Tiết 29: Phương pháp nghiên cứu di truyền người

- Để biểu thị 2 trạng thái đối lập nhau của cùng một tính trạng người ta dùng kí hiệu gì?chỉ nam chỉ nữ - Màu sắc truyền một số tính trạng qua các thế hệ, người ta dùng kí hiệu gì để chỉ

BÀI GIẢNG ĐIỆN TỬ

Giáo viên thực hiện:

Nguyễn Thị Quyền

- Để biểu thị 2 trạng thái đối lập nhau của cùng một tính trạng người ta dùng kí hiệu gì?

chỉ nam chỉ nữ

- Màu sắc

truyền một số tính trạng qua các thế hệ, người ta dùng kí hiệu gì để chỉ nam và nữ?

chép các thế hệ.

- Tại sao người ta dùng 4

kí hiệu để chỉ sự kết hôn giữa hai người khác

nhau về một tính trạng?

- Một tính trạng có hai trạng thái đối lập  tạo 4 kiểu biểu thị sự kết hôn.

I NGHIÊN CỨU PHẢ HỆ

Phả hệ là bản ghi chép các thế hệ.

- Dấu biểu thị kết hôn:

Ví dụ 1 (Sgk):

- Theo dõi sự di truyền tính trạng màu mắt (nâu: hoặc và đen: hoặc ) qua 3 đời của 2 gia đình khác nhau người ta lập được hai sơ đồ phả hệ hình 28.1

- Mắt nâu và mắt đen tính trạng nào là trội? Tại sao?

- Sự di truyền tính trạng màu mắt có liên quan đến giới tính hay không? Tại sao?

I NGHIÊN CỨU PHẢ HỆ

+ Đời ông bà (P) + Đời con (F1)

- Mắt nâu và mắt đen tính trạng

nào là trội? Tại sao?

- Sự di truyền tính trạng màu mắt có liên quan đến giới tính hay không? Tại sao?

- Tính trạng mắt nâu

là trội

- Vì ở cả hai gia đình đời con F 1 đều xuất hiện 100% mắt nâu.

- Không liên quan đến giới tính

- Vì ở F 2 cả hai gia đình tính trạng mắt nâu và mắt đen biểu hiện ở cả nam và

nữ, tỉ lệ 1:1

I NGHIÊN CỨU PHẢ HỆ

Phả hệ là bản ghi chép các thế hệ.

I NGHIÊN CỨU PHẢ HỆ

- Bệnh máu khó đông do gen trội hay gen lặn quy định ?

- Sự di truyền bệnh máu khó đông có liên quan với giới tính hay không? tại sao?

- Vẽ sơ đồ phả hệ của trường hợp trên ?

- Bệnh máu khó đông

do gen lặn quy định

Bố mẹ không mắc bệnh sinh ra con mắc bệnh

- Có liên quan đến giới tính vì chỉ có con trai mắc bệnh.

Ví dụ 2 (Sgk): Bệnh máu khó đông do một gen quy định Người vợ không mắc bệnh ( ) lấy chồng không mắc bệnh ( ), sinh ra con mắc bệnh chỉ là con trai ( ).

Phả hệ là bản ghi chép các thế hệ.

- Quy ước:

+ Gen a gây bệnh + Gen A không gây bệnh - Sơ đồ lai.

- Từ 2 ví dụ trên rút ra kết luận về phương pháp nghiên cứu phả hệ?

- Phương pháp nghiên cứu phả hệ

là phương pháp theo dõi sự di truyền của một tính trạng nhất định trên những người thuộc cùng một dòng họ qua nhiều thế hệ, để xác định đặc điểm di truyền của tính trạng đó.

ra ở một lần sinh.

- Cùng trứng hay khác trứng.

 Trẻ đồng sinh là những đứa trẻ

cùng được sinh ra ở một lần sinh.

Nghiên cứu phả hệ là theo dõi sự

- Trẻ đồng sinh là gì?

Sinh đôi cùng trứng khác trứng Sinh đôi

- Hai sơ đồ a và b giống và khác nhau điểm nào?

+ Khác nhau:

* Hình a: Một tinh trùng thụ tinh với 1 trứng  1 hợp tử, 1 hợp tử phân chia cho 2 phôi.

* Hình b: Hai tinh trùng khác nhau thụ tinh với 2 trứng khác nhau  2 hợp tử khác nhau,

2 hợp tử phân chia cho 2 phôi.

+ Giống nhau: Mỗi tinh trùng kết hợp với một trứng tạo ra 1 hợp tử Mỗi hợp

tử thực hiện nguyên phân tạo thành phôi.

Sinh đôi cùng trứng Sinh đôi khác trứng

- Tại sao trẻ đồng sinh cùng trứng đều là nam hoặc nữ?

+ Vì chúng được phát triển từ một hợp tử có cùng kiểu gen cùng giới.

- Trẻ đồng sinh khác trứng là gì? Những đứa trẻ này có thể khác nhau về giới tính hay

không? Tại sao?

+ Là những đứa trẻ được sinh ra một lần, do nhiều trứng khác nhau kết hợp với tinh trùng khác nhau

- Trẻ đồng sinh cùng trứng hoặc khác trứng khác nhau cơ bản ở điểm nào?

+ Trẻ đồng sinh cùng trứng có cùng kiểu gen cùng giới.

+ Trẻ đồng sinh khác trứng có kiểu gen khác nhau cùng giới hoặc khác giới.

- Nghiên cứu trẻ đồng sinh có ý nghĩa gì?

- Nghiên cứu trẻ đồng sinh có ý nghĩa gì?

+ Giúp hiểu rõ vai trò kiểu gen và vai trò môi trường đối với sự hình thành tính trạng.

+ Hiểu rõ sự ảnh hưởng khác nhau của môi trường đối với tính trạng số lượng và chất lượng.

 Trẻ đồng sinh cùng trứng có

cùng kiểu gen cùng giới Trẻ đồng

sinh khác trứng có kiểu gen khác

nhau cùng giới hoặc khác giới.

 Giúp hiểu rõ vai trò kiểu gen

và vai trò môi trường đối với sự

hình thành tính trạng.

 Hiểu rõ sự ảnh hưởng khác

nhau của môi trường đối với tính

trạng số lượng và chất lượng.

 Là những đứa trẻ cùng được sinh ra ở một lần sinh.

 Nghiên cứu phả hệ là theo dõi sự di truyền của một tính trạng nhất định trên những người thuộc cùng một dòng họ qua nhiều thế hệ, để xác định đặc điểm di truyền của tính trạng đó.

II NGHIÊN CỨU TRẺ ĐỒNG SINH

1 Trẻ đồng sinh cùng trứng và khác trứng.

 Trẻ đồng sinh cùng trứng có cùng kiểu gen cùng giới

 Trẻ đồng sinh khác trứng có kiểu gen khác nhau cùng giới hoặc khác giới.

 Giúp hiểu rõ vai trò kiểu gen và vai trò môi trường đối với sự hình thành tính

Hãy chọn ý đúng nhất trong các câu sau:

1.Thế nào là phương pháp phả hệ?

Phương pháp nghiên cứu những dị tật trong một

gia đình qua nhiều thế hệ.

Theo dõi sự di truyền một tính trạng nhất định trên những người thuộc cùng một dòng họ qua nhiều thế hệ.

Theo dõi sự di truyền các tính trạng trên những

người thuộc cùng một dòng họ qua nhiều thế hệ.

- Trả lời câu hỏi 1 và 2 Sgk.

- Tìm hiểu một số bệnh tật và di truyền ở người

 nhận biết các bệnh tật ở người qua những đặc

điểm bên ngoài

- Sưu tầm tranh ảnh, thông tin có liên quan

đến nội dung bài học Bệnh và tật di truyền ở

người.