ngữ văn lớp 9 năm 2014 có từ tiết 1 đến tiết 30 chuẩn cực hay,các bạn vào xem ngữ văn 9 học kì 1 đầy đủ nội dung chi tiết cho học sinh lớp 9, giáo viên soạn giáo án ngữ văn lớp 9 có cả cá tiết kiểm tra, trả bài, dàn ý để viết văn, giúp học sinh giáo viên chuẩn bị bài tốt hơn, có tài liệu bổ ích hơn
Trang 1Ngày soạn 26 / 09/ 2011 Ngày dạy 9A: 29 / 09 / 2011 9B: 30 / 09 / 2011
Tiết 29
Tiếng Việt
THUẬT NGỮ
1 Mục tiờu
a Kiến thức
- Khỏi niệm thuật ngữ
- Những đặc điểm của thuật ngữ
b Kĩ năng
- Tỡm hiểu ý nghĩa của thuật ngữ trong từ điển
- Sử dụng thuật ngữ trong quỏ trỡnh đọc – hiểu và tạo lập văn bản khoa học cụng nghệ
- GD kĩ năng sống:
+ Giao tiếp: trỡnh bày, trao đổi về đặc điểm vai trũ, cỏch sử dụng thuật ngữ trong tạo lập văn bản
c Thỏi độ
- Giỏo dục ý thức sử dụng và tỡm hiểu về thuật ngữ
2 Chuẩn bị của GV và HS
a Chuẩn bị của GV: N/c soạn bài.
b Chuẩn bị của HS: Chuẩn bị bài theo cõu hỏi sgk
3 Tiến trỡnh bài dạy
a Kiểm tra bài cũ (5’)
* Cõu hỏi
Trỡnh bày cỏc cỏch phỏt triển từ vựng của tiếng việt ? cho vớ dụ
* Đỏp ỏn:
- Phỏt triển nghĩa của từ trờn cơ sở nghĩa gốc của chỳng
+ PT ẩn dụ
+ PT hoỏn dụ
- Phỏt triển nghĩa của từ ngữ trờn cơ sở tạo từ ngữ mới
- Mượn từ ngữ nước ngoài (chủ yếu là tiếng Hỏn)
* Giới thiệu bài (1’)
Trong các ngành khoa học và công nghệ có những từ ngữ thờng dùng để nêu định nghĩa biểu thị khái niệm giúp ngời làm khoa học nắm đợc bản chất của sự vật hiện tợng mà ngời ta nghiên cứu tìm hiểu những từ ngữ đó gọi là thuật ngữ, vậy thuật ngữ là gì ?
b Dạy nội dung bài mới
Hoạt động của Giỏo viờn – Học sinh Nội dung ghi bảng
I Thuật ngữ là gỡ ? (11’)
1 Vớ dụ
Trang 2?
?
?
?
H
?
H
G
H
?
?
G
§äc hai cách giải thích về nghĩa của từ
nước và từ muối (sgk)
So sánh hai cách giải thích về nghĩa của
từ muối và từ nước ?
Cách giải thích thứ nhất dừng lại ở đặc
tính nào của sự vật ? Dạng lỏng hay rắn?
Màu sắc mùi vị như thế nào ? Có ở đâu
hay từ đâu mà có ?
Cách giải thích thứ hai cho ta biết gì về sự
vật ? Được cấu tạo từ những yếu tố nào?
Quan hệ giữa các yếu tố đó như thế nào?
Những đặc tính này có thể nhận biết qua
kinh nghiệm và cảm tính được không ?
Không, phải qua nghiên cứu bằng lí
thuyết và phương pháp KH, qua việc tác
động vào sự vật để sự vật bộc lộ những
đặc tính của nó
Theo em, người tiếp nhận những khái
niệm theo cách thứ 2 cần phải có điều
kiện gì mới hiểu được nó ?
Phải có kiến thức chuyên môn về lĩnh vực
có liên quan ( hoá học)
KQ: Cách giải thích thứ 2 là cách giải
thích nghĩa của thuật ngữ
Đọc VD SGKT88
Đọc những định nghĩa sau và trả lời câu
hỏi ?
Em đã học các định nghĩa này ở những bộ
môn nào ?
Những từ ngữ này chủ yếu được dùng
trong các loại văn bản nào?
Lưu ý: Chủ yếu: vì thuật ngữ đôi khi
được dùng trong các văn bản khác: bản
tin, phóng sự, một bài bình luận trên báo
chí cũng có thể sử dụng thuật ngữ khi đề
cập tới vấn đề có liên quan
* VD1
a.Cách 1
- Những đặc tính bên ngoài của sự vật
b Cách 2
- Những đặc tính bên trong của sự vật
* VD 2
- Thạch nhũ: địa lí
- Ba-dơ: hoá học
- Ẩn dụ: ngữ văn
- Phân số thập phân: toán học
-> Chủ yếu được dùng trong các văn bản khoa học công nghệ
Trang 3?
H
?
H
?
G
?
H
?
H
H
?
?
H
G
?
H
H
KQ: Gọi cỏc từ được dựng như trờn là
thuật ngữ
Thế nào là thuật ngữ ?
Đọc ghi nhớ
Cho vớ dụ về cỏc thuật ngữ trong văn
học?
Phộp tu từ, so sỏnh, nhõn hoỏ, ẩn dụ, đối
ngữ, liệt kờ…
Thử tỡm xem những thuật ngữ ở mục I.2
cũn cú nghĩa nào khỏc khụng ?
Cho HS liờn hệ với những từ khụng phải
là thuật ngữ để tỡm sự khỏc biệt Cỏc từ
khụng phải là thuật ngữ thường cú nhiều
nghĩa
Ví dụ: Chân là bộ phận của con ngời dùng
để đi đứng
Chân có phải là thuật ngữ ko ? Vì sao?
Chân ko phải là thuật ngữ Chân còn có
nghĩa nh: Chân trời, chân mây, chân
kiềng
Thụât ngữ có đặc điểm gì ?
Mọi thuật ngữ chỉ biểu thị một khái niệm
và ngợc lại mọi khái niệm chỉ biểu một
thuật ngữ
Đọc VD2
Ở VD nào từ muối cú sắc thỏi biểu cảm ?
Thuật ngữ còn có đặc điểm nào khác ?
Thuật ngữ ko có sắc thái biểu cảm
KQ…
Nờu đặc điểm của thuật ngữ?
Đọc ghi nhớ SGK
Đọc yờu cầu bài tập 1
Trao đổi – thảo luận nhúm
2 Bài học Ghi nhớ - sgk
II Đặc điểm của thuật ngữ (11’)
1 Vớ dụ.
* VD 1 -> Khụng cú nghĩa nào khỏc
* VD 2
a Muối là…
b Gừng cay muối mặn
a Khụng cú sắc thỏi biểu cảm -> thuật ngữ
b Chỉ tỡnh cảm sõu đậm của con người -> từ thụng thường
2 Bài học Ghi nhớ - sgk
III Luyện tập (15’)
1 Bài tập 1.
- Lực, xõm thực (địa), hiện tượng hoỏ học, trường từ vựng, di chỉ ( lịch sử), thụ phấn, lưu lượng, trọng lực, khớ ỏp, đơn chất, thị tộc phụ hệ, đường trung trực
2 Bài tập 2
Trang 4H
H
G
Đọc yêu cầu bài tập 2
Đọc yêu cầu bài tập 3
đặt câu:
+ Thức ăn hỗn hợp
+ Đội quân hỗn hợp
Đọc yêu cầu bài tập 4
Đọc yêu cầu bài tập 5
- “điểm tựa” ( một thuật ngữ vật lí) điểm cố định của một đòn bẩy, thông qua đó lực tác động được truyền tới lực cản
- Trong đoạn trích “điểm tựa” không được dùng như một thuật ngữ, ở đây chỉ nơi làm chỗ dựa chính
3 Bài tập 3
a Được dùng như một thuật ngữ
b Được dùng như một từ ngữ thông thường
4 Bài tập 4
- Định nghĩa “cá”: động vật có xương sống, bơi bằng vây thở bằng mang
- Cách hiểu thông thường của người Việt ( cá voi, cá heo, cá sấu) không nhất thiết phải thở bằng mang
5 Bài tập 5.
- Không vi phạm nguyên tắc một thuật ngữ một khái niệm
- Vì hai thuật ngữ này được dùng trong hai lĩnh vực khoa học riêng biệt chứ không phải cùng trong một lĩnh vực
c Củng cố, luyện tập (3’)
- Thuật ngữ là gì ?
- Thuật ngữ có đặc điểm ?
d Hướng dẫn học sinh tự học ở nhà (1’)
- Nắm chắc thuật ngữ và đặc điểm của thuật ngữ.
- Hoàn thiện các bài tập
- Tìm và sửa lỗi do sử dụng thuật ngữ không đúng trong một văn bản cụ thể
- Đặt câu có sử dụng thuật ngữ
- Chuẩn bị bài cho tiết sau: