoá XII về điều chỉnh địa giới hành chính Hà Nội và một số tỉnh liên quan;
Căn cứ Nghị định số 13/2008/NĐ-CP ngày 04/02/2008 của Chính phủ Quy định tổ chức các cơ quan chuyên môn thuộc Uỷ ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương; Căn cứ Nghị định số 39/2007/NĐ-CP ngày 16 tháng 03 năm 2007 của Chính phủ về cá nhân hoạt động thương mại một cách độc lập, thường xuyên không phải đăng ký kinh doanh;
Xét đề nghị của Giám đốc Sở Công Thương Hà Nội tại Tờ trình số 1704/TTr-SCT ngày
29 tháng 12 năm 2008 về việc Quyết định Ban hành "Quy định về quản lý hoạt động bán hàng rong trên địa bàn Thành phố Hà Nội",
QUYẾT ĐỊNH
Điều 1 Ban hành kèm theo Quyết định này "Quy định về quản lý hoạt động bán hàng
rong trên địa bàn Thành phố Hà Nội"
Điều 2 Quyết định này có hiệu lực thi hành sau 10 ngày kể từ ngày ký Quyết định này
thay thế Quyết định 02/2008/QĐ-UBND ngày 09/01/2008 của Uỷ ban nhân dân Thànhphố ban hành "Quy định về quản lý hoạt động bán hàng rong trên địa bàn Thành phố HàNội"
Điều 3 Chánh Văn phòng Uỷ ban nhân dân Thành phố, Giám đốc các Sở, Ban, Ngành;
Chủ tịch UBND Thành phố Hà Đông, Sơn Tây và các Quận, Huyện; Chủ tịch UBND cácphường, xã, thị trấn; các tổ chức, cá nhân có liên quan chịu trách nhiệm thị hành Quyếtđịnh này
Trang 16TM UỶ BAN NHÂN DÂN
KT CHỦ TỊCH PHÓ CHỦ TỊCH
Nguyễn Huy Tưởng
Điều 1 Đối tượng và phạm vi áp dụng
1 Đối tượng áp dụng: áp dụng đối với cá nhân bán hàng rong hoạt động thương mại mộtcách độc lập, thường xuyên, không có địa điểm kinh doanh cố định trên địa bàn thànhphố Hà Nội (sau đây gọi tắt là người bán hàng rong)
2 Phạm vi áp dụng: áp dụng đối với các hành vi bán hàng rong và trách nhiệm của các cơquan quản lý Nhà nước Thành phố Hà Nội đối với hoạt động bán hàng rong trên một sốkhu vực thuộc địa bàn Thành phố Hà Nội do UBND Thành phố quy định (có phụ lục kèmtheo)
Điều 2 Giải thích từ ngữ
1 Người bán hàng rong: là cá nhân hoạt động thương mại một cách độc lập, thường
xuyên, không phải đăng ký kinh doanh, không có địa điểm kinh doanh cố định và khônggọi là " thương nhân" theo quy định của Luật Thương mại
2 Bán rong (buôn bán dạo): là các hoạt động bán rong không có địa điểm cố định, bao
gồm cả việc mua nhận sách báo, tạp chí, văn hoá phẩm của các thương nhân được phépkinh doanh các sản phẩm này theo quy định của pháp luật để bán rong
Chương II
PHẠM VI HOẠT ĐỘNG CỦA NGƯỜI BÁN HÀNG RONG
Điều 3 Phạm vi về hàng hoá, dịch vụ kinh doanh của người bán rong
Trang 17Người bán hàng rong được phép kinh doanh các loại hàng hoá, dịch vụ trừ các loại hànghoá, dịch vụ sau đây:
a) Hàng hoá, dịch vụ thuộc danh mục hàng hoá, dịch vụ cấm kinh doanh, hạn chế kinhdoanh và kinh doanh có điều kiện theo phụ lục I, II, III ban hành kèm theo Nghị định số59/2006/NĐ-CP ngày 12/6/2006 của Chính Phủ;
b) Hàng lậu, hàng giả, hàng không rõ xuất xứ, hàng quá thời hạn sử dụng, hàng khôngđảm bảo điều kiện vệ sinh an toàn thực phẩm theo quy định của pháp luật; hàng khôngđảm bảo chất lượng, bao gồm hàng mất phẩm chất, hàng kém chất lượng, hàng nhiễmđộc và động thực vật bị dịch bệnh
Điều 4 Phạm vi, khu vực kinh doanh của người bán rong
Những khu vực cấm kinh doanh:
1 Khu vực thuộc các di tích lịch sử, văn hoá đã được xếp hạng, các danh lam thắng cảnhkhác;
2 Khu vực các cơ quan nhà nước Trung ương và Thành phố Hà Nội, cơ quan ngoại giao,các tổ chức quốc tế,
3 Khu vực vành đai an toàn kho đạn dược, vật liệu nổ, nhà máy sản xuất đạn dược, vậtliệu nổ, doanh trại quân đội nhân dân Việt Nam trên địa bàn Thành phố Hà Nội;
4 Khu vực thuộc cảng hàng không, sân ga, bến tầu, bến xe, bến phà, bến đò và trên cácphương tiện vận chuyển;
5 Khu vực trường học, bệnh viện, cơ sở tôn giáo, tín ngưỡng;
6 Khu vực tạm dừng, đỗ của phương tiện giao thông đang tham gia giao thông, bao gồm
cả đường bộ và đường thuỷ;
7 Đường quốc lộ, lòng đường, hè phố đường đô thị, đường huyện, đường trong các khutập thể chỉ dùng cho mục đích giao thông
8 Khu vệ sinh công cộng, bãi chứa rác thải, nơi sản xuất có thải nhiều bụi, chất độc hại
dễ lây nhiễm bệnh, nơi bị đọng nước và các chất ô nhiễm khác
Điều 5 Trách nhiệm và nghĩa vụ của người người bán rong trong quá trình hoạt động thương mại
1 Người bán hàng rong có trách nhiệm thực hiện các quy định sau:
a) Các quy định về nếp sống văn minh, vệ sinh phòng bệnh, môi trường, phòng cháy,chữa cháy, phòng chống thiên tai và giao thông vận tải;
b) Phải đặt, để các phương tiện di chuyển, thiết bị, dụng cụ bán hàng và hàng hoá ngănnắp, trật tự; phải có dụng cụ đựng rác và chất thải phù hợp;
c) Trường hợp kinh doanh thực phẩm và dịch vụ ăn uống, người bán hàng rong phải đảmbảo đủ các điều kiện theo quy định của pháp luật về vệ sinh an toàn thực phẩm đối vớiviệc kinh doanh các loại hàng hoá, dịch vụ này;
Trang 18d) Khai báo với Uỷ ban nhân dân phường, xã, thị trấn nơi tạm trú theo hướng dẫn của cơquan quản lý nhà nước địa phương.
2 Nghiêm cấm người bán hàng rong thực hiện các hành vi sau đây:
a) Thực hiện việc bán hàng để xảy ra gây rối trật tự ảnh hưởng xấu đến môi trường, sứckhoẻ, an toàn và phúc lợi chung của cộng đồng;
b) Đeo bám, nài ép, chèo kéo, tranh giành, gây phiền hà cho khách và có lời nói hoặc cửchỉ thô tục, thiếu lịch sự với khách, lợi dụng hoạt động bán hàng rong để xin ăn;
c) Tụ tập đông người hoặc dùng loa phóng thanh, chiêng, chống, còi, kèn và các phươngtiện tăng âm khác cổ động, quảng cáo cho hoạt động kinh doanh lưu động mà chưa đượcphép của các cơ quan chức năng;
d) Rao bán hoặc dùng các thiết bị âm thanh để rao bán rong gây ồn tại nơi công cộng vàảnh hưởng đến sự yên tĩnh chung trong khoảng thời gian từ 22 giờ đến 5 giờ sáng hômsau;
đ) In, vẽ, viết lên tường; treo (chăng, dựng) cờ, băng rôn, panô, áp phích, biển hiệu, biểnquảng cáo trái quy định của pháp luật, không phù hợp với thuần phong mỹ tục và ảnhhưởng xấu đến mỹ quan thành phố;
e) Sử dụng các phương tiện di chuyển, thiết bị, dụng cụ thực hiện các hoạt động mua bánkhông đảm bảo tiêu chuẩn kỹ thuật, an toàn vệ sinh ảnh hưởng xấu đến mỹ quan chung;
g) Gian lận trong cân, đong, đo, đếm và các thông tin sai lệch, dối trá hoặc dễ gây hiểulầm về chất lượng của hàng hoá, dịch vụ mà mình cung cấp;
h) Phóng uế bừa bãi; vứt hoặc để các phương tiện di chuyển, phương tiện bán hàng, thiết
bị, bao bì và dụng cụ gói, giấy, rác, hàng hoá và các đồ vật khác ra đường giao thông,xuống sông, cống rãnh hoặc bất kỳ khu vực nào gây ô nhiễm môi trường, làm cản trởgiao thông, gây bất tiện cho cộng đồng;
i) Nấu ăn, ngủ, nghỉ ở hè phố, lòng đường dành cho người và phương tiện tham gia giaothông, hầm đường bộ, gầm cầu; cầu vượt, lối đi, chiếu nghỉ cầu thang nhà chung cư; nhàchờ xe buýt; nơi hoạt động văn hoá, giải trí, vui chơi công cộng làm ảnh hưởng xấu đến
mỹ quan thành phố và trật tự an toàn xã hội trên địa bàn Thành phố Hà Nội
3 Nghiêm cấm người bán hàng rong chiếm dụng trái phép, tự ý xây dựng, lắp đặt cơ sở,thiết bị, dụng cụ thực hiện các hoạt động mua bán hàng hoá và trưng bày hàng hoá ở bất
kỳ địa điểm nào trên đường giao thông và nơi công cộng; lối ra vào lối thoát hiểm hoặcbất kỳ khu vực nào làm cản trở giao thông, gây bất tiện cho cộng đồng và làm mất mỹquan chung
4 Người bán hàng rong chỉ được thực hiện việc mua, bán hàng hoá ở các khu vực, tuyếnđường, phần vỉa hè đường bộ, ngõ hẻm được Uỷ ban nhân dân Thành phố, Uỷ ban nhândân Quận, Huyện cho phép sử dụng tạm thời theo phân cấp quản lý
5 Người bán hàng rong phải di chuyển hàng hoá, phương tiện, thiết bị, dụng cụ thực hiệncác hoạt động mua bán hàng hoá theo yêu cầu của cơ quan nhà nước có thẩm quyền đểtránh làm cản trở hoặc tắc nghẽn giao thông trong trường hợp khẩn cấp hoặc vì lý do anninh hoặc ảnh hưởng các hoạt động xã hội khác theo quy định của pháp luật