bảo vệ môi trường việt nam

Bảo vệ môi trường là một bộ phận cấu thành không thể tách rời của chiến lược phát triển kinh tế xã hội, là cơ sở quan trọng bảo đảm phát triển bền vững đất nước. Quỹ bảo vệ môi trường Việt Nam được tạo lập từ nguồn vốn ngân sách nhà nước và huy động từ các nguồn vốn khác nhằm hỗ trợ tài chính trong lĩnh vực bảo vê môi trường.

QUỸ BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG VIỆT NAM

I. CƠ SỞ PHÁP LÝ:

Quỹ BVMTVN được thành lập theo Quyết định số 82/2002/QĐ-TTg ngày

26 tháng 6 năm 2002 về việc thành lập và hoạt động của Quỹ bảo vệ môi trường Việt Nam.Từ đó đến nay để thực hiện tốt chức năng nhiệm vụ quỹ và các cơ quan nhà nước khác đã ban hành một số văn bản pháp luật,quy phạm pháp luật như sau:

động của Qũy BVMTVN

lệ tổ chức và hoạt động Qũy BVMTVN

hướng dẫn thực hiện chế độ quản lý tài chính đối với Qũy BVMTVN

BVMTVN về ban hành quy chế cho vay lãi suất ưu đãi, hỗ tợ lãi suất , tài trợ và đồng tài trợ của Qũy BVMTVN

ưu tiên, tiêu chí lựa chọn cho vay ưu đãi đầu tư bảo vệ môi trường của Qũy BVMTVN

vay ưu đãi năm 2012

cho vay ưu đãi năm 2013

chí lựa chọn cho vay ưu đãi đầu tư bảo vệ môi trường của Quỹ BVMTVN năm 2013

với hoạt động khai thác khoáng sản…

Trong đó quy định chi tiết về các điều khoản về hoạt động, lĩnh vực hoạt động, đối tượng tác động, tiêu chí xét duyệt,lĩnh vực ưu tiên, tiêu chí hoạt động cũng như quy định trong hợp tác trong và ngoài nước

II. KHÁI NIỆM VÀ NỘI DUNG HOẠT ĐỘNG CỦA QUỸ BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG VIỆT NAM:

1. Khái niệm:

Bảo vệ môi trường là một bộ phận cấu thành không thể tách rời của chiến lược phát triển kinh tế xã hội, là cơ sở quan trọng bảo đảm phát triển bền vững đất nước

Quỹ bảo vệ môi trường Việt Nam được tạo lập từ nguồn vốn ngân sách nhà nước và huy động từ các nguồn vốn khác nhằm hỗ trợ tài chính trong lĩnh vực bảo vê môi trường

Quỹ trực thuộc Bộ tài nguyên và môi trường, chịu sự quản lí của bộ tài chính về tài chính, hoạt động không vì mục đích lợi nhuận, bảo đảm hoàn vốn điều lệ và bù đắp chi phí quản lí

2. Tổ chức

QBVMTVN là tổ chức tài chính nhà nước,quy có tư cách pháp nhân,có vốn điều lệ,có bảng cân đối kế toán riêng,có con dấu,được mở tài khoản tại kho bạc nhà nước và các ngân hàng trong và ngoài nước.QBVMTVN hoạt động không

vì mục đích lợi nhuận nhưng phải đảm bảo hoàn vốn điều lệ và bù đắp chi phí quản lý.Quỹ có trụ sở chính đặt tại Hà Nội,ngoài ra còn có văn phòng đai diện các tỉnh,trực thuộc trung ương,văn phòng giao dịch của quỹ đặt tại nước ngoài

Bộ máy quản lí và điều hành

Hội đồng quản lí bao gồm: lãnh đạo bộ tài ngyên môi trường (chủ tịch)

Đại diện quyền có thẩm bộ tài chính,bộ kế hoạch đầu tư, ngân hàng nhà nước việt nam, bộ tài nguyên và môi trường(thành viên)

3. Nhiệm vụ của QBVMTVN:

Huy động các nguồn vốn trong và ngoài nước để đầu tư bảo vệ môi trường

Hỗ trợ tài chính cho các chương trình, dự án,các hoạt động phòng,chống,khắc phục ô nhiễm,suy thoái và sự cố môi trường mang tính quốc gia,liên ngành,liên vùng hoặc giải quyết các vấn đề môi trường cục bộ nhưng phạm vi ảnh hưởng lớn

Tiếp nhận và quản lý nguồn vốn ủy thác từ các tổ chức,cá nhân trong và ngoài nước để hỗ trợ tài chính cho các chương trình,dự án,hoạt động và nhiệm

vụ bảo vệ môi trường

Tổ chức hướng dẫn xây dựng,thẩm định và xét chọn các chương trình,dự án,hoạt động và nhiệm vụ bảo vệ môi trường được đề nghị tài trợ hoặc hỗ trợ tài chính theo đúng quy định của pháp luật

Sử dụng vốn nhàn rỗi không có nguồn vốn từ ngân sách nhà nước và sự đồng thuận của tổ chức,cá nhân cung cấp vốn để mua trái phiếu Chính phủ theo quy định của pháp luật

4. Phương thức hoạt động của QBVMTVN

III. NGUỒN HÌNH THÀNH VÀ TÌNH HÌNH HOẠT ĐỘNG CỦA QBVMTVN

1. Nguồn hình thành QBVMTVN

Nguồn cấp trực tiếp từ ngân sách nhà nước bao gồm:

- Vốn điều lệ do ngân sách nhà nước cấp ban đầu và bổ sung vốn điều lệ

do thủ tướng chính phủ quyết định

và bảo vệ môi trường Nguồn kinh phí này đước xác định trong kế hoạch ngân sách nhà nước hang năm

Các khoản thu nhập hợp pháp trong quá trình hoạt động của quỹ bao gồm:

vốnđầu tư củaQBVMTVN; thu lãi tiền gửi của QBVMTVN gửi tại kho bạc nhà nước và các ngân hàng thương mại; thu phí nhận ủy thác cho vay lại theo hợp đồng ủy thác

Thu nhập từ hoạt động tài chính như:

được nợ,tài sản hình thành từ vốn vay của quỹ

2. Sử dụng QBVMTVN

Nguyên tắc sử dụng quỹ:

ưu đãi các dự án bảo vệ môi trường theo cơ chế mức vốn cho vay không vượt quá 70% tổng chi phí của chương trình, dự án đầu tư BVMT;lãi suất

do hội đồng quản lí quỹ quy định cho từng nhóm đối tượng nhưng không vượt quá 50% mức lãi suất cho vay thương mại

không vượt quá 7% vốn điều lệ của quỹ

- Mua trái phiếu chính phủ từ nguồn vốn tạm thời nhàn rỗi không có nguồn gốc từ ngân sách nhà nước trên cơ sở có sự đồng ý của tổ chức, cá nhân cung cấp vốn

Quản lý QBVMTVN:

tiền phạt do vi phạm các quy định của pháp luật được phân phối như sau:

+ Trích 10% vào quỹ bổ sung vốn điều lệ

+ Trích 50% vào quỹ đầu tư phat triển để đầu tư, mua sắm tài sản, đổi mới công nghệ trang thiết bị, điều kiện làm việc

+ Trích quỹ khen thưởng và phúc lợi.mức trích 2 quỹ thực hiện theo quy định như đối với doanh nghiệp nhà nước

+ Số còn lại sau khi trích lập các quỹ trên sẽ được bổ sung vào quỹ đầu tư phát triển

môi trường và bộ tài chính các kế hoạch như: kế hoạch vốn hàng năm, kế hoạch sử dụng vốn, kế hoạch thu chi tài chính…

- Kiểm tra báo cáo kế toán và báo cáo quyết toán định kì hoặc đột suất

Tiêu chí lựa chọn và lĩnh vực ưu tiên sử dụng QBVMTVN

+ Tính cấp thiết là hiệu quả BVMT

+ Quy mô và tính đặc thù

+ Tính kinh tế, khả năng trả nợ

+ Tính nhân rộng, bền vững

+ Ưu thế ứng dụng công nghệ tiên tiến, phù hợp, đặc biệt là công nghệ trong nước

+ Phục vụ trực tiếp các chính sách của nhà nước về bảo vệ môi trường

+ Xử lý chất thải công nghiệp của các khu công nghiệp.

+ Xử lý ô nhiễm môi trường của các đơn vị thuộc QĐ 64

+ Xử lý nước thải của các nhà máy, xí nghiệp

+ Xử lý ô nhiễm làng nghề (nước, không khí, chất thải rắn)

+ Xử lý chất thải sinh hoạt

+ Xử lý khói bụi xi măng và các loại bụi khác

+ Triển khai công nghệ sạch, thân thiện môi trường, tiết kiệm năng lượng

+ Sản xuất các sản phẩm BVMT

+ Xã hội hóa thu gom rác thải

Thực trạng và kết quả sử dụng QBVMTVN

Qua 10 năm hình thành và phát triển, Quỹ BVMT Việt Nam đã không ngừng lớn mạnh cả về nhân lực và các tiềm lực phục vụ cho phát triển bền vững Đến nay, Quỹ có 62 cán bộ, viên chức làm việc tại Cơ quan điều hành nghiệp vụ của Quỹ trong đó có 10 Thạc sỹ, 50 Cử nhân, Kỹ sư và 02 Cao đẳng

Đa số cán bộ được đào tạo trong và ngoài nước thuộc các lĩnh vực Kinh tế, Tài chính Ngân hàng, Luật và Môi trường

Với tinh thần tận tụy phục vụ vì mục tiêu phát triển bền vững, Lãnh đạo, viên chức và người lao động trong Quỹ đã hết mình vì công việc, luôn luôn chủ động và thể hiện tinh thần phối hợp, hợp tác, giúp đỡ vì lợi ích chung Bên cạnh

đó, Lãnh đạo Quỹ cũng thường xuyên đốc thúc, kiểm tra việc thực hiện nhiệm

vụ và xây dựng một nếp sống văn hóa công sở lành mạnh, thực hiện nghiêm túc giờ làm việc, kỷ luật lao động và năng suất, chất lượng công việc

Quỹ đã trở thành một “Địa chỉ Xanh” đáng tin cậy, một nguồn vốn hữu ích cho các nhà đầu tư về BVMT hướng tới phát triển bền vững tại Việt Nam Đến nay, có thể khẳng định, Quỹ BVMT Việt Nam thực sự đứng vững, đang trên đà phát triển mạnh cả về chiều rộng lẫn chiều sâu

Kết quả đạt được:

Trong công tác chuyên môn, nghiệp vụ: Quỹ đã đạt được một số kết quả đáng khích lệ, trong đó nổi bật nhất là công tác cho vay với lãi suất ưu đãi Tính đến nay, Quỹ đã cho 144 dự án môi trường vay vốn với tổng hợp đồng tín dụng cho vay hơn 866 tỷ đồng Vốn vay của Quỹ đã được sử dụng đúng mục đích, có hiệu quả trong công tác bảo vệ môi trường trên phạm vi toàn quốc Bên cạnh đó, Quỹ cũng đã tập trung đẩy mạnh một số lĩnh vực công tác khác như:

đã tài trợ cho 112 dự án, nhiệm vụ trong lĩnh vực BVMT trên các lĩnh vực tuyên truyền phổ biến nâng cao nhận thức cộng đồng, khắc phục, xử

lý ô nhiễm môi trường do thiên tai, dịch bệnh, bão lũ… với số tiền tài trợ gần 24 tỷ đồng

Dự án cải thiện ô nhiễm môi trường Khu Di tích lịch sử văn hóa đền Trần Thương – Hà Nam; tài trợ cho một số Hội thảo, lễ mít tinh đối, Dự án Thu gom và Xử lý dầu trôi dạt vào vùng bờ biển khu vực đảo Cồn Cỏ và một số xã ven biển huyện Vĩnh Linh(Quảng Trị)

thu lệ phí bán/chuyển CERs của 07 dự án với số tiền trên 30 tỷ đồng Quỹ cũng đã chi hỗ trợ kinh phí đối với hoạt động tuyền truyền nhận thức cộng đồng về Biến đổi khí hậu với số tiền gần 2 tỷ đồng.với công tác quản lý các dự án Cơ chế phát triển sạch CDM và ký Quỹ Phục hồi môi trường trong khai thác khoáng sản, năm 2011, Quỹ đã thu được 13.170.143.598 đồng của các chủ dự án CDM như dự án Thủy điện Nậm Pia; Phú Mậu và dự án Thu gom và Sử dụng khí đồng hành mỏ Rạng Đông

- Công tác ký quỹ khai thác khoáng sản: Quỹ đã tiếp nhận 98 đơn vị đăng

ký quỹ, với 127 dự án, tổng số tiền là trên 45 tỷ đồng Tài trợ và thực hiện nhiệm vụ 118 dự án

nhiều tổ chức Quốc tế như: Tổ chức phát triển Thế giới (DWW); Quỹ môi trường Thế giới Pháp (FFEM); Cơ quan môi trường Hàn Quốc (KECO); Tổ chức hợp tác phát triển Nhật Bản (JICA); Ngân hàng Thế giới World Bank, Ngân hàng tái thiết Đức; Hợp tác với JetstarPacific xây dựng chương trình giảm hiệu ứng nhà kính; Phối hợp với cơ quan phát triển quốc tế Đan Mạch (DANIDA) trong các dự án BVMT thông qua các dự án về kiểm soát ô nhiễm các khu vực đông dân nghèo (PCDA), nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng trong các doanh nghiệp vừa và nhỏ và dự án tăng cường năng lực cho kiểm soát ô nhiễm nước ở Việt Nam

Đặc biệt, Quỹ BVMT Việt Nam đã có hơn 6 năm hợp tác với các đối tác của Cộng hòa Séc trong lĩnh vực BVMT Hai bên đã ký các Biên bản hợp tác và triển khai nhiều hoạt động phối hợp tài trợ cho các dự án tại các địa phương tại Việt Nam trong viêc cải thiện ô nhiễm môi trường, nâng cao năng lực cho cán

bộ trong công tác chuyên môn nghiệp vụ và phối hợp trong các hoạt động nâng cao nhận thức tuyên truyền cộng đồng trong công tác BVMT

Với những đóng góp tích cực và quan trọng với ngành TN&MT, Quỹ BVMT Việt Nam đã nhận được nhiều danh hiệu và phần thưởng cao quý như: Huân chương Lao động hạng ba (Quyết định số 795/QĐ-CTN ngày 12 tháng 6 năm 2012 của Chủ tịch nước Cộng Hòa xã hội Chủ nghĩa Việt Nam),

Cờ thi đua của Thủ tướng Chính phủ

Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ,

Bằng khen của Bộ trưởng Bộ TN&MT,

Bằng khen của Đảng ủy Bộ TN&MT đạt thành tích “Trong sạch, vững mạnh” tiên tiến 3 năm liền (2009 - 2012)

Và nhiều năm liền Quỹ được công nhận Danh hiệu Tập thể Lao động xuất sắc

Hạn chế:

Công tác phát triển nguồn vốn tuy có cố gắng, nhưng chưa đáp ứng được nhu cầu hoạt động Phương thức tuyên truyền, quảng bá hoạt động của Quỹ chưa sâu rộng, phong phú và hiệu quả cao Việc ứng dụng công nghệ thông tin chưa mạnh nhằm phục vụ hữu hiệu cho cải cách hành chính, quản lý điều hành tiên tiến Và những vấn đề khác liên quan để hoàn thiện dần mô hình hoạt động của Quỹ, tạo đà cho sự phát triển bền vững

Vấn đề đặt ra:

Trên cơ sở những nguyên tắc cơ bản về bảo vệ môi trường mà Luật Bảo vệ môi trường năm 2005 đã nêu; trong bối cảnh kinh tế - xã hội chung của cả nước; từ thực tiễn tình hình phát triển kinh tế - xã hội.Quỹ phải hoạt động như thế nào để thể hiện là một trong những công cụ tài chính hữu hiệu tác động vào hoạt động xã hội hóa bảo vệ môi trường, góp phần cải thiện chất lượng môi trường

IV. Phương hướng và giải pháp phát triển QBVMTVN

1. Phương hướng

Trong thời gian tới, Quỹ BVMT Việt Nam xác định sẽ tập trung cho một số nhiệm vụ và công việc cụ thể như: Đẩy mạnh hoạt động công tác tín dụng đầu tư,tài trợ và trợ giá sản phẩm điện gió, tạo cơ chế thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao

Tăng cường công tác kiểm tra giám sát và phòng ngừa rủi ro.

Đa dạng hóa các hình thức thu hút các nguồn vốn bảo vệ môi trường

Mở rộng hơn nữa quan hệ hợp tác với các tổ chức quốc tế nhằm tăng cường nguồn lực, tranh thủ nguồn vốn, công nghệ tiên tiến, kinh nghiệm quản lý và đào tạo cán bộ chuyên môn, nghiệp vụ trong lĩnh vực hoạt động Quỹ

2. Giải pháp

Luôn xác định mục tiêu xuyên suốt của Quỹ là góp phần cải thiện chất lượng môi trường đánh giá hiệu quả hoạt động của Quỹ chính bằng các kết quả thực hiện mục tiêu này

không vì mục đích lợi nhuận Vì đây chính là sự khác biệt và cũng là tính ưu việt của tổ chức tài chính - quỹ bảo vệ môi trường so với các tổ chức tài chính, tín dụng khác

của Trung ương; chủ trương, chính sách về bảo vệ môi trường để có cơ sở xây dựng chương trình, kế hoạch hoạt động của Quỹ mang tính thiết thực và

có tính định hướng phát triển lâu dài

trường để đáp ứng các yêu cầu nhiệm vụ được giao trong từng giai đoạn Đơn cử trong giai đoạn (2011 - 2015), thực hiện chỉ đạo của Hội đồng Quản

lý, Bộ Tài nguyên và Môi trường Quỹ cần phối hợp với:

của: Các dự án ô nhiễm môi trường nghiêm trọng thuộc diện di dời; Các doanh nghiệp có nhu cầu vay vốn hỗ trợ để đầu tư công trình bảo

vệ môi trường khắc phục ô nhiễm môi trường nghiêm trọng, ô nhiễm môi trường để liên hệ hướng dẫn lập hồ sơ vay vốn

Danh sách, thông tin của các cơ sở chăn nuôi thuộc Chương trình nông nghiệp - nông thôn - nông dân có nhu cầu vay vốn hỗ trợ để đầu

tư công trình bảo vệ môi trường để liên hệ hướng dẫn lập hồ sơ vay vốn; Danh sách, thông tin của các đơn vị xin tài trợ đầu tư xây dựng công trình hợp vệ sinh môi trường cấp tiểu học ở các địa phương khó khăn thuộc Chương trình mục tiêu Quốc gia về xây dựng nông thôn mới để liên hệ hướng dẫn lập hồ sơ xin tài trợ

doanh nghiệp có nhu cầu đầu tư công trình bảo vệ môi trường thuộc Chương trình chuyển đổi ngành công nghiệp để liên hệ hướng dẫn lập

hồ sơ vay vốn

dự án đầu tư: Xử lý chất thải, tái chế chất thải; các hoạt động dịch vụ môi trường phục vụ việc thu gom, vận chuyển chất rắn thải sinh hoạt

có nhu cầu vay vốn hỗ trợ để liên hệ hướng dẫn lập hồ sơ vay vốn

4.Nghiên cứu, tham mưu, đề xuất việc bổ sung phát triển nguồn vốn Hiện nay,

nhu cầu vay vốn của các dự án bảo vệ môi trường trên cả nước rất lớn và ngày càng tăng, Vì vậy, Quỹ cần:

a. Rà soát các quy định pháp luật về bổ sung, phát triển và khai thác sử dụng nguồn vốn để tham mưu, đề xuất Hội đồng Quản lý, Bộ Tài nguyên và Môi trường kiến nghị TW xem xét, chỉ đạo

b. Trước mắt, trên cơ sở đề xuất của Bộ Tài chính và sau khi Chính phủ

có ý kiến chỉ đạo, Quỹ cần tích cực liên hệ phối hợp với cơ quan, đơn

vị liên quan để tiếp nhận bổ sung nguồn vốn hoạt động cho Quỹ từ: 80% nguồn thu phí nước thải nộp vào ngân sách địa phương => chuyển lên TW hàng năm; ngân sách Nhà nước cấp các khoản bồi thường thiệt hại về môi trường cho Nhà nước (nếu có)

với hoạt động của Quỹ, trong đó có:

của Quỹ và hợp đồng với cơ quan phát thanh truyền hình để truyền thông cho cộng đồng biết về hoạt động của Quỹ

đưa vào kế hoạch hỗ trợ vốn vay hàng năm

chính, đơn giản hóa hồ sơ vay vốn, đồng thời hỗ trợ hiệu quả cho công tác quản lý điều hành, kiểm soát hoạt động của Quỹ

Kết luận:

Như vậy, nếu với sự quyết tâm, kiên trì thực hiện những nội dung nêu trên có sự vận dụng linh hoạt phù hợp thực tiễn, thì Quỹ mới thể hiện được tính hiệu quả trong vai trò là một trong những công cụ tài chính